برچسب: تبریز

آیین و مراسم چهارشنبه سوری در تبریز

یکی از آداب و رسوم کهن و قدیمی مردم ایران زمین، برگزاری جشن چهارشنبه سوری است.چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز در آخرین سه شنبه سال خورشیدی با برافروختن آتش، پریدن از روی آن و مراسمی دیگر برگزار می‌ شود.

واژه «چهارشنبه سوری» از دو واژه “چهارشنبه” که نام یکی از روزهای هفته و “سوری” که در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش‌های ایرانی به معنی سرخ و جشن است گرفته شده و برگزاری آن به قرن‌ها پیش و دوران ایران باستان باز می‌گردد.

در آن زمان مردم برای دفع شر، بلا و برآورده شدن آرزوهایشان در شب آخرین چهارشنبه سال مراسمی را اجرا می‌کردند و از آنجایی که آتش برای زرتشتیان و مردم ایران باستان مقدس است یکی از مهمترین مراسم آن روشن کردن آتش و پریدن از روی آن بود که هنگام پریدن از روی آن ترانه “زردی من از تو، سرخی تو از من” را می‌خواندند.

از دیگر مراسمی که در چهارشنبه سوری برگزار می‌شد خوردن آجیل مشکل گشا، کوزه شکنی، قاشق زنی، فال گوشی و شال انداختن بود. مردم تبریز نیز مثل اکثر نقاط سراسر کشور، در روز چهارشنبه سوری رسم و رسوماتی دارند که بعضی از این رسوم و رسومات مختص این دیار بوده ودر بسیاری از خانواده ها هنوز هم اجرا می شود.

آداب و رسوم مردم تبریز در چهارشنبه سوری

رسومات مردم تبریز در چهارشنبه سوری

در تبریز صبح روز سه شنبه (یک روز قبل از چهارشنبه سوری) جوانان پیش از طلوع آفتاب به کوچه می رفتند و هفت بار از روی جوی آب می‌پریدند و در همان حال ترانه “آتیل ماتیل چهارشنبه آینا تکین بختیم آچیل چهارشنبه” را می‌خواندند.

مردم تبریز در این جشن به روی هم آب یا گلاب می‌ پاشند و حتی از پشت‌ بام خانه‌ها بر سر عابرین نیز آب می‌ ریختند و اعتقاد داشتند این کار، زندگی را با سعادت می‌کند.

از دیگر مراسم تبریز در چهارشنبه سوری این بود که مردم همراه اعضای خانواده عصر روز سه‌شنبه برای خرید به چهارشنبه بازاری می‌رفتند و شیرینی، میوه خشک و آجیل می‌خریدند که به آن “چارشنبه یمیشی” که ترکیبی از مغز گردو، بادام، فندق، کشمش و نخود بود می‌گفتند.

همچنین در تبریز رسم بود که پدر و مادر تازه عروس‌ها، “چهارشنبه لیق” که از پارچه، پیراهن برای داماد، آجیل چهارشنبه سوری تشکیل می‌شد را برایش می‌فرستادند. شب چهارشنبه سوری در پشت‌بام‌ها، آتش روشن می‌کردند و هنگام پریدن از روی آن ترانه “آتیل باتیل …” را می‌خواندند.

مردم تبریز به رسم قدیم همچنان بعضی از این مراسم را اجرا می‌کنند اما بعضی از آنها به دست فراموشی سپرده شده است. از ترانه های خوانده شده در این روز می توان به این شعر اشاره کرد:

دختران و پسران جوان در شب چهارشنبه نیت کرده و پشت در خانه‏ ها فالگوش می ‏ایستادند. بسته به لحن و کلام اهالی خانه، فالشان خوب و یا بد می‏ آمد. درست به همین دلیل است که همه در این شب با ترانه‏ ها مکالمه می ‏کنند، سخن بد نمی ‏گویند، کثیف نمی ‏مانند و رفتار بد نمی‏ کنند.

رسم چارشنبه یمیشی در تبریز

از دیگر رسم های این دیار این بود که مردم همراه اعضای خانواده روز سه شنبه و به خصوص عصر روز سه شنبه برای خرید به چهارشنبه بازاری می رفتند و خوردنی هایی همچون آجیل و شیرینی تهیه می کردند و به آن آجیل، چهارشنبه یمیشی که ترکیب آن عبارت بود از مغز گردو، بادام، فندق، کشمش، نخود و …می گفتند.

