استان گیلان دیر زمانی است که جزء مقاصد اصلی گردشگران بوده است. طبیعت بینهایت زیبای آن که از یک سو به البرز میرسد و همچنین سرسبزی و شور زندگی که در این استان در جریان است، همواره مشوق خوبی برای جذب طبیعت دوستان بوده است. در بخش ایرانگردی امروز قصد داریم به یکی از بلندترین قلههای این استان و به قلعه اسپیناس سری بزنیم، پس تا انتهای مطلب همراهمان بمانید.
در غربیترین بخش استان گیلان و در شرق شهر لوندویل، قله اسپیناس آستارا قد برافراشته است که در ۱۷ کیلومتری شرق این شهر قرار دارد. این قله همچنین به کوه اسپیناس یا اسپینه (به معنای کوه اسب) معروف است. بر روی این قله، قلعه شیندان یا سندان، که قلعه تاریخی و مرتفعی است، قرار گرفته که در مرز بین ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارد. قلعه شیندان نیز بر فراز این کوه ساخته شده است و دارای مکانی استراتژیک است و فضای دیدی بسیار گستردهای دارد.
کوه اسپیناس پشت تالاب استیل در بخش غربی رشتهکوههای البرز واقع شده است و با پوشش گیاهی سرسبز و انبوه خود یکی از مناطق مورد علاقه طبیعت دوستان و کوهنوردان شناخته میشود. شیندان به معنی محل نور است و در گذشته ساکنین این قلعه به صورت شبانه روزی برای نگهداری از آتشکدهای که در آن وجود داشت، نگهبانی می دادند.
در ساخت این قلعه از سنگ و ملات ساروج استفاده شده بود. ناگفته نماند که این قلعه شاهد اتفاقات و وقایع زیادی بوده است که یکی از مهمترین اتفاقات این قلعه این بود که در دوران شاه عباس صفوی، وقتی حمزه خان تالشی (حاکم استارا) قیام کرد، حاکم اردبیل به مدت ۹ ماه قلعه را محاصره کرد که در نهایتا حمزه خان با کشتی به شیروان متواری شد. امیدواریم اطلاعاتی که در مورد این قلعه در اختیارتان قرار دادیم برایتان مفید بوده باشد و اگر این قلعه یا بهتر است بگوییم این قله و کوه را از نزدیک دیدهاید، تجربیاتتان را با ما به اشتراک بگذارید. در ادامه، تصاویر دیگری از این قلعه را باهم تماشا میکنیم.
هر کشوری جشنها و رسوم منحصربهفردی دارد. از میهمانیها و جشنهای مهم فرهنگی گرفته تا رسوم خاص برخی تعطیلات و… . خواندن و یا حتی تجربه کردن رسوم کشورهای مختلف و یا فرهنگهای مختلف میتواند بسیار جالب باشد. کریسمس نزدیک است و این روز، مراسمی است که در بخش اعظم کشورهای دنیا جشن گرفته میشود و رسوم منحصربهفرد و گاهی عجیبی در آن دیده میشود.
از تماشای آتشبازی در تلویزیون تا غذا خوردن در KFC، سنتهای تقریبا معمول کریسمس در جهان هستند، اما برخی از این مراسم به قدری عجیب هستند که اگر از آنها اطلاع نداشته باشید، نمیتوانید به راحتی آن را به کریسمس ربط دهید! در این مطلب قصد داریم چند تا از عجیبترین رسوم کریسمس را در نقاط مختلف دنیا به شما معرفی کنیم، پس همراهمان باشید!
اوکراین: دکور فصلی ترسناک
در بیشتر نقاط دنیا برای مراسم کریسمس، درختان کاج را با چراغها و تزییناتی با رنگ روشن تزیین میکنند. بعضی افراد رنگ خاصی را انتخاب میکنند و متناسب با آن از زیورآلات همرنگ و مطابق با موضوع بهخصوصی استفاده میکنند، درحالیکه برخی دیگر زیورآلات موردعلاقهشان و آنهایی را که بهنوعی از آنها خاطراتی دارند در تزیین درخت کریسمس به کار میبرند.
