برچسب: گردشگر

صنعت گردشگر و توریسم

  • کشف «ابوالهول» جدید در مصر

    کشف «ابوالهول» جدید در مصر

     به گزارش ایسنا و به نقل از اجیپت تودی، این مجسمه «ابوالهول» (ترکیبی از انسان و حیوان با پیکری از شیر، مزیّن به بال‌های عقاب و دارای سری شبیه سر مرد) که از جنش سنگ‌آهک ساخته شده است در جریان یک پروژه باستان‌شناسی به سرپرستی «سید عبدل مالک» در مصر کشف شد.

    گویا این مجسمه حدود ۳۵ سانتی‌متر طول و ۵۵ متر عرض دارد.

    در جریان این کاوش همچنین مجموعه‌ای از طلسم‌های باستانی در کنار ظروف سفالین شبیه به کوزه در انواع و اقسام اندازه‌ها کشف شد.

    محوطه باستان‌شناسی «تونه الجبل» که در استان «منیا»‌ واقع شده است از جمله محوطه‌های باستان‌شناسی مصر محسوب می‌شود که آثار باستانی بسیاری را در خود جای داده‌ است که هنوز کشف نشده‌اند.

     یادبودهای بسیاری از دوران یونان و روم باستان در کنار آثار مربوط به دوران قرون وسطای متاخر در «تونه الجبل» وجود دارد.

    چندی پیش نیز یک سردیس منحصربفرد از «رامسس دوم»‌ در روستایی واقع در «‌جیزه» کشف شد. 

    این سردیس،‌ «رامسس دوم» ‌را درحالی که کلاه‌گیسی قرمز همراه با نمادی از قدرت روح و زندگی بر سر دارد، به تصویر می‌کشد. این مجسمه حدود ۱۰۵ سانتی متر ارتفاع، ۵۵ متر عرض و ۴۵ متر ضخامت دارد.

    این اکتشاف حین انجام یک کاوش غیرقانونی در زمین‌های شخصی واقع در «‌جیزه» انجام شد.

    «مصطفی وزیری» – دبیر کل شورای عالی آثار باستانی مصر – اکتشاف سردیس رامسس دوم را در نوع خود بی‌نظیر توصیف کرد چراکه تنها سردیس مشابه موجود از جنس چوب است و به فرعونی از دودمان سیزدهم مصر باستان تعلق دارد که در حال حاضر در موزه مصر واقع در قاهره به نمایش گذاشته شده است.

    در این بین مجموعه‌ای از کتیبه‌هایی از جنس گرانیت سرخ  و سنگ‌آهک که «رامسس دوم» را در مراسم های تشریفاتی به تصویر می‌کشد، کشف شده‌اند.

    مجسمه رامسس دوم

    تمامی آثار کشف شده برای مرمت و بازسازی به موزه‌ «منف» منتقل شده‌اند، اما کاوش در این محل هنوز ادامه دارد.

    از مهم‌ترین دستاوردهای «رامسس دوم» می‌توان به ساخت معبدی به نام «ابوسمبل» برای تحت‌تاثیر قرار دادن امپراطوری‌های همسایه بخش جنوبی مصر اشاره کرد.

    معبد «ابوسمبل» یکی از شش معبد سنگی بود که در دوران حکومت «رامسس دوم» در «نوبه»‌ بنا شد و ساخت آن حدود بیست سال به طول انجامید.

    معبد «ابو سمبل» درحقیقت از دو معبد مجزا ساخته شده است. معبد کوچکتر برای «نفرتی‌تی» ملکه مصر باستان ساخته شده است که دو مجسمه از این ملکه به همراه ۴ مجسمه از فراعنه مختلف را در خود جای داده بود.

    انتهای پیام

  • اولین کارخانه قند خاورمیانه حفظ می‌شود، اگر ثبت نباشد!

    اولین کارخانه قند خاورمیانه حفظ می‌شود، اگر ثبت نباشد!

    به گزارش ایسنا، شش ماه بیشتر از انتشار خبر خروج از ثبت نخستین کارخانه قند خاورمیانه در کهریزک با حکم دیوان عدالت اداری نمی‌گذرد. هر چند در آن زمان، هیچ تصوری از تصمیمِ مالک برای آن میراث صنعتی مشخص نبود اما امروز خبرهای خوبی از ایده‌های مالک کارخانه برای این بنای تاریخی به گوش می‌رسد، خبرهایی که به معنای حفاظت از بخش دیگری از تاریخ صنعتی در کشور است که  می‌تواند به حیات خود ادامه دهد.

    با حفظ بناهای قدیمی کارخانه، حقوق مالکانه مالک نیز رعایت می‌شود

    محسن شیخ‌الاسلامی – معاون میراث فرهنگی استان تهران – در گفت‌وگو با ایسنا، خبر می‌دهد: در تفاهمی که مالک با میراث فرهنگی انجام داده، قرار است طرح احیا و گسترش کارخانه توسط کارشناسان وزارتخانه به مالک بنا داده شود تا با رویکرد حفظِ بخش‌های تاریخی و قدیمی کارخانه، بخشی از حقوق مالک در فضای باز کارخانه رعایت شود و در بخش حداقلی کارخانه، کاربری تجاری یا مسکونی، برای مالک در نظر گرفته شود، چون نمی‌توان آن وسعت زیاد کارخانه را به طور کامل فریز کرد و حقوق مالکانه بنا رعایت نشود.

    او با تاکید امضای تفاهم‌نامه‌ی بین میراث فرهنگی و مالک کارخانه با رویکرد حفاظت از بنا، اظهار می‌کند: از یک سو این محدوده، دارای قابلیت‌های اقتصادی نه به معنای احیا برای تولید قند، بلکه به مفهوم کاربری فرهنگی است و از سوی دیگر در بقیه‌ی عرصه‌ی موجود، باید برای مالک حقوق او را متصور بود تا آن هم به شکلی منطقی مانند کاربری مسکونی، تجاری یا مختلط و البته با رعایت ضوابط میراث فرهنگی تامین شود.

    وی با تایید کوچک‌تر کردن محدوده‌ی عرصه‌ی این بنای تاریخی در چنین شرایطی، می‌گوید: پیش از این همه‌ی محدوده‌ی عرصه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده بود، اما در حال حاضر و با خروجِ کارخانه از فهرست آثار ملی و رغبت مالک نسبت به نگهداری ساختمان‌های قدیمی کارخانه‌اش، ما بخش اعیانی را حفظ می‌کنیم و به سمتِ احیای بنا می‌رویم و در بقیه‌ی عرصه دیگر اقدامات را عملیاتی می‌کنیم.

    شیخ‌الاسلامی تاکید می‌کند: بر اساس تاکیدهای انجام شده برای تعیین کاربری کارخانه، قرار است ملاحظاتی نسبت به شخصیت و کاراکتر کارخانه طراحی شود. در طرح قبلی ۱۰ بلوکم ۱۲ طبقه برای این فضا طراحی شده بود، در حالی که باید تمهیدات حفاظتی برای همه‌ی مجموعه نیز رعایت شود.

    سرنوشتِ نخستین کارخانه قند خاورمیانه

    حدود ۱۳۵ سال پیش در ۱۸۸۴ میلادی، کارشناسان بلژیکی مطالعه وسیع پنج ساله‌ای را در زمینه‌های مختلف انجام دادند و گزارشی را زیر نظر مستشاران بلژیکی با عنوان «گزارش درباره طرح تأسیس کارخانه قند در ایران« تهیه کردند. در سال ۱۸۹۱ میلادی کمیته‌ای با عنوان «کمیته مطالعات صنعتی پاریس» موفق به کسب امتیاز قند در ایران شد و کارشناسان را بر این منظور به ایران مأمور کرد و «پلت»، «کرچل» و «ریکما گرس» برای مطالعات محلی درباره وضعیت و شرایط احداث کارخانه قند به ایران فرستاده شدند.

    در نخستین قدم «میرزا علی خان امین الدوله» به مشارکت یک کمپانی بلژیکی به نام «شرکت سهامی بلژیکی برای قند سازی» در ایران به وجود آمد از سال قبل از آن اقدامات مقدماتی آغاز و امتیاز آن از ناصرالدین شاه گرفته شد تا مکان امروزی برای ساخت کارخانه انتخاب شد چون؛ «کارخانه قند در جنوب تهران در روستای کهریزک و در شرق بهشت زهرا قرار دارد زمین‌های این منطقه آبرفتی و مساعد کشاورزی است و همین دلیل برای احداث کارخانه انتخاب شده است»

    در روز یکشنبه غزه ذی‌الحجه ۱۳۱۲ ساختمان آن را شروع کردند و در اواخر سال ۱۳۱۳ گویا ساختمان کارخانه و نصب ماشین آلات پایان یافت ظرفیت کارخانه ۸۰ تا ۱۰۰ تن چغندر در روز و ماشین‌های آن ساخت انگلستان و از کارخانه «ویلکاک» بود. شرکت امین الدوله در حدود تعهدات مربوط به تأمین آب و چغندر مصرفی کارخانه بود.

    این شرکت در زمستان آن سال شروع به چغندر کاری کرد و برای این کار با رعایای کهریزک که کارخانه در آنجا تأسیس شده بود قراردادی بست اما چون محصول آن به بازار آمد نتوانست با قند روسیه رقابت کند و به تعطیلی کارخانه منجر شد.

    از این کارخانه سه دوره بهره‌برداری به عمل آمد و در سال ۱۳۱۷ قمری به علت ورشکسته شدن کمپانی تعطیل شد در سال ۱۳۰۸ شمسی کسری ماشین آلات از کمپانی آلمانی «وولف» خریداری و نصب شد و اولین بهره برداری مجدد آن بعد از ۳۶ سال تعطیلی در سال ۱۳۱۰ شمسی صورت گرفت. دولت همه سهام آن را خریداری و اداره کارخانه را به دست گرفت این کارخانه به علت فرسودگی ماشین آلات در ۱۳۴۳ متوقف شد و بعد از انقلاب به تصرف بنیاد در آمد.

    اواخر دهه ۷۰ وقتی کمیته فنی وقت سازمان میراث‌ فرهنگی پیگیری‌ها و مطالعات خود را برای ثبت ملی این اثر انجام می‌دهد، در ۲۱ اسفند ۷۹ اعلام می‌کند که «همه مجموعه کارخانه قند قابل نگهداری مرمت و معرفی است» در آن زمان میراث فرهنگی استان تهران پیشنهاد خود را برای آزادسازی کمتر از نیمی از ملک در سمت شمال مجموعه اعلام کرده بود در نهایت برای نجات بخشی همه اثر صنعتی فرهنگی و تاریخی کارخانه قند آن از طریق وزیر ارشاد به وزارت صنایع معرفی و درخواست شد این مجموعه را به عنوان یکی از اولین مستحدثات فنی تولیدی جدید کشور معرفی کنند و زیر نظر اداره میراث فرهنگی استان تهران مرمت ساماندهی و به صورت موزه صنعت تولید و معرفی شود به همین دلیل در آن زمان درخواست ثبت ملی این اثر اعلام شد، در نهایت این بنا به شماره ۴۶۳۵ در یازدهم دی ماه ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ثبت شد و ابلاغیه ثبت آن در ۱۳ اسفند ۱۳۸۰ توسط رئیس وقت سازمانِ وقت میراث‌فرهنگی به علی‌اکبر رحمانی – استاندار وقت تهران – فرستاده شد.

    اما با خریدِ این کارخانه توسط یک شرکت ساختمانی، مالک بنا اوایل سال ۹۵ با طرح شکایت به دیوان عدالت اداری، درخواست خروج از ثبت این بنا را مطرح کرد، تا در آن زمان بود که دعوی حقوقی میراث‌فرهنگی استان تهران و مالک به دادگاه کشیده شد و سرانجام بعد از گذشت سه سال حکم خروج از ثبت این بنا توسط دیوان عدالت اداری اعلام شد.

    انتهای پیام

  • «اصفهان» ۲۰۱۹

    «اصفهان» ۲۰۱۹

    «اصفهان» به عنوان شهری تاریخی دارای کالبدی زنده است که به سوی مقصدی درحال توسعه و دگرگونی است. مفهوم زنده بودن شهر می‌تواند در ابعاد مختلف ظاهری و باطنی  بیان شود. بستری که مردمان در آن درحال زندگی و رشد هستند، دربرگیرنده جنبه‌های مختلف زندگی یک فرد و همزمان با آن‌ها دچار دگرگونی و تغییر می‌شود. تمامی این تغییرات به تفکر انسان های ساکن در آن باز می شود. «اصفهان» سومین شهر بزرگ و پرجمعیت در کشور است که از لحاظ گردشگری به عنوان یک ” شهر موزه ” بزرگ و مظهر فرهنگ و تمدن ایران شناخته می‌شود. این شهر نیز دومین شهر به لحاظ صنعتی در کشور است. جاذبه‌های فیزیکی و محیطی مانند پارک‌های ساحلی زاینده رود، آب و هوای معتدل، موقعیت مناسب جغرافیایی و ارتباطی و پیشرفت‌های اقتصادی و فرهنگی از دیگر ویژگی های شهر است. در سال ۱۳۹۸ و ۲۰۱۹ میلادی مانند سایر شهرهای تاریخی جهان باچالش‌های توسعه دست و پنجه نرم می‌کند. مسائلی چون توسعه شهری، محیط زیست، تقابل فرهنگ سنتی و مدرن، تغییرات کلان اجتماعی و اقتصادی و غیره ازجمله این موارد هستند. ماحصل تمامی کنش‌های توسعه در اصفهان منتج به شرایط حال حاضر این شهر شده است. خشکسالی، آلودگی هوا، پروژه‌های نیمه تمام شهری، حمل و نقل عمومی همگانی اصفهان کنونی را به نمایش می‌گذارد. مجموعه حاضر سعی دارد تا اصفهان امروز را به تصویر بکشد.