رسومات رایج مردم تبریز برای چهارشنبه سوری

چارشنبه بالالاری مردم تبریز

یکی از مراسم دیگر خرید لباس تازه برای بچه ها بود و به آن بچه ها (چهارشنبه بالالاری) می گفتند در واقع چهارشنبه سوری جشن کودکان بود به طوری که مردم به طنز و ظرافت می گفتند چهارشنبه اوشاغی بشی بیر شاهی.

آداب چهارشنبه سوری در تبریز

گلین چارشنبه لیقی در تبریز

ارسال چهارشنبه لیق از دیگر مراسم این روز بود که به خانه عروسی که تازه به خانه بخت رفته از طرف پدر و مادرش انجام می گرفت. چهارشنبه لیق بیشتر تشکیل می شد از پارچه برای لباس، پیراهن برای داماد، آجیل چهارشنبه سوری.

همچنین ارسال چهارشنبه لیق از طرف داماد به عروس که هنوز به خانه بخت نرفته و در خانه پدری زندگی می کرد رایج بود.

چهارشنبه سوری در تبریز

سایر آداب چهارشنبه سوری در تبریز

رسم شال اندازی در بیشتر نقاط آذربایجان رایج بود و هنوز هم در بعضی از روستاها انجام می شود که پسران جوان یا نوجوان شالی برداشته و از سوراخ بالای بام خانه (که عمدتاً برای تعویض هوا و خارج شدن دود تنور تعبیه شده) شال خود را پایین می اندازند.

صاحبخانه نیز به فراخور حال خود، مقداری آجیل، شیرینی یا تخم مرغ در گوشه شال می بندد تا پسر آن را بالا بکشد. چنانچه پسر، خواهان دختر خانواده باشد، شال را بالا نمی کشد. چنانچه خانواده ی دختر راضی باشد، نشانه ای از دختر را به شال می بندند.

نامگذاری چهارشنبه های اسفند ماه از دیگر رسوم جالب بود که قدیمی ها انجام می دادند به طوریکه به اولین چهارشنبه اسفند ماه، اول چارشنبه به دومی، کوله چارشنبه به سومی چیله گودی چارشنبه و به چهارمی آخیر چارشنبه می گفتند و هر چهارشنبه در پشت بام خانه ها آتش روشن می کردند.

معروف ترین جاهای دیدنی تبریز در تابستان

همانطور که میدانید تبریز جاذبه های گردشگری فراوانی در فصول مختلف سال دارد اما جاهای دیدنی تبریز در تابستان به دلیل آب و هوای خنک این کلانشهر سفر به تبریز را لذت بخش تر میکند . در ادامه به معرفی تعدادی از آنها میپردازیم .

موزه سنجش تبریز

در این موزه که در دوره قاجار بنا شده است، انواع ابزار آلات و ادوات مربوط به سنجش زمان مانند انواع ساعت‌های قدیمی و هنری ساخت کشورهای مختلف، انواع ابزار آلات سنجش وزن از ترازوهای ظریف گرفته تا قپان‌های بزرگ مخصوص سنجش، وسایل اندازه گیری طول و سایر مقیاس‌های دیگر به نمایش گذاشته شده است. این موزه در فضای دل انگیز خانه قدیمی سلماسی بنا شده است. این خانه متعلق به اوایل قاجاریه است و توسط خانواده سلماسی از خانواده های قدیمی تبریز بنا شده است. موقعیت این بنا در خیابان مقصودیه پشت ساختمان شهرداری بن بست سلماسی می باشد.

آدرس موزه سنجش تبریز: آذربایجان شرقی – تبریز – خیابان امام خمین ی- کوچه مقصودیه – بن بست سلماسی

