برچسب: طالبان

به گزارش خبرنگار مهر، سید رسول موسوی مدیر کل آسیای غربی وزارت امور خارجه و دستیار وزیر در همایش خانه احزاب ایران که با موضوع «بررسی تحولات جمهوری آذربایجان و افغانستان» صبح امروز(پنج‌شنبه) در محل سالن همایش‌های وزارت کشور برگزار شد گفت: من هر حرفی بزنم، حرف خودم است و حرف سازمان(وزارت امور خارجه) نیست.

وی افزود: اگر تاریخ را نگاه کنیم، هر تغییر رادیکالی در یک کشور، حتما بر همسایه‌های آن کشور نیز تاثیر دارد و اگر باز تاریخ را نگاه کنیم، همواره تغییرات رادیکال، تاثیرات منفی داشته است.

موسوی تصریح کرد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز ریشه جنگ ایران و عراق را می‌توانیم در تاثیراتی که در انقلاب ایران برای جلوگیری از گسترش انقلاب و اتفاقاتی که در عراق افتاد، ببینیم.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه کشورمان اضافه کرد: آنچه که در افغانستان قبلا رخ داد، امروز نیز مجدداً رخ داده و در واقع یکسری تغییرات رادیکال صورت گرفته است.

سیستم طالبان در بلند مدت تهدید راهبردی علیه منافع ملی ما دارد

وی با بیان اینکه تغییرات رادیکالی قطعا بر همسایگان خودش تاثیر دارد، گفت: همسایگان در این شرایط اگر توجه نکنند قطعا از این تحولات تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه تاکید کرد: اگر بخواهم در یک فرآیند بلندمدت نگاه کنم، به جرأت می توانم بگویم اگر سیستم طالبان با این طرز تفکر به این شکل در افغانستان مستقر شود قطعاً تهدید راهبردی علیه منافع ملی کشورمان است و هیچ شکی در آن نیست.

وی ادامه داد: الان نمی‌خواهم پارامترهای این تهدید راهبردی را بگویم اما هم تاثیر مستقیم و هم تاثیر غیرمستقیم بر کشورمان دارد.

موسوی تصریح کرد: تاثیر مستقیم از طریق آن شرایطی است که ما در مرزهایمان داریم و غیرمستقیم از طریق تاثیر بر لایه‌های اجتماعی و لایه‌های مختلف فکری که بر جامعه متنوع قومی ایران قطعا تاثیر خواهد داشت.

وی ادامه داد: بنابراین یک نوع ساده اندیشی است که فرض کنیم طالبان در افغانستان اگر مستقر شد، اتفاق خاصی در کشور ما رخ نخواهد داد. این مسأله نیز موضوعی نیست که از چشم و گوش و هوش مسئولین کشور در همه رده‌ها و تفکرات دور باشد.

موسوی افزود: تمام تلاش این بوده است که طالبان به قدرت نرسد، چه در دهه ۷۰ میلادی و چه بعد از آن. حتی در سال‌های اخیر تا جایی که امکانپذیر بود تلاش شد که طالب به قدرت نرسد.

در دهه ۷۰ میلادی از طریق تاجیکستان به احمد شاه مسعود کمک می‌کردیم

وی افزود: آنچه که ما در دهه هفتاد میلادی شاهد بودیم و من خودم بر اتفاقات ناظر بودم و تصدی سفارت ایران در تاجیکستان را برعهده داشتم، هر آنچه که از دستمان برآمد انجام دادیم. ما در آن مقطع از طریق دوشنبه پایتخت تاجیکستان، کمک‌های را به احمد شاه مسعود انجام می‌دادیم.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه کشورمان اضافه کرد: شهید سلیمانی آن زمان از طریق تاجیکستان اقداماتی انجام می‌داد اما سرانجام واقعه‌ی ۱۱ سپتامبر و سقوط طالبان اتفاق افتاد.

موسوی با بیان اینکه در سقوط طالبان و روی کار آمدن سیستم جدید، ایران کمک‌های خاصی انجام داد، گفت: متاسفانه تحولاتی که بعد از سقوط طالبان و شکل‌گیری یک دولت در افغانستان رخ داد، چیزی نبود که مطلوب کشور ما باشد.

غرب زده‌های افغانستان فقط به فکر جیب‌شان بودند

وی ادامه داد: متاسفانه فرآیندی که در داخل افغانستان شکل گرفت یک فرآیند عجیب و به دور از منافع ملی این کشور بود و یکسری از آدم‌های غرب‌زده که صرفاً به فکر جیب هایشان بودند و دزدی های عجیب و غریب و فساد می‌کردند، روی کار آمدند.

موسوی اضافه کرد: چندین تریلیون دلار پول به افغانستان آورده شد و معلوم نشد این‌ها کجا رفت و در نهایت نیز افغانستان شرایط بدتری پیدا کرد.

وی ادامه داد: در سال‌های اخیر تلاش شد که از طریق یک دولت ائتلاف ملی شامل عبدالله عبدالله و کرزی و دیگر نیروهای فعال در عرصه سیاسی، یک ائتلاف با اشرف غنی تشکیل شود. خود من شاهد چند دور مذاکره با اشرف غنی و دیگران بودم که گفتیم اگر این ائتلاف را تشکیل ندهید قطعا طالب به قدرت خواهد رسید. اما متاسفانه این‌ها در عالم عجیبی بودند که به هیچ حرفی گوش نمی دادند.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه کشورمان اضافه کرد: یادم هست در همین تهران چندین نوبت سفیر افغانستان را خواستم و به او گفتم اگر این کار را نکنید، طالب افغانستان را خواهد گرفت، اما مرتب حرف‌های عجیب و غریب می‌زد و می‌گفت ما ۳۰۰ هزار نیروی ارتش و پلیس داریم.

وی اصافه کرد: دو ماه قبل از فرار اشرف غنی به همه شهرهای افغانستان رفتم و به صورت زمینی و هوایی از وسط درگیری‌های طالب و دولت رد شدم و وقتی برگشتم، صراحتاً گزارش من این بود که رژیم اشرف غنی به زودی سقوط خواهد کرد و باید خودمان را آماده کنیم.

خشک مغزی اشرف غنی همه چیز را از بین برد

موسوی اضافه کرد: در جریان تحلیف ریاست محترم جمهوری نیز علی‌رغم اینکه می‌دانستیم اشرف غنی در حال سقوط است اما او را به تهران آوردیم تا در بالاترین سطح صحبت کرده و تلاش کنیم یک سیستمی از توافق آنها بیرون بیاید ولی خشک مغزی این شخص همه چیز را از بین برد.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه اضافه کرد: غنی حاضر شد که حکومت را تسلیم طالبان بکند ولی با مخالفین سیاسی خودش به توافق نرسد. این چیزی بود که شخصا می‌توانم از این شخص بگویم.

موسوی گفت: این حرف را که زدم، خلیل‌زاد نیز همین حرف را زد؛ مبنی بر اینکه یکدندگی اشرف غنی و عدم کوتاه آمدن سیاسی او، موجب فروپاشی کشور شد.

وی افزود: بهرحال یک شرایطی بوجود آمده است و طالبان در کابل به قدرت رسیده و این مسأله حتما به زیانِ منافع و امنیت ملی ما است.

کنار زدن طالبان از قدرت امکانپذیر نیست

موسوی گفت: اما چه کار می‌شود کرد؟ آیا جنگیدن با طالبان امکان‌پذیر است؟ آیا کنار زدن طالبان از قدرت برای جمهوری اسلامی امکان‌پذیر است؟ خیلی صریح و روشن بگویم، نه! امکانپذیر نیست. فعلا شرایطی نیست که ایران سیبل درگیری با طالبان باشد.

این دیپلمات ارشد وزارت امور خارجه کشورمان تصریح کرد: طالب زمان شوروی نیز بود و ریشه از خارج ندارد و اگر نگاه کنیم، این‌ها آموزش دیده مولوی محمد نبی بودند که علیه شوروی جنگیدند و تا اینجا آمدند.

وی ادامه داد: بالاخره طالبان یک مجموعه است، یک تفکر است و ما چاره‌ای جز اینکه نوعی سیاست در مقابل این جریان خاص پیش بگیریم، نداریم.

موسوی گفت: در حال حاضر امکان کنار زدن طالب از قدرت وجود ندارد، هیچ قدرت اپوزیسیون مسلحی که بتواند با طالب درگیر شود، جز داعش وجود ندارد. فقط داعش است که با طالب می‌جنگد و این به مراتب بدتر است.

وی همچنین گفت: اگر ما با طالب درگیر بشویم[بعد از آن] یا یک دشمن سخت‌تر به نام داعش مواجه هستیم؛ به نظر می‌رسد فعلاً طالب را با داعش متوقف کنیم به لحاظ امنیتی بیشتر به نفع ما است. جنگ داخلی جدید نیز هم به ضرر ما است.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه کشورمان اضافه کرد: ما دیروز نشست همسایگان افغانستان را برگزار کردیم. هفته پیش هم من در مسکو بودم و در آنجا کشورها در شناسایی و به رسمیت شناختن طالبان یک گام به جلو رفتند اما دیروز کشورهای منطقه را یک گام عقب کشیدیم.

موسوی گفت: بنابراین دیروز کشورهای منطقه را یک گام باز عقب‌تر از نشستی که روس‌ها، چینی‌ها و پاکستانی‌ها به سمت شناسایی می‌رفتند، کشیدیم. شما در بیانیه تهران، کلمه »شناسایی» را نخواهید دید.

موسوی تصریح کرد: اما واقعیت منطقه این است که کشورهای منطقه از جمله روس‌ها، چینی‌ها و پاکستانی‌ها به سمت کار با طالب می‌روند.

مدیرکل آسیای غربی وزارت امور خارجه گفت: ما سه میلیون مهاجر در ایران داریم، ۹۰۰ کیلومتر مرز مشترک داریم و دو و نیم میلیارد دلار تجارت با افغانها داریم که آن را نمی‌توانیم نادیده بگیریم. در این میان مسئله هیرمند و آب که شرایط بسیار سختی را در سیستان برای ما ایجاد کرده است را داریم.