در اوکراین، یک رسم قدیمی وجود دارد که از آن بهعنوان افسانه عنکبوت کریسمس یاد میشود. داستان از این قرار است که درختی در خانهی شخص فقیری رشد میکند، در آن خانه مادری با فرزندانش زندگی میکردند. در شب کریسمس، این درخت در تارهای عنکبوتی پوشانیده شد و وقتی صبح روز بعد از خواب بیدار شدند، تمامی تارهای تنیده شده عنکبوت به نقره و طلا تبدیل شده بود. امروزه، مردم اوکراین با استناد به این داستان درختان خود را با عنکبوتیهای پلاستیکی تزئین میکنند که برایشان نماد خوشبختی و ثروت است.
ایسلند: یول کت Yule Cat
حیوانات بخش بزرگی از اساطیر هستند و نقش مهمی در رسوم بسیاری از کشورها دارند. در ایسلند رسمی مخصوص کریسمس وجود دارد که در آن گربهای خاص، سالی یکبار در خیابانها پرسه میزند. اما این گربه، دوستداشتنی و بامزه و مهربان نیست! طبق افسانهها و داستانها، یول کت، جانوری وحشی است که در طول زمستان سرگردان میشود و به دنبال کسانی میگردد که برای عید لباس جدیدی تهیه نکردهاند.
اتریش: سانتا(بابانوئل) ترسناک
در بسیاری از کشورها بابانوئل داریم. شب عید، او برای همهی بچهها در سراسر دنیا هدیه میگیرد، اما در اتریش، بابانوئل شکلی کاملاً متفاوت و غیرعادی دارد! درحالیکه سانتا (بابانوئل) به کودکانی که در تمام سال خوب بودهاند و سزاوار جایزه هستند پاداش میدهد، اما کرم پوس یا همان بابانوئل ترسناک کاملاً برعکس است. او در اساطیر بسیاری از کشورهای اروپای شرقی از جمله اتریش، نقش پررنگی بازی میکند و در شب کریسمس برای مجازات کودکانی که در طول سال بد بودهاند میآید.
اسپانیا، کاتالونیا: تئودنادال
مراسم کریسمس برای مردم کاتالونیا بسیار خاص است. عروسکهای چوبی تئودنادال که از کندههای درخت درست میشود، چیزی است که در اکثر خانهها دیده میشود.برخی از خانوادهها ترجیح میدهند برای کریسمس این عروسکها را خریداری کنند اما برخی دیگر این کار را نمیکنند. در روز کریسمس، اعضای خانواده تا زمانی که کادوها و شکلاتهایشان را دریافت نکردهاند با چوب به این عروسکها ضربه میزنند و آواز میخوانند. در بعضی خانوادهها رسم بر این است که بچهها از خانه بیرون بروند تا هدایا از عروسکها خارج شوند. به تصور بچهها، هدایا از طرف عروسکهای تئودنادال است.
ژاپن: کنتاکی سرخ شدهی کریسمس
در بسیاری از خانوادهها رسم بر این است که در شب کریسمس حتماً اعضای خانواده در کنار هم از خوردن یک وعده غذا لذت ببرند. این غذاها میتواند بوقلمون، ژامبون و یا غذای کاملاً مخصوص خانواده باشد. در خیلی از خانوادهها داشتن یک شام لذتبخش در کنار یکدیگر، از بخشهای مهم تعطیلات به شمار میرود. این رسم در ژاپن هم وجود دارد. با اینکه جشن کریسمس در این کشور بسیار متفاوت از دیگر جاهاست و فقط چند دهه از آن میگذرد، اما رسم بسیار متداولی در میان آنها برقرار است.
در همه جای دنیا افراد روش خاصی برای تزئین درخت کریسمس دارند. برخی رنگآمیزی برایشان مهم است برخی دیگر چیدمان وسایل برایشان در اولویت قرار دارد. و برای آلمانیها؟ وسیله تزئینی که همیشه در درخت کریسمس وجود دارد خیار است! در آلمان رسم بر این است که خیار تزئینی را درون شاخههای درخت پنهان میکنند. در روز عید، کودکان درخت را برای پیدا کردن آنها میگردند و هرکس زودتر آنها را پیدا کنند جایزهای ویژه از طرف سنت نیکولاس دریافت میکند. امروزه نیز مردم این سنت را حفظ کردهاند و درخت کریسمس را با خیار تزئین میکنند.
آفریقای جنوبی: کرم ابریشمهای سرخ شده
در جهان غذاهایی وجود دارد که برای مردمان غریبه و شاید عجیب به نظر برسد. بعضی از این غذاها به طرز شگفتانگیزی خوشمزه و لذیذ هستند اما بعضی دیگر حتی تصور امتحان کردنشان هم غیرممکن است. یکی از این غذاهای عجیب که در روز کریسمس طبخ میشود، متعلق به آفریقای جنوبی است. این غذا به اسم کرم ابریشمهای سرخ شده است که باید در روغن سرخ شود و بسیار ترد و به گفته مردمان آفریقا، لذیذ و خوشمزه است!
ایتالیا: ساحره کریسمس
در بسیاری از فرهنگها، بابانوئل شخصی است که به سراسر جهان سفر میکند و در عید کریسمس به پسران و دخترانی که رفتارهای شایستهای داشتهاند کادو میدهد. کودکان سعی میکنند خوب رفتار کنند زیرا بابانوئل آنها را میبیند. در روز کریسمس، کودکانی که رفتار خوبی داشتهاند به شکل نمادین کادو میگیرند.
اما در ایتالیا، بابانوئل کادو نمیدهد. بیفانا نام ساحرهای است که در روز عید به سراسر ایتالیا سفر میکند و به کودکان کادو میدهد. اگر بچهها در طول سال رفتار خوبی داشته باشند جورابهایشان از آبنبات و کادو پر میشود. ولی اگر رفتارشان بد باشد چیزی جز زغالسنگ گیرشان نمیآید.
باورش سخت است ولی این مجمعالجزایر زمانی به عنوان زندانی برای خطرناکترین جنایتکاران برزیل مورد استفاده قرار میگرفته است، اما امروزه به دلیل آبهای زمردین و زیبایش، حیاتوحش متنوع و سواحل خارقالعادهای که دارد، بهعنوان بهشتی زیبا شناخته میشود. تا به حال افراد کمی توانستهاند از سواحل ماسه سفید و جنگلهای کوهستانی و سرسبز مجمعالجزایر «فرناندو دِ نورونها»(Fernando de Noronha) بازدید کنند. در این مطلب قصد داریم شما را با این بهشت زیبا که روزگاری خانهی خطرناکترین جنایتکارهای دنیا بوده، آشنا کنیم، پس همراهمان باشید.
دلیل اینکه افراد زیادی نمیتوانند از جاذبههای این بهشت رویایی استفاده کنند ایناست که ۷۵% از این جزایر زیبا که ۳۵۰ کیلومتر از ساحل شمالشرقی برزیل فاصله دارند، از سال ۱۹۸۸ بهعنوان پارک ملی و پناهگاه دریایی ملی تصویب شدهاند و روزانه فقط ۴۲۰ نفر اجازه بازدید از این منطقه را دارند.
با وجود اینکه در حال حاضر این منطقه بسیار مورد استقبال گردشگران قرار گرفته است و آنها تمایل بسیاری برای بازدید از این مجمعالجزایر نشان میدهند، ولی در گذشته وضعیت اینگونه نبوده است. بین قرنهای ۱۸ تا ۲۰ این مجمعالجزایر بهعنوان زندان برای نگهداری خطرناکترین جنایتکاران برزیل استفاده میشده است.
این مجمعالجزایر اولین بار در قرن شانزدهم توسط دریانورد پرتغالی «فرناندو دِ نورونها» کشف شد. سپس توسط نیروهای نظامی هلندی و پرتغالی مورداستفاده قرار میگرفت و در دهههای پایانی ۱۷۰۰ میلادی به زندان تبدیل شد.
کاربری زندان مجمعالجزایر «فرناندو دِ نورونها» تا سال ۱۹۵۷ ادامه داشت و در این سال برای همیشه کاربری زندان مجمعالجزایر پایان یافت. با این حال بعضی از زندانیان تمایلی به ترک این منطقه نداشتند و تصمیم گرفتند خانههای خود را در همین محل احداث کنند. هنوز هم عدهای از نوادگان آنها در مجمعالجزایر «فرناندو دِ نورونها» ساکن هستند.
امروزه بازدیدکنندگان میتوانند قسمتی از بقایای زندان را زیر لایههای سبزی که بر روی آنها روییده است، مشاهده کنند. نکته جالب اینکه زمانی که در سال ۱۸۲۲ برزیل استقلال خود را از پرتغال اعلام کرد، رسیدن خبر استقلال به مجمعالجزایر «فرناندو دِ نورونها» حدود ۲ سال طول کشید.
این مجمعالجزایر بهعنوان میراث جهانی یونسکو معرفی شده است و جزء بهترین مکانهای غواصی و گشتوگذار در آمریکای جنوبی محسوب میشود. مجمعالجزایر «فرناندو دِ نورونها» همراه با آبهایی گرم و زمردین، تنوع حیاتوحش شامل: خرچنگ، لاکپشت و ماهیهای گرمسیری به همراه بالاترین جمعیت دلفینها در جهان به عنوان بهشتی در دسترس شناخته میشود و به همین دلیل توسط «گاستاو پنالوا»(Gastão Penalva) نویسنده سرشناس برزیلی بهعنوان «فورا دو موندو» (Fora do mundo، جایی خارج از این دنیا) نامگذاری شده است.
نظر شما درباره سفر به چنین جزایر رویایی و بهشتی چست؟ آیا شما جزایر بهشتی دیگری سراغ دارید که بهعنوان مقاصد جذاب گردشگری شناخته شوند؟
کالینینگراد (Kaliningrad) استانی بین لهستان و لیتوانی در دریای بالتیک است که کاملاً از سرزمین مادریاش روسیه، جدا افتاده است. این منطقه قبلاً جزئی از پروس شرقی بوده است و سپس به تصرف آلمان درآمد و پس از پایان جنگ جهانی دوم و با طراحی جدید نقشه اروپا تحت کنترل اتحاد جماهیر شوروی قرار گرفت. بعد از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی هم کالینینگراد همچنان تحت کنترل روسیه باقی ماند.
مساحت منطقه کالینینگراد حدود ۲۲۲ کیلومترمربع و جمعیت آن کمتر از ۱ میلیون نفر است. این منطقه آنقدر کوچک است که روی نقشه بهسختی دیده میشود و احتمالاً کمتر بهعنوان مقصد گردشگری موردتوجه قرار میگیرد؛ اما علیرغم این موارد کالینینگراد به دلیل تاریخ و موقعیت جالبی که دارد میتواند بهعنوان مقصد سفر بعدی شما انتخاب شود.
برای شناخت تاریخ شهر به موزه بانکر بروید
مرکز این استان هم کالینینگراد نام دارد و زمانی که تحت کنترل آلمان قرار داشته است کونیگزبرگ (Königsberg) نامیده میشده است. اگر بخواهید شناخت این شهر را آغاز کنید بهترین شروع، بازدید از موزه بانکر است.
این موزه ۷ متر زیرزمین قرار دارد و فرماندهی آلمان در کالینینگراد هنگام جنگ جهانی دوم در این مرکز قرار داشت. فرمان تسلیم شدن شهر در مقابل روسها نیز در سال ۱۹۴۵ از همین مرکز صادرشده است. موزه بانکر از ۲۱ اتاق تشکیلشده است و نحوه تسلیم شدن آلمانها را بهوسیله مدلها، نقشههای اصلی حمله و دو فیلم (با زبان روسی)، نشان میدهد. این موزه ۷ روز هفته باز است و هزینه بازدید از آن حدود ۲ دلار است.
لذت تعطیلات در سواحل روسیه
اگر فکر میکنید کالینینگراد بهعنوان مقصدی تفریحی مناسب نیست، بهتر است بدانید که قرار گرفتن این استان در سواحل دریای بالتیک و داشتن امکاناتی مثل پارکهای ساحلی زیبا، محیطی مناسب را برای تمرکز و آرامش فکری فراهم کرده است. همچنین قسمتی از این سواحل به نام یانتارنی (Yantarny) بهعنوان پایتخت کهربای (صمغ فسیلشده درخت که ارزش تزئینی و زینتی دارد) جهان شناخته میشود.
حدود ۹۰% کهربای جهان از معدنی در این منطقه استخراج میشود و مغازههای بسیاری برای عرضه این جواهر گرانبها بهعنوان سوغاتی کالینینگراد وجود دارد. شهر ساحلی دیگری به نام سوتلوگورسک (Svetlogorsk) نیز وجود دارد که فقط ۲۰ کیلومتر با یانتارنی فاصله دارد. تفرجگاههای ساحلی سوتلوگورسک نیز تابستانهای بسیار شلوغی را تجربه میکند. این شهر به دلیل ساختمانها، کافهها و سواحل خود معروف است.
سفری یکروزه به نَواره کورونی (Curonian Spit) داشته باشید
نواره کورونی، نوارهای حدوداً ۹۶ کیلومتری است که از کالینینگراد آغاز میشود و از مرز دریایی بین کالینینگراد و لیتوانی عبور میکند و به شهر کلایپدا (Klaipeda) منتهی میشود. معمولاً باوجود کوتاه بودن فصل تابستان در بالتیک، مردