دسته: گردشگری

معرفی ۱۴ کلیسای زیبا در ایران

۱۴ کلیسای زیبا در ایران : ایران در طول تاریخ مذاهب گوناگونی را به خود دیده است. ارمنی‌ها و آشوریان مسیحیان همگی ایرانیانی هستند که در طول سال‌ها کلیساهای تاریخی خود را به عنوان یادمان‌هایی حفظ و نگهداری کرده‌اند. کلیساهایی که امروزه قدمت تاریخی بسیاری داشته و به عنوان یک جاذبه گردشگری شناخته می‌شوند.

بعضی از کلیساهای تاریخی ایران در فهرست آثار ملی یونسکو هم به ثبت رسیده و ارزش‌های فرهنگی،‌ مذهبی و تاریخی بسیاری دارند.در ایران حدود ۶۰۰ کلیسا وجود دارد که نزدیک به ۴۵۰ کلیسا، شناسایی و ۹۰ کلیسا به ثبت ملی رسیده‌اند.هر چه در کشور به شمال و شمال غربی حرکت کنیم، تعداد کلیساها بیشتر می‌شود.

به همین دلیل می‌توان گفت که آذربایجان شرقی و غربی بیشترین کلیساها را در خود جای داده‌اند. درحالی‌که هر چه به جنوب و جنوب شرقی برویم، تعداد کلیسا کاهش پیدا می‌کند. پس از آذربایجان شرقی و غربی، تهران و اصفهان بیشترین کلیساها را در خود جای داده‌اند. در ادامه همراه دلگرم باشید تا ۱۴مورد از کلیساهای تاریخی ایران را به شما معرفی کنیم.

۱. کلیسای زیبای قره کلیسا

قره کلیسا یا کلیسای تادئوس مقدس اولین کلیسای جامع جهان مسیحیت است. تادئوس یکی از حواریون مسیح است که به دستور پادشاه ارمنستان کشته می‌شود. آرامگاه او در این کلیسا قرار دارد.کلیسای تادئوس مقدس در ۲۰ کیلومتری شمال شرق چالدران در روستایی با همین نام واقع شده است. قره کلیسا نام ترکی این مکان بوده چراکه قسمتی از بنا با سنگ‌های سیاه بنا شده بود و قره به معنای سیاه است.

تاریخ ساخت این کلیسا را به اوایل مسیحیت نسبت می‌دهند و به همین دلیل، یکی از مهم‌ترین زیارتگاه‌های ارامنه به شمار می‌رود. این کلیسا در طول تاریخ به دلیل جنگ‌های متعدد، حمله مغول‌ها و زلزله آسیب بسیاری دیده و به همین دلیل بارها بازسازی شده است.هر سال ارمنی‌های ایران مصادف با شهادت تادئوس مقدس در این کلیسا جمع شده و مراسم مذهبی خاصی را اجرا می‌کنند. به جز آن، در سایر روزها این کلیسا پذیرای گردشگران است.

۲.کلیسای سنت استپانوس یا استفانوس مقدس

کلیسای استفانوس مقدس را دومین کلیسای مهم در ایران پس از قره کلیسا می‌دانند. این کلیسا در قرن نهم میلادی بنا شده و در استان آذربایجان شرقی و در جلفا قرار دارد. نام کلیسا از سنت استپانوس گرفته شده که اولین شهید مسیحیت شناخته می‌شود. در سراسر جهان کلیساهای متعددی با این نام وجود دارد.

این کلیسا به خارابا کلیسا هم به دلیل متروکه بودن بنا شهرت دارد. این کلیسا دارای نمازخانه اصلی، برج ناقوس و اجاق دانیال است. جالب است بدانید که در هنگام مرمت، بقایای استخوان حواریون و قدیسان مسیح در میان دو طاق کلیسا کشف شده است که اسقف اعظم و خلیفه ارامنه تهران و شمال ایران این بقایا را به جسد یحیی بن ذکریا نسبت داده‌اند.

۳. کلیسای مریم مقدس زور زور

کلیسای مریم مقدس زور زور در شمال غرب قره کلیسا قرار دارد. این کلیسا در روستای بارون در استان آذربایجان غربی واقع شده است. قدمت دقیق کلیسای زور زور مشخص نیست، اما تاریخ بنای آن را به سال‌های ۱۳۱۵ تا ۱۳۴۲ میلادی نسبت می‌دهند.

گفته می‌شود که این کلیسا به عنوان مدرسه تعلیمات دینی، فرهنگی و ادبی توسط سقف اعظم قره کلیسا بنا شده است. معماری این کلیسا بسیار ساده بوده و شکلی شبیه به صلیب دارد.

۴. کلیسای وانک یا کلیسای نجات دهنده مقدس

کلیسای وانک یا کلیسای نجات دهنده مقدس در زمان شاه عباس دوم در اصفهان بنا شده است. این کلیسا توسط مهاجران ارمنی که شاه عباس با خود به جلفای اصفهان آورد در سال ۱۶۵۵ میلادی تاسیس شد.

تمامی زوایای کلیسای وانک اصفهان از دیوارها گرفته تا طاق‌ها و گنبد با رنگ روغن نقاشی شده‌ و داستان تولد تا عروج مسیح را نمایش می‌دهد. این نقاشی‌ها در حال حاضر یکی از دیدنی‌های این کلیسا شناخته شده و در میان گردشگران بسیار محبوب است. چاپخانه، کتابخانه و موزه از بخش‌های اصلی این کلیسا به شمار می‌روند.