وی ادامه داد: حتماً باید برای این قضیه راه‌حل پیدا کنیم؛ به همین دلیل است که ما روند شناسایی را ضمن اینکه به عقب گذاشتیم، به نوعی تعامل با طالبان را در نظر گرفتیم.

موسوی گفت: چند فاکتور را داریم که اینها را گذاشتیم در مذاکره‌ای با ساختارهای مختلف درون طالبان برای تامین امنیت تجارت و مرزهایمان. بالاخره تعیین تکلیف مسئله مزار شریف اهمیت دارد، نمی‌توانیم از کنار این مسئله عبور کنیم، طالبان تاکنون مسئولیت این حادثه تروریستی را قبول نکرده است.

وی ادامه داد: امنیت شیعه یکی از بحث های جدی است که باید در موردش فکر کنیم، اما باید بدانیم که شیعه یک اقلیتی در درون افغانستان است. شیعه باید یه نوعی رفتار کند که در درون افغانستان بماند و ماندن در افغانستان, به نفع شیعه است.

موسوی گفت: اینکه خدای‌نکرده شیعه را سرباز دیگران کنی که دیگران به قدرت برسند، این نیز خطرناک است. پس رفتار ما در ارتباط با شیعه و حفظ شیعه در درون افغانستان یک سیاست ظریفی است که باید به آن توجه کنیم.

این دیپلمات ارشد کشورمان تصریح کرد: در حال حاضر به تعداد زیادی از استادها کمک کردیم و به ایران آمده‌اند و فعلاً در ایران هستند و در بعضی از دانشگاه ها مشغول شده‌اند.

مذاکرات پنهانی با طالبان برای تامین امنیت شیعیان

وی ادامه داد: در ملاقات‌های خارجی که من دارم به همه کشورها می‌گویم که در ایران جامعه مدنی و جامعه رسانه‌ای مهمترین نقش را در تعادل بین سیاست خارجی ایران در ارتباط با افغانستان دارد.

موسوی گفت: یک مذاکرات پنهانی با طالبان در ارتباط با امنیت شیعه انجام شده است و اینکه می‌بینید در روزهای عاشورا طالبان نیروهای نظامی خودش را فرستاد و از امنیت دسته‌های سینه‌زنی حمایت کرد و مساجد را تا آنجا که توانست در روزهای عزاداری نگه داشت، ناشی از مذاکرات پنهانی است که با طالبان وجود داشته و الان نیز وجود دارد؛ اما این مذاکرات پنهان باید به نوعی تبدیل به توافقات اولیه شود.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سی‌ان‌بی‌سی، صندوق بین‌المللی پول در جدیدترین گزارش اقتصادی منطقه‌ای خود اعلام کرد تولید ناخالص داخلی افغانستان به دنبال آغاز حکومت طالبان تا ۳۰ درصد سقوط خواهد کرد.

جهاد ازعور، رئیس دپارتمان خاورمیانه و آسیای مرکزی صندوق بین‌المللی پول (آی‌ام‌اف) گفت: وضعیت اقتصادی افغانستان حتی قبل از سقوط کابل هم در حال بدتر شدن بود.

او در مصاحبه با سی‌ان‌بی‌سی گفت: آنها در افغانستان با بیش از یک شوک روبرو شده‌اند؛ خشکسالی و کووید ۱۹. بنابراین آن‌چه ما پیش‌بینی کردیم و از آن می‌ترسیم این است که اقتصاد این کشور به شدت آب برود.

در این گزارش همچنین اشاره شده است: (به دنبال به قدرت رسیدن طالبان) کمک‌های مالی بین‌المللی به افغانستان قطع شده و اغلب دارایی‌های این کشور در خارج مسدود شده و بانک‌های افغانستان با کمبود نقدینگی فلج شده‌اند.

در ادامه گزارش صندوق آمده است: این شوک‌ها باعث می‌شود اقتصاد افغانستان با سقوطی ۲۰ تا ۳۰ درصدی روبرو شده، واردات افت کند، نرخ ارز افغانی سقوط کرده و تورم جهش کند. در نتیجه این بحران‌ها استانداردهای زندگی در افغانستان به شدت سقوط خواهد مرد و میلیون‌ها نفر به فقر مطلق دچار خواهند شد که این حتی می‌تواند باعث ایجاد یک بحران انسانی شود.

همچنین صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرد به دنبال وقوع چنین بحرانی تعداد پناه‌جویان افغانستان به شدت افزایش خواهد یافت و کشورهای همسایه را با مشکل مواجه خواهد کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر حسین امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در جریان سفر به نیویرک گفت و گویی با شبکه NBC آمریکا انجام داده و مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در قبال موضوعات مختلف منطقه‌ای و بین المللی را تشریح نمود. متن کامل این گفت و گو بدین شرح است:

بسیار متشکرم که با ما مصاحبه می‌کنید. در مورد گفتگوهای شما با مقامات اروپایی که در نیویورک داشتید می‌خواستم بپرسم. مقامات اروپایی از شما خواستند به مذاکرات هسته‌ای در وین برگردید و رئیس جمهور شما نیز این هفته گفت ایران طی هفته‌های آینده به مذاکرات بازخواهد گشت. آیا این تعهد قطعی است؟

ما گفتگوهایی با برخی ازکشورهای اروپایی شامل آلمان و انگلیس داشتیم آنها پرسیدند چه زمانی به مذاکره برمی گردید و اینکه آیا واقعاً ایران قصد دارد به مذاکره برگردد؟ من توضیح دادم که ما در حال مروری بر پرونده مذاکرات گذشته و به ویژه مذاکرات اخیر وین هستیم. ما دراینکه مذاکره را ابزار مهم دیپلماسی می‌دانیم تردیدی نداریم. تصمیم ما اینست که به مذاکرات برگردیم و به طور فشرده درحال بررسی نتایج مذاکرات وین هستیم. فکر می‌کنم به زودی به مذاکره برگردیم. یکی از ویژگی‌های دولت جدید ایران اینست که ما عمل گرا هستیم. ما درچارچوب رفتار عمل گرایانه پای میز مذاکره خواهیم رفت. هدف قهوه نوشیدن را در میز مذاکره نداریم. نتیجه ملموس برای ما مهم است. نتیجه‌ای که حقوق و منافع ملت ایران را تأمین کند و این بستگی به نیت، اراده و رفتار طرف‌های مقابل دارد.

بلینکن امروز گفت که زمان برای اینکه دو طرف به توافق برگردند نامحدود نخواهد بود. و ممکن است زمانی برسد که به واسطه پیشرفتهای زیاد ایران، اوضاع غیرقابل بازگشت شود. فکر می‌کنید که این بررسی شما چه زمانی تکمیل شود و مذاکرات از سر گرفته خواهد شد؟ می‌توانید بفرمائید این بازگشت چقدر سریع صورت می‌گیرد؟ و آیا این مذاکرات را از آنجا که قطع شد از سر می‌گیرید؟

فکر می‌کنم دولت رئیس جمهور بایدن تقریباً سه ماه اول شروع کار دولت خود توجهی به برجام نکرد. من به همکاران اروپایی ام گفتم که حالا آن زمان از آقای بایدن پرسیدید که چرا سه ماه است به مذاکره و برجام فکر نمی‌کنید؟ ما سال‌ها است که از منافع اقتصادی برجام هیچ استفاده‌ای نکرده ایم. اما با جدیت در حال بررسی و جمع بندی سیاست‌های خود در قبال مذاکرات وین هستیم. می‌توانم بگویم که جلسات فشرده‌ای داریم. پنجره دیپلماسی و مذاکره را باز نگه می‌داریم و به زودی به مذاکره باز می‌گردیم.

طرف آمریکایی دنبال گفتگوهای مستقیم است و ایران هم اصرار بر گفتگوهای غیر مستقیم دارد. آیا فکر می‌کنید زمان گفتگوهای مستقیم (با آمریکا) نرسیده است؟ در اینصورت از ارزیابی بهتری از اینکه دولت آمریکا چه چیزی می‌خواهد داشه باشید برخوردار خواهید شد؟

فکر می‌کنم دولت آقای بایدن هنوز نتوانسته است به طرف ایرانی این حس را منتقل کند که آیا واقعاً نیت جدی برای بازگشت به برجام در جانب آمریکا و غرب وجود دارد. آیا اگر به برجام بازگردند قصد بازگشت به تعهداتشان را دارند؟ ما در حال حاضر شاهد رفتار متناقض دولت آمریکا هستیم. یک روز درخواست می‌کنند زودتر به مذاکرات ۱+۴ برگردید، یک روز درخواست می‌کنند آماده گفتگوهای دو جانبه هستیم، می‌گویند آماده برگشت به تعهدات مان هستیم. اما هیچ اقدام عملی برای اینکه نیت واقعی شأن را به دولت ایران نشان دهند انجام نداده اند و بدتر از آن همزمان تحریم‌های جدید اعمال کردند. یعنی پرزیدنت بایدن از عملکرد رئیس جمهور سابق ترامپ انتقاد می‌کند اما همزمان پرونده قطوری که ترامپ برای ایران ساخته است را زیر بغل خودش دارد و با خود حمل می‌کند. اگر واقعاً به دنبال مذاکره هستید تحریم جدید چه معنی دارد؟ این سیگنالی منفی برای دولت جدید ایران است. ما یک ملت تمدنی هستیم. ایران صاحب یک تمدن بزرگ است. ما از کاخ سفید در ۴۲ سال گذشته و حتی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران رفتار مبتنی بر تمدن ندیده ایم. رفتار مبتنی بر تحریم و تهدید دیده ایم.

آیا برجام همچنان جزو منافع ملی شما به شمار می‌رود؟

مذاکره‌ای که شروع خواهیم کرد برای ما مهم است که دستاوردهای ملموس و عملی داشته باشد. در بازگشت به مذاکره تأخیری نخواهیم داشت. به محض اینکه جمع بندی ها قطعی شود آمادگی خود را برای ورود به مذاکره اعلام می‌کنیم. اما اگر همه طرف‌ها متعهدانه به برجام برگردند برجام می‌تواند موفق شود و این بستگی به رفتار عملی طرف‌های مقابل دارد و اگر همه طرف‌ها به تعهدات کامل خود در برجام برگردند جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود بازخواهد گشت.

گزارش‌های زیادی مبنی بر این وجود دارد که توافق خیلی خوبی روی میز بود که مذاکرات پایان یافت (دور ششم)؛ آیا مذاکرات را از آنجا که قطع شد ادامه می‌دهید؟

ما اکنون روی میز لیست‌های رنگی ارائه شده از سوی ایالات متحده را داریم. آن چیزی که ما اکنون نیاز داریم بازگرداندن اعتماد است. ما اعتمادی به رفتار آمریکایی‌ها نداریم. چرا که دولت قبلی ایران ۸ سال کامل در میز مذاکره باقی ماند و امروز مردم از دولت جدید ایران می‌پرسند دستاورد برجام برای مردم چه بود؟ ما پاسخ قانع کننده‌ای برای مردم نداریم. پس باز تکرار می‌کنیم همه چیز بستگی به طرف‌های مقابل دارد. اگر آمریکا و سه کشور اروپایی به معنای واقعی به تعهداتشان برگردند و برجام را دوباره یک دستاویزی برای بازی‌های سیاسی قرار ندهند، جمهوری اسلامی ایران صادق ترین طرف بازگشت به تعهدات برجامی باقی می‌ماند.

چرا ایران اجازه دسترسی کامل را به بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی برای نظارت بر پایبندی ایران نمی‌دهد؟

ما قانون مجلس شورای اسلامی را بالای سر خود داریم. این قانونی است که به تصویب پارلمان جمهوری اسلامی ایران رسیده است. قبل از اینکه در سمت وزیر خارجه مشغول به کار شوم در پارلمان ایران مسئولیت داشتم و در جریان نحوه و جزئیات تصویب این قانون قرار داشتم. نمایندگان مردم در مجلس برای عبور از تحریم‌ها و برای پایبند کردن همه طرف‌ها به تعهدات خودشان قانون را تصویب کردند که دولت ملزم به اجرای آن است. ما به همکاری‌های خود با آژانس بین المللی انرژی اتمی ادامه می‌دهیم ولی متأسفانه آژانس در برخی گزارش‌ها و عملکردهای خود به جای رفتار فنی و حرفه‌ای، رفتار سیاسی از خودش بروز داده است. ما به عنوان دولت جدید تا کنون حداقل دو سیگنال مثبت ارسال کرده ایم. سیگنال اول که در روز تحلیف رئیس جمهور کشور، آقای انریکه مورا در محل پارلمان با من به عنوان یکی از اعضای تیم سیاست خارجی دولت جدید ملاقات داشت. من در آن ملاقات گفتم مذاکره را ابزار مهم دیپلماسی می‌دانیم و از مذاکره فرار نخواهیم کرد. دومین سیگنال مثبت این بود که اجازه دادیم آقای گروسی در روزهای گذشته به ایران سفر کند. ایشان ملاقات سازنده و مثبتی با رئیس جدید سازمان انرژی اتمی داشت و توافق خوبی هم بین آنها شکل گرفت. فکر می‌کنم چنانچه آژانس به وظیفه فنی خود عمل کند می‌تواند نقش سازنده و مثبتی را ایفا کند.

می‌خواستم در مورد افغانستان بپرسم. آیا ایران طی هفته‌ها یا ماه‌های آینده طالبان را به رسمیت می‌شناسد؟ آیا آماده شده است آن را به عنوان دولت مشروع افغانستان شناسایی کند؟

قبل از آن توضیحی را به سوال قبل اضافه کنم. آژانس وقتی به دسترسی‌های قبلی خود می‌تواند برگردد که طرف‌های مقابل به تعهدات خودشان برگردند. من انتقادی از سه کشور اروپایی (انگلیس، آلمان، فرانسه) دارم و آن اینست که به وزرای خارجه اروپایی هم گفتم که گویا شما بجای اینکه به آمریکا بگویید چرا از برجام خارج شدید و بجای اینکه مجرم را تحت تعقیب قرار بدهید انگار وظیفه تان این است که آمریکا عمل نکند اروپا عمل نکند ولی ایران در برجام و بر سر همه تعهداتش بماند و دائماً به ایران توصیه کنید. لذا آژانس زمانی می‌تواند به همه دسترسی‌های خود برگردد که برجام برای ما خوب کار کند.

اما درمورد افغانستان، وضعیت فعلی این کشور را یک چالش جدید در منطقه غرب آسیا می‌دانیم. ما با همه طرف‌ها درافغانستان ارتباط داریم و طالبان بخشی از واقعیت افغانستان است اما تاریخ افغانستان نشان داده است که هیچگاه یک جریان نمی‌تواند در سراسر افغانستان حکمرانی کند. تشکیل دولت فراگیر با مشارکت همه اقوام و طرف‌های افغان می‌تواند بهترین راه حل باشد ما مرز مشترک طولانی با افغانستان داریم. در تحولات اخیر افغانستان بیش از ۳۰۰ هزار پناهنده جدید وارد ایران شد. اکنون در ایران آمار پناهندگان افغان به حدود ۴ میلیون نفر افزایش پیدا کرده است. در جلسه‌ای اساتید دانشگاهی افغانستان به من گفتند که ما نفهمیدیم آمریکا برای چه افغانستان را اشغال کرد و برای چه اینگونه از افغانستان خارج شد؟؟ ما برای فرزندان خود نمی‌توانیم توضیح بدهیم که سیاست آمریکا چه بر سر افغانستان آورد و چرا سیاست‌های توأم با آزمون و خطا را در افغانستان دنبال کردند. من فکر می‌کنم باید ایالات متحده آمریکا نسبت به مسئولیت درقبال افغانستان و رفتاری که در دو دهه گذشته داشته است به جامعه جهانی و مردم افغانستان و زنان و کودکان افغانستان پاسخگو باشد.

طالبان نشان داده است که قطعاً دولت فراگیری را که پیشنهاد کرده بودید تشکیل نمی‌دهد و انتظار شما را برآورده نکرده اند. در دولت آنها نه زن وجود دارد و نه از همه گروه‌ها و اقوام و یک دولت انحصاری است. آیا این به معنای عدم شناسایی طالبان از سوی دولت شما به عنوان دولت حاکم نیست؟

ما با همه طرف‌ها تماس داریم و همه طرف‌ها را تشویق می‌کنیم به سمت دولت کاملاً فراگیر با مشارکت همه اقوام گام بردارند. اگر تشکیل چنین دولتی سرعت پیدا نکند ممکن است همه همسایگان از جمله جمهوری اسلامی ایران با موج بزرگی از آوارگان مواجه شوند و من از اینجا می‌خواهم بگویم جامعه جهانی می‌بایست نسبت به مسائل انسانی در افغانستان و کمک به معیشت پناهندگانی که به سمت کشورهای همسایه هجوم می‌آورند توجه کند و سهم خود را در نظر گرفته و آن را ادا کند.

اجازه بدهید در مورد گزارشی که این هفته در نیویورک تایمز منتشر شد و البته ما تأیید نمی‌کنیم، بپرسم که در آن ادعا شده است اسرائیل اسلحه جدیدی دارد روبات قاتل که تابستان گذشته از راه دور دانشمند هسته‌ای را ترور کرد که تیرانداز از هراران مایل دور تر به دقت شلیک کرد. اگر چنین چیزی ممکن باشد پس در مورد امنیت داخل ایران در برابر چنین نقشه‌های پیچیده ادعایی چه باید گفت؟

آنها در داخل سرزمین‌های اشغالی فلسطین قادر به تأمین امنیت خود نیستند اگر شما به تصاویر سرزمین‌های اشغالی نگاه کنید با دیوارهای بتنی چندمتری از خود محافظت می‌کنند. به نظر ما رژیم صهیونیستی آنقدر ارزش ندارد که بخواهیم وقت خود را در این مصاحبه صرف آن کنیم.

آیا فکر می‌کنید که این گزارش درست است؟

اگر اسناد دقیقی به دست بیاوریم که صهیونیست‌ها علیه امنیت ملی ما در جایی اقدام کرده اند، آشکارا و علنی پاسخ می‌دهیم همانطور که در ترور سردار سلیمانی با هدف قرار دادن پایگاه عین الاسد، هشداری جدی به آمرین و عاملین ترور فرودگاه بین المللی بغداد دادیم.

شما خیلی نزدیک به سلیمانی بودید. آیا می‌خواهید انتقام ترور گرفته شود یا آن را بسته در نظر می‌گیرید؟

پرونده شهید سلیمانی بسته نشده است. کسانی که آمر و عامل ترور قهرمان بزرگ ایرانی مبارزه با تروریسم و داعش در منطقه بودند باید به عدالت سپرده شوند. ما از مسیرهای حقوقی و بین الملی این پرونده را با دقت و با جدیت دنبال می‌کنیم. نقش سردار سلیمانی در ایجاد امنیت در منطقه ما و در از بین بردن داعش و در کمک او به مردم و نیروهای مسلح سوریه و عراق در جنگ با تروریسم بسیار برجسته بود. پرونده سردار سلیمانی موضوع ساده ای نیست که با اقدامات اولیه ما به این سادگی قابل بسته شدن باشد. تمامی مردم ایران با یک حس ناشی از غرور ملی از سردار سلیمانی یاد می‌کنند و از ما انتظار دارند این پرونده را به نتیجه قطعی خود رسانده و عدالت اجرا شود.

شما می‌دانید که ایشان از سوی آمریکا تروریست محسوب می‌شد و ترور – حمله هم بر این اساس توسط دولت قبلی صورت گرفت.

به نظر من کسی که دستور این ترور را صادر کرد او تروریست اصلی است؛ یعنی ترامپ رئیس جمهور وقت آمریکا.

سوال بعدی در مورد عربستان سعودی است. ایران گفتگوهایی را با عربستان آغاز کرده است. روابط دو کشور در سال ۲۰۱۶ قطع شد. اعتقاد بر این است که ایران در جنگ‌های نیابتی با عربستان در یمن دست دارد. آیا راهکاری سیاسی را برای آن جنگ (یمن) می‌بینید؟

اولاً موضوع یمن مسأله‌ای است که بین یمن و عربستان جریان دارد و جمهوری اسلامی ایران دخالتی در آن ندارد. ما هر راه حلی را برای مساله یمن صرفاً مبتنی بر راهکار سیاسی می‌دانیم. اما ما همواره از گفتگوهای منطقه‌ای استقبال کرده ایم از جمله از گفتگو با عربستان سعودی. ما گفتگوهای جدیدی را شروع کرده ایم و فکر می‌کنم در مسیر خوبی قرار دارد. جمهوری اسلامی ایران از ابتدا راه کار نظامی در قبال یمن را مردود اعلام کرد و راه حل سیاسی ارائه داد.

در طی مذاکرات وین، گفتگوهایی نیز به طور موازی برای امکان تبادل زندانیان دو تابعیتی صورت گرفته بود. آیا ادامه این گفتگوها از جایی که قطع شده بود هنوز امکان دارد؟ آیا امکان تبادل زندانیان وجود دارد؟

این یک مساله کاملاً انسانی است که حتی فکر می‌کنیم می‌توان بدون ارتباط با میز مذاکره وین در اقدامی انسان دوستانه نسبت به تبادل زندانیان توافق کرد و آن را عملی ساخت.

و آیا شامل آقای نمازی، آقای طاهباز، آقای شرقی که در حال حاضر در ایران زندانی هستند می‌شود؟

قوه قضائیه در ایران مستقل عمل می‌کند. ما به عنوان دولت و به عنوان وزارت خارجه از لحاظ انسانی تمام تلاش خود را به عمل می‌آوریم که بتوانیم نسبت به آزادی زندانی‌ها پیگیری خودمان را داشته باشیم. طبیعتاً کسانی که در جرایمشان امکان تخفیف وجود داشته باشد می‌توانند در لیست تبادل قرار گیرند.

شما بالاترین مقام دولت خودهستید و این نخستین مصاحبه دولت جدید با یک شبکه تلویزیونی آمریکایی است. می‌خواهم از شما بپرسم آیا پیامی برای مردم آمریکا دارید؟

اولاً ما با مردم آمریکا هیچگاه مشکل نداشته ایم. فکر می‌کنیم آن چیزی که باعث مشکل در روابط دو کشور شده است سیاست‌های غلط کاخ سفید است. مردم ما در تاریخ قبل از پیروزی انقلاب و در ۴۲ سال گذشته در موارد متعددی رفتارهای غیر سازنده و در مواردی رفتارهای خصمانه از دولت آمریکا مشاهده کرده اند. ما امروز در نیویورک در حالی صحبت می‌کنیم که حتی برای وارد کردن ضروری‌ترین داروهای خاص کشور مثلاً برای کودکان با بیماری پروانه‌ای که یک مساله کاملاً انسانی است هیچ کانال مالی وجود ندارد. علیرغم اینکه گاهی اوقات مقامات دولت آمریکا می‌گویند دارو و تجهیزات پزشکی جزو کالاهای تحریمی نیست عملاً این امکان وجود ندارد.

مجدداً تاکید می‌کنم ما براساس عمل رفتار دولت آقای بایدن قضاوت می‌کنیم، تصمیم می‌گیریم و عمل می‌کنیم. امیدوارم برای یکبار سیاست‌های غلط کاخ سفید به طور جدی مورد بازنگری قرار بگیرد. به جای ادبیات تهدید و تحریم ادبیات احترام به حقوق ملت‌ها مورد توجه قرار گیرد. ایرانی‌ها مردمانی متمدن هستند. ادبیات تهدید را با ایستادگی، مقاومت و با ادبیاتی نه متناسب و شبیه با آنها بلکه با رفتاری که تعیین کننده عزت و آزادگی و بزرگی مردم ایران است پاسخ می‌دهند.‌

زمان برای آمادگی ایران به بازگشت به برجام در حال تمام شدن است. نظر شما چیست؟

ما معتقدیم دیپلماسی همیشه کار می‌کند اما سخن از این است که اگر دیگران به تعهدات خود بازنگردند ما نیز بر تعهدات خود باقی نخواهیم ماند. طرف‌های ما برای ماندن و بازگشت به تعهدات باید از لحظه لحظه فرصت‌ها استفاده می‌کردند. باز تاکید می‌کنم که ایران آخرین طرفی بود که بخشی از تعهدات خود را کاهش داد. هنوز ما به بخش بزرگی از تعهدات خود پایبند مانده ایم در حالی که آمریکا هیچ تعهدی را روی زمین اجرا نکرده است. بله ما از آقای رابرت مالی حرف‌هایی می‌شنویم اما روی زمین اتفاقی رخ نداده. مهم برای ما رفتار و عملکرد است. حتی برای واکسیناسیون مردم کشورمان آمریکایی‌ها مزاحمت ایجاد کردند و نتوانستیم پول‌های خودمان را که در کره جنوبی و ژاپن بلوکه شده برای خرید واکسن از خارج از کشور و برای این موضوع انسانی استفاده کنیم. البته اکنون سه مؤسسه بزرگ علمی ایرانی در سایه همین فشارها واکسن کرونا را در داخل ایران تولید می‌کنند اما رفتار خصمانه با ملت ایران حتی در موضوع واکسن کرونا هیچگاه از ذهن مردم پاک نخواهد شد. مقامات آمریکایی اگر نیت صادقانه ای دارند باید جبران کنند البته من در نیت صادقانه آنها تردید دارم.

آمریکا می‌گوید معافیت‌هایی برای امور بشردوستانه از جمله دارو وجود دارد که تحریم نیست.

من نسبت به نیت آمریکایی‌ها تردید دارم. اظهاراتی که آمریکایی‌ها در مورد دارو و تجهیزات پزشکی می‌کنند با آنچه که اتفاق می‌افتد فاصله زیادی دارد

در مورد توافق هسته‌ای، آیا فکر می‌کنید زمانی رسیده است که فکر کنید اقتصاد ایران می‌تواند به روابط در حال گسترش با چین متکی باشد و بتوانید از طریق راهی که از طریق چین و کشورهای دیگر آسیا پیدا کرده اید در مقابل تحریم‌ها دوام بیاورید؟

من به وزرای خارجه کشورهای اروپایی گفتم ایران بازار بسیار بزرگی است. تحریم‌های یکجانبه آمریکا و بی عملی اروپا باعث شده که اروپا و غرب در حال از دست دادن کامل بازار ایران باشند. طبعاً رقبایی هستند که این بازار را پر می‌کنند و ما هم برای همیشه نمی‌توانیم منتظر بمانیم. ما کشور بزرگی هستیم و از اقتصاد و منابع بزرگی برخورداریم. ما هیچگاه دست بسته نخواهیم ماند.

و مقامات آمریکایی می‌گویند که شما به پیشرفتهای بسیار زیادی در غنی سازی و سانتریفیوژهای پرسرعت تر دست یافته اید و در صورتی که بخواهید چندماه بیشتر برای رسیدن به بمب هسته‌ای فاصله ندارید

این هم از آن ادعاهای بی اساسی است که برخی مقامات آمریکایی مطرح می‌کنند. ما فتوای دینی داریم که استفاده از سلاح هسته‌ای را مطلقاً حرام اعلام کرده است. ما به برنامه صلح آمیز هسته‌ای خود ادامه می‌دهیم. اما ادعای حرکت ایران برای دستیابی به سلاح اتمی کاملاً بی اساس است.

اگر برای استفاده صلح آمیز است چرا اینقدر غنی سازی سطح بالا می‌کنید؟

ما برای تأمین نیازهای علمی و فنآوری خود و برنامه صلح آمیز هسته‌ای که در کشور تعریف کرده ایم اقدامات هسته‌ای خود را تنظیم می‌کنیم.

بسیار متشکرم

من هم تشکر می‌کنم.

به گزارش خبرگزاری مهر، سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه با حضور در یک جلسه گفتگوی زنده با جمعی از خبرنگاران خارجی از جهان عرب و کشورهای غربی در بستر برنامه «کلاب هاوس» به تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران در خصوص برخی از مهم‌ترین موضوعات مرتبط با کشور پرداخت و همچنین سوالات خبرنگاران و تحلیلگران حاضر در این نشست مجازی را پاسخ داد.

این نشست به زبان انگلیسی و از سوی وبگاه عرب زبان «جاده ایران» و به میزبانی علی هاشم، تحلیلگر این وبگاه و خبرنگار شبکه الجزیره انگلیسی برگزار شد و بیش از ۱۰۰ دقیقه به طول انجامید.

رابطه ایران و عربستان به طور کامل قطع نشده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به نخستین پرسش در خصوص اخبار غیررسمی مبنی بر گفتگوی مقامات ایرانی و عربستانی در عراق، بدون اعلام نظر در خصوص صحت و سقم و یا محتوای گزارش رسانه‌های خارجی، اظهار داشت که «در خصوص گزارشی که نخستین بار در نشریه فایننشال تایمز منتشر شد، باید بگویم که ما به طور کلی از هر ابتکاری برای کاهش تنش‌ها و افزایش همکاری در منطقه ما استقبال می‌کنیم و قطعاً به دنبال برقراری نوعی گفت‌وگو و ارتباط با همسایگان خود هستیم.»

خطیب‌زاده با مرور تاریخ روابط اخیر ایران و عربستان به نلاش برخی کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از جمله عراق، کویت، پاکستان، چین و آلمان در برقراری گفتگو بین تهران و ریاض اشاره داشته و تصریح کرد که همواره بین دو کشور حتی در چند سال اخیر، ارتباطات و تماس‌های مستقیم و غیرمستقیم جریان داشته است.

رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه با بیان اینکه قصد اظهار نظر در خصوص گزارش مشخصی که در رسانه‌ها منتشر شده را ندارد، اشاره داشت که میان ایران و عربستان سعودی همواره از طرق و مسیرهای گوناگون تماس‌ها و ارتباطاتی برقرار بوده و این امر هیچ‌گاه به طور کامل قطع نشده است.

خطیب زاده در پاسخ به این سوال که آیا در دوران پساترامپ، ایران و عربستان به سمت کاهش تنش حرکت کرده‌اند، گفت از جانب ایران همواره تلاش‌هایی برای کاهش تنش در جریان بوده است و می‌توان گفت که اخیراً نشانه‌های مثبتی از جانب عربستان سعودی نیز در این راستا بروز کرده است، با این وجود «برکسی پوشیده نیست که دشواری‌های قابل توجهی در این مسیر وجود دارد و میان دو کشور در خصوص برخی موضوعات منطقه‌ای و دوجانبه اختلافات جدی وجود دارد، اما تصور می‌کنم که به نفع هر دو کشور و همچنین ثبات و صلح منطقه‌ای است که راهی برای حل و فصل اختلافات بیابیم.»

در ادامه علی هاشم با اشاره به برخی گزارش‌های منتشره مبنی بر برگزاری بعضی نشست‌ها میان مقامات امنیتی ایران با کشورهایی نظیر اردن و امارات، گفت: آیا این همان گفت‌وگوهای منطقه‌ای است که ایران از مدت‌ها پیش خواهان آن بوده است؟

منطقه نیازمند ابتکارهای درون‌زاست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال گفت: در منطقه ما ابتکارها و چارچوب‌های بومی و درون‌زایی نظیر نامه شورای همکاری خلیج فارس که با تلاش امیر کویت به ایران آورده شد و همچنین ابتکار صلح هرمز وجود دارد که می‌توانند مورد پیگیری قرار گیرند.

خطیب‌زاده با استقبال از اینکه عراق به عنوان کشوری که با همه طرف‌ها در منطقه در ارتباط است در زمینه کاهش تنش در منطقه به بازیگری بپردازد، گفت: میان ایران و کشورهای منطقه تعاملاتی وجود داشته است، با این وجود هنوز برای آنکه گفته شود ترتیبات منطقه‌ای واقعی در حال شکل‌گیری است، زود است.

خطیب زاده در ادامه اظهار داشت که تحولات منطقه‌ای در مسیر درستی قرار گرفته است و دستاورد تحولات اخیر این بوده که آن دسته از کشورهایی به ترامپ چشم دوخته بودند، دریافتند که منطقه نیازمند یک ترتیبات درون‌زا و بومی است و این ادراک، یک اتفاق خوب است و باید از این فرصت بهره گرفت.

معاون وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسشی در خصوص موانع برقراری یک اجماع در منطقه، چندین مانع و معضل را برشمرد، از جمله انباشت بحران‌ها و مناقشات حل‌نشده منطقه‌ای که نقطه سرآغاز آن، اشغال اراضی فلسطینیان بوده و همچنین مشکلات شناختی و تفکر حذف دیگر بازیگران و بازی حاصل جمع صفر که از سوی برخی قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای پیگیری شده است و درنهایت، بی‌اعتمادی ساختاری در سطح منطقه و مداخلات کشورهای خارج از منطقه که باعث رقابت قدرت‌های جهانی در سطح منطقه برای غارت انرژی و همچنین فروش میلیاردها دلار تسلیحات به کشورهای منطقه شده است.

خطیب زاده در ادامه تأکید نمود که دو طرح منطقه‌ای برای خلیج فارس از داخل منطقه پیشنهاد شد داشت که یکی طرح نامه شورای همکاری در دسامبر ۲۰۱۶ است که با تلاش امیر فقط و کویت به ایران آورده شد و ایران نیز در سفر آقای روحانی به عمان و کویت در مارس ۲۰۱۷ جواب مثبت داد و دیگری نیز ابتکار صلح هرمز که از سوی ایران طرح گردید.

وی تاکید کرد: حل اختلافات منطقه‌ای و مسائل شناختی، نیازمند یک نقطه شروع است.

سعید خطیب‌زاده تصریح کرد: نمی‌توان به تمام پرونده‌های منطقه‌ای به یک چشم نگاه کرد و برای حل مسائل آن‌ها راه‌حل یکسان ارائه داد، چراکه هریک از این پرونده‌ها، از جمله اوضاع لبنان، یمن و سوریه، مشخصه‌ها و ویژگی‌هایی متفاوتی دارند.

هیچ‌گاه بحثی درباره یک توافق موقت در وین صورت نگرفته است

رئیس مرکز دیپلماسی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی در خصوص گفتگوهای هسته‌ای در وین و چشم‌انداز این گفت‌وگو، روند گفت‌وگوها در وین را «امیدوارکننده» توصیف کرد و گفت: پیشرفت‌هایی به دست آمده است و همه طرف‌ها «جدیت و اراده سیاسی» خود را برای دستیابی به نتیجه نشان داده‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه گفت‌وگوها در فضایی «نسبتاً سازنده» برگزار شده است، گفت: ایران و ۱+۴ در خصوص رسیدن به وضعیت «پایبندی در برابر پایبندی» به بحث و تبادل نظر پرداخته‌اند و گفت‌وگوها اکنون به اندازه‌ای پیشرفت داشته است که بتوان کار بر روی نگارش متن، دستکم در خصوص بخش‌های کمتر مورد اختلاف را آغاز کنند. وی تصریح کرد که هنوز در خصوص موضوعات قابل توجهی از جمله ترتیب اقدامات، رفع کلیه تحریم‌ها و راستی‌آزمایی اختلاف نظر وجود دارد، با این وجود «تصور می‌کنم که همه در وین اراده کافی پیشرفت به نمایش گذاشته‌اند.»

خطیب‌زاده در پاسخ به این سوال که آیا طرفین در حال نگارش یک توافق موقت علاوه بر توافق اصلی هستند، تأکید کرد که برجام صرفاً یک بار مورد مذاکره قرار گرفته و هم اکنون هیچ مذاکره جدیدی در خصوص متن این توافق انجام نمی‌گیرد.

وی نشست کنونی در وین را یک گفتگوی فنی بین ایران و اعضای باقی مانده در برجام (۴+۱) در خصوص نحوه پایبندی کامل آمریکا به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت توصیف کرده و گفت که هیچ‌گاه بحثی در خصوص یک توافق موقت صورت نگرفته است، بلکه آنچه مورد بحث قرار گرفته، چگونگی پایبندی کامل ایالات متحده به برجام، نحوه راستی‌آزمایی و سپس لغو اقدامات جبرانی ایران ناشی از نقض فاحش برجام از سوی واشنگتن، بوده است.

خطیب‌زاده افزود: «منظور از نگارش متن این است که همه طرف‌ها اکنون به نقطه‌ای رسیده‌اند که اکنون می‌توانند وارد جزئیات شده و تمام اقداماتی که ایالات متحده باید انجام دهد و همچنین آنچه ایران پس از راستی‌آزمایی و در پاسخ انجام می‌دهد را فهرست کنند.»

سند همکاری ایران و چین متأثر از روابط ایران با اروپا یا دیگر کشورها نیست

در ادامه این گفتگوی مجازی، سوالی در خصوص تأثیر توافق اخیر بین ایران و چین بر پویش‌های منطقه‌ای مطرح شد.

معاون وزیر امور خارجه این سند را «نقشه راهی» برای روابط راهبردی میان ایران و چین خواند و به ارائه توضیحاتی در خصوص نقطه آغاز و سرانجام سند و نقشه راه مشارکت جامع راهبردی بین ایران و چین پرداخت و گفت: سندی که در حال حاضر به دست آمده است حاصل ۴ سال رفت و برگشت متن‌های پیشنهادی میان دو کشور است و نهایتاً این متن در ماه فوریه نهایی شد و در سفر اخیر وزیر خارجه چین به تهران به امضا رسید.

خطیب‌زاده با تأکید بر اینکه این سند متأثر از روابط ایران با اروپا یا دیگر کشورها نیست، گفت: روابط میان تهران و پکن روابطی واقعی است و انعقاد این تفاهمنامه به ایجاد روابط خارجی متوازن‌تری برای ایران «کمک شایانی» خواهد کرد، با این وجود باید به خاطر داشت که چین با برخی دیگر از کشورهای منطقه نیز چنین اسنادی به امضا رسانده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین یادآور شد که جمهوری اسلامی ایران همواره به دنبال تنوع‌بخشی به روابط خارجی خود بوده و چین هم یکی از شرکای اصلی ایران است و طبیعی است که چنین سندی میان دو کشور به امضا برسد.

راستی‌آزمایی اقدامات آمریکا دشوار است

خطیب زاده در پاسخ به پرسش دیگری در خصوص راستی‌آزمایی اقدامات طرفین در برجام، این مسئله را امری سهل و ممتنع توصیف کرد و گفت: راستی‌آزمایی اقدامات ایران بسیار ساده است، چراکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مرجع بررسی و راستی‌آزمایی این مسئله است و به سادگی می‌تواند اقدامات ایران را مورد بررسی قرار دهد، اما در مقابل راستی‌آزمایی اقدامات آمریکا و دیگر طرف‌های برجام امری دشوار است.

وی تأکید کرد که سابقه عهدشکنی آمریکا موجب شده تا راستی‌آزمایی اکنون از اهمیت بالایی برخودار باشد و طبیعی است که ایران اکنون خواهان راستی‌آزمایی دقیق اقدامات آمریکا باشد.

خطیب‌زاده گفت: همانگونه که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صرف اعلامیه‌های ایران بر روی کاغذ را نمی‌پذیرد و بر راستی‌آزمایی حضوری و فیزیکی تأکید دارد، ایران نیز نمی‌خواهد تحریم‌ها صرفاً روی کاغذ رفع شوند و از این رو خواهان آن است که رفع تحریم‌ها را به صورت عملی مورد راستی‌آزمایی قرار دهد و شاهد آن باشد که تحریم‌ها در حوزه‌های مختلف از جمله مبادلات مالی، بانکداری، فروش نفت، بیمه، حمل و نقل و هرچیز دیگر مربوط به تعهدات ایالات متحده، واقعاً رفع شده باشند. به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، یکی از موضوعات مهم مورد بحث میان ایران و دیگر طرف‌ها، چگونگی راستی‌آزمایی اقدامات ایالات متحده است.