  • ماجرای تخریب سقف یکی از سراهای بازار اراک چه بود؟

    ماجرای تخریب سقف یکی از سراهای بازار اراک چه بود؟

    مسئول اجرایی هیات امنای بازار اراک در این‌باره به ایسنا گفت: سال گذشته و در زمان حضور مدیرکل سابق میراث فرهنگی استان مرکزی مرمت بام راسته بازار و بخشی از سراها آغاز شد، اما به دلیل اینکه کار توسط پیمانکار و عوامل اجرایی از حداقل استانداردهای لازم برخورد نبود، بام و سراهای مرمت شده مجددا به مشکل برخوردند.

    علیرضا عسگری با اشاره به بازندگی شدید بهار امسال که در برخی از نقاط شرایط بحرانی را برای بازار ایجاد کرد، افزود: شهردار اراک که در بهار امسال اولین روزهای کاری خود را پشت سر می‌گذاشت قول مساعدت و اختصاص منابع مالی از بودجه شهرداری به مرمت بام بازار داد و مدیرکل جدید میراث فرهنگی نیز که سابقه اجرایی موفق و تحصیلات مرتبط در این حوزه دارد، رایزنی برای تسهیل کار مرمت بازار اراک را آغاز کرد.

    وی گفت: بر این اساس یک پیمانکار برای انجام کار مرمت بازار انتخاب شد و نقاط حادثه‌خیز با توجه به کار کارشناسی انجام شده در سراها و کاروانسراهای بازار شناسایی شد، بر اساس این رصد، یکی از پرخطرترین سراها به لحاظ وضعیت بام، پی و ستون‌ها سرای نبی‌زاده بود که سال گذشته برای رعایت نکات ایمنی و جلوگیری از بروز حوادث داربست گذاری شد.

    عسگری تصریح کرد: برای کمک به تسهیل و تسریع در روند مرمت این سرا اعضای هیات امنای بازار با کسبه مذاکره کردند تا سراها را به صورت دوره ای تعطیل کنند و با وجود همه مشکلات اقتصادی و تنگناهای مالی، ۱۵ واحد تجاری موجود در دالان این سرا که عمدتا مغازه‌های پوشاک هستند با جمع‌آوری تاسیسات، درب‌های شیشه‌ای، کولر گازی و دوربین مدار بسته و … مغازه‌ها را تعطیل و کارگاه‌ها رادر اختیار میراث فرهنگی قرار دادند تا کار مرمت آغاز شود.

    وی با بیان اینکه از زمان تخریب تاکنون کمتر از یک ماه است که پیمانکار کار خود را آغاز کرده است، البته وقفه‌ای کوتاه به دلیل بروز برخی از مشکلات اداری مانع ادامه کار شد که به سرعت حل شد و در حال حاضر پیمانکار مشغول کار است، آواربرداری انجام شده و تصاویر منتشر شده در فضای مجازی در واقع تصاویر روزهای اولیه این سراست.

    مسئول اجرایی هیات امنای بازار اراک با اشاره به اینکه به دلیل ماهیت تجاری و اقتصادی بازار امکان تخلیه نخاله‌های ساختمانی در طول روز وجود نداشت به همین دلیل کار در شب انجام شد، افزود: به محض اینکه مشکلات فنی ستون‌های سرا رفع شود کار داربست گذاری و تخته‌گذاری انجام می‌شود و با این اقدام مجددا فعالیت اقتصادی سرا از سر گرفته می‌شود و پیمانکار ادامه کار مرمت را دنبال می کند.

    وی عمده مشکل بازار را در دو بخش بام و سراها و کاروانسراها بیان کرد و افزود: در سراها کار مرمت بسیار بیشتر است چراکه اقدامات قبلی مقطعی بوده است و لازم است که کار مرمت فعلی دقیق انجام شود تا ضمن انجام کاری ماندگار، از اتلاف بودجه و دوباره‌کاری پرهیز شود، مسلما این کار زمانبر خواهد بود، اما باید اقدامی ماندگار انجام شود.

    انتهای پیام

  • تصاویر | چشمه‌ بی‌نظیری در مازندران که در حال نابودی است

    تصاویر | چشمه‌ بی‌نظیری در مازندران که در حال نابودی است

    باداب به معنی آب گازدار و سورت به معنی شدت اثر است. چشمه‌های باداب سورت در سال ۱۳۸۷ به عنوان دومین اثر طبیعی ملی ایران ثبت شد. در سال ۱۳۸۷، کوه دماوند، چشمه‌های باداب سورت و سرو ابرکوه به عنوان سه اثر طبیعی توسط سازمان میراث فرهنگی ثبت شدند. چشمه‌های باداب سورت بعد از چشمه پامو کاله ترکیه به عنوان دومین چشمه آب شور جهان می باشد . چشمه‌های باداب سورت ایران در بلندای ۱۸۴۱ متری از تراز دریا در استان مازندران قرار گرفته است. منبع: ایرنا

     با وجود انبوه گردشگران بازدیدکننده از باداب سورت، این منطقه عاری از هر گونه مانع جداکننده، حصار، نگهبان و حتی یک تابلوی اطلاعات یا راهنمایی یا هشداردهنده است که نشان‌گر بی‌توجهی شگفت‌آور مسئولان است. اگر چه دیدن چشمه باداب سورت به عنوان یکی از آثار طبیعی ملی توصیه می‌شود اما گردشگران باید رفتاری از خود بروز دهند که از ادامه روند تخریب این اثر تاریخی طبیعی جلوگیری شود.

    این چشمه توسط سازمان میراث فرهنگی در سال ۱۳۸۷ پس از کوه دماوند به عنوان دومین میراث طبیعی ایران در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد؛ و در ۴ مرداد ۱۳۹۳ عرصه، حریم و ضوابط حفاظتی آن تعیین شد و هرگونه دخل و تصرف در محدوده حریم و تخلف از ضوابط حفاظتی برخورد مجرمانه قضایی دارد.

    از سال ۹۵ توسط سازمان میراث فرهنگی پرسنلی در این مکان مستقر هستند که با زحمت زیاد و سنگ چین کردن محوطه اطراف این حوضچه‌ها از ورود بازدید کنندگان به داخل این مناطق که در حال تخریب و فرسایش می‌باشد جلوگیری می‌کنند.

    ۲۶۵ ۲۵۶

  • حمام عباس میرزا را با سرامیک سبز مرمت کردند!

    حمام عباس میرزا را با سرامیک سبز مرمت کردند!