خانه علی مسیو تبریز

علی مسیو یکی از شخصیتهای برجسته و مشهور نهضت مشروطه در آذربایجان بوده و این خانه منسوب به او می باشد. وی یکی از بنیانگذاران دسته مجاهدین تبریز و از رهبران ایشان بوده و همیشه در سختی ها پای مردانگی پیش گزارده و گره از کارها می گشود. در تابستان ۱۲۸۷ ه.ش که رحیم خان به تبریز آمد علی مسیو چون خانه اش در زیر پای سواران او بود از آنجا بیرون آمده و به محله امیرخیز نزد ستارخان رفت. رحیم خان خانه او را به تاراج برد. پسر بزرگ علی مسیو حاجی خان نیز یکی از سردستگان مجاهدان مشروطه بوده است و در جنگ روس از پیشگامان بود و لذا در این جنگ در غیاب او و پدرش علی مسیو که در آن زمان درگذشته بود، دو پسر نوجوان علی مسیو به نامهای حسن و قدیر مورد غضب روسها قرار گرفته و اعدام شدند. موقعیت این بنا در خیابان ارتش جنوبی کوچه صدر بن بست ختایی ها می باشد.

آدرس خانه علی مسیو تبریز: آذربایجان شرقی، تبریز، خیابان ارتش جنوبی، انتهای کوچه حاج رضا، بن‌بست کربلایی علی مسیو، خانه علی مسیو

خانه استاد شهریار

موزه شهریار در خانه سابق استاد” شهریار” شاعر شهیر ایران که قدمت آن از سال ۱۲۸۶ شروع شده، واقع است. این بنا از طرف شهرداری تبریز به موزه تبدیل شد. در این موزه مجموعه آثار هنری و ادبی و لوازم شخصی شهریار به نمایش در آمده است. بزرگ ترین اثر استاد، کلیات ارزشمند دیوان اشعار او به زبان پارسی و بخشی از آن به زبان ترکی آذری است. معروف ترین بخش از این آثار شهریار ،”کتاب حیدر بابایه سلام”است.”سید محمد حسین بهجت تبریزی” معروف به”شهریار”فرزند سید اسماعیل موسوی خشکنابی در سال ۱۲۸۶ شمسی در تبریز چشم به جهانگشود و تحصیلات خود را در تبریز و تهران در رشته طب ادامه داد. استاد شهریار در ۸۲ سال زندگی پرفراز و نشیب خود شهرت بسیاری کسب نمود و کتاب های وی به زبان های مختلف ترجمه گردید. استاد شهریار که یکی از شعرای بزرگ ایران محسوب می شود، در تاریخ ۲۷ شهریور ۱۳۶۷ شمسی به سرای جاوید شتافت و در مقبره الشعرای تبریز به خاک سپرده شد. موقعیت این بنا در خیابان مقصودیه پشت عمارت شهرداری می باشد.

آدرس خانه استاد شهریار: استان آذربایجان شرقی، تبریز، خیابان ارتش، محله مقصودیه، خانه استاد شهریار

تبریز، سومین شهر بزرگ ایران است و جدا از بناهای تاریخی و موزه ها، طبیعت سرسبزی نیز به خصوص در بهار و تابستان دارد. یعنی فصل هایی که دیگر از سرما چندان خبری نیست. در سفر به تبریز، مخصوصا اگر سفری کوتاه بود، باید کجاها را ببینیم. ما در اینجا جاهای دیدنی تبریز را با آدرس و عکس نوشته ایم. این جاها شامل جاذبه های گردشگری‌ای هستند که دیدن‌شان در اولویت است.

بازار تبریز

یکی از دیدنی‌ترین جاهای تبریز که قدم زدن در آن خود سفری است به دل تاریخ، بازار تبریز است. بازاری که به بزرگترین بازار مسقف جهان شهره است و حجره ها، سراها و تیمچه های زیادی دارد. بازار تبریز که هر بخشش مختص کسب و کاری است و به خصوص بازار فرش آن بسیار پررونق است، مغازه های زیادی دارد. بازار بلورفروشان، شیشه گران و کفش دوزان از جمله جاهای دیدنی بازار است که دیدنشان خالی از لطف نیست. اگر به دیدن بازار تبریز رفتید از تیمچه مظفریه که با سقف بلند خود و پنجره های کوچک و بزرگ رنگی اش، قشنگ‌ترین قسمت بازار تبریز است دیدن کنید.