۵. کلیسای چوپان یا کلیسای آندره ورتی مقدس

کلیسای چوپان یا کلیسای آندره ورتی مقدس در قرن شانزدهم میلادی در چراگاه منطقه دره شام در استان آذربایجان شرقی بنا شده است. این کلیسا محل عبادت چوپان‌های ارمنی منطقه بوده و بر اساس روایت‌ها توسط دو برادر چوپان بنا شده و به همین علت به کلیسای چوپان شهرت دارد.

در زبان محلی به این کلیسا «ناخیرچی» می‌گویند. این کلیسا کوچک بوده و داخل آن شکل صلیب طراحی شده است. این کلیسا در فهرست آثار ملی ایران و فهرست میراث جهانی یونسکو به عنوان یکی از کلیساهای تاریخی ایران به ثبت رسیده است.

۶.کلیسای کانتور (کلیسای روس)

کلیسای کانتور که با نام کلیسای روس هم شناخته می‌شود در دوره قاجار توسط یک شرکت روسی در قزوین بنا شد. این کلیسا محل عبادت کارمندان شرکت روسی در قزوین بوده و کانتور در زبان روسی به معنای دفتر کار و اداره است. این کلیسا به برج ناقوس هم شهرت دارد.

این کلیسا ارتدکس بوده و هم اکنون کاربری مذهبی دارد و در بعضی از روزهای هفته پذیرای گردشگران است. معماری این کلیسا چند ضلعی نامنظم بوده و دارای برج ناقوس، نمازخانه و محراب است و کوچک‌ترین کلیسای ارتدکس ایران شناخته می‌شود.

۷. کلیسای سرخ آباد

کلیسای سرخ آباد در استان مازندران قرار دارد و توسط مهندسان ایتالیایی در دوره پهلوی در روستایی به همین نام بنا شده است. به نظر می‌رسد که مهندسان ایتالیایی که برای ساخت راه‌آهن به این منطقه آمده بودند، برای انجام عبادت‌های مذهبی خود آن را بنا کرده‌اند.

این کلیسا بسیار کوچک است و از آن به عنوان کوچک‌ترین کلیسای جهان هم یاد می‌شود. کلیسای سرخ آباد در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۸. کلیسای سرکیس مقدس

کلیسای سرکیس مقدس به عنوان بزرگ‌ترین کلیسای تهران در خیابان نجات‌اللهی قرار دارد. این کلیسا در سال ۱۹۷۰ میلادی با هزینه شخصی ارامنه تهران بنا شده است. سرکیس نام یکی از قدیسان کلیسای حواری ارمنی بوده که به دستور شاپور دوم به قتل می‌رسد. معماری این کلیسای بزرگ از قرون وسطی و عصر جدید ارمنستان الهام گرفته شده و به شکل صلیب است.

۹. کلیسای مریم مقدس

قدمت کلیسای مریم مقدس در تبریز به ۵۰۰ سال می‌رسد. این کلیسا بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین کلیسای تبریز است که ارمنیان ساکن تبریز مراسم‌های مذهبی خود را در آن برگزار می‌کنند.

به نظر می‌رسد که سال تاسیس این کلیسا بین ۱۵۰۰ تا ۱۶۰۰ میلادی بوده اما با توجه به نوع معماری قوس کلیسا می‌توان تاریخ ساخت آن را بین سال‌های ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی دانست. کلیسای مریم مقدس تبریز در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

۱۰. کلیسای گاراپت مقدس

کلیسای گاراپت مقدس که به سورپ گاراپت هم شناخته می‌شود یکی از کلیساهای تاریخی ایران به شمار می‌رود که در دوره پهلوی در آبادان تاسیس شده است. این کلیسا بزرگ‌ترین تالار اجتماعات ارمنی‌های ساکن آبادان بوده و در سال ۱۹۵۸ میلادی بنا شده است.

هرچند کلیسای گاراپت مقدس در طول جنگ هشت ساله ایران و عراق آسیب دید، اما مجددا بازسازی و مرمت شد. این کلیسا همسایه مسجد امام صادق (ع) است و با آن یک دیوار مشترک دارد، به همین دلیل به عنوان نمادی از احترام بین ادیان مختلف شناخته می‌شود.

۱۱. کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس

این کلیسا در تهران،خیابان شهید مصطفی خمینی، چهارراه مولوی، بازار حضرتی، کوچه ارامنه واقع است که در سال ۱۸۰۸ میلادی توسط ده تن از شیشه برانی که به “جام بر” معروف بوده و جهت انجام آئینه کاریهای کاخ گلستان در دوره قاجار به تهران آمده بودند و سپس نیز همانجا ساکن شدند، بنا شده است. قبر دو تن از شیشه بران مذکور در حیاط کلیسا بر جای مانده است.

بنای این کلیسا که اولین کلیسای ارامنه تهران محسوب میشود از نظر معماری شباهت زیادی به کلیساهای ارامنه جلفای اصفهان دارد.وسعت محوطه کلیسا که خیلی کوچکتر از مساحت اولیه آن است به انضمام حیاط و اتاقها مجموعا ۳۵۰ متر مربع و مساحت بنای کلیسای ۵۰ مترمربع است.

۱۲. کلیسای سورپ تارگمانچاتس

کلیسای تارگمانچاتس یا ” مترجمان مقدس” که نام خود را از مسروپ ماشتوس ابداع کننده خط ارمنی گرفته است در تهران، خیابان وحیدیه کوچه مدرسه ارامنه واقع است. ساختمان اولیه این کلیسا توسط شورای بین المللی کلیساها و با همکاری شورای خلیفه گری ارامنه تهران در سال ۱۹۶۸ میلادی برای آن گروه از ارامنه بنا گردیده بود که در اثر زلزله سال ۱۹۶۲ میلادی (۱۳۴۱ش) بوئین زهرا، خانه هایشان ویران و به ناچار به این منطقه از تهران مهاجرت کرده بودند.

۱۳. کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس

کلیسای گریگور لوساووریچ مقدس در منطقه مجیدیه تهران، خیابان شانزده متری اول، کوچه جمشید رویان واقع است. زمین کلیسا در سال ۱۳۵۴ ش (۱۹۷۵ م) با کمکهای مالی ارامنه ساکن این محله و از طریق شورای خلیفه گری ارامنه تهران خریداری گردید.

هزینه کامل ساخت کلیسا را فرد خیری به نام گریگور ملیکیان عهده دار گردید و معمار آن ژیرایر سیمونیان در سال ۱۳۶۲ ش (۱۹۸۳ م) کار ساختمان بنا را آغاز کرد.

۱۴.کلیسای حضرت یوسف (ع)

کلیسای حضرت یوسف متعلق به آشوریان کاتولیک مذهب میباشد که در تهران، خیابان انقلاب، خیابان فرصت قرار دارد که در سال ۱۹۵۰ میلادی بنا گردیده است. کلیسا بر روی صفه بلندی ساخته شده که توسط هشت پله واقع در سمت غربی بنا به حیاط راه دارد.

پلان کلیسا بازیلیک مستطیلی با ابعاد ۲۰ در ۱۶ متر در جهت شرق به غرب بوده که محراب آن در سمت شرقی بنا قرار دارد. گنبد و سقف کلیسا بر روی قوسهایی تکیه دارد که خود بر ستونهای قطورو دیوارهای جانبی استوارشده اند.

همچنین بخوانید:

قره کلیسا، کلیسای ایرانی،میراث جهانی

جاهای دیدنی زنجان

زنجان در محدوده‌ کوهستانی ایران قرار دارد و این موضوع باعث می‌شود که تابستان‌های کوتاه و معتدلی داشته باشد. زمستان‌های سخت و طولانی زنجان، آن را به یکی از بهترین مقاصد گردشگری زمستانی خصوصا برای علاقه‌مندان به اسکی تبدیل کرده است.

گرچه کشاورزی بخشی از اقتصاد این شهر را به خود اختصاص داده، اما فعالیت‌های صنعتی محور اصلی اقتصاد این محدوده از ایران است. این شهر از آن شهرهایی است که باید به آن سفر کنید و از نزدیک آن را ببینید.

جاذبه های گردشگری زنجان

۱. غارهای کتله‌خور جاذبه گردشگری زنجان

در بین جاهای دیدنی زنجان، غارهای کتله‌خور عجیب‌ ترین است. هنوز بخش بزرگی از غار در مرحله‌ی اکتشافات قرار دارد و بخش کوچکی از آن برای بازید آماده شده است. این غار در بین جاذبه‌های طبیعی غرب ایران، از بهترین‌هاست.

کتله‌خور در ۱۵۰ کیلومتری جنوب زنجان قرار دارد. مسیر حرکت شما برای رسیدن به غار از جاده سلطانیه همدان به سمت گرماب خواهد بود. این‌جا هنوز به‌اندازه‌ غار علیصدر همدان، معروف نیست و توریستی نشده، اما به همان اندازه دارای اهمیت است.

آدرس غارهای کتله خور: زنجان، ۱۵۵ کیلومتری جنوب زنجان، در نزدیکی شهر کوچک گرماب.

جاهای دیدنی زنجان کجاست ؟

۲. مناطق دیدنی زنجان: کوه‌ های رنگی

مورد بعدی در لیست جاهای دیدنی زنجان، بازهم یک جاذبه‌ی طبیعی است. این‌ جا شبیه به «Painted Deserts» (پِینتد دیزرتز) در استرالیا و نقاط مشابه در آمریکاست، اما در مقیاسی بسیار بزرگ‌تر.

ه رکسی که تجربه‌ی سفر به تبریز از زنجان در نوروز را داشته باشد، در یک مسیر ۲۰ کیلومتری، آلاداغ لار، کوه‌های قرمز، سفید و اخرایی‌رنگ، و همین‌طور شکل‌هایی شبیه به فیلم‌های فضایی را در ۱۲۵ کیلومتری جاده‌ی زنجان تبریز می‌تواند ببیند. منظره‌ای فوق‌العاده که از دست دادنش اشتباه بزرگی است.

آدرس کوه‌ های رنگی: ۲۵ کیلومتری شمال شرقی تبریز و در مسیر شهرستان اهر- تبریز و خواجه و اتوبان میانه – زنجان.

جاهای سرسبز زنجان

۳. موزه‌ باستان‌ شناسی زنجان

این موزه، خانه‌ی یکی از مهم‌ترین آثار باقی‌مانده‌ باستان‌شناسی در ایران، «مرد نمکی» است. این مکان به موزه‌ی «مردان نمکی» هم مشهور است و یکی از معروف‌ ترین جاهای دیدنی زنجان است.

«مردان نمکی» که از معدن چهرآباد در استان زنجان به‌ دست‌ آمده‌اند، نمونه‌های بی‌نظیر سالمی از انسان پیش از تاریخ‌اند. حتی لباس‌ها و موهای مردان نمکی تحت شرایط خشکی و نمکی که روی آن‌ها بوده، سالم باقیمانده است.

ژست دست‌های مرد نمکی به هنگام ترس از سقوط معدن بیننده را شگفت‌زده خواهد کرد. ۳ تا از ۴ مرد نمکی کشف‌شده، این‌جا و در این موزه حاضر هستند. اما مرد نمکی اصلی در موزه‌ی ایران باستان در تهران قرار دارد.

جاذبه های تاریخی زنجان

۴. مناطق دیدنی زنجان: قلعه‌ بهستان

این قلعه‌ی عجیب‌ و غریب با ارتفاع بسیار زیاد نسبت به سطح شهر و روستای حوالی، یکی از جالب‌ترین‌ ها مکان‌ های دیدنی زنجان است. «قلعه‌ی بهستان» که در ۱۴ کیلومتری شمال «ماه‌نشان» در شهرستان ماه‌نشان قرار دارد، در کنار رودخانه‌ی «قزل‌اوزن» و در ۱۲۰ کیلومتری شمال غربی زنجان است.

در دل کوه سوراخ‌های غار مانندی به‌دست ساسانیان ساخته‌شده است. برای دیدن این قلعه و اطراف آن یک روز وقت لازم است.

آدرس گنبد قلعه بهستان: استان زنجان، شهرستان ماه‌ نشان، کنار رودخانه قزل اوزن.

جاذبه های طبیعی زنجان

۵. مسجد جامع زنجان

در ورودی بازار و روبه‌روی سبزه‌ میدان که محل جالبی‌ ست و دست‌فروشان شهر چیزهایی نایاب می‌فروشند، درب مسجد جامع قرار دارد. این مسجد از درون ورودی بازار کنار آن‌هم دسترسی دارد.

حوزه‌ی علمیه شهر زنجان در این مسجد برپاست که همین‌الان هم مشغول به‌کار است. کاشی‌کاری و آجرکاری مسجد جامع دیدنی است و به‌علاوه حوض بزرگ وسط حیاط و محل نماز جماعت، بسیار فضای جالبی دارد. اگر به‌وقت اذان آن‌جا بروید، فضای کامل‌تری از یک مسجد روحانی را شاهد خواهید بود.

جاذبه های مذهبی زنجان

۶. رختشوی خانه تاریخی زنجان

رختشویخانه، منحصر به‌ فردترین جای دیدنی زنجان است. در زمان قاجار، حاکم زنجان، این‌جا را برای راحتی زنان ساخت. این مکان، محلی برای رخت شستن زنان زنجان بوده است. انشعابی از قنات، برای رساندن آب به این محل ساخته شده و زنان می‌توانستند در محیطی خصوصی در فصل سرد یا گرم سال در اینجا رخت بشورند.

حیاط رختشویخانه بسیار زیباست و توصیه می‌کنیم که وقتی به خیابان سعدی رفتید، حتماً رختشویخانه را ببینید. در کنار رختشویخانه به بازار صنایع‌دستی هم سری بزنید و در پایان در شربتخانه، یک شربت باب میل خودتان بخورید و از یک گشت‌وگذار خاص لذت ببرید.

جاهای دیدنی زنجان همراه با عکس

۷. پل تاریخی میر بهاءالدین زنجان

این پل قاجاری تقریباً متعلق به ۲۰۰ سال قبل است. بزرگی و عرض این پل هر بیننده‌ای را شگفت‌زده می‌کند. پل میر بهاءالدین که روی زنجان رود ساخته‌شده است، در ابتدای جاده‌ی بیجار از کمربندی جنوبی قرار دارد.

وقتی‌که وارد جاده‌ی بیجار می‌شوید به سمت راست خود نگاه کنید. یک محوطه‌ی فضای سبز با تعدادی آلاچیق خواهید دید که معمولاً خلوت است.

در امتداد آن پل میر بهاءالدین پیداست. وقتی به پل رسیدید روی پل بروید و آن سمت پل باغ‌های شخصی زیبا را ببینید. راهی هم که در ادامه هست بسیار زیبا و پردرخت است.

متأسفانه خیلی به این پل رسیدگی نکرده‌اند. هرچند وقتی‌که آن را می‌بینید شما هم با ما هم‌عقیده خواهید بود که جاذبه‌ای خاص و زیبا است و حیف است که در رسیدگی به آن کم‌کاری شده است.

جاهای تفریحی و دیدنی زنجان

۸. جاذبه های تاریخی زنجان: دودکش جن

خرافات همواره با فرهنگ باستانی مردم محلی عجین است و گاهی باعث خلق داستان‌های غیر قابل باوری می‌شود که دهان به دهان و نسل به نسل روایت می‌شوند. در گذشته به دلیل عدم پیشرفت علم و دانش، هر پدیده را به عوامل ماورایی و فرا زمینی نسبت می‌دادند.

دودکش جن که یکی از جاهای دیدنی زنجان محسوب می‌شود، نمونه‌ای از همین موارد است. دودکش جن نام صخره‌هایی است که در اثر فرسایش به شکل مناره‌هایی بلند در آمده‌اند.

برخی از محلیان آن را از دور به شکل دودکش‌هایی عظیم می‌دیدند و بر این باور بودند که اینها را اجنه ساخته‌اند. اما در حقیقت همه این صخره‌ها در اثر پدیده زمین شناسی با نام «هودو» تشکیل شده‌اند.

پس با خیال راحت از این جاذبه دیدنی بازدید کنید و نگران حضور دیو و اجنه نباشید! همچنین در نزدیکی دودکش جن، قلعه‌ای قدیمی وجود دارد که به تخت دیو مشهور است. این قلعه نیز دارای قدمت هزاران ساله است و بازدید از آن خالی از لطف نخواهد بود.

آدرس دودکش جن: ۱۲۰ کیلومتری زنجان، ۲۰ کیلومتری ماهنشان.

آثار باستانی شهر زنجان

۹. حمام سنتی حاج داداش در زنجان

حمام سنتی حاج داداش که امروزه تبدیل به چایخانه سنتی حاج داداش شده است، یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های زنجان محسوب می‌شود که بر روی چهار ستون سنگی بنا شده.

چنین سبکی از معماری در دوران قاجار بسیار کم نظیر بوده است. این حمام که حدود ۱۰۰ سال قدمت دارد، به خوبی ظاهر خود را حفظ کرده و با مرمتی هنرمندانه و زیبا، امروزه کاربری رستوران سنتی را پیدا کرده است.

اگر به دنبال یکی از جاهای دیدنی زنجان هستید که در آن استراحت کرده و از معماری سنتی بی‌نظیرش لذت ببرید، حمام سنتی حاج داداش بهترین گزینه خواهد بود. منوی غذایی این رستوران کاملا سنتی است و حتی در آن قلیان نیز سرو می‌شود تا حس ایرانی باستانی را به خوبی منتقل کند.

با قدم گذاشتن در این حمام حس می‌کنید که به دوران قاجار سفر کرده‌اید. این حمام موقعیت مناسبی برای عکاسی‌های خلاقانه خواهد بود.

آدرس حمام سنتی حاج داداش: بازار قدیمی زنجان، روبروی مسجد میرزایی.

در زنجان کجا بریم ؟

۱۰. مکان های تفریحی زنجان: دریاچه پری (خندقلو)

برخی از افراد بر این باور هستند که جاهای دیدنی زنجان تنها محدود به اماکن تاریخی و فرهنگی می‌شود. اما باید بدانید که در نزدیکی ماهنشان، دریاچه‌ای زیبا با مساحت ۵۴۰ متر مربع قرار دارد.

این دریاچه زیبا که یک دریاچه کاملا طبیعی است و تنها با نزولات آسمانی پر آب می‌شود، در دشتی سرسبز قرار گرفته و تبدیل به یکی از جاذبه‌های گردشگری زنجان شده است.

در فصل بهار این دریاچه بسیار پر آب شده و از برکت آن دشت‌های اطراف نیز پوشیده از گل‌‎های بهاری بسیار زیبا خواهند شد. پس بهترین زمان بازدید از این دریاچه را می‌توان فصل بهار و تابستان دانست.

به لطف وجود این دریاچه، آب و هوای منطقه ماهنشان تفاوت زیادی با زنجان دارد و در آنجا نسیم خنک بهاری صورت شما را نوازش می‌دهد.

آدرس دریاچه پری: ۱۵۲ کیلومتری زنجان، ۴۵ کیلومتری ماهنشان، دهستان اوریاد.

مناطق گردشگری شهر زنجان

امیدواریم از این مطلب بهره کافی را برده باشید و از این مناطق دیدن کنید و لذت ببرید.

شیطان ماسه ای واقع در اردستان

کویر دَقِ سرخ در اردستان استان اصفهان قرار دارد. دق سرخ از سمت غرب به رشته کوه سیاه کوه محصور است. تپه شنی آشیانه عقاب و تل شیطان در این کویر قرار دارند.موقعیت جغرافیایی آن E5234 تا E5302 شرقی و N3329 تا N3339 شمالی است. دو عارضه طبیعی مهم یکی رشته سیاه‌کوه از غرب و دیگری حاشیه کویر دق‌سرخ از شرق منطقه را محدود کرده‌است. وسعت منطقه حدود ۶۳۹ کیلومتر مربع است. حدود تقریبی عرضی ۲۳ کیلومتر و طولی‌آن ۲۷٫۵ کیلومتر است. مرتفع‌ترین نقطه ۲۰۸۵ متر (سیاه‌کوه) و پست‌ترین آن ۹۲۲ متر (حاشیه کویر دق‌سرخ) است.

شیطان ماسه ای (دق سرخ) کجا قرار دارد ؟

دق سرخ خیلی نزدیک به شهر زواره است . زواره هم شهری کوچک خیلی نزدیک به اردستان در مسیر تهران به یزد . کلا از مرکز کویر تا مرکز شهر زواره حدود ۲۵ کیلومتر فاصله است . زواره شهر کوچکی است و. به نظر نمی رسد بیشتر از ۱۰ هزار نفر جمعیت داشته باشد . شهری با بافتی قدیمی و کمی هم خاک گرفته .

ساختمان های بلند خیلی کم دیده می شود و در محله قدیمی بسیاری از خانه های کاه گلی سبک قدیم هنوز پا برجاست .این شهر در عین کوچکی کلی آثار تاریخی دارد .همه آنها در محوطه ای که شهر قدیم زواره بوده و الان در گوشه ای از شهر قرار گرفته واقع شده اند . نزدیک هم اند و براحتی با پای پیاده م یتوان در زمانی کوتاه ، همه آنها را دید . البته زمانش بیشتر به حس و حالی دارد که از این آثار می گیرید . برای ما که آمده بودیم صرفا ببینیم و با گذر از این کوچه ها خود را به دق سرخ برسانیم زمان زیادی لازم نبود ولی برای آنها که غرق در تاریخ می شوند و از نشستن در سر در درب های قدیمی لذت می برند طبیعتا داستان متفاوت است .

علت نامگذاری شیطان ماسه ای

دق سرخ دریاچه خشکی است بیضی شکل ( تقریبا ) . قطر های آن حدودا ۲۵ و ۵۰ کیلومتر . از بالا و با نقشه های ماهواره ای که به آن نگاه کنید بیضی های هم مرکزی را می بینید . در قسمت میانی این دریاچه خشک ( البته نه کاملا در وسط آن بلکه کمی متمایل به جنوب شرق ) قسمتی را می بینید که در میان این بیضی ها ، شکلی مانند بومرنگ دارد .

این قسمت و ناحیه اطراف آن بر خلاف سایر قسمت های دریاچه که در تصاویر رنگ متمایل به سفید دارند ، کاملا خاکی رنگ اند و رنگ ماسه های کویر در آن کاملا مشخص است . اینجا تل شیطان است.

این تپه هایی که تل شیطان اسم گذاری شده اند ، اصلی ترین جاذبه دق سرخ اند . برای اتراق و کمپ شبانه هم همه گردشگران اینجا را می پسندند . از بالای این تپه ها می توان به کل کویر مشرف شد . و پیاده روی روی این تپه ها هم حال خوشی دارد .

مسیر دق سرخ (شیطان ماسه ای)

برای رسیدن به تل شیطان اگر سواره باشید یک مسیر وجود دارد . و آن هم جاده ای است که از سمت امیرآباد و یا مقبره شیخ رجب برسی به کویر می رسد .

در واقع این دو راهی که گفتم در ادامه یکی می شوند و در داخل دریاچه بیش از یک مسیر ماشین رو نداریم. ولی اگر بخواهید پیاده به اینجا برسید که راه زیاد است .

از سمت روستای کریم آباد جاده ای است که کویر دق سرخ را دور می زند و از سمت جنوب و شرق آن م یگذرد و. در ادامه به معادنی در دل کوه می رسد . اگر بخواهید پیاده به شیطان ماسه ای برسید از هر نقطه ای از این مسیر می توانید وارد کویر شوید و تا تل شیطان ادامه مسیر دهید . و سوالی که پیش می آید این است که آیا این مسیر ها خطرناک نیستند ؟:

در واقع می توان گفت کویر ، طبیعت خیلی نرمی ندارد و در هر شرایطی باید برای ورد به کویر احتیاط کرد . ولی در حالت خاص ، کویر دق سرخ ، معمولا در بیشتر مواقع سال خشک است . مگر زمانی که بارندگی های خوبی در بالادست صورت گرفته باشد و یا خود کویر از جریان آب ورودی به آن خیش شود و یا سطح آبهای زیر زمینی بالا بیاید و زمین را خیس کند . در هر یک از این شرایط معمولا بگونه ای نیست که آبی روی زمین جمع شود ولی آنها که گل کویر را دیده اند می دانند که گل در کویر مثل آدامس می چسبد و راه رفتن را بسیار سخت می کند . پس حتما قبل از حرکت باید از وضعیت دریاچه خبر گرفت .

از مسیر شیخ رجب به سمت دریاچه ، از مسیری باید عبور کرد که با ماسه ای نرم پوشیده شده است . این قسمت ها پر است از درخت های کویری گز و تاغ . خیلی نزدیک به هم اند و درخت ها قطوری هم دارد .

بعد از گذر از محدوده جنگل ، یکباره درخت ها تمام می شود و وارد پهنه دریاچه می شویم . اول خاک سفید و نسبتا نرم . البته ما از رد ماشین ها می رویم که کمی کوبیده تر است . با کمی حرکت به جلو ، وارد محدوده چند ظلعی های نمکی می شویم . چند ضلعی هایی که اینجا دیدیم از آنچه در دریاچه ها و کویرهای دیگر دیده بودم بزرگتر بودند . یعنی برآمدگی هایی تا حدود ۲۵ سانتی متر در زمین ایجاد کرده بودند .

سوراخ هایی در زمین وجود داشت و ناهمواری های حاصل از آن حتی در مسیری که برای ماشین ها ایجاد شده بود نیز دیده می شد . بعد از گذر از این لایه ، زمین با خاکی یکدست به رنگ زرد در می آمد و جلوتر خاکی قهوه ای رنگ جای آن را می گرفت . این تغییرات در رنگ و فرم زمین ، بسیار جالب و دیدنی است . نزدیک تر به تل شیطان ، ماسه شروع می شد و در نهایت در محدوده تل شیطان ، در جایی که چادرها را باید برپا می کردیم ، ماسه ای نرم همه جا را گرفته بود .

در قسمت‌های مرکزی کویر تپه‌های ماسه‌ای جزیره مانندی به چشم می‌خورد که به تل شیطان شهرت دارند. فرم کلی شیطان ماسه ای به شکل یک سهمی است که فاصله شمال تا جنوب آن ۱ کیلومتر و شرق به غرب آن ۵۰۰ متر است.

جنگل سه هزار تنکابن

جنگل سه هزار تنکابن منطقه ای است بکر و دست نخورده که در شهرستان تنکابن استان مازندران واقع شده است. این جنگل ها با چشم اندازی بدیع، چمنزارها، جنگل های مرتفع، جلگه ای و رودخانه پر آب، یک مجموعه بی نظیر طبیعی را فراهم کرده تا مشتاقان طبیعت، منطقه ای بسیار خاص و رویایی را تجربه کنند. وجود آب گوارای روان و آب و هوای مطبوع و طبیعتی بکر و آرامش رویایی این جنگل را به یکی از مکانهای دیدنی شمال ایران بدل کرده است.

سفر به جنگل سه هزار یکی از بهترین گزینه‌ها برای گشت‌وگذار در جنگل و رانندگی در جاده‌های جنگلی شمال کشورمان است. این جنگل درست در کنار جنگل دو هزار تنکابن قرار گرفته و توسط کوه‌هایی مرتفع از آن جدا شده است. درهم آمیختگی این دو ناحیه، طبیعتی چشم‌نواز را پدید آورده است.

از میان جنگل سه هزار همانند دوهزار، جاده‌ای عبور می‌کند که گردشگران را در مسیری رویایی به جلو می‌برد. وجود درختان انبوه و سرسبز یک طرف جاده و رودخانه‌ای که از سمت دیگر آن می‌گذرد، چشم‌اندازی بی‌نظیر را در اینجا پدید می‌آورد. رودخانه مذکور، سه هزار نام دارد و یکی از شاخه‌های رود پرآب چشمه کیله است، دیگر شاخه این رود که به مراتب کوچک‌تر و کم‌آب‌تر است، از میان جنگل دو هزار می‌گذرد.