    به گزارش خبرنگار مهر،  مجموعه تاریخی کردشت در استان آذربایجان شرقی تنها حمام نیست بلکه مجموعه ای از بناهای تاریخی بهم پیوسته است که به نام مجموعه کردشت شناخته شده است اما از آنجا که حمام آن بسیار زیباست همه اهالی این منطقه از لفظ حمام کردشت برای همه این مجموعه استفاده می کنند.

    در هر حال این مجموعه تاریخی مهجور افتاده است. از طرفی در منطقه آزاد ارس قرار گرفته و از طرف دیگر اداره کل میراث فرهنگی استان مسئول نگهداری از آن است همچنین صندوق حفظ و احیای آثار تاریخی این بنا را به مزایده گذاشته تا بخش خصوصی آن را مرمت کرده و به بهره برداری برساند.

    صندوق احیا برای این مجموعه که کاربری آن را خدماتی  گردشگری بین راهی تعریف کرده است،  قیمت پایه اجاره بهای ماهانه  ده میلیون تومانی را محاسبه کرده که البته با ضریب افزایش سالانه مطابق آخرین شاخص تورم اعلامی بانک مرکزی محاسبه و اعمال می شود. مدت قرارداد آن نیز ۲۳ ساله خواهد بود که شامل ۳۶ ماه دوره طراحی و مرمت و مدت باقی مانده مدت بهره برداری است. همچنین برآورد هزینه اجرای عملیات تکمیلی مرمت و آماده سازی احیای این بنای تایخی ۱۲ میلیارد تومان است.

    تابلویی که جلوی ورودی آن نصب شده اطلاعات زیادی از این بنای تاریخی به مخاطب نمی دهد ولی با وجود اشتباهات نوشتاری متعدد در آن آمده: مجموعه تاریخی کردشت در دو دوره تاریخی یعنی عصر صفوی و قاجاریه در این مکان بنا شده است. آثاری مانند حمام تاریخی، چهارباغ، شاه نشین، یخچال، مسجد تاریخی غریب، کوشک در دوران صفوی بنا شده ولی بعدا در دوره قاجار به دلیل وقوع جنگ های ایران و روسیه در زمان ولیعهدی عباس میرزا پسر فتحعلی شاه قاجار، ضمن مرمت آثار قبلی، بناهای دیگری همچون دیوار ، برج باروها و اصطبل، انبار، ساخلوی نظامی و دروازه ها بنا شده اند.

    مجموعه کردشت در جنوب رودخانه ارس جایی بین مرز ایران و نخجوان واقع شده است و می تواند میزبان گردشگرانی باشد که به نخجوان و یا ارمنستان می روند و یا از آنجا به ایران می آیند.

    حمام این مجموعه که دارای تزئینات گچ بری و نقاشی زیبایی است بسیار بزرگ بوده و دارای بخش های مختلفی است متاسفانه پیش از این کسانی که آن را مرمت کرده اند؛ از مصالحی بهره برده بودند که متناسب با این بنا نیست. سنگ های مرمر سبز رنگ و کاشی و سرامیک هایی در این بنا به کار برده که مرمت آن را مضحک کرده است.

    غیر از آن دخل و تصرف در ایجاد بخش های اضافه و تغییر کاربری بخش های دیگر حمام به این بنا آسیب زیادی وارد کرده است غیر از آن اکنون این بنا در معرض تخریب ناشی از رطوبت قرار دارد به نحوی که محدوده زیادی از دیوار و سقف های آن نم کشیده و یا به دلیل اینکه مرمت نشده، در معرض ریزش قرار دارد.

    از داخل این حمام تونلی وجود داشته که به چهارباغ راه داشته است و در زمان های  قدیم تر از این راه برای رفت و آمد نظامی ها استفاده می کردند طول آن زیاد است و شاید به عنوان یک راه مخفی کاربرد داشته است. چهارباغی که این تونل به آن می رسد در واقع اکنون شبیه به چهار باغچه است که به خصوص در فصل پاییز جلوه زیبایی دارد و در چهار طرف حیاط مجموعه قرار گرفته است درست جلوی عمارت شاه نشین.

    این عمارت اکنون تزئینات زیادی ندارد و دیوارهای آن سفید شده است ولی همچنان بزرگ بوده و یک حوضچه زیبا در وسط آن دارد با پنجره های چوبی سرتاسری که منظره اش به حیاط می رسد.

    دورتا دور این مجموعه اتاق هست و البته یک مجموعه ای هم که گویا کاربرد اقامتی داشته با مصالح جدید و سیمانی به آن اضافه شده ولی چون بودجه کافی برای تکمیل آن نبوده، رها شده است. ساختمانی که هیچ سنخیتی با این بنای تاریخی ندارد.

  • باتکن قرقیزستان چگونه جایی است؟/از قدمگاه امام علی تا آیگل تاش

    باتکن قرقیزستان چگونه جایی است؟/از قدمگاه امام علی تا آیگل تاش

    خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ

    استان باتکن، استانی است در قرقیزستان به مرکزیت شهر باتکن. این نام سغدی است و  معنای «شهر باد» را می‌دهد. در سال ۱۹۹۹ میلادی بیست هزار نیروهای دولتی با هجوم به این شهر نیروهای حزب حرکت اسلامی ازبکستان به رهبری جمعه‌بای نمنگانی را متلاشی کردند. مردم باتکن فقیرند و از راه دامپروری و پرورش اسب و کشاورزی روزگار می‌گذرانند. زبان قرقیزی رایج در این منطقه قرابت خاصی با زبان فارسی دارد و پر از لغت‌های فارسی است. روزگاری این منطقه یکی از مراکز زبان فارسی در قلب آسیای میانه به شمار می‌آمد. زبان سغدی در آغاز در دره رودخانه زرافشان و نواحی پیرامون رایج بود و بعداً به‌عنوان زبان  میانجی در بخش بزرگی از جاده ابریشم رواج یافت. این زبان در طول ۱۰ قرن، سده‌های دوم تا دوازدهم میلادی، مهم‌ترین زبان ایرانی در ترکستان امروزی و فرارود، زبان تجاری جاده ابریشم و از دیرزمان ابزار ارتباط و پیوند بخشی از فرهنگ‌های سرزمین‌های شرقی و غربی آسیا بوده ‌است. زبان سغدی به‌عنوان زبان گفتاری و نوشتاری تا سده نهم میلادی فعال بوده و زوال آن پس از سده ۱۱ آغاز گردیده‌ است.

    استان باتکن منطقه افسانه‌ای قرقیزستان است زیرا در دورترین نقطه، در جنوب غرب کشور واقع‌ شده است. سه‌چهارم مرز استان، مرز مشترک با کشورهای ازبکستان و تاجیکستان است. استان باتکن منطقه مهم کشاورزی است زیرا باغات زردآلو  با میوه‌های شیرین و آبدارش در کشورهای همسایه نیز شهرت دارند. کمتر کسی می‌داند که پایین‌ترین نقطه کشور در ارتفاع ۴۰۱ متر بر سطح دریا در باتکن قرار دارد. 

    استان باتکن در تاریخ ۱۲ اکتبر ۱۹۹۹ تأسیس‌شده است. شهرستان‌های آن باتکن، قدم جای و لیلک هستند. در سال ۲۰۱۰ جمعیت این استان ۴۳۵ هزار نفر بوده است. این استان  در جنوب، غرب و شمال غرب با تاجیکستان، در شمال با ازبکستان و در شرق با استان اوش قرقیزستان هم‌مرز است. مساحت استان ۱۷۰۰۰ کیلومترمربع بوده که ۸،۵ درصد کل مساحت قرقیزستان را تشکیل می‌دهد. طول و عرض این استان از شرق به غرب ۳۵۰ کیلومتر و از شمال به جنوب ۱۰۰ کیلومتر است. این استان سه شهرستان و حدود ۲۰۰ روستا و شهر دارد. از ویژگی‌های جغرافیایی این استان این است که چند منطقه مجزا متعلق به کشورهای همسایه در قلمرو آن قرار دارند.

    موقعیت استان باتکن روی نقشه قرقیزستان

    در این استان چند رودخانه و تعداد زیادی از دریاچه‌های کوچک کوهستانی واقع است. معروف‌ترین این دریاچه‌ها تگرمچ یا زرگول، گزارات، توز آشو، قورمان گول و… است. در باتکن بیش از ۵۳۰ یخچال طبیعی با مساحت بالای ۷۲۰ کیلومترمربع بر روی سلسله کوه‌های آلای و ترکستان واقع‌شده‌اند.

    سیستم حمل‌ونقل استان باتکن متشکل از حمل‌ونقل زمینی، هوایی، ریلی و خط لوله است. اقتصاد استان باتکن جایگاه خاصی در مجموعه صنعتی قرقیزستان دارد زیرا در این استان کمیاب‌ترین منابع طبیعی (جیوه آیدارکند؛ آنتیموان قدم جای؛ زغال‌سنگ قزل کیا و سولوکتو) پیدا می‌شود. صنایع کشاورزی آن با زردآلو، تنباکو، پشم، گوشت، تخم‌مرغ و لبنیات معروف است. همچنین این استان ظرفیت‌های گردشگری نیز دارد. مهم‌ترین مشاغل مردم این استان در حوزه کشاورزی (۵۱،۵ %)، تجارت و صنایع غذایی عمومی (۳۷،۴%)، صنایع (۷%) و حمل‌ونقل و ارتباطات (۴،۱%) است.

    روزگاری این منطقه یکی از مراکز زبان فارسی در قلب آسیای میانه به شمار می‌آمد. زبان سغدی در آغاز در دره رودخانه زرافشان و نواحی پیرامون رایج بود و بعداً به‌عنوان زبان  میانجی در بخش بزرگی از جاده ابریشم رواج یافتطبیعت، اقلیم و موقعیت جغرافیایی مناسب باتکن در دره فرغانه جذابیت خاصی دارد. در سده میانی شهرهای توسعه‌یافته و پررونق دره فرغانه و یکی از مسیرهای جاده ابریشم در قلمرو این استان واقع بوده است. کاروان‌های تجاری با عبور از باتکن به سمرقند، بخارا و تاشکند، خیوه و کاشغر می‌رفتند که باعث توسعه اقتصاد و فرهنگ مردم دره فرغانه می‌شد.

    کوه‌های این استان چشمه‌های آب‌ معدنی دارند. این استان امکانات بسیار برای توسعه گردشگری و کوهنوردی دارد. پایگاه کوهنوردی دوغابه در تنگه دوغابه سلسله کوه‌های پامیر آلای در ۳۱ کیلومتری مرکز شهرستان قدم جای در ارتفاع ۲۱۰۰ متر بر سطح دریا واقع‌ شده است. کناره‌های این رود پر از جنگل‌های بکر است که بیشتر درختان آن کاج، صنوبر و انواع درخت‌های مخروطی است.

    مجموعه توریستی دوغابه واجد استاندارهای بین‌المللی کوهنوردی بوده و تقریباً تمام کوهنوردان سطح جهانی از آن بازدید کرده‌اند. قله «اهرم» (۵۵۰۹،۹ متر) مهم‌ترین محل توریستی استان و تمام قرقیزستان است. درگذشته مسابقات کوهنوردی اتحاد شوروی در این پایگاه برگزار می‌شد.

    قرقیزستان از نظر تولید جیوه و آنتیموان در استان باتکن در رده تولیدکنندگان اصلی جهان قرار دارد و به ترتیب ۲۰ و ۱۵% کل نیازمندی‌های جهان را به این دو ماده تأمین می‌کند. ذخایر کشف‌شده در این استان سنگ سرمه حدود ۱۶ میلیون تن است. ذخایر جیوه حدود ۴۰ میلیون تن و زغال‌سنگ بیش از ۱۸۰ میلیون تن برآورد شده است. صنایع تبدیلی استان باتکن را عمدتاً زراعت انگور، کشت تنباکو، تولید مصالح ساختمانی و توسعه صنایع نساجی تشکیل می‌دهد. 

    مهم‌ترین بخش اقتصادی استان باتکن کشاورزی است. مساحت کل زمین‌های تحت زراعت ۶۶،۹ هزار هکتار هست. در این استان میوه‌های زردآلو، انگور، گلابی، هلو، گیلاس، آلبالو، انار، انجیر و… پرورش می‌یابد که بعضی از انواعشان حتی در دیگر کشورها شهرت دارد. مهم‌ترین سوغاتی این استان زردآلوی شیرین و آبدارش است. این استان از مناطق پرورش گوسفند و بز ریز کرک است.

    عجایب و دیدنی‌های استان باتکن

    آنکلاوها یا مناطق مجزا واقع در قرقیزستان است اما متعلق به کشورهای همسایه. این استان با ۹ شهرستان تاجیکستان و شش شهرستان ازبکستان هم‌مرز است. همانطور که اشاره شد این استان تنها استانی است که در خاک آن مناطق کشورهای همسایه قرار دارند و این خود یکی از عجایب و دیدنی‌های این استان است.

    آیگل تاش

    مشهورترین محل دیدنی استان باتکن کوه آیگل تاش است. نام این کوه از نام گلی که بر روی آن می‌روید گرفته‌شده است. آیگل (آی گل) در زبان قرقیزی به معنی  گل مهتابی است زیرا گفته می‌شود این گل فقط در هنگام شب و زیر نور ماه باز می‌شود. این گل همان لاله واژگون ایرانی است فقط یک‌بار در سال در ماه آوریل (فروردین- اردیبهشت) می‌روید و عمر آن حدود دو هفته است. کوه سنگی پر ازگل‌های نارنجی‌رنگ منظره‌ای بسیار دیدنی است.

    همه‌ساله به مناسبت رویش این گل جشنی در استان باتکن بر پا می‌شود. در نزد مردم این منطقه اسطوره‌هایی در خصوص این گل زیبا رایج است، گفته می‌شود که در قدیم دختری به نام آیگل را برخلاف اراده‌اش شوهر دادند درحالی‌که او عاشق پسری دیگر بود. آیگل منزوی شد و به کوه‌ها رفت و دیگر به خانه‌اش برنگشت. از اشک‌های خالص او گل زیبا و کمیاب به نام آیگل پدید آمد. در محوطه کوه آیگل تاش دانش‌آموزان به‌طور دائم کشیک دارند تا مردم محلی با چراندن اغنام و احشام خود آسیبی به این منطقه نرسانند. پیازچه این گل در طب سنتی قرقیزی برای درمان بیماری‌های گوارشی نیز استفاده می‌شود.

    مشهورترین محل دیدنی استان باتکن کوه آیگل تاش است. نام این کوه از نام گلی که بر روی آن می‌روید گرفته‌شده است. آیگل (آی گل) در زبان قرقیزی به معنی  گل مهتابی است زیرا گفته می‌شود این گل فقط در هنگام شب و زیر نور ماه باز می‌شودسنگ سرمه باتکن

    نمونه سرمه خالص در جهان است. تا اواسط قرن گذشته کارخانه سنگ سرمه قدم جای این ماده کمیاب را استخراج می‌کرد. اما پس از فروپاشی اتحاد شوروی صنایع معادن کشور روبه‌زوال رفت و کارخانه قدم جای نیز دچار این سرنوشت شد.

    غار کان غوط

    غار «کان غوط» یا «معدن مرگ» یکی از مشهورترین غارهای آسیای مرکزی است. نام این غار را به خدایار خان خوقند ربط می‌دهند. در زمان حیات این خان افراد محکوم‌ به اعدام را برای کشف سنگ‌های قیمتی و نقره داخل غار می‌گذاشتند. تمام آنان مجبور بودند در دخمه پرپیچ‌وخم بمیرند. کمتر کسی می‌توانست سنگ‌های قیمتی را که در عمق آن معدن قرار گرفته بود کشف کند. مجرمینی که بدون اطلاعات جدید از محل گنجی جدید برمی‌گشتند، اعدام می‌شدند و یا مجدداً برای جست‌وجوی گنج می‌رفتند. این افراد از ترس مرگ پس از بازگشت داستان‌های باورنکردنی از خود می‌ساختند.

    قدم جای زیارتگاه مردم مسلمان  قرقیزستان

    «قدم جای» شهری است که گفته می‌شود رد پای حضرت علی (ع) را در خود دارد. مردم این منطقه معتقدند حضرت علی(ع) در سال ۶۵۶ میلادی یا ۶۵۸ با لشکری انبوه به دره فرغانه آمده و در منطقه‌ای که هم‌اکنون قدم جای نامیده می‌شود برای مدتی منزل کرده است. این داستان در میان بومیان قرقیز طی قرن‌ها سینه‌به‌سینه نقل‌شده است که امام علی (ع) وقتی‌که در حاشیه رودخانه «قره سو»  ساکن شد با یاران خود در مورد چگونگی دعوت مردم این منطقه به اسلام به شور پرداخت، مشاوران آن حضرت نظر دادند که سفیرانی نزد حاکمان و بزرگان قوم قرقیز فرستاده شوند تا بدون خونریزی و جنگ هدفمان محقق شود، حضرت علی (ع) این پیشنهاد را پذیرفت و به همین صورت عمل شد.

    این‌گونه روایت می‌شود که پس از مسلمان شدن ساکنان بومی نیز به هنگام نماز آن حضرت وضو می‌گیرد و از کنار رودخانه قره سو که رد می‌شود ردّ پای وی روی سنگ پهنی می‌ماند این رد پا در طول ۱۴ قرون متمادی زیارتگاه مردم مسلمان قرقیزستان است و اگرچه در دوره حکومت کمونیستی به دلیل سیاست ضد دینی آن نظام این مکان به فراموشی سپرده شد، لکن پس از فروپاشی شوروی در همان سال‌های اول استقلال قرقیزستان، مرحوم آقای دکتربیک قرمان علی اف مدیران محلی را فراخواند و بازسازی این مکان مقدس را آغاز کرد، اکنون قدم جای نه‌تنها زیارتگاه مردم مسلمان قرقیزستان است بلکه زائرانی از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان نیز از سایر کشورهای مسلمان به زیارت قدم جای می‌آیند.

    لازم به ذکر است همه‌ساله روز هفدهم سپتامبر در این مکان مقدس مراسم گوناگونی برگزار می‌شود که فحوای آن دعوت به ایمان، پاکی و انجام کار خیر است. خادم این مکان مقدس آقای آداخان قامبراف می‌گوید زائرین در  این مکان قربانی می‌کنند و از خدا اجابت خواسته‌هایشان را می‌طلبند، شمع روشن می‌کنند و به نیایش می‌پردازند.

  • بنیاد ایران شناسی بدنبال تقویت هویت ایرانی در جامعه است

    بنیاد ایران شناسی بدنبال تقویت هویت ایرانی در جامعه است

    محمد بهرام زاده در گفتگو با خبرنگار مهر اظهارداشت: بنیاد ایران شناسی در عصری که تهاجم فرهنگی به صورت فزاینده ای، هویت و فرهنگ ما را نشانه گرفته رسالت سنگینی بر عهده دارد و می تواند در جلوگیری از استحاله فرهنگی نقش آفرین باشد.

    وی اظهارداشت: این بنیاد مامور انجام فعالیت های بزرگی از جمله مواجهه با دو جریان استحاله فرهنگی و نفوذ دشمنان است.

    بهرام زاده گفت: بخش مهمی از هویت تاریخی و هویت یک ملت شناخت از گذشته است و در واقع باید بتوانیم جایگاه خودمان را در دنیا در مقایسه با دیگر ملتها بسنجیم و بشناسیم و سر فصل هایی را برای تدوین تاریخ ایرانی بر خلاف آنکه در گذشته القا شده تبیین کنیم.

    وی بیان کرد: همواره در طول سال های گذشته یکی از مشکلات بزرگی که داشتیم و همواره نگرانی های ما را در تاریخ و تمدن ایرانی دامن زده استفاده از مکاتب غربی بوده است.

    بهرام زاده یادآورشد: در واقع مکاتب مطالعاتی آمریکایی، فرانسوی و دیدگاه هایی که به نگارش تاریخ بدون قلم ایرانی بوده به ما آُسیب زده که باید برای آن تدبیر کنیم.