زمانبندی و ترتیبات اجرای تعهدات

در ادامه خبرنگار روزنامه نیویورک تایمز سوالی در خصوص زمانبندی و ترتیب اجرای اقدامات برای بازگشت آمریکا به برجام و توقف اقدامات جبرانی ایران مطرح کرد و پرسید که کدامیک از طرفین اولین اقدام را انجام می‌دهند و چه زمانی برای حصول یک تفاهم متصور است؟

خطیب‌زاده با بیان اینکه لازم است که میان ایران و ۱+۴ از یکسو و از ۱+۴ و ایالات متحده از سوی دیگر در خصوص طرح‌ریزی اقدامات یک تفاهم شکل بگیرد، گفت: منظور از ترتیب‌بندی sequencing، اقدامات عملی و ترتیبات رفع تحریم‌ها و همچنین چگونگی پایبندی کامل ایالات متحده است و منظور ایران از عبارت ترتیب‌بندی این است که ایالات متحده باید تعهدات خود را با ترتیبی که توافق می‌شود اجرا کرده و ایران این امر را راستی‌آزمایی کند.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به توافق سه ماهه میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در ماه می منقضی می‌شود، گفت: ایران در مذاکرات عجله ندارد، اما در عین حال خواهان گفت‌وگوهای مطول و فرسایشی نیز نیست.

وی تأکید کرد که اکنون پنجره فرصتی میان ایران و آژانس ایجاد شده است که زمانبندی مشخص دارد، اما باید صبر کرد و دید که آیا ایالات متحده می‌تواند تا آن تاریخ تمام اقدامات لازم برای پایبندی به برجام را انجام دهد یا نه.

سیاست خارجی در ایران حوزه‌ای غیرجناحی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که تأثیر انتخابات و تغییر دولت بر روند گفت‌وگوها چه خواهد بود و اینکه آیا دولت آینده باید کار را از جایی که دولت کنونی به سرانجام رساند ادامه دهد یا نه، گفت: «به عنوان یک اصل، سیاست خارجی در ایران حوزه‌ای غیرجناحی است و ما آن را بر اساس مرزبندی‌های حزبی تعریف نمی‌کنیم. ثبات مواضع ایران در خصوص مسئله هسته‌ای دقیقاً ناشی از همین مسئله است که ما سیاست‌های خود را بر اساس منافع ملی و از طریق یک گروه فراگیر از مقامات ارشد، یعنی همان شورای عالی امنیت ملی، تعیین و تدوین می‌کنیم.»

از این رو، مسئله هسته‌ای یا دیگر موضوعات امنیت ملی، با تغییر دولت‌ها دستخوش تغییر نمی‌شوند و سیاست‌های مربوط به آن‌ها توسط کلیت نظام سیاسی تدوین می‌شود.

وی افزود: «از روز نخستی که ما تدابیر جبرانی را آغاز کردیم، تأکید داشتیم که ابتدا ایالات متحده باید به تعهدات خود بازگردد. این سیاست در طول دولت ترامپ تغییر نکرد و در هیچ دولت دیگری نیز تغییر نخواهد کرد. منظور من از ثبات سیاست، چنین امری است.»

مسیر مثبت در منطقه و گفت‌وگوهای هسته‌ای

در ادامه این گفتگو خطیب زاده در پاسخ به چرایی وقوع تحولات مثبت در چند ماه پایانی دولت روحانی، اشاره کرد و افزود: به باور وی سیاست کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ، اتکای برخی کشورهای منطقه به دولت ترامپ و نادیده انگاشتن ایران در گفتگوها و ترتیبات منطقه‌ای در زمره موانعی برای برقراری گفتگوها در سطح منطقه تا قبل از تغییرات در کاخ سفید بوده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به نقش مخرب برخی کشورهای منطقه در طول چند سال گذشته در خصوص انعقاد توافق برجام و همچنین تحولات منطقه‌ای، این کشورها مخالف یک ایران قوی و مستقل بودند و از این رو، ایران پیشنهاد خود مبنی بر «منطقه قوی» را مطرح کرد تا از این طریق، همکاری‌ها بین کشورهای منطقه‌ای شکل گیرد و این برداشت اشتباه نزد برخی کشورهای منطقه‌ای که می‌توان امنیت را به بهای ناامنی دیگران تأمین نمود، برطرف کرد.

خطیب زاده در پاسخ به سوال دیگری در خصوص دستورکارهای احتمالی بین ایران و عربستان در دوره جدید اظهار داشت که بین دو کشور در خصوص مسائل منطقه‌ای اختلاف نظر وجود دارد، اما در عین حال موضوعاتی مثل پایان بخشیدن به تراژدی یمن نیازمند همکاری دو طرف است. البته در خصوص مساله یمن، ایران از ابتدا بر طرح‌های سازمان ملل و نماینده ویژه این سازمان در امور یمن، آقای گریفیتس، نظر مثبت داشت و همچنین نماینده ایران در امور یمن نیز با آقای گریفیتس و همچنین دولت نجات ملی گفتگو و تعامل داشته است تا از این طریق، طرح سازمان ملل به سرانجام برسد.

به گفته خطیب زاده، ایران بر این باور است که عربستان حتی به تنهایی می‌تواند جنگ علیه یمن را پایان دهد.

معاون وزیر امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص اظهار نظر پیرامون گزارش‌ها مبنی بر گفتگوهای امنیتی ایران با دیگر کشورهای عربی از جمله مصر، اردن و امارات، وجود گفتگوهای پنهان را غیرضروری دانست، زیرا که به اعتقاد خطیب زاده بین ایران و کشورهای امارات و اردن روابط دیپلماتیک وجود دارد و دو طرف دارای نمایندگی دیپلماتیک در کشورهای یکدیگر هستند و تعاملات دیپلماتیک ایران با اردن و امارات برقرار است و حتی میزان روابط تجاری میان ایران و امارات روندی افزایشی داشته است. با این حال، سخنگوی وزارت امور خارجه وضعیت کنونی را برای تسریع گفتگوهای دوجانبه، سه جانبه و چندجانبه منطقه‌ای مطلوب قلمداد کردند.

همه زندانیان در برابر زندانیان

معاون وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگر در خصوص تبادل زندانیان بین ایران و آمریکا، سیاست ایران را همه زندانیان در برابر همه زندانیان عنوان کردند. ایشان با اشاره به اینکه زندانیان ایرانی در کشورهای مختلف از جمله استرالیا، اروپا و آمریکا به دلیل اتهامات واهی در بازداشت به سر می‌برند و این روند در دوره ترامپ که به نوعی گروگان‌گیری محسوب می‌شد، شدت یافت، به پیشنهاد وزیر امور خارجه ایران در خصوص تبادل سراسری زندانیان بین ایران و آمریکا اشاره داشت و این طرح را ضامن بستن این فصل در موضوعات فی ما بین دو کشور ایران و آمریکا دانستند.

ایران نیازی به چتر هسته‌ای هیچ کشوری ندارد

خطیب زاده در پاسخ به پرسشی مبنی بر برخی اظهارنظرها گزارش‌ها پیرامون توافق اولیه بین ایران و روسیه برای بهره‌مندی تهران از چتر هسته‌ای روسیه، تأکید کردند که منشأ چنین شایعاتی را نمی‌دانند و تسلیحات اتمی، همانگونه که ایران بارها تأکید کرده است، در دکترین دفاعی ایران هیچ جایگاهی ندارند.

وی تصریح کرد که سیاست بدون تغییر ایران، منع تولید و استفاده از تسلیحات هسته‌ای است که این سیاست ریشه در باورهای دینی و فتوای رهبر انقلاب نیز دارد.

خطیب‌زاده همچنین در خصوص ادعای چتر هسته‌ای روسیه، سیاست نه شرقی و نه غربی ایران را یادآور شدند و اینکه یکی از مهم‌ترین دستاوردهای انقلاب اسلامی، کسب استقلال از قدرت‌های جهان و اتکا به قدرت مردمی بوده است. لذا به گفته ایشان، ایران هیچ نیازی به چتر هسته‌ای هیچ کشوری ندارد و استفاده ایران از برنامه هسته‌ای صرفاً صلح‌آمیز بوده هیچ‌گاه به سمت نظامی‌گری حرکت نکرده و نخواهد کرد.

وضعیت افغانستان

خطیب‌زاده در خصوص امنیت افغانستان و گفتگوها بین رهبران طالبان با دولت مرکزی در کابل و همچنین خروج نیروهای آمریکایی از این کشور اظهار داشت که امنیت و ثبات افغانستان همانا امنیت و ثبات ایران است و به همین جهت آنچه در افغانستان می‌گذرد همواره برای ایران حائز اهمیت بوده است و به همین دلیل است که ایران نقشی کلیدی در برقراری دولت جمهوری اسلامی افغانستان در این کشور داشته و همچنین ایران یک شریک جدی در کنفرانس بُن بوده و به افغانستان در دستیابی به قانون اساسی کنونی خود، کمک کرده و برای ارتقا حقوق گروه‌های مختلف از جمله زنان، اقلیت‌ها و قومیت‌ها در افغانستان تلاش کرده است.

خطیب زاده در ادامه با تأکید بر اینکه آینده افغانستان باید توسط مردم افغانستان تصمیم‌گیری شود، افزود که به دلیل چنین اهمیتی است که ایران تلاش کرده تا گفتگوها بین دولت افغانستان و همه گروه‌ها از جمله طالبان را تسهیل کند. ایشان رویکرد ایران در قبال طالبان را اینگونه توصیف کردند که «طالبان می‌تواند بخشی از آینده افغانستان باید، اما همه آینده افغانستان نیست» و به همین دلیل ایران حامی گفتگوهای بین الافغانی است.

