برترین‌ها: گاهی با حقیقت‌هایی از زندگی روبرو می‌شویم که درک و قبول آن‌ها به اندازه‌ی فرو بردن یک قرص بزرگ و سفت بدون آب، سخت است. اما اگر می‌خواهید واقعا از زندگی‌تان لذت ببرید، باید حقیقت‌های غیرقابل اجتناب را بپذیرید تا لحظه‌های عمرتان را صرف چیز‌هایی کنید که برای‌تان مهم هستند.

در این مطلب به حقیقت‌های بیرحمانه‌ای از زندگی اشاره می‌کنیم که بیشتر ما از پذیرفتن آن‌ها می‌ترسیم. اما این حقیقت‌ها هر چند که دردناک و ناخوشایند هستند، می‌توانند به ما کمک کنند زندگی‌مان را سروسامان دهیم و بیشترین بهره را از روز‌های عمرمان که نمی‌دانیم چقدر قرار است باشد، ببریم.

روزی دیگر زنده نخواهیم بود

همه‌ی ما دوست داریم فکر کنیم فنا ناپذیریم، اما اینگونه نیستیم. پس دست از «ای کاش‌ها» و «چه می‌شد اگرها» بردارید و شروع کنید به لذت بردن از هر آنچه هم اکنون وجود دارد. فقط آرزو کردن و رویاپردازی شما را به جایی نمی‌رساند؛ اگر فکر می‌کنید آرزویی که دارید دست یافتنی است پس دست به عمل بزنید. شاید کلیشه‌ای به نظر برسد، اما ارزش یادآوری را دارد: شما فقط یک بار فرصت زندگی کردن دارید، پس بهترین استفاده را از این فرصت بکنید.

همه‌ی دوروبری‌های‌تان روزی میمیرند

پدر و مادرتان را در آغوش بکشید و به آن‌ها بگویید چقدر دوست‌شان دارید. آن‌ها روزی نخواهند بود و فقط عکس‌شان را می‌توانید ببینید. تصور نکنید خودشان می‌دانند چقدر دوست‌شان دارید؛ دوست داشتن را باید به زبان بیاورید و نشان دهید. هیچکس همیشه زنده نیست، درست است؟ پس به عزیزان‌تان بگویید چقدر برای‌تان مهم‌اند و عاشق‌شان هستید. برای رابطه‌های صمیمی و نزدیک‌تان تلاش کنید و مراقب‌شان باشید. مهربانی و همدلی از راه‌های مراقبت از رابطه‌اند. با هم خوش بودن را فراموش نکنید! وقتی زندگی‌تان به پایان برسد، تنها چیزی که از شما می‌ماند، محبت و دوستی است.

پول شما را خوشحال نمی‌کند

فرقی نمی‌کند چقدر سخت کار و تلاش کنید، به هر حال پول برای‌تان شادی نمی‌خرد. بله شما به پول برای زندگی کردن نیاز دارید، اما فراتر از آن، ضامن خوشحالی‌تان نیست. با پول زیاد، چیز‌های فراوانی می‌توانید بخرید، اما این «چیزها» فقط در کوتاه مدت می‌توانند شما را راضی کنند.

چه اتفاقی خواهد افتاد وقتی لذت کوتاه مدت‌تان تمام شود؟ دوباره و دوباره به دنبال‌شان می‌روید و در سیکلی که هرگز پایانی ندارد گرفتار خواهید شد. شادی واقعی از صلح درون ناشی می‌شود. تحقیقی که در دانشگاه سن فرانسیسکو انجام شده نشان می‌دهد افرادی که برای کسب تجربیات پول خرج می‌کنند، شادتر از افرادی هستند که برای خرید وسایل پول خرج می‌کنند و احساس بهتری نسبت به زندگی دارند.

به دنبال شادی گشتن باعث می‌شود نتوانید پیدایش کنید

گذشته را نمی‌توانید تغییر دهید. آینده هم هنوز روی نداده است. تنها چیزی که وجود دارد، زمان حال است. به دنبال شادی رفتن به این معنی است که در لحظه زندگی نمی‌کنید، چون باور دارید که شادی جایی در بیرون از وجود خودتان است و باید به دنبالش بگردید. اما حقیقت این است که:

شادی فقط از درون‌تان ناشی می‌شود؛ و تنها راه خلق آینده‌ای بهتر برای خودتان و دیگران این است که لحظه را پاس بدارید و زودتر دست به عمل بزنید. شما لذت بردن از زمان حال‌تان را شروع کنید تا فردا خودش از راه برسد.

وقت صرف کردن برای دیگران بیشتر از پول صرف کردن بر زندگی‌تان اثر می‌گذارد

اگر برای ارتباط با دیگران وقت بگذارید، این ارتباط به گونه‌ای بر زندگی‌تان اثر می‌گذارد که حتی نمی‌توانید تصورش را بکنید. وقت صرف کردن برای ارتباط‌های موثر و صمیمی با انسان‌هایی که به شما انرژی می‌دهند و برای‌تان ارزش قائل هستند، شما را شارژ و بانشاط می‌کند. کمک کردن به دیگران همیشه قابل ستایش است و هر چند وظیفه دارید خانواده‌تان را تامین کنید، اما در قبال پاسخ دادن به نیاز‌های عاطفی‌شان نیز مسئولیت دارید. عزیزان شما نیاز دارند با آن‌ها و درکنارشان باشید. عشق و ارتباط همیشه بیشتر از پول ارزش دارد.

شما نمی‌توانید همه را شاد و راضی نگه دارید

نگران این نباشید که چرا نمی‌توانید همه را از خود راضی نگه دارید. شما مسئول شادی دیگران نیستید. اگر تمام وقت‌تان را صرف راضی نگه داشتن دیگران کنید، بالاخره روزی خسته و فرسوده می‌شوید و می‌بینید هیچ انرژی برای خودتان باقی نمانده و ضمنا هنوز هم هستند کسانی که از شما ناراضی‌اند. اگر چیزی برخلاف باور‌های فردی شماست، در مقابلش بایستید و فکر نکنید باید با همه چیز موافق باشید تا کسی دلخور نشود. اگر می‌خواهید از عمرتان بهره ببرید، مدام خشنود کردن دیگران را فراموش کنید و هر جا که لازم بود قاطعانه «نه» بگویید.

کمال گرایی و تلاش برای تائید گرفتن از دیگران نابودتان خواهد کرد

اگر هر روز مقابل آینه بایستید با این هدف که عیب و ایرادهای‌تان را به رخ خودتان بکشید، زودتر از آنچه فکر کنید پیر خواهید شد. سعی نکنید از کاستی‌های‌تان فرار کنید، اما به دنبال کامل و بی‌عیب بودن هم نباشید، چون پیدایش نمی‌کنید. اگر همیشه در حال تلاش برای تغییر دادن خودتان باشید، هرگز شاد نخواهید بود. شادی و قدرت واقعی از همان چیزی که واقعا هستید نشات می‌گیرد.

زیبا بودن یعنی خود واقعی‌تان بودن. شما نیازی ندارید که دیگران تائیدتان کنند؛ خود شما باید خودتان را قبول داشته باشید. اگر گُل نیلوفر آبی متولد شده‌اید، یک نیلوفر آبی زیبا باشید، سعی نکنید تبدیل به گُل مگنولیا شوید! اگر مدام در جستجوی تائید دیگران باشید و سعی کنید خودتان را تغییر دهید تا با معیار‌های دیگران جور شوید، تمام زندگی‌تان را زجر خواهید کشید. شادی و رضایت واقعی شما در باور خودتان نهفته است، در اعتماد بنفسی که به خود دارید و در ایمانی که به خود آورده‌اید.

احساسات مهم‌اند، اما همه چیز نیستند

اگر تصور می‌کنید افکار و احساسات شما، قدرت مطلق زندگی‌تان هستند، دوباره فکر کنید. احساسات باعث می‌شوند کار‌های جالبی بکنیم، اما برخی از احساسات ما منتهی به کار‌های خوشایندی نمی‌شوند. به جای اینکه خودتان را گول بزنید و احساسات واقعی‌تان را پنهان کنید، به حس واقعی‌تان توجه کنید. خشم، فرسودگی، اضطراب و اندوه احساس‌هایی کاملا طبیعی هستند و هیچکس نمی‌تواند بگوید تجربه‌شان نکرده است، پس انکارشان نکنید.

وقتی آن‌ها را می‌پذیرید و به آن‌ها فرصت بروز می‌دهید، خودشان رهای‌تان می‌کنند. قوی‌ترین هیجانات ما تعیین کننده‌ی نحوه‌ی رفتار و تفکر ما هستند و می‌توانند شخصیت ما را به بدترین شکل ممکن تحت تاثیر قرار دهند. اما چیزی که باید به خاطر داشته باشید این است:

احساسات ما فقط احساس هستند، نه چیزی بیشتر! این رفتار و معنایی که شما به احساسات خود ربط می‌دهید است که رابطه‌ی شما با هیجانات‌تان را تعریف می‌کند.

شما مسئول خودتان هستید

هیچکس قرار نیست به خاطر شما زندگی کند. همه‌ی ما افرادی را می‌شناسیم که در سنین میانسالی، هنوز وابسته و بی‌هدف‌اند و به تنهایی از پس زندگی خود برنمی‌آیند. این افراد هنوز مسئولیت خود را نپذیرفته‌اند، برای همین دست به هیچ کاری نمی‌زنند. این واقعیت را نمی‌توان منکر شد که زندگی گاهی غیرمنصفانه است و برخی از افراد شانس کمتری نسبت به بقیه دارند. اما همان اندازه که شانس و سرنوشت واقعیت دارد، به همان اندازه هم مسئول زندگی خود هستید و باید از تمام توانایی‌ها و امکانات خود بهترین استفاده را بکنید؛ راه دیگری ندارید!

مقصر دانستن دیگران تنها نتیجه‌ای که دارد، تلخی و خشم و ضعف است. روزی که متوجه شوید مسئول روشی هستید که در برابر چالش‌ها و سختی‌های زندگی‌تان در پیش می‌گیرید، می‌بینید که قدرت‌تان چند برابر می‌شود، چون دیگر خود را متکی به دیگران نمی‌دانید و منتظر هیچکس دیگر نیستید.

روزی می‌رسد که خواهید دید چیز‌هایی که نگران‌تان می‌کردند دیگر برای‌تان اهمیتی ندارند

یک روز به این نتیجه می‌رسید که تمام چیز‌هایی که برای‌شان نگران بودید، دیگر مهم نیستند. خوشبختانه زمانی به این مسئله پی می‌برید که هنوز فرصت دارید تا کار‌هایی را انجام دهید که دوست دارید، بدون اینکه نگرانی‌های گذشته را با خود حمل کنید.

به گفته‌ی وینستون چرچیل: «وقتی به تمام نگرانی‌های گذشته‌ام نگاه می‌کنم، به یاد داستان پیرمردی می‌افتم که هنگام مرگ گفته بود در زندگی‌اش مشکلات بسیار بسیار زیادی داشته که بیشتر آن‌ها هرگز اتفاق نیفتادند!».

استعداد بدون تلاش، نابود شدنی است

اگر خداوند به شما استعدادی داده است یا می‌خواهید استعدادی را کسب کنید، منتظر نمانید؛ پرورشش دهید و به آن ببالید. خودتان را باور کنید، شما جسارت‌هایی دارید که هنوز کشف‌شان نکرده‌اید و بیشتر از آنچه فکر می‌کنید بااستعدادید، فقط نیاز به تمرین و تلاش و پشتکار دارید تا استعدادتان را بروز دهید. تنها استعداد داشتن کافی نیست. استعدادی که تمرین داده نشود، محو و نابود خواهد شد.

کاری را که امروز می‌توانید انجام دهید انجام دهید، شاید فردایی نباشد

زمان حال، تنها چیزی است که وجود دارد، نه گذشته مهم است و نه کسی از آینده خبر دارد. شاید فردایی وجود نداشته باشد، پس تعلل نکنید و کاری را که امروز شدنی است برای فردا نگذارید. شاید هرگز فرصت انجام آن را پیدا نکنید.

زندگی قرار نیست راحت باشد، گلایه نکنید

به نظر می‌رسد برای عده‌ای از افراد، شکایت کردن و غُر زدن، شیوه‌ای از زندگیست. بودن در کنار آدم‌هایی که مدام آه و ناله می‌کنند واقعا خسته کننده و طاقت فرساست. زندگی برای هیچکس ساده نیست و قرار هم نبوده که ساده باشد. اگر زندگی دیگری می‌خواهید، بسیار خب! به دنبالش بروید و کاری بکنید. از دیگران گله کردن و پیوسته بهانه گرفتن، شما را تنها و ناامید خواهد کرد. هیچکس قرار نیست زندگی‌تان را تغییر دهد.

دانسته‌های‌تان را در اختیار دیگران بگذارید

اگر چیزی را می‌دانید و مطمئنید که به درد دیگران هم خواهد خورد، پس آن را با دیگران به اشتراک بگذارید. اجازه ندهید خودخواهی جلوی کمک و مهربانی‌تان را بگیرد. دنیا بدون مهربانی و همدلی جای بسیار سخت‌تری برای همه از جمله خودتان خواهد شد. برای آنچه باور دارید درست است بایستید و از حرف زدن نترسید. هیچ چیز بدی تا زمانی که شهامت گفتن حقیقت را پیدا نکنید، اصلاح نخواهد شد. اگر به حقیقتی آگاه هستید آن را افشا کنید؛ دنیا به طرز عجیبی تشنه‌ی حقیقت است.

روی خودتان سرمایه گذاری کنید تا زندگی‌تان را نبازید

منفعل نباشید. اگر کاری هست که دوست دارید برای دل خودتان انجامش دهید، تصمیم به انجامش بگیرید. وقت گذاشتن برای خودتان هرگز کار بدی نیست. شما وظیفه دارید از جسم و روح‌تان به بهترین شکل ممکن مراقبت کنید. آرامش و توجهی که امروز به خودتان هدیه می‌دهید، سرمایه گذاری بلند مدتی است که نتیجه‌اش را سال‌ها بعد هم می‌بینید. آرامش ذهنی، ضروری‌ترین ابزاری است که برای غلبه بر چالش‌های حتمی زندگی به آن نیاز دارید.

وقتی با سختی‌ها روبرو می‌شوید، فقط واکنش شماست که اهمیت دارد

فرقی نمی‌کند اتفاقی که برای‌تان روی داده چقدر بد است؛ این واکنش شماست که اهمیت دارد. تسلیم شدن هرگز ایده‌ی خوبی نیست، واکنش مناسب یعنی دست به کار شدن. تنها چیزی که در شرایط سخت و ظاهرا غیرقابل کنترل، در کنترل شماست، نگرش‌تان است.

ما نمی‌توانیم اجتناب ناپذیر‌های زندگی را تغییر دهیم. تنها کاری که می‌توانیم بکنیم این است که با تمام توانمندی‌ها و امکاناتی که داریم، نقش خود را بازی کنیم و چیزی که به بازی ما قدرت می‌دهد، نگرش و طرز فکر ماست. زندگی ده درصد چیزی است که برای‌مان روی می‌دهد و نود درصد واکنشی است که به آن نشان می‌دهیم.

به دنبال معانی و هدف‌های عمیق‌تری باشید

زندگی، کنکاش و کشف است. سطحی نگاه نکنید، سوال بپرسید و کنجکاو باشید. کنجکاوی شما را جوان و فعال نگه می‌دارد. یادتان باشد: مفهوم زندگی، کشف راز‌های کهن و واقعیت‌های پنهانی نیست که برای اکثر افراد دست یافتنی نیستند، بلکه زندگی آگاهی و هوشیاری نسبت به خود است و درک این که معنایی که به دنبالش هستید، در درون خود شماست و فقط باید آن را بشناسید. نیاز‌های واقعی‌تان را نادیده نگیرید و مرز بین آرزو و رویای محال را تشخیص دهید. جاه طلبی فایده‌ای ندارد، مگر اینکه در جهت‌شان حرکت کنید و از مرحله‌ی خیال پردازی عبور کنید. تلاش هوشمندانه تنها چیزی است که جواب می‌دهد.

زمان، ارزشمندترین چیزی است که در زندگی دارید

منتظر نمانید تا «وقت کافی» برای کاری که دل‌تان می‌خواهد پیدا کنید؛ شما هرگز وقت کافی نخواهید داشت. همین الان کاری را که دوست دارید، با هر چه که هم اکنون دارید انجام دهید. زمان منتظر شما نمی‌ماند.

منبع: hackspirit

 

 

هر آنچه باید قبل از صعود به بیس کمپ اورست بدانید

بیس کمپ اورست یا اردوگاه‌های پایه اورست جایی است که همه علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی و کوه‌پیمایی به‌خوبی می‌شناسند ولی بیشتر آن‌ها هرگز آن را نمی‌بینند. بیس کمپ اورست در ابتدای مسیر صعود به کوه اورست قرار دارد که کوه‌نوردان برای شروع صعود خود به آنجا می‌روند. البته اینجا در بین کوه‌پیمایانی که به دلیل هزینه‌های بالا یا شرایط سخت و دشوار، قصد صعود به اورست هم ندارند، محبوب است و در آنجا می‌توانید از دیدن کوهستان هیمالیا لذت ببرند. قبل از این که راهی این سفر شوید، چند نکته وجود دارد که باید بدانید.

هم بیس کمپ شمالی و هم بیس کمپ جنوبی وجود دارد

حقیقتی که کمتر کسی در مورد آن اطلاع دارد این است که در واقع دو بیس کمپ در اورست وجود دارد یکی بیس کمپ شمالی و دیگری بیس کمپ جنوبی و هرکدام از آن‌ها در دو طرف مخالف اورست واقع شده‌اند. بیس کمپ جنوبی در نپال قرار دارد و در ارتفاع ۵۳۵۴ متری واقع شده است. این بیس کمپ با پرواز یا مسیر کوه‌پیمایی از کاتماندو تا فرودگاه لوکلا و سپس یک مسیر پیاده‌گردی دیگر به‌سمت کمپ قابل دسترسی است.

بیس کمپ جنوبی در تبت و در طرف چینی آن قرار دارد و در ارتفاع ۵۱۵۰ متری واقع شده است. این بیس کمپ از طریق یک جاده ۱۰۰ کیلومتری از بزرگراه فرندشیپ در نزدیکی شلکار قابل دسترسی است.

هر دوی آن‌ها موضوع گمانه‌زنی‌ها و شایعات زیادی هستند که بعضی از آن‌ها درست و برخی دیگر نادرست است. در ادامه نگاه دقیق‌تری به آن می‌اندازیم

شایعاتی در مورد بیس کمپ اورست

۱. بیس کمپ اورست شلوغ و پرازدحام است

این شایعه نادرست است. در فصل‌های شلوغ تعداد زیادی چادر را خواهید دید که در بیس کمپ اورست برپا شده‌اند؛ ولی تقریبا در فاصله ۳٫۵ کیلومتری که پیاده هم قابل طی کردن است، مهمانخانه‌هایی هم وجود دارد. در حالی که ازدحام جمعیت ممکن است یکی از مشکلات کوه‌نوردان در مسیر صعود به اورست باشد؛ ولی در بیس کمپ این مشکل رایجی نیست.

۲. در مسیر، زباله‌ها و ضایعات انسانی وجود دارد

این شایعه هم درست و هم نادرست است و در مکان‌های مختلف کوه، متفاوت است. در حالی که گزارش‌های زیادی از حجم زیاد زباله در کمپ‌های ارتفاعات بالاتر کوه وجود دارد، ولی در طول مسیر تا حد زیادی تقریبا هیچ زباله‌ای نیست. علاوه بر این، دولت نپال طرحی دارد که بر اساس آن به ازای هر سفر مبلغ ۴۰۰۰ دلار به‌عنوان گرو نگه می‌دارد تا از این طریق گروه‌های کوه‌نوردی را وادار کند که زباله‌های خود را باز گردانند. بر اساس این طرح لازم است که هر کوه‌نورد هفت کیلو زباله را با خود پایین بیاورد. عدم انجام این کار به معنای از دست دادن پولی است که گرو گذاشته شده است.

یک مجوز زیست محیطی نیز معرفی شده است که بر اساس آن تیم‌هایی که در پاک‌سازی کوه مشارکت کنند، می‌توانند مجوزهایی بدون محدودیت‌های تعداد دریافت کنند. در نتیجه این طرح‌ها، فوربس در ماه مه سال ۲۰۱۹ گزارش داد که در مسیر صعود به‌جای زباله و ضایعات انسانی بیشتر برف مشاهده می‌شود که این نشانه‌ای از این است که تلاش‌های دولت تاثیرگذار بوده است.

۳. بیس کمپ اورست به روی گردشگران بسته است

این شایعه درست نیست. بیس کمپی که در طرف تبت قرار دارد، برای کسانی بسته است که مجوز ندارند. کوه‌نوردانی که مجوز دارند اجازه دارند به بیس کمپ راه پیدا کنند؛ ولی فقط ۳۰۰ مجوز در سال صادر می‌شود. لازم به ذکر است که بیس کمپ نپال هنوز باز است و مثل حالت عادی برای همه قابل دسترس است. اما محدودیت از طرف تبت بدون شک منجر به افزایش تمایل کوهنوردان برای طی کردن مسیر از سمت جنوب خواهد شد.

۴. جایی برای جشن و مهمانی است

این مورد واقعیت دارد. البته اگر توانایی پرداخت هزینه‌های آن را داشته باشد. مهمانی گرفتن و دورهمی در مهمان‌خانه‌های بیس‌ کمپ بسیار رایج است و حتی دی‌جی‌ها و اجراکننده‌های مشهوری در اینجا برنامه زنده اجرا کرده‌اند. بسیاری از مهمان‌خانه‌ها تلویزیون ندارند و مهمانان برای اینکه از وای فای استفاده کنند یا وسایل الکترونیکی خود را شارژ کنند باید هزینه‌های بیشتری بپردازند. بنابراین جشن و دورهمی بهترین و ارزان‌ترین راه برای تفریح است.

قبل از آغاز مسیر باید چه نکاتی را بدانید

۱. یک بیس کمپ واقعی و یک بیس کمپ قلابی وجود دارد

آخرین مهمان‌خانه قبل از دسترسی به بیس کمپ اورست، مهمان‌خانه Gorak Shep نام دارد. غالبا کوه‌نوردان همه وسایل خود را اینجا می‌گذارند و مسیر سه و نیم کیلومتری برای رسیدن به بیس کمپ اورست را طی می‌کنند. در این جا صخره‌های بزرگی را خواهید دید و پرچم‌هایی با رنگ روشن با علامت EBC؛ در حالی که تعداد زیادی از کوه‌پیمایان اینجا جشن می‌گیرند و سلفی می‌اندازند.

از آن‌ها صرف‌نظر کنید و به مسیر خود ادامه دهید و هقت دقیقه دیگر طی کنید و در نهایت به یک تپه از برف می‌رسید که با یخچال‌هایی احاطه شده است و چند پرچم دارد. اینجا بیس کمپ واقعی است. اینجا جایی است که می‌توانید سلفی بگیرید و نفس راحتی بکشید. توسط مسافرانی که تحقیقات کافی و درست انجام نداده‌اند، گول نخورید.

۲. منتظر افزایش نفخ با دلایل متعدد باشید

یکی از مشکلات رایجی که کوه‌پیمایان در مسیر با آن مواجه می‌شوند افزایش پدیده‌ای است که آن را bodily wind می‌نامند و به معنای افزایش مقدار گاز و نفخ در دستگاه گوارش است. این مشکل ممکن است به‌خاطر غذاهای غنی از کربوهیدراتی باشد که در مسیر مصرف می‌کنید. دال بات یک غذای رایج است که به‌عنوان ناهار و شام سرو می‌شود و با عدس و برنج سفید تهیه می‌شود و کاری سبزیجات دارد. نفخ ممکن است بر اثر مصرف آب هم ایجاد شود و هرچه در مسیر بالاتر می‌روید، آب کدرتر می‌شود. به همین دلیل باید احتیاط کنید و قرص‌های تصفیه آب یا فیلترهای قابل حمل تصفیه همراه داشته باشید. این فیلترها از اشعه فرابنفش برای تصفیه آب در سی ثانیه استفاده می‌کنند.

۳. از مصرف گوشت اجتناب کنید

جامعه شرپاها این کوه را مقدس می‌دانند. به همین دلیل در این کوه نباید حیوانی کشته شود. این نکته یعنی اگر می‌خواهید گوشتی مصرف کنید باید توسط شرپاها به بالای کوه منتقل شود. روزها طول می‌کشد تا شرپا این مسیر را طی کند؛ بنابراین هیچ ضمانتی وجود ندارد که گوشتی که به دست شما می‌رسد سالم و تازه باشد و بتوانید مصرف کنید. بهترین انتخاب شما این است که دال بات را بیشتر مصرف کنید و هر چیز دیگری که برای خوردن وجود دارد. مطمئنا دوست ندارید که در سفر به اورست دچار مسمومیت غذایی شوید یا با مشکلات معده و دستگاه گوارش دست و پنجه نرم کنید.

۴. فرودگاه لوکلا یکی از خطرناک‌ترین فرودگاه‌های دنیا است

یک راه برای رسیدن به بیس کمپ نپال پرواز از کاتماندو به فرودگاه لوکلا است. فرودگاه لوکلا همواره در فهرست خطرناک‌ترین فرودگاه‌های دنیا قرار دارد. باند این فرودگاه به زحمت به ۱۶۰۰ متر می‌رسد که در نهایت به یک پرتگاه ۲ هزار فوتی یا ۶۱۹ متری منتهی می‌شود. قرار داشتن این فرودگاه در منطقه کوهستانی به این معنا است که میزان دید خلبان در آن بسیار کم است و آب‌وهوا به سرعت تغییر می‌کند. همین مسائل باعث شده که این فرودگاه بیشترین نرخ تصادفات و حوادث را داشته باشد؛ ولی اگر شجاعت آن را دارید که این پرواز را تجربه کنید و از طریق این پرواز خودتان را به مقصد برسانید، نباید از نظر زمان‌بندی سفر دچار محدودیت باشید. چون بسیار رایج است که پروازهای این فرودگاه حتی تا یک هفته هم به‌خاطر شرایط جوی عقب بیفتد.

جایگزین دیگر این هواپیما که البته گران‌تر است؛ پرواز با هلی‌کوپتر است که باز هم خطرآفرین و پر از ریسک است. با وجود این اگر بلیط خود را از طریق آژانس‌های سفری در کاتماندو رزرو کرده باشید، می‌توانید با آن‌ها صحبت کنید که آیا می‌توانند بلیط هواپیمای خود را تغییر دهند و بلیط هلی‌کوپتر به‌جای آن بگیرند یا نه. بین اپراتورهای حمل و نقل در نپال، روابط خوب و احترام متقابلی وجود دارد؛ بنابراین کاملا امکان‌پذیر است که اگر با فرد صحیح وارد مذاکره شوید و مذاکره درستی داشته باشید، بتوانید هلی‌کوپتر را جایگزین کنید. مطمئن باشید چشم‌اندازهای رمزآلود از هیمالیا ارزش زحمت و هزینه اضافه را دارد.

۵. یخچال‌ها زیبا و باشکوه ولی مرگبار هستند

وقتی به‌سمت بیس کمپ اورست بالا می‌روید، یخچال‌هایی را خواهید دید که مسیر را احاطه کرده‌اند. این یخچال‌ها دیدنی و زیبا هستند و مشاهده آن‌ها لذت‌بخش است؛ ولی اگر زیاد نزدیک آن‌ها شوید می‌توانند کاملا مرگبار باشند. معمولا یخ‌های در حال ذوب شدن استحکام کافی ندارند و تکه‌های بزرگ یخ ممکن است جدا شود و روی شما بیفتد. همچنین احتمال لیز خوردن و افتادن داخل شکاف‌های عمیق آن‌ها وجود دارد.

 

 

پاییز در قم

 

این روزها فارغ از آلودگی‌های مکرر هوا که منجر به تعطیلی چند روزه مدارس شد، روزهای پایانی فصل پاییز در شهر قم حال و هوا و طراوت دیگری را برای مردم به ارمغان آورده و برگ ریز درختان فرصتی را برای استفاده بیشتر از پارک‌ها و بوستان‌های شهر ایجاد کرده است.

۲۸ آذر ۱۳۹۸ / ۱۲:۳۲

قلعه شوش یا آکروپل، قلعه ای ساخته شده از آجرهای باستانی

قلعه شوش

قلعه شوش ۱۲۰ سال قدمت دارد و در دوره قاجار به خواست دمورگان ساخته شد و معماران قلعه دزفولی بودند

قلعه شوش یا آکروپل یکی از زیباترین قلعه‌هایی است که در ایران ساخته شده است. این قلعه که به قلعه فرانسوی‌ها نیز مشهور است قدمتی حدود ۱۲۰ سال دارد و در دوره قاجار ساخته شده است. برخی از کسانی که از تاریخ ساخت قلعه مطلع نیستند، تصور می‌کنند این قلعه قدمت بیشتری دارد. در حالی که آنچه سبب شهرت این قلعه زیبا شده است، علاوه بر معماری زیبا و چشم‌انداز خاص قلعه، آجرهایی است که از کاخ داریوش به دست آمده و در ساخت قلعه شوش استفاده شده است. برخی از آجرهای به کار رفته در این قلعه منقوش به خط میخی زیگورات چغازنبیل هستند که به دست معماران دزفولی بنا شده‌اند. یکی از معماران اصلی قلعه، با نام مصطفی دزفولی شناخته می‌شود.

فرانسوی‌ها و قلعه شوش

اولین حرکت‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی شوش در سال ۱۸۵۱ توسط کنت لفتوس انگلیسی آغاز شد. مدتی بعد، ژان و مارسل دیولافوای فرانسوی فعالیت‌های او را ادامه داده و کارشان توسعه پیدا کرد. تپه‌های شوش نظر دمورگان را بسیار به خود جلب کرد و با هدف یک تحقیق دراز مدت کار خود را شروع کرد.

چون در این زمان آثار ارزشمندی از این منطقه کشف شد و امنیتی برای حفظ این آثار وجود نداشت، هیئت فرانسوی تصمیم به ساخت مکانی در این محوطه تاریخی برای نگهداری آثار تاریخی گرفت. در سال ۱۸۹۸ میلادی ژان ژاک دومورگان قلعه شوش را از آجرها و آثار بازمانده از بنای کاخ داریوش ساخت.

معماری قلعه شوش

معماری قلعه شوش شباهت بسیاری به زندان باستیل در فرانسه دارد. پلان قلعه شوش به شکل ذوزنقه ساخته شده است. این ذوزنقه قاعده‌ای کوچک در سمت شمال دارد. دورتادور این ذوزنقه راهرویی واقع شده است و ردیف اتاق‌هایی به‌سمت حیاط، بر گرد آن قرار گرفته‌اند. تقسیم‌بندی کلی قلعه با دو حیاط و فضای پیرامون آن شکل گرفته است. قلعه دارای سه ورودی است که یکی از آن‌ها در حال مسدود شدن است. این قلعه روی بلندترین نقطه شهر شوش قرار گرفته است.

عکس از سمیه ایمانیان

قلعه شوش مثل قلعه‌های قرون وسطی در اروپا از دو حیاط تشکیل شده که حیاط دوم آن مرتفع‌تر از حیاط اول است. در زیر حیاط دوم ۲ تالار (زیرزمین) تعبیه شده است. مصالح قلعه از خشت ساخته شده، اما روکشی از آجر روی این خشت‌ها قرار دارد که این آجرها مربوط به ادوار مختلف تاریخی است. عناصر تشکیل‌دهنده معماری قلعه شوش شامل طاق‌های رومی، درگاه‌های قوسی و تزیینات آجری است که از معماری ایرانی الهام و مایه گرفته‌اند. معماران اصلی این بنا دو تن از معماران دزفولی بوده‌اند.

از سال ۱۳۷۱ از قلعه شوش به‌عنوان نوعی موزه استفاده شده و اشیای تاریخی در آن نگهداری می‌شوند. قلعه شوش دارای اتاقی کوچک شیشه‌ای است که به کلاه فرنگی شهرت دارد. همچنین برج استوانه‌ای که در ضلع غربی بنا قرار دارد، مربعی شکل است و به‌عنوان کبوترخانه مورد استفاده قرار می‌گرفت. برج دیگر این بنا در وسط حیاط قرار گرفته است که به برج شمالی نیز شهرت دارد. شکل این برج به‌صورت دایره تعبیه شده است.

تزیینات قابل ذکر قلعه شوش، نعل درگاه‌های قوسی و ایجاد نماهای تزیینی با آجر و نقاشی‌هایی به سبک تلفیقی اروپایی و شرقی و آجرهای کتیبه‌دار چشمگیرتر هستند. به دلیل وجود انواع آجر، به‌خصوص آجرهای کتیبه‌دار با ابعاد مختلف و منقوش مینایی، نام دیگر قلعه شوش را موزه آجر گذاشته‌اند. این قلعه در زمان‌های جنگ تحمیلی ایران و عراق، مورد حمله دشمن قرار گرفت و آسیب‌های بسیاری را متحمل شد. از سال ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۳ قلعه شوش چندین بار مرمت اصولی شد، اما در سال ۱۳۷۵ میراث فرهنگی در یک اقدام نابجا قسمتی از راهروها و اتاق‌ها را رنگ‌آمیزی کرد و بنا از بکر بودن و اصالت خود فاصله گرفت.

قلعه شوش در شهر شوش، خیابان طالقانی روی تپه آکروپل واقع شده است. این قلعه در تاریخ دهم مهر ماه ۱۳۸۰ خورشیدی با شماره ۳۹۸۳ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. در حال حاضر قلعه شوش یکی از مکان‌های پرگردشگر به حساب می‌آید. این بنای تاریخی در ایام تعطیل سال بسیار شلوغ است. اما گاهی با وجود بازدیدکنندگان بسیار هم درهای قلعه بسته است. دلایل علاقه به این قلعه زیبا، مصالح به کار رفته از کاخ باستانی داریوش در این قلعه است. اگرچه بسیاری بر این عقیده‌اند که کار فرانسوی‌ها در این زمینه کار صحیحی نبوده، اما عده‌ای هم هستند که معتقدند اگر این آجرها و مصالح در این بنا به کار نمی رفتند، شاید امروز از بین رفته بودند و هیچ اثری از آن‌ها باقی نمانده بود. گردشگرانی که به تاریخ باستانی ایران علاقه بسیار دارند، بر این نکته اذعان می‌کنند که قلعه شوش تکه‌ای از چغازتبیل و کاخ داریوش را در خود به امانت محفوظ داشته است.

آسیب دیدن شدید قلعه شوش، سبب شده اکثر مواقع درب‌های آن برای ورود بازدیدکنندگان بسته باشد

قلعه شوش امروزه دچار آسیب‌های بسیاری شده و در برخی موارد حتی ساختمان قلعه دارای شکاف‌هایی شده است. فرسایش قلعه در اثر عوامل طبیعی و نم برداشتن دیوارهای قلعه از مهم‌ترین آسیب‌های قلعه است. قلعه شوش بدون پی ساخته شده، بنابراین احتمال ریزش آن در اثر آسیب بسیار زیاد است. شاید یکی از دلایلی که سبب می‌شود درهای این اثر تاریخی در اغلب اوقات بسته باشد، ترس از فرو ریخت قلعه است. در حالی که باید این قلعه تاریخی مورد مرمت قرار گرفته و با رفع آسیب‌ها و ایمنی شدن در معرض بازدید گذاشته شود.

شب یلدا ؛ شب تولد خورشید

یلدا یا شب چله

جشن شب یلدا جشنی است که از هفت هزار سال پیش تاکنون در میان ایرانیان برگزار می‌شود. هفت هزار سال پیش نیاکان ما به دانشی دست پیدا کردند که ثابت می‌کرد نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.

یلدا به زمان بین غروب آفتاب از ۳۰ آذر (آخرین روز پاییز تا طلوع آفتاب در اول ماه دی) نخستین روز زمستان گفته می‌شود.

شب چله، شب یلدا،‌ میلاد مهر، خورشید شکست‌ناپذیر، یا هرآنچه آن را بنامید، آخرین شب پاییز و دیرپا‌ترین شب سال است. ساکنان فلات ایران، از چندین هزار سال پیش این شب را گرامی داشته‌اند. در حالی که در هیچ دوره‌ای از تاریخ ایران، هیچ حکومتی اصراری به گرامی‌داشت این شب نداشته است، اما همچنان ایرانیان این شب را پاس می‌دارند و در زنده نگهداشتن این آیین می‌کوشند. تداوم دیرگاه این جشن، سخن از کهنسالی و قدمت آن دارد.

مردم دوران کهن با طبیعت و تضادهای آن خو داشتند و از آنجایی که به دامداری یا کشاورزی مشغول بودند گردونه‌ی زندگی خود را بر چرخه‌ی طبیعت استوار کردند؛ چراکه تغییر فصول و بلندی یا کوتاهی شب و روز تاثیری مستقیم بر زندگی آن‌ها داشته است. گرما، نور و بلندی روزها نشانه‌هایی نیک و پسندیده بودند و در مقابل، سرما، زمستان و تاریکی شب پدیده‌هایی نه چندان مطلوب.

_{(نگار گری ایرانی با موضوع شب یلدا)}

در زمان‌های بسیار قدیم (حتی پیش از زرتشت) آیین مهر در میان ساکنان فلات ایران رواج داشته است. مهر و ناهید (میترا و آناهیتا) به‌عنوان دو ایزد، نیایش می‌شده‌اند. «مهر»، ایزد فروغ، نگهبان پیمان و پشتیبان پرتو پگاهی است و «ناهید»، ایزد پاکی، زایش و برکت، فرشته‌ی آب‌ها و باران. پیروان آیین مهر آخرین شب پاییز را مصادف با تولد خورشید می‌‌دانسته‌اند، همان‌گاه که از دل سیاهی شبی بلند و سرد، ایزدمهر در یک غار گود و کم‌ارتفاع از میان کوه‌های البرز ظهور می‌کند و خورشید گرم و نورافزا را به ارمغان می‌آورد. برخی به اشتباه مهر را همان خورشید گرفتند. شب چله در واقع شب میلاد خورشید است. در کتاب «از اسطوره تا تاریخ» به نقل از دکتر مهرداد بهار می‌خوانیم:

شب یلدا، تولد مهر یا میترا نیست، بلکه تولد خورشید است. مهر با خورشید تفاوت‌هایی دارد.

از نظر تقویم مردم ایران باستان، چله، شب تولد خورشید است و حال آنکه بر اساس اسطوره‌ها خورشید و مهر ارتباط نزدیکی دارند ولی یکی نیستند.

پس از گرویدن ایرانیان به آیین زرتشت، آداب و رسوم آیین مهر نه‌ تنها فراموش نشد، بلکه جزوی از آیین و مراسم زرتشتی به‌ حساب می‌آمد. بنا بر روایت ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه، زرتشتیان روز اول دی را خور‌روز (روز خورشید) می‌نامند و جشن این روز را نودروز می‌نامند. چراکه از شب یلدا تا نوروز ۹۰ روز در پیش است . همچنین در کتاب قانون مسعودی آمده‌ است که اولین روز از دی‌ ماه را خرم‌روز یا خره‌روز می‌نامند. این روز را منتسب به اهورامزدا می‌دانستند. حتی هنگامی که ساسانیان دین زرتشت را دین رسمی کشور کردند، اهمیت آیین مهر در زندگی مردم و در نهادهای حکومتی آشکار بود.

این اهمیت در نقوش بازمانده‌ی عهد ساسانی به‌ روشنی نمایان است. در نقش رستم، ناهید تاج پادشاهی را به شاه اعطا می‌کند و در طاق بستان کرمانشاه میترا شاهد اعطای فرایزدی از طرف اهورامزدا به اردشیر اول است. بنابر یک سنت دیرینه آیین مهر، شاهان ایرانی در روز اول دی‌ماه تاج و تخت شاهی را بر زمین می‌گذاشتند و با جامه‌ای سپید به صحرا می‌رفتند و بر فرشی سپید می‌نشستند. دربان‌ها و نگهبانان کاخ شاهی و همه‌ی برده‌ها و خدمتکاران در سطح شهر آزاد شده و بسان دیگران زندگی می‌کردند. رئیس و مرئوس، پادشاه و آحاد مردم همگی یکسان بودند.

عکس از: ویکی پدیا (تندیسی از اردشیر دوم، پادشاه بزرگ ساسانی در میان اهورا مزدا خدای یگانه پارس و میترا، نمادی از خدای خورشید و مهر، طاق بستان)

_{عکس از : ویکی پدیا (نقش رستم، فارس)}

در آستانه رسیدن به یلدا، خانواده‌های ایرانی تب‌وتابی پیدا می‌کنند تا به خرید بپردازند. تهیه هندوانه و انار، از ضروری‌ترین این خریدهاست. این خرید نخستین کاری است که ایرانیان در این شب انجام می‌دهند. اما پرسش این است که چرا از میان میوه‌های گوناگون، ما تنها سراغ این دو میوه می‌رویم؟

می‌دانیم که اهمیت رنگ قرمز در فرهنگ ما، پیشینه‌ای پنج هزار ساله دارد.