    وی افزود: رهبری تاکید دارند که تاریخ ایرانی توسط ایرانی ها نگارش شود و در این راستا ما امروز در بنیاد ایران شناسی پیگیر هستیم تا آنچه نیاز جامعه ایرانی بویژه جوانان در برابر تهاجم مکرر فرهنگ غرب است اندیشه کرده و برنامه ریزی کنیم لذا باید امکان دسترسی سریعتر جوانان به این داشته ها را مهیا کنیم.

    بهرام زاده تصریح کرد: درعین حال هویت سازی مانع بسیاری از اشتباهات و بزه هایی می شود که حتی برخی دست اندرکاران کشور و مدیران اجرایی ممکن است مبتلا به آن باشند اما کسی که شناسنامه دارد و فرهنگ خود را  می شناسد حتما هویت دارد و کسی که به میراث آبا و اجدادی خود اشراف دارد و برای آن ارزش قائل است نمی تواند یک مدیر متخلف باشد.

    وی اظهارداشت: از همین نوع نگاه در مراتب مختلف آموزش که مهمترین فصل توسعه یک کشور به شمار می رود مورد توجه است و ما با شناخت هویت خودمان باید آن را تعقیب و پیگیری کنیم و به این معنا اگر توانایی داشته باشیم که کودکانمان را با تاریخ و فرهنگ و هویت خود آشنا کنیم این دستاویز فرهنگی به عنوان آموزش می تواند رکنی در کنار ارکان دیگر آموزش های اجتماعی باشد تا شاهد کاهش آسیب ها باشیم.

    بهرام زاده افزود: این که چرا نمی توان همه دغدغه های هویت را مطرح کرد ناشی از این است که باید روش ما درست باشد تا نتیجه دهد، البته آنچه راجع به هویت ایرانی گاهی موجب سوء استفاده از سوی برخی افراد و گروهها از این شخصیت بزرگ جهانی شده ریاست بنیاد راجع به این مسائل برنامه هایی دارد که اجرا خواهد شد.  

    وی یادآورشد: دو روی سکه که با آن مواجهیم یکی «پان ها» هستند که هرکدام سعی دارند پاره هایی از ایران را به خود اختصاص دهند که این یک نافهمی بزرگ است در حالی که بسیاری از بزرگان همین اقوام مانند آذری ها به یقین این حساسیت را می دانند از جمله در اشعار شهریار علاقمندی به ایران و حفظ وحدت و همبستگی اقوام را بخوبی می بینید.

    معاون پژوه بنیاد ایران شناسی گفت: نکته دوم نئوناسیونالیسم ایرانی است که همه اقوام غیر پارس زبان را تحت تاثیرقرار می دهد و این هجمه فرهنگی و فرهنگ اقدام ایرانی اگر سیاست از پیش تعیین شده از بیرون نباشد یک غفلت و خطای بزرگ است.

    بهرام زاده اظهارداشت: برخی نادانسته نظریه هایی را مطرح می کنند که ایران شهری به خودی خود نافی فرهنگ و تمدن ایرانی نیست اما یک مخاطره است چون عقبه تاریخی بزرگی که همه مردم این کشور قبل از  تسمیه ایران، مشترکات را داشته اند.

    وی اضافه کرد: مولفه های نخستین فرهنگ و تمدن ایرانی مثل خط و نگارش، تجارت، ذوب فلزات،  اهلی کردن حیوانات و گونه های گیاهی، سفال گری و گسترش شهرنشینی مصداق جمع شدن این ملت کنار همدیگر بوده است.

    معاون پژوهشی بنیاد ایران شناسی یادآورشد: امروز برای دفاع از تسمیه درست خلیج فارس می جنگیم اما از عقبه ای به مراتب طولانی تر از تسمیه آن و مردمی که در این سرزمین زندگی می کردند غافلیم که از هزاره چهارم پیش از میلاد در این دریا تجارت می کردند، یعنی زمانی که نام ایران هم نبوده است.  

    قزوین بهشت باستان شناسان است

    بهرام زاده در خصوص اهمیت راه اندازی شعبه ایران شناسی در استان قزوین هم گفت: قزوین به مثابه ستون فقرات فرهنگ های نخستین ایرانی بشمار می رود و بدون اغراق همه باستان شناسان دنیا، شهر قزوین را بهشت باستان شناسی جهان می دانند و این رویکرد فرصت طلایی است تا ما این میراث ارزشمند را در همه شئون به مردم دنیا معرفی کنیم.

    وی اضافه کرد: نقشی که شهر قزوین درحکومت های دینی و شیعی در دوران صفوی بازی کرده برکسی پوشیده نیست که جا دارد آن را به دنیا معرفی کنیم و در این راستا دانشمندان، هنرمندان و اندیشمندان می توانند در  معرفی قزوین مشارکت کنند.

    بهرام زاده تصریح کرد: استاندار قزوین دیدگاه فرهنگی خوبی دارد و موضوع اختصاص ساختمان مناسبی به شعبه بنیاد ایران شناسی و قزوین شناسی که جوانان هم به آن مراجعه کنند و دختران و پسران بتوانند از این فضا استفاده مناسبی داشته باشند در دستور کار است و در شورای برنامه ریزی هم تصمیم گرفته شده که این تغییر صورت گیرد و با واگذاری ساختمانی مناسب، بخشی از پژوهش ها را به صورت متمرکز در قزوین پیاده کنیم.

    راه اندازی ۱۸ شعبه ایران شناسی در کشور

    وی بیان کرد: مهمترین هدف از راه اندازی شعب استانی بنیاد ایران شناسی،  ایجاد فضای مناسب مطالعاتی برای معرفی هویت تاریخی و فرهنگی این شهر تاریخی است.

    بهرام زاده تصریح کرد: بنیاد ایران شناسی در ۱۸ استان کشور شعبه دارد و شعبه قزوین نیز از سال ۷۵ در خانه تاریخی استاد محصص در محله آخوند تاسیس شده و از سال ۷۷ تحت عنوان بنیاد ایران شناسی فعالیت می کند.

    وی یادآورشد: ۳۰۰ پژوهشگر با بنیاد ایران شناسی کشور همکاری دارند و در جهان نیز ۳۵۰ نهاد در این عرصه فعالیت می کنند.

    معاون پژوهش بنیاد ایران شناسی اظهار امیدواری کرد با اختصاص ساختمانی مناسب به شعبه بنیاد ایران شناسی در قزوین بستر فعالیتهای مطالعاتی و پژوهشی در خصوص هویت تاریخی و فرهنگی قزوین بیش از گذشته مهیا شود.
     