خطیب زاده همچنین در خصوص خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان اظهار داشت که خروج مسئولانه نیروهای آمریکایی از این کشور می‌تواند یک خروج مطلوب باشد؛ با این حال، ایشان ابهامات همیشگی در خصوص اقدامات آمریکا در افغانستان را یادآور شدند و سیاست آمریکا در افغانستان را همچنان نامشخص و مبهم توصیف نمودند. معاون وزیر امور خارجه همچنین وضعیت کنونی افغانستان را در نتیجه سیاست‌های اشتباه آمریکا دانستند و خواستار آن شدند که خروج آمریکا مسئولانه باشد.

گفت‌وگوهای وین و روابط ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه در واکنش به سوالی پیرامون گفتگوهای اخیر ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در وین برگزار شد، این گفتگو را در ادامه تعاملات و گفتگوهای قبلی دانستند که «آژانس در خصوص برخی فعالیت‌های ایران سوالاتی را از ایران مطرح کرده بود و ایران نیز به آن‌ها پاسخ داده بود که این تعامل ادامه دارد.»

به گفته خطیب‌زاده ایران پاسخ‌هایی مشروح و کافی به آژانس ارائه داده است تا بتواند در گزارش‌های خود به جمع‌بندی برسد.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین به نقش آژانس به عنوان ناظر ابعاد هسته‌ای برجام اشاره کرده و گفت: بر این اساس بخشی از همکاری‌های میان ایران و آژانس ناظر به موضوعات مرتبط با هسته‌ای برجام است.

سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: در حال حاضر در خصوص فهرست اقداماتی که ایران باید در خصوص توقف تدابیر جبرانی اتخاذ کند، اختلاف نظرهایی وجود دارد و آژانس می‌تواند نقش سازنده‌ای در این زمینه ایفا کند.

خطیب زاده همچنین در خصوص اظهارات رئیس جمهور مبنی بر پیشرفت ۷۰ درصدی گفتگوها در وین نیز اظهار داشت که به باور آقای روحانی، چنانچه اراده سیاسی واقعی نزد دولت آمریکا باشد، امکان پیشرفت در گفتگوها وجود دارد.

وی همچنین با توجه به گزارش‌های دریافتی از مذاکره کنندگان ایرانی بیان داشت که نور امیدی در انتهای این مسیر وجود دارد، با این حال دشواری اصلی در جزئیات است و میزان رصد باقیمانده به تعبیر رئیس جمهور نیز بسیار حائز اهمیت است و هم اکنون بسیار زود است که قضاوت کنیم آیا می‌توانیم آن درصد باقیمانده را هم محقق کنیم یا خیر.

سیاست منطقه‌ای ایران پس از ترامپ

در ادامه، یکی از خبرنگاران عنوان کرد که به نظر می‌رسید ایران در دوران ترامپ و در پاسخ به سیاست فشار حداکثری، سیاست «مقاومت نامتقارن حداکثری» را در پیش گرفته و در قالب این سیاست تلاش می‌کند در یمن و همچنین لبنان رویکردی «غیرسازنده» داشته باشد و از این طریق ایالات متحده را برای پایان دادن به فشار حداکثری تحت فشار قرار دهد. این خبرنگار این سوال را مطرح کرد که آیا با پایان سیاست فشار حداکثری، این رویکرد ایران نیز متوقف می‌شود؟

سعید خطیب‌زاده در پاسخ به این سوال اظهار داشت که «ایران همواره نقش سازنده‌ای در منطقه ایفا کرده است و ایران همواره موافق یک منطقه قوی بوده است. آنچه در یمن اتفاق افتاده در نتیجه سیاست‌های ایران نیست، بلکه به دلیل تهاجم ائتلاف عربستان بد حمایت آمریکا به این کشور است و اگر چنانچه امروز عربستان این تهاجم را متوقف سازد و محدودیت‌ها علیه این کشور را لغو کند، فردا شاهد خواهد بود که هیچ جنگی در این کشور بوقوع نمی‌پیوندد و در آن منطقه وضعیت تازه‌ای حاکم می‌شود».

خطیب‌زاده با بیان اینکه اکنون اوضاع یمن تا حد بسیار زیادی به رفتار عربستان وابسته است، گفت در پرونده قطر نیز شاهد آن بودیم که پایان دادن به حصر قطر از سوی عربستان اوضاع را تغییر داد.

سعید خطیب زاده همچنین با اشاره به حمایت ایران از برنامه‌های سازمان ملل و گفتگوهای همیشگی نماینده ایران در امور یمن با آقای گریفیتس و پیشنهاد چهار ماده‌ای سال ۲۰۱۵ وزیر امور خارجه در خصوص آتش‌بس در یمن، طرح ۴ ماده‌ای ایران را همچنان قابل طرح و تحقق دانستند.

در خصوص مسئله لبنان، خطیب زاده اشاره داشت که ایران هیچ گاه در امور داخلی لبنان دخالت نکرده است و آنچه هم اکنون در لبنان اتفاق می‌افتد بر اساس تحولات داخلی این کشور است و ایران همواره به این کشورها کمک کرده است.

وی در ادامه تاکید کردند که آمریکا حداقل در دوره ترامپ تلاش داشته تا منطقه را تبدیل به صحنه هماوردی خود با ایران کند که تهران همواره از این امر اجتناب ورزید. به بیان خطیب زاده، غرب آسیا منطقه‌ای است که ایران، بر خلاف آمریکا که از آن سر دنیا آمده است، همواره در آن حضور داشته است و لذا ایران همواره برای مقابله با تهدیدات امنیتی و قوی ساختن منطقه تلاش کرده است. سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: «فراموش نکنید که وقتی ترامپ این کارزار فشار حداکثری را آغاز کرد، این برای یک سال تمام سیاست صبر را در پیش گرفت.»

به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه، ایران یک سال بعد از صبر و پس از آنکه آمریکا نه فقط ایران، بلکه دیگر کشورها را به دلیل اجرای قطعنامه شورای امنیت تحت فشار قرار داد و حتی سردار قاسم سلیمانی را به شهادت رساند، شروع به پاسخ حساب شده به آمریکا و مقاومت حداکثری کرد. وی همچنین تأکید کرد که اکنون بر همه روشن شده است که سیاست فشار حداکثری شکست خورده است و به هیچ‌یک از اهداف خود نرسیده است و این سیاست تنها به پیشرفت برنامه هسته‌ای ایران و آسیب زدن به مردم ایران منجر شده است.

سعید خطیب‌زاده با تأکید بر اهمیت امنیت منطقه برای ایران، گفت ایران به هیچ‌وجه منطقه را به یک میدان نبرد تبدیل نمی‌کند.

راستی‌آزمایی اقدامات آمریکا

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی در خصوص چگونگی اطمینان از عدم تکرار عهدشکنی آمریکا، گفت: این مسئله نه تنها دغدغه ایران، بلکه دغدغه کل ۱+۴ و ایران است، چراکه وقتی ایالات متحده برجام را ترک کرد، نه تنها ایران، بلکه شرکت‌های اروپایی را نیز برای پایان دادن به حضور در ایران تحت فشار قرار داد، به همین جهت اکنون این طرف‌ها نیز خواهان آن هستند که تضمین دریافت کنند. به همین دلیل است که اکنون ایران بر این ترتیب‌بندی تأکید دارد که ابتدا ایالات متحده به طور کامل به تعهدات خود بازگردد، چراکه این ایالات متحده بود که پیمان‌شکنی کرد و توافق را ترک کرد.

خطیب‌زاده افزود: «به این دلیل است که ما تأکید داریم که ابتدا آن‌ها باید به پایبندی کامل بازگردند. ما باید راستی‌آزمایی کنیم و اطمینان یابیم که آن‌ها در حال بازی با کلمات نیستند و تلاش نمی‌کنند که روابط و تجارت خارجی ایران را تخریب کنند.»

سخنگوی وزارت امور خارجه اشاره کرد که حتی در دوران اوباما، خزانه‌داری آمریکا با تأخیر بسیار زیاد برای شرکت‌ها مجوز فروش به ایران صادر می‌کرد، از این رو، ایران باید به صورت عملی پایبندی آمریکا به تعهداتش در حوزه‌های مختلف تجاری را راستی‌آزمایی کند.

وی تأکید کرد که واشنگتن باید از هر اقدامی که ممکن است تجارت خارجی ایران را به نحوی منفی متأثر کند، خودداری نماید.

در بخش پایانی این گفتگوی مجازی، چند سوال به صورت پیوسته از سوی تحلیلگران و روزنامه نگاران آگاه به مسائل ایران و منطقه از خطیب زاده مطرح شد و وی در دقایق پایانی به این سوالات پاسخ داد.

نخستین سوال به چشم انداز روابط ایران و رژیم اسرائیل اختصاص داشت که معاون وزیر امور خارجه ایران اظهار داشت که ریشه اصلی مشکلات منطقه به رژیم اسرائیل باز می‌گردد و این رژیم را یک تهدید وجودی برای کشورها و مردم منطقه و منبع تروریسم در سطح منطقه دانستند.

خطیب زاده ضمن تأکید بر به رسمیت نشناختن این رژیم از سوی ایران، راه حل نهایی برای مسئله فلسطین را برگزاری همه‌پرسی و تصمیم‌گیری در خصوص آینده فلسطینیان از سوی ساکنین اصلی آن منطقه دانستند و تأکید کردند که رژیم صهیونیستی عامل اصلی بسیاری از جنگ‌های خونبار در منطقه ما بوده است.

خطیب زاده در خصوص پرسشی پیرامون تلاش‌های جمهوری‌خواهان در کنگره برای احیای کارزار فشار حداکثری، با بیان اینکه آمریکا باید بپذیرد که توهم دستیابی به توافقی بهتر شکست خورده، اظهار داشت: «فشار حداکثری ناکام بوده است. این کارزار در ابتدا در تلاش بود تا تمامی مجموعه نظام سیاسی ایران، برنامه هسته‌ای و اقتصاد ملی را به سمت فروپاشی سوق دهد، اما ناکام ماند. به رغم این ناکامی‌ها، چنانچه کنگره مجدداً قصد احیای این کارزار را داشته باشد، ایران هیچ اهمیتی نمی‌دهد. سیاست داخلی آمریکا دغدغه ایران نیست و این دولت آمریکا است که باید به تعهدات و وعده‌های خود پایبند باشد و ایران با دولت آمریکا در خصوص تعهدات برجامی و پایبندی به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل رو به رو است».

سخنگوی وزارت امور خارجه یادآور شد که ایران معتقد است که رئیس‌جمهور آمریکا از اختیارات کافی برای اجرای تعهدات این کشور در برجام برخوردار است.

رئیس مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه در خصوص طرح روسیه برای رژیم امنیتی جدید در خلیج فارس و خاورمیانه اظهار داشت که روابط دوجانبه در سطح بسیار خوبی قرار دارد و حتی ارتقا یافته است و سفر اخیر وزیر امور خارجه موید این گفته است. با این حال، وی تصریح کرد که به رغم همپوشانی‌های طرح‌های روسیه و چین برای امنیت در خلیج فارس، باور ایران بر این است که طرح و ابتکارعمل‌ها باید برخواسته از بطن منطقه باشد. در حال حاضر، طرح شورای همکاری خلیج فارس و طرح صلح هرمز از سوی کشورهای منطقه ارائه شده که با انگیزه و انرژی کافی می‌توان به این پیشنهادها و ابتکارعمل‌ها پرداخت و صلح و ثبات را برای منطقه به ارمغان آورد.

در خصوص پرسشی با محوریت مصداق‌های پایبندی آمریکا به توافق برجام و راستی‌آزمایی این پایبندی، خطیب زاده اظهار داشت که تمامی تحریم‌هایی که در دوره ترامپ اعمال شد مرتبط با برجام بوده و به باور ایشان، «دولت کنونی آمریکا هنوز از میراث ناکام دولت قبلی در این کشور رهایی نیافته است تا به توافق دولت اوباما بازگردد، اما دیر یا زود باید دریابند که نمی‌توانند هر دو مسیر فشار حداکثری و بازگشت به برجام را همزمان به پیش ببرند و ضرورت دارد که یک تصمیم سیاسی در سطح دولت آمریکا گرفته شود».

خطیب زاده اشاره داشت که فهرست لغو تحریم‌ها هنوز نهایی شده است ولی پیشرفت‌هایی در این خصوص صورت گرفته است و گفتگوها همچنان ادامه دارد.

عراقچی کابل را به مقصد تهران ترک کرد

 

به گزارش خبرگزاری مهر، سید عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان که برای یک سفر سه روزه شامگاه روز جمعه ۲۱/ ۹/ ۱۳۹۹ در راس هیاتی جهت گفتگو با مقامات کشور افغانستان در خصوص مسائل مورد علاقه دو طرف وارد کابل شد، در ادامه سفر منطقه ای خود شامگاه روز یکشنبه کابل را ترک کرد.

در این سفر معاون وزیر خارجه کشورمان با عبداله عبداله، رئیس شورایعالی مصالحه ملی افغانستان، حنیف اتمر، وزیر امور خارجه، حمداله محب مشاورامنیت ملی، حامد کرزی رئیس جمهور سابق افغانستان و میرویس ناب معاون سیاسی وزارت امور خارجه افغانستان دیدار و گفتگو کرد.

در این دیدار ها مسائل روابط دوجانبه، روند صلح در افغانستان، مسائل و مشکلات منطقه ای و بین المللی و نگرانیهای مشترک دو طرف از جمله تروریزم، مواد مخدر و مشکلات ناشی از بیماری کرونا مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

معاون سیاسی وزارت امور خارجه کشورمان در ملاقات با همتای افغان خود، حملات تروریستی راکتی صبح روز شنبه به شهر کابل را محکوم کرده و ضمن تسلیت به مناسبت شهید و مجروح شدن جمعی از مردم بیگناه در این حمله، ابراز امیدواری کرد با برقراری صلح در افغانستان امنیت و آرامش در این کشور برقرار شود.

در جریان این سفرآخرین بخشهای باقیمانده از سند جامع همکاریهای راهبردی دو کشور بین دو معاون وزیر خارجه مورد مذاکره قرار گرفت و به مرحله نهایی خود  نزدیک شد.

این سند قرار است پس از نهایی شدن به امضای روسای جمهور دو کشور برسد.

درگفتگو با مقامات جمهوری اسلامی افغانستان، عراقچی با اشاره به اشتراکات فراوان و به هم پیوستگی دو ملت ایران و افغانستان تاکید کرد جمهوری اسلامی ایران صلح و امنیت در افغانستان را به مثابه صلح و امنیت در ایران می داند و با توجه به پیشرفتهای مقدماتی حاصله در گفتگوهای بین الافغانی ضمن تاکید بر موضع دولت جمهوری اسلامی ایران مبنی بر حمایت از این گفتگوها با مشارکت تمام گروههای سیاسی آن کشور، به شمول طالبان، آمادگی کشورمان برای کمک به اجماع سازی و کمک به پیشبرد و موفقیت تلاشهای صلح را اعلام می کند.

معاون سیاسی وزارت امور خارجه کشورمان ابراز امیدواری کرد شرکت کنندگان در گفتگوهای بین الافغانی بتوانند با حفظ دستآوردهای مردم افغانستان بعد از سال ۲۰۰۱، به ویژه قانون اساسی و ساختار سیاسی برآمده از آن، حق تعیین سرنوشت مردم افغانستان از طریق انتخابات، حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی و … در کشورشان، به توافقی پایدار برای حل اختلافات و برقراری صلح دست پیدا کنند.

دو طرف افتتاح راه آهن خواف- هرات به دست روسای محترم جمهور دو کشور در روز ۲۰ آذرماه را یک تحول تاریخی  مهم و تعیین کننده در جهت تسهیل و افزایش تجارت دوجانبه و اتصال اقتصاد افغانستان به بازارهای جهانی دانسته و بر لزوم سرمایه گذاری جهت امتداد این خط آهن در مسیر جاده ابریشم با هدف تقویت ارتباطات منطقه ای و گسترش آن در سراسر افغانستان به عنوان یک پیش نیاز  برای بهره برداری از منابع طبیعی و رشد و شکوفایی اقتصادی آن کشور تاکید کردند.

عراقچی با اشاره به ظرفیتهای فنی راه آهن جمهوری اسلامی ایران، طرف افغان را به بهره گیری از این ظرفیتها در اجرای قطعه چهارم راه آهن خواف – هرات که ساخت آن بر عهده دولت افغانستان می باشد و همچنین اجرای سایر پروژه های خط آهن دعوت کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان امروز(سه‌شنبه) در کنفرانس مجازی افغانستان ۲۰۲۰ در ژنو سخنرانی کرد و با حمایت از مذاکرات صلح افغانستان تاکید کرد: ایران همواره از گفتگوهای بین‌الاافغانی که تحت اختیار و رهبری خود افغان‌ها انجام شود، حمایت کرده است. این گفت‌وگوها باید طالبان را نیز شامل شده و ضمنا دستاوردهای پس از ۲۰۰۱ را حفظ کند.

متن کامل سخنرانی محمدجواد ظریف به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

دوستان گرانقدر،

این تراژدی عظیمی است که بیست سال بعد از کنفرانس بن ما هنوز در حال صحبت در مورد جنگ در افغانستان هستیم. برای بیش از ۴۰ سال، مردم افغانستان متحمل خونریزی‌هایی بوده‌اند که عمدتا از خارج نشأت گرفته است.

رویکرد نظامی برای ایجاد صلح شکست خورده است و حضور نیروهای خارجی به معضلی دیرپا بدل شده است. خروج مسئولانه نیروهای خارجی از افغانستان -همراه با انتقال روان و مؤثر وظایف آن‌ها به نیروهای امنیتی افغانستان – گامی در جهت صلح پایدار خواهد بود.

ایران همواره از گفت‌وگوهای بین‌الاافغانی که تحت اختیار و رهبری خود افغان‌ها انجام شود، حمایت کرده است. این گفت‌وگوها باید طالبان را نیز شامل شده و ضمنا دستاوردهای پس از ۲۰۰۱ را حفظ کند: قانون اساسی دموکراتیک، حق مردم برای تعیین سرنوشت خود، حقوق اقلیت‌های قومی و مذهبی، حقوق زنان و مبارزه با تروریسم. سازمان ملل متحد باید در تسهیل گفت‌وگوهای بین‌الاافغانی نقشی محوری داشته باشد و ایران برای همکاری آمادگی دارد.

دوستان گرانقدر،

همه ما می‌دانیم که فقر و بیکاری زمینی حاصلخیز برای افراط‌گرایی، تروریسم و قاچاق مواد مخدر مهیا کرده است. مادامی که افغان‌ها برای ادامه حیات خود با دشواری روبرو باشند، صلح پایدار نخواهد ماند.

ما به نوبه خود،

با وجود جنگ اقتصادی سبوعانه ایالات متحده علیه مردم‌مان، از بیش از سه میلیون افغان میزبانی کرده‌ایم و آن‌ها از اقلام غذایی، حمل و نقل و خدمات درمانی یارانه‌ای برخوردار هستند،

۴۷۰۰۰۰ دانش‌آموز افغان در مدارس ما درس می‌خوانند،

۲۲۰۰۰ هزار دانشجوی افغان در دانشگاه‌های ما مشغول تحصیل هستند،

ما از طریق چابهار افغانستان را به جهان خارج متصل می‌کنیم. خط آهن خاف-هرات در روزهای آتی افتتاح می‌شود،

نیروگاه‌های ما برای مردم افغانستان برق تأمین می‌کنند و ما قادریم در زمینه انرژی اقدامات بسیار بیشتری انجام دهیم. اما ایالات متحده، به جای تسهیل این امر، با تروریسم اقتصادی‌ای که هم ایرانی‌ها و هم افغان‌ها را هدف قرار داده است، برای چنین همکاری‌هایی مانع‌تراشی می‌کند.

اهداکنندگان کمک‌های بین‌المللی هم رویکردی جدا معیوب دارند – که بازخورد ساده آن در ترتیب سخنرانان این جلسه نمایان است، که همسایگان را در نوبت آخر قرار داده است.

جهان باید مردم افغانستان را بالاتر از ملاحظات دیگر قرار دهد.