آدرس بازار تبریز: تبریز، خیابان جمهوری

موزه قاجار تبریز

یکی از قشنگ‌ترین موزه‌های تبریز، موزه قاجار است. موزه قاجار که پیش از این خانه امیرنظام گروسی، از رجال سیاسی دوره ناصرالدین شاه بوده، عمارتی زیبا با حیاطی پر از گل دارد و سفری است به دوره قاجار. این موزه بخش های مختلفی دارد، یک تالار آن مخصوص پول و سکه‌های دوره قاجار است، تالاری دیگر مختص ظرف و ظروف، تالاری برای کاشی های رنگارنگ، تالاری برای تفنگ و اسلحه و تالاری برای ساز و تالارهایی هم برای وسایل دیگر. موزه‌ قاجار در یکی از محله‌های قدیمی تبریز به نام ششگلان قرار دارد. خیابانی که می‌توان خانه‌های قدیمی زیادی در آن پیدا کرد. مقبره الشعرا که مدفن بیش از ۴۰۰ شاعر نامدار ایرانی از جمله شهریار، قطران و اسدی طوسی است در این خیابان قرار گرفته.

آدرس موزه قاجار تبریز: سمت راست خیابان ثقه الاسلام، در خیابان فرعی شهریار و در کنار بیمارستان کودکان

باغ ائلی گلی تبریز

نمی‌شود تبریز رفت و به باغ ائل گلی یا استخر شاه سر نزد. ائل گلی که یکی از شلوغ‌ترین و پرطرفدارترین جاهای گردشگری تبریز است، مخصوصا در شب مشتاقان زیادی را به وسی خود جلب می‌کند. این باغ در حقیقت کاخی است که وسط استخری بزرگ قرار گرفته و به شکل جزیره درآمده است. ساخت اولیه استخر به دوران آقا قویونلوها برمی‌گردد و در دوره های بعد به تدریج تکمیل و به شکل باصفای امروزی درآمده.

آدرس باغ ائلی گلی تبریز: جنوب شرقی شهر قرار گرفته و ۷ کیلومتر با مرکز شهر فاصله

خانه مشروطه در تبریز

اگر دلتان می‌خواهد بدانید محل تصمیم گیری سران مشروطه کجا بوده، باید راه خانه مشروطه را در پیش بگیرید. این خانه که برجسته‌ترین چهره‌های مشروطه از جمله ستارخان، باقرخان، ثقه‌الاسلام تبریزی و حاجی میرزا آقافرشی در آن جمع می‌شدند، محل نگهداری اسناد دوره مشروطه است. خانه‌ای از سنگ، آجر و خشت و پر از آیینه کاری و گچبری.

آدرس خانه مشروطه در تبریز: محله راسته کوچه در غرب بازار تبریز و روبروی مسجد جامع

مسجد کبود تبریز

تبریز، مساجد زیادی دارد، اما یکی از دیدنی‌ ترین آنها مسجد کبود یا مسجد جهانشاه است.مسجدی که به خاطر کاشی کاری های فیروزه ای رنگش به فیروزه اسلام هم مشهور است. مسجد کبود تنها بنایی است که از دورە‌ فرمانروایی قراقویونلوها در پایتخت آن‌ها، یعنی تبریز، باقی مانده است.

زیبایی‌های این مسجد آنقدر زیاد است که پس از گذشت قرن‌ها و صدماتی که به آن وارد شده، هر انسان صاحب ذوقی را متحیر و مبهوت می‌سازد. بارزترین ویژگی مسجد کبود و شهرت زیادش بیشتر به خاطر کاشی‌کاری معرق و تلفیق آجر و کاشی و اجرای نقوش پرکار است که هم در داخل و هم در خارج آن مشهود است.

آدرس مسجد کبود تبریز: تبریز، خیابان امام خمینی، روبروی کوچه صدر

تله کابین کوه عون ابن علی تبریز

اگر در سفر به تبریز خواستید یک روز پرهیجان را از سر بگذرانید، پیشنهاد ما تله کابین کوه عون یا عینالی است. تله کابینی که بعد از تکمیل فاز دو و سه آن به طولانی ترین تله کابین کشور تبدیل می‌شود، اما حالا می‌توان سوار بر کابین های فاز یک آن از بین کوه های عینالی گذشت و طبیعت کوهستانی اطراف را دید. در ایستگاه دوم تله کابین، کافه ها و رستوران های مجموعه قرار دارند و از دیگر جاذبه های اطرافش می‌توان به منطقه پرورش شترمرغ و آبشار مصنوعی اشاره کرده. بر فراز کوه عون بن علی بقعه‌ای منسوب به دو تن از فرزندان حضرت علی (ع) به نام‌های عون بن علی و زید بن علی واقع شده.

آدرس تله کابین کوه عون ابن علی تبریز: شمال شهر تبریز

موزه شهرداری تبریز

یکی دیگر از جاهای دیدنی تبریز که هم می‌توان در اطرافش نشست و هم از موزه اش دیدن کرد، میدان ساعت است. میدان شهرداری یا ساعت در مقابل کاخ شهرداری تبریز معروف به ساختمان ساعت واقع شده. تبریزی ها به این میدان ساعات قاباغی یا جلوی ساعت می‌گویند. کاخ شهرداری ساعتی به‌ارتفاع ۳۰٫۵ متر دارد که هر ۱۵ دقیقه یک‌بار، گذشت زمان را به گوش مردم تبریز می‌رساند. نقشه ساختمان شبیه طرح عقابی درحال پرواز است و شبیه ساختمان‌های آلمان، قبل از جنگ جهانی دوم است. تنها موزه شهرداری ایران نیز شامل تالارهای دوربین قدیمی، فرش، هنرهای معاصر، خط و.. در کاخ شهرداری قرار دارد. دیدار از کاخ شهرداری که شهردار و شورای شهر ساکن برخی اتاق‌هایش هستند، آزاد است. در کنار این ساختمان موزه آتش نشانی قرار گرفته.

آدرس موزه شهرداری تبریز: تقاطع خیابان‌های ارتش جنوبی و امام خمینی

جنگل ارسباران تبریز

جنگل ارسباران یکی از مناطق بکر و دست نخورده تبریز است. جنگلی سرسبز که انواع گونه های جانوری و گیاهی را در دل خود جای داده است. این جنگل به نام های ارسبار یا آرازبار و قره داغ یا قراچه داغ هم شناخته می شود. جنگل های ارسباران با طبیعت زیبا و چشم اندازهای دلنشین و وجود اماکن و ابنیه تاریخی، توان بالقوه بالایی برای جذب گردشگر دارد در واقع این چنگل یکی از جاذبه های گردشگری تبریز است که هواداران زیادی دارد. از جمله آثار تاریخی این منطقه می توان به قلعه بابک، قلعه پشتو، قلعه جوشین، دژ قهقهه، بقعه شیخ شهاب الدین و بازار اهر اشاره کرد.

آدرس جنگل ارسباران تبریز: استان آذربایجان شرقی، ۴۶ کیلومتری کلیبر، منطقه حفاظت شده ارسباران

روستای کندوان تبریز

کندوان هم که گفتن ندارد، اصلا یکی از اصلی ترین مکان هایی که در تبریز باید به دیدن آن بروید، روستای صخره ای کندوان می باشد. معماری روستای کندوان و جاری بودن زندگی مردم در قالب بافت قدیمی آن یک استثنا در دنیا به حساب می‌آید. چرا که دیگر در کاپادوکیه ترکیه و داکوتا آمریکا (که هر دو دارای معماری صخره‌ای هستند) کسی زندگی نمی‌کند. خانه های این روستا به مانند کندوی عسل در دل کوه کنده شده اند و جالب اینجاست که عسل یکی از مهمترین محصولات این روستا می باشد و وجه تسمیه این روستا نیز همین خانه ی کندو مانند است.

آدرس روستای کندوان تبریز: آذربایجان شرقی، شهرستان اسکو، بخش مرکزی، دهستان سهند، روستای کندوان

مقبره الشعرای تبریز

مقبره الشعرای تبریز در خیابان ثقه الاسلام و در ضلع شمالی بقعه سید حمزه واقع است. بنای یابود زیبایی با تأسیسات توریستی به نام مقبر الشعرا در این محل ایجاد گردیده که آرامگاه یکی از بزرگترین شاعران معاصر کشورمان (شهریار) در این محل قرار دارد.

آدرس مقبره الشعرای تبریز: تبریز – خیابان ثقه الاسلام – مقبره الشعرا

امید است که این مقاله توانسته باشد شما را با جاهای دیدنی و جذاب تبریز آشنا کرده و توضیحات همراه با تصاویر و آدرس مفید واقع شده باشد . در خاتمه برایتان سفری خوش آرزو کرده و خواهشمندیم پروتکل های بهداشتی را رعایت کنید تا در این دوران پندمی کرونا ویروس مشکلی برای شما و دیگر شهروندان پیش نیاد .