  • «شوچله» و «چارشودرکنی»؛ نگاهی به آیین‌های شب یلدا در لرستان

    «شوچله» و «چارشودرکنی»؛ نگاهی به آیین‌های شب یلدا در لرستان

    آیین شوچله

    آیین شب یلدا در لرستان به “شُوچله” معروف است و ریشه این آیین به هزاره سوم و چهارم پیش ‌از میلاد برمی‌گردد؛ مردم این خطه در گویش لری خود به این شب ” اول قاره ” می‌گویند که به همراه آداب و رسوم ویژه‌ای اجرا می‌شود و از گذشته‌های دور نسل به نسل انتقال یافته است .

    “چارشودُرکنی”

    در شب یلدا نوجوانان و جوانان لرستانی با تاریک شدن هوا به پشت‌بام منازل همسایه رفته و شالی را به حیاط منزل آویزان می‌کنند و با سر دادن شعار «امشو اول قاره، خیر د هونت بواره، نون و پنیره و شیره، کیخا حونت نمیره» از صاحب‌خانه می‌خواهند تا تنقلات شب یلدا را در شال آن‌ها بریزد!

    صاحب‌خانه‌ نیز چند گردو، بادام، میوه یا مقداری نخودچی و کشمش و از این دست تنقلات را در چادرهای آویزان شده، قرار می‌دهد.

    این در حالی است که در این شب تازه‌عروس‌ها و دخترهای خانواده بی‌نصیب نبوده و بزرگان خانواده و فامیل هدیه‌هایی را به مناسبت این شب به آنها می‌دهند.

    رسم “کاسم سا”

    به جز رسم قاشق‌زنی، مردم لرستان در طول سال رسم «کاسم سا» را داشتند؛ اما در این شب به خصوص (یلدا) سفره، کاسه و دیگ آن‌ها یکی می‌شد و همه سر یک سفره می‌نشستند. فقیر و ندار، کم‌دست و دارنده هر کدام به اندازه خودشان چیزی را فراهم می‌کردند و سعی داشتند تا شب یلدا را در نهایت خوشی و شادی در کنار یکدیگر سپری کنند.

    فال “چهل سرود”

    در قدیم بزرگ‌ترها در شب یلدا حتماً آیین “چهل سرود” را در آخر شب برگزار می‌کردند، که این کار نوعی فال گرفتن بود. چهل سرود به نیت‌های مختلف از جمله بیشتر به نیت پسران و دختران جوان گرفته می‌شد.

    زمانی که چهل سرود می‌گرفتند، اگر فال که همان بیت آخر است، معنی خوبی داشت، همه شروع می‌کردند به خواندن ابیات شاد و شادی می‌کردند.

    شوهنومه خونی (شاهنامه خوانی) و متل‌گویی (قصه تعریف کردن) از دیگر رسوم مردم لرستان در این شب است که اغلب توسط بزرگان فامیل برای جمع حاضر صورت می‌گرفت و در این بخش بزرگ فامیل با لحنی جذاب و محلی، قصه‌های کهن را برای جمع تعریف می‌کرد و این کار مورد استقبال اعضای خانواده به خصوص کودکان قرار می‌گرفت.

    خوراکی‌های مخصوص لرستان

    گندم، کنجد و شاهدانه که به اصطلاح عامیانه به آن “گندم شادونه” می گویند؛ همچنین نخود، کشمش، پسته، بادام، گردو و انواع شیرینی‌های محلی هم از جمله تنقلاتی است که مردم این دیار در شب یلدا از آنها استفاده می کنند. در لرستان مردم در شب چله “گندم شیره” می‌خورند که گندمی است که در شیره می‌خیسانند و زردچوبه و نمک را با آن مخلوط می‌کنند؛ سپس آن را روی ساج برشته می‌کنند و همراه خلال بادام، گردو، کشمش، سیاه دانه و کنجد مخلوط کرده و می‌خورند.

    میزبان در این شب نیز با میوه‌هایی مثل انار و آجیل مخصوص از مهمانانش پذیرایی می‌کند. در گذشته کدوی حلوایی را هم در آتش باقی مانده تنور می‌پختند و در شب یلدا در کنار سایر تنقلات استفاده می‌کردند. غذای مخصوص مردم لرستان در این شب بوقلمون، گوسفند، سبزی پلو ماهی و قورمه‌سبزی است.

  • بودجه در فشار است اما وزارتخانه میراث از بودجه پژوهشگاه حمایت می‌کند

    بودجه در فشار است اما وزارتخانه میراث از بودجه پژوهشگاه حمایت می‌کند

    به گزارش ایسنا، علی اصغر مونسان در حاشیه‌ی آیین آغاز هفته پژوهش در موزه ملی ایران در پاسخ به پرسش ایسنا، درباره‌ی حمایت از بودجه‌ی پژوهشگاه که نسبت به سال گذشته با کاهش ۲۰ درصدی مواجه بوده است، می‌گوید: به واسطه‌ی تحریم‌ها، درآمدهای دولت کاهش پیدا کرده است و بودجه در فشار است، اما خوشبختانه توجه ویژه‌ای به این وزارتخانه شده است.

    او با اشاره به این‌که میراث فرهنگی در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹  در بحث افزایش بودجه در رتبه‌های اول و دوم بین دیگر دستگاه‌ها بوده است، ادامه می‌دهد:‌ امسال نیز به نسبت وضعیت خوبی داریم، این بحث که مطلق بودجه بسیار پایین است، وجود دارد، اما وزارتخانه میراث فرهنگی، با رشد مناسبی در بودجه همراه است، با این وجود با توجه به شرایط بودجه‌ای که سختی‌هایی دارد، اما حمایت خود را از حوزه پژوهشگاه در این زمینه خواهیم داشت.

    در مصوبه‌ی پیشنهادی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اعتبار اختصاص یافته برای پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ۴۹ میلیارد تومان اعلام شده است، در حالی که بودجه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به عنوان جوان‌ترین وزارتخانه دولت برای سال ۹۹ بیش از ۱۲هزار و و ۷۹۷ میلیارد و ۳۵۹ میلیون ریال تعیین شد. مبلغ این بودجه حدود ۱۳ درصد بیشتر از دوره‌ای است که این وزارتخانه در قالب معاونت ریاست جمهوری و سازمان مستقل فعالیت می‌کرد.

    به نظر می‌رسد شروط مجلس و شورای نگهبان برای تصویب لایحه تشکیل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که تحمیل نشدن بار مالی اضافه به دولت بود، گریبان پژوهشگاه میراث فرهنگی را گرفته است.

    به حدی که بهروز عمرانی – رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری – گفت: بودجه‌ی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با کاهش ۲۰ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه شده، برای افزایش این بودجه متوسل به دعای توسل و ندبه می‌شویم. در سال ۹۸، بودجه‌ی پژوهشگاه ۴۵ میلیارد تومان درنظر گرفته شده بود که در نهایت ۷۰ درصد آن تخصیص یافت، در این شرایط می‌توان گفت سال ۹۸ بدون پول گذشت، اما وضعیت سال ۹۹ بدتر از سال ۹۸ است.

    انتهای پیام