_{عکس از : سایت altoastral.com.br}

ایرانیان پیش از ماندگاری در فلات کنونی ایران، از جایی آمده‌اند که بر پایه «وندیداد»، ۱۰ ماه آن زمستان بود و ۲ ماه دیگر تابستان. در آن سرزمین سرد، فروغ خورشید گرمابخش زندگی بود. ازاین‌رو هرآنچه مربوط به خورشید بود، برای ما گرامی به‌ حساب می‌آمد. بخشی از آن به رنگ سپیده دم، یعنی رنگ ارغوانی، بازمی‌گشت. پس اهمیتی که رنگ قرمز در شب یلدا دارد و رنگ دو میوه انار و هندوانه هم از باور به رنگ ارغوانی سپیده‌دم بر می‌خیزد.

_{عکس از : سایت popopics}

خرید ایرانیان در شب یلدا، یادکرد از رنگ‌ سپیده‌دم ایزد‌مهر، در چندین هزار سال پیش است. سفره شب یلدا سفره «میزد» است و میزد عبارت است از میوه‌های تر و خشک و آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان لرک که از لوازم این جشن بود که به افتخار و ویژگی مهر یا خورشید برگزار می‌شد و این سفره نیز همانند سفره‌ی هفت سین مقدس است.

هنگام توسعه‌ی آیین مهر در اروپا، مراسم شب‌ چله به‌عنوان روز زایش مهر و نور و راستی باشکوه تمام برگزار می‌شد و پس از استیلای مسیحیت در اروپا، آداب‌ورسوم آیین مهر که در زندگی مردم و به‌رخصوص در میان رومیان نفوذ کرده بود، همچنان باقی ماند و با آمدن دین جدید رنگ نباخت. تا سال ۳۵۰ میلادی تمام فرقه‌های مختلف مسیحیت متفق‌القول روز ششم ژانویه را روز میلاد مسیح می‌دانستند. ولیکن نفوذ آیین مهر، کلیسای روم را بر آن داشت تا روز تولد عیسی مسیح را مطابق با تولد مهر یا میترا قرار دهد تا از التقاط این دو مناسبت نفوذ بیشتری بر زندگی مردم داشته باشد و بزرگ‌ترین جشن آیین مهر را در خود حل کند.

با قدرتمند شدن کلیسای رم و پس از گذشت زمان، فرقه‌های دیگر مسیحیت به این سمت‌وسو گرویدند. لیکن هنوز کلیسای ارمنی و ارتدوکس شرقی روز ششم ژانویه را روز میلاد مسیح می‌دانند. آنچه از نظر پژوهشگران مسلم است این است که ۲۱ یا ۲۵ دسامبر با توجه به اشاره‌های انجیل به فصل زراعت و اعتدال هوا و همچنین تاریخ دوران اولیه‌ی مسیحیت، روز میلاد عیسی مسیح نیست و نفوذ آیین مهر در رسوم کلیسا نیز غیرقابل‌انکار است. نخستین مایه‌های جشن کریسمس وایلانوت میراث و هدیه‌ی ایران کهن به جهانیان است که خود تا به امروز در زنده‌ نگهداشتن آن کوشیده‌ است.

میلاد خورشید در تمد‌ن‌های دیگر

تمدن‌های مختلفی شب آخر پاییز را به‌عنوان روز میلاد خورشید جشن می‌گرفتند. آداب بسیاری از این جشن‌ها تشابهات زیادی با مراسم شب چله‌ی ایرانیان دارد و حتی در بعضی موارد نفوذ فرهنگ ایران باستان به‌عنوان ریشه‌ی پیدایش این آیین‌ها قابل اثبات است. در حدود ۴۰۰۰ سال پیش در مصر باستان جشن «باز زاییده‌ شدن خورشید»، مصادف با شب چله، برگزار می‌شد. مصریان در این هنگام از سال، به مدت ۱۲ روز به نشانه‌ی ۱۲ ماه سال خورشیدی به جشن و پایکوبی می‌پرداختند و پیروزی نور بر تاریکی را گرامی می‌داشتند. همچنین از ۱۲ برگ نخل برای تزیین مکان برگزاری جشن استفاده می‌‌کردند که نشانه‌ی پایان سال و آغاز سال نو بود.

در روم باستان مراسمی برای پاسداشت کیوان یا زحل (خداوند زراعت) به مدت هفت روز، از ۱۷ تا ۲۳ دسامبر، برگزار می‌شد. اولین روز زمستان، روز بزرگداشت خداوند خورشید بود و آ‌ن را خورشید شکست‌ناپذیر، ناتالیس انویکتوس، می‌نامیدند. جشن زراعت و جشن خورشید شکست‌ناپذیر از آن دسته از جشن‌ها هستند که با نفوذ آیین مهر رواج پیدا کردند. بنا بر رسم ایرانیان، بزرگان رومی در این روز جامه‌ی مردم عادی را بر تن می‌کردند و بردگان خود را آزاد می‌کردند. شاه به میان مردم آمده و شخصی عادی را که از نجیب‌زادگان نبود بر سریر شاهی می‌نشاندند. از جنگیدن در این روز خودداری می‌کردند و روز را با صلح و آشتی به شب می‌رساند.

_{عکس از : ویکی پدیا (دیوار نگاره‌ی میترا و قربانی کردن گاو نر (ورزا ) و دنباله فلکی ردای میترا /این دیوارنگاره از یک میترائیوم (پرستشگاه آیین میترائیسم) در مارینو ایتالیا است)}

آیین مهر توسط بازرگانان آسیای صغیر به یونان و روم باستان رسید و پیروان زیادی در میان اقشار مردم پیدا کرد. در حدود ۷۵ پیکره و بیش از صد نقش مهر یا میترا در شهر رم در ایتالیا یافت شده است. به‌ خصوص در درجات مختلف ارتش روم که خود را پشتیبان نیکی‌ها و نگهبان درستی‌ها می‌دانستند، میترا، ایزد پاسبان نور، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود. نفوذ آیین مهر یا میترا در روم و یونان باستان به‌اندازه‌ای بود که هم‌اکنون ردپای آن در مراسم و آ‌یین‌های محلی و مذهبی اروپاییان دیده می‌شود. بسیاری از سنت‌های مخصوص کریسمس میراث روم باستان و در نتیجه آیین مهر است.

 

_{عکس از: سایت kerio-control.avina.loca (تندیس میترا در حال قربانی کردن گاو در موزه بریتانیا)}

_{عکس از: ویکی پدیا ( نقش میترا در پشت و روی یک کنده کاری متعلق به سده دوم یا سوم پس از میلاد)}

دلیل همزمانی شب یلدا و کریسمس

کلمه‌ی نوئل از ریشه‌ی رومی ناتال به معنی تولد است و همان‌گونه که ذکر شد نام جشن رومیان ناتالیس اینوکتوس بود. همچنین بابانوئل با کلاهی شبیه کلاه موبدان آیین مهر ظاهر می‌شود (به کلاه و لباس تندیس میترا در آیین مهری که شباهت زیادی به کلاه بابانوئل دارد). از همه جالب‌تر، درخت کاجی است که در مراسم کریسمس تزئین می‌شود. این درخت کاج و ستاره‌ی روی درخت نیز میراث آیین مهر است. رومیان در این جشن‌ها از درختان همیشه سبز، مانند کاج استفاده می‌کردند و سبزی همیشگی آن را نشانه‌ی قدرت و غلبه‌ی میترا بر سرما و زمستان می‌دانستند.

در کنده‌کاری‌های باقی‌مانده از آیین مهر، درخت سرو یا کاج در کنار مهر و آناهیتا دیده می‌شود و همچنین در نقوش تزئینی ایرانی به شکل بته‌جقه ترسیم می‌شد.

همچنین در قسمت‌هایی از روسیه‌ی جنوبی هم‌اکنون جشن‌های مشابهی به‌مناسبت چله برگزار می‌کنند. این آیین‌ها شباهت بسیاری با مراسم شب چله دارد. رقص مخصوص این شب یادآور نحوه‌ی برداشت محصول کشاورزان در این هنگام از سال است. یهودیان نیز در این شب جشنی با نام «ایلانوت» (جشن درخت) برگزار می‌کنند و با روشن‌کردن شمع به نیایش می‌پردازند.

علت نامگذاری شب چله

عدد چهل از گذشته‌های دور جایگاه ویژه‌ای در فرهنگ ما داشته است. ایرانیان باستان زمستان را به دو بخش چهل روزه تقسیم کرده‌اند: «چله‌ی بزرگ» و «چله‌ی کوچک». شب آخر آذر از آن جهت چله نامیده شده است که آغاز چله‌ی بزرگ و آمدن سرمای زمستان را هشدار می‌دهد. درست چهل روز بعد از شب چله جشن سده، به پایان رسیدن چله‌ی بزرگ زمستان را ندا می‌دهد. در چهل روز دوم سرمای زمستان کمتر است و آسیب کمتری می‌رساند و از آن جهت آن را چله‌ی کوچک می‌نامند.

پیروان آیین مهر، بلندتر شدن روزها را از برکت حکمرانی ایزد مهر بر زمین می‌دانستند و کوتاه‌تر شدن شب‌ها را نشانه‌ای از غلبه‌ی او بر اهریمن. آن‌ها در شب چله به پایکوبی و جشن و سرور می‌پرداختند تا شکست اهریمن را جشن بگیرند و گاه تا دمیدن پرتوی پگاه در دامنه‌ی کوه‌های البرز به انتظار باز زایید ه‌شدن خورشید می‌نشستند. برخی در مهرابه‌ها (نیایشگاه‌های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول بودند تا پیروزی مهر و شکست اهریمن را از خداوند طلب کنند. در ایران به مرور زمان نیایشگاه‌های مهری که به قدرتمند کردن نیروی جسم همراه با نیایش می‌پرداخت، تبدیل به زورخانه‌های باستانی ایران شده‌ که به حرکات ورزشی انجام داده و همزمان به مدح مولا علی پرداخته می‌شود.

_{معبد مهری با قدمتی بیش از ۳۰۰۰ سال در مراغه آذربایجان}

_{نمونه ای از زورخانه های ایران الگوی معماری و عملکردی مشابه معابد مهری}

ارکان سفره‌ی شب چله هندوانه و انار از ارکان سفره‌ی این شب هستند. قرمزی این دو میوه یادآور سرخی طلوع خورشید است و از میراث آیین مهر. جدا از این دو میوه‌ی مخصوص، ایرانیان نقاط مختلف کشور، به شیوه‌های متفاوتی سفره‌ی خود را تزئین می‌کنند.

_{رنگ ارغوانی طلوع خورشید در آسمان}

ورود واژه یلدا

یلدا واژه‌ای سریانی است به معنی میلاد و تولد. روشن نیست که این لغت سریانی چه زمانی و چگونه وارد زبان پارسی شده است. احتمال می‌رود که بعد از کشتار دسته‌جمعی مسیحیان اولیه در امپراطوری روم و مهاجرت مسیحیان سریانی پس از این کشتارها به امپراطوری ساسانی، لغت یلدا وارد زبان پارسی شده باشد. در هر حال، در ایران امروز شب یلدا و شب چله به‌عنوان واژگانی مترادف درآمده‌اند و کمتر از ارتباط لغوی یلدا با میلاد خورشید، ظهور مهر یا میلاد مسیح سخن می‌رود.

یلدای امروز

بعد از ورود اسلام به ایران، اهمیت مذهبی گرامیداشت شب چله از بین رفت ولی ایرانیان این سنت کهن را هنوز پاس می‌دارند و جشنی زیبا در این شب برگزار می‌کنند.

یلدا در ادبیات کهن

در فرهنگ عامیانه‌ی مردم، شب یلدا و شب چله، شب دوستی است. شب بار عام و کارهای خیریه است. مردم ایران که اکثرا کشاورز یا دامدار بودند، آموخته‌اند تا سرمای زمستان را بهانه‌ای برای دور هم جمع‌ شدن و جشن به پایان رساندن یک سال زراعی بدانند. لیکن در فرهنگ ادبی و رسمی کشورمان، یلدا اغلب چهره‌ی تاریک و خشن شبی طولانی است؛ شبی که عشاق به انتظار به سرآمدن آن هستند. طولانی و تاریک بودن یلدا استعاره‌ای است برای فراق جانکاه معشوق، تنهایی و انتظار وصال و گاه گیسوی سیاه و بلند یار.

حافظ

صحبت حکام، ظلمت شب یلدا است نور ز خورشید خواه بو که برآید

سعدی

هنوز با همه دردم امید درمان است که آخری بود آخر شبان یلدا را

اوحدی

شب هجرانت ای دلبر، شب یلدا است پنداری رخت نوروز و دیدار تو عید ماست پنداری  

ستایش ایزد مهر نیز ریشه در همان دوران کهن دارد. این ستایش در ناخودآگاه ایرانی به‌جای مانده و در دوره‌های بعد نیز در آثار بزرگان و برجستگان ایرانی نمود پیدا کرد. دیوان  حافظ که همچون شاهنامه فردوسی شناسنامه ما ایرانیان محسوب می‌شود و حافظ یکی از آن بزرگانی است که بارها در غزلیات خود به این ایزد اشاره می‌کند. از آنجایی که مهرپرستان پیش از ورود به پرستشگاه‌های خود، که به آن «مهرابه» می‌گفتند، شست‌وشو می‌کردند، حافظ به این آیین مهریان اشاره می‌کند و می‌گوید «شست‌وشویی کن و آنگه به خورآباد خرام». متاسفانه برخی در این بیت «خور آباد» را «خرابات» می‌خوانند.

در اشعار بسیاری این آیین را  که در دل داشته بیان کرده است و در اشعار گرانبهایش مقام خود را گوشه «خور آباد» می‌داند، نه خرابات و می‌گوید:

«مقام اصلی ما گوشه خورآباد است / خداش خیر دهاد آن که این عمارت کرد»

یا آنجایی که می‌سراید:

«قدم منه به خورآباد جز به شرط ادب / که ساکنان درش محرمان پادشهند» و بسیاری بیت‌های دیگر چون: « بر دلم گرد ستم‌هاست خدایا مپسند/ که مکدر شود آیینه مهر آیینم »