در قدیم رودخانه را هراز میگفتند چون منطقه سه هزار دارای سه رود اصلی شلف رود، گرما رود و مرانرود است که به آن سه هراز میگفتند.با گذشت زمان با جابه جا شدن نقطه، هراز به هزار تبدیل شده است. رودخانه پرآب «سه هزار» تنکابن مجموعه زیستی، طبیعی و کم نظیر در ایران است. رودخانه سه هزار یکی از شاخه های اصلی رودخانه چشمه کیله است. حتی در اکثر نوشته ها و کتابها این رود را به اسم بزرگترین شاخه اش یعنی سه هزار میشناسند.طول رودخانه سه هزار بالغ بر ۵۷ کیلومتر است که دورترین سرچشمه اش مربوط به منطقه سه هزار و از کوههای تخت سلیمان با ارتفاع بیش از ۴۶۰۰ متر از سطح دریا است. این رود پس از عبور از مسیر کوهستان به سوی دریای خزر جریان داشته ضمن شرب ساختن جلگه های حاصلخیز تنکابن در شمال شهر ساحلی شهسوار، وارد دریای خزر میشود.

مسیر ورود به جنگل سه هزار

اگر قصد سفر به جنگلهای رویایی سه هزار را دارید در ابتدا باید تصمیم بگیرید که می خواهید از کدام راه به مقصد برسید:

1. از تهران ، جاده چالوس و بعد هم شهر تنکابن (شهسوار)، بخش خرم آباد از توابع تنکابن، جنگل سه هزار.
2. اگر از تهران قصد سفر به مناطق بکر و زیبای جنگلهای سه هزار از راه الموت را دارید از این مسیر حرکت کنید:

بعد از طی فاصله ۱۳۵ کیلومتری بزرگراه تهران – قزوین ، از قزوین تا گرمارود حدودا ۱۲۰ کیلومتر است و از گرمارود تا جنگل سه هزار حدودا۶۰ تا ۶۵ کیلومتر جاده خاکی است.اگر در منطقه الموت اطراق کنید در مسیرتان هتل و سوییت های محلی پذیرای شماست، که ارزان هم هست.اگرهم خواستید در منطقه شمالی مسیر سفرتان اطراق کنید در سه هزار یا در دوهزار منطقه رفاهی چالدره دارای سوییت و امکانات اقامتی است که ظاهرا مربوط به شهرداری منطقه است.

وجه تسمیه جنگل‌های دو هزار

درباره وجه تسمیه جنگل‌های دو هزار این‌طور گفته می‌شود که چون این جنگل‌ها در ارتفاع دوهزارتایی هستند، چنین نامی بهشان داده‌اند، به همین ترتیب برخی معتقدند که چون جنگل‌های سه هزار هم در ارتفاع سه‌هزار متری هستند، این‌گونه نامیده شده‌اند. روایت دیگری هم هست مبنی بر اینکه در زبان مازنی، به رود، “هزار” می‌گویند و وجود دو رودخانه در دو هزار و سه رودخانه در سه هزار علت این نام‌گذاری هستند؛ چرا که در طول تاریخ هراز به هزار تبدیل شده است.

در زمستان به علت بارش برف عبور و مرور کمی سخت است اگر اهل منطقه نباشید سفر در زمستان از این جاده توصیه نمیشود. اما در بهار، تابستان و اوایل پاییز بسیار جاده زیبایی است.روستاهای منطقه سه هزار به دو دسته جنگلی و کوهستانی تقسیم می شود. بازدید از هر کدام از این روستاهای منطقه زیبایی خاص خودش را دارد. ابتدای مسیر آسفالته بوده و در اواسط هم بر پیچ و خم جاده افزون شده و هم ناهمواریها و عملیات جاده سازی و تعمیرات به چشم می خورد.در طول کل مسیر آب شرب به وفور یافت می شود و همچنین تا آخرین روستا منطقه یعنی درجان میتوان برخی مایحتاج را فراهم کرد.

جاده دوهزار و سه هزار

یکی از زیباترین مسیرهای جنگلی ایران جاده های دوهزار و سه هزار است که از شهسوار شروع شده و با گذشتن از جنگل های سبز و زیبای البرز در کنار رودخانه دوهزار موجب خلق منطقه ای توریستی و خیره کننده شده است. تماشای دریای خزر از ارتفاعات کوه های سرسبز البرز لذتی است که در این جاده میتوانید به آن دست یابید. تنکابن(شهسوار) یکی از شهرهای ساحلی استان مازندران است. نزدیکترین نظریه به وجه تسمیه نامگذاری این جاده این است که به محل هایی با ارتفاع ۲۰۰۰ متر از سطح دریا میرسد.

آیین و مراسم چهارشنبه سوری در تبریز

یکی از آداب و رسوم کهن و قدیمی مردم ایران زمین، برگزاری جشن چهارشنبه سوری است.چهارشنبه سوری، یک جشن بهاری است که پیش از رسیدن نوروز در آخرین سه شنبه سال خورشیدی با برافروختن آتش، پریدن از روی آن و مراسمی دیگر برگزار می‌ شود.

واژه «چهارشنبه سوری» از دو واژه “چهارشنبه” که نام یکی از روزهای هفته و “سوری” که در زبان و ادبیات فارسی و برخی گویش‌های ایرانی به معنی سرخ و جشن است گرفته شده و برگزاری آن به قرن‌ها پیش و دوران ایران باستان باز می‌گردد.

در آن زمان مردم برای دفع شر، بلا و برآورده شدن آرزوهایشان در شب آخرین چهارشنبه سال مراسمی را اجرا می‌کردند و از آنجایی که آتش برای زرتشتیان و مردم ایران باستان مقدس است یکی از مهمترین مراسم آن روشن کردن آتش و پریدن از روی آن بود که هنگام پریدن از روی آن ترانه “زردی من از تو، سرخی تو از من” را می‌خواندند.

از دیگر مراسمی که در چهارشنبه سوری برگزار می‌شد خوردن آجیل مشکل گشا، کوزه شکنی، قاشق زنی، فال گوشی و شال انداختن بود. مردم تبریز نیز مثل اکثر نقاط سراسر کشور، در روز چهارشنبه سوری رسم و رسوماتی دارند که بعضی از این رسوم و رسومات مختص این دیار بوده ودر بسیاری از خانواده ها هنوز هم اجرا می شود.

آداب و رسوم مردم تبریز در چهارشنبه سوری

رسومات مردم تبریز در چهارشنبه سوری

در تبریز صبح روز سه شنبه (یک روز قبل از چهارشنبه سوری) جوانان پیش از طلوع آفتاب به کوچه می رفتند و هفت بار از روی جوی آب می‌پریدند و در همان حال ترانه “آتیل ماتیل چهارشنبه آینا تکین بختیم آچیل چهارشنبه” را می‌خواندند.

مردم تبریز در این جشن به روی هم آب یا گلاب می‌ پاشند و حتی از پشت‌ بام خانه‌ها بر سر عابرین نیز آب می‌ ریختند و اعتقاد داشتند این کار، زندگی را با سعادت می‌کند.

از دیگر مراسم تبریز در چهارشنبه سوری این بود که مردم همراه اعضای خانواده عصر روز سه‌شنبه برای خرید به چهارشنبه بازاری می‌رفتند و شیرینی، میوه خشک و آجیل می‌خریدند که به آن “چارشنبه یمیشی” که ترکیبی از مغز گردو، بادام، فندق، کشمش و نخود بود می‌گفتند.

همچنین در تبریز رسم بود که پدر و مادر تازه عروس‌ها، “چهارشنبه لیق” که از پارچه، پیراهن برای داماد، آجیل چهارشنبه سوری تشکیل می‌شد را برایش می‌فرستادند. شب چهارشنبه سوری در پشت‌بام‌ها، آتش روشن می‌کردند و هنگام پریدن از روی آن ترانه “آتیل باتیل …” را می‌خواندند.

مردم تبریز به رسم قدیم همچنان بعضی از این مراسم را اجرا می‌کنند اما بعضی از آنها به دست فراموشی سپرده شده است. از ترانه های خوانده شده در این روز می توان به این شعر اشاره کرد:

دختران و پسران جوان در شب چهارشنبه نیت کرده و پشت در خانه‏ ها فالگوش می ‏ایستادند. بسته به لحن و کلام اهالی خانه، فالشان خوب و یا بد می‏ آمد. درست به همین دلیل است که همه در این شب با ترانه‏ ها مکالمه می ‏کنند، سخن بد نمی ‏گویند، کثیف نمی ‏مانند و رفتار بد نمی‏ کنند.

رسم چارشنبه یمیشی در تبریز

از دیگر رسم های این دیار این بود که مردم همراه اعضای خانواده روز سه شنبه و به خصوص عصر روز سه شنبه برای خرید به چهارشنبه بازاری می رفتند و خوردنی هایی همچون آجیل و شیرینی تهیه می کردند و به آن آجیل، چهارشنبه یمیشی که ترکیب آن عبارت بود از مغز گردو، بادام، فندق، کشمش، نخود و …می گفتند.

رسومات رایج مردم تبریز برای چهارشنبه سوری

چارشنبه بالالاری مردم تبریز

یکی از مراسم دیگر خرید لباس تازه برای بچه ها بود و به آن بچه ها (چهارشنبه بالالاری) می گفتند در واقع چهارشنبه سوری جشن کودکان بود به طوری که مردم به طنز و ظرافت می گفتند چهارشنبه اوشاغی بشی بیر شاهی.

آداب چهارشنبه سوری در تبریز

گلین چارشنبه لیقی در تبریز

ارسال چهارشنبه لیق از دیگر مراسم این روز بود که به خانه عروسی که تازه به خانه بخت رفته از طرف پدر و مادرش انجام می گرفت. چهارشنبه لیق بیشتر تشکیل می شد از پارچه برای لباس، پیراهن برای داماد، آجیل چهارشنبه سوری.

همچنین ارسال چهارشنبه لیق از طرف داماد به عروس که هنوز به خانه بخت نرفته و در خانه پدری زندگی می کرد رایج بود.

چهارشنبه سوری در تبریز

سایر آداب چهارشنبه سوری در تبریز

رسم شال اندازی در بیشتر نقاط آذربایجان رایج بود و هنوز هم در بعضی از روستاها انجام می شود که پسران جوان یا نوجوان شالی برداشته و از سوراخ بالای بام خانه (که عمدتاً برای تعویض هوا و خارج شدن دود تنور تعبیه شده) شال خود را پایین می اندازند.

صاحبخانه نیز به فراخور حال خود، مقداری آجیل، شیرینی یا تخم مرغ در گوشه شال می بندد تا پسر آن را بالا بکشد. چنانچه پسر، خواهان دختر خانواده باشد، شال را بالا نمی کشد. چنانچه خانواده ی دختر راضی باشد، نشانه ای از دختر را به شال می بندند.

نامگذاری چهارشنبه های اسفند ماه از دیگر رسوم جالب بود که قدیمی ها انجام می دادند به طوریکه به اولین چهارشنبه اسفند ماه، اول چارشنبه به دومی، کوله چارشنبه به سومی چیله گودی چارشنبه و به چهارمی آخیر چارشنبه می گفتند و هر چهارشنبه در پشت بام خانه ها آتش روشن می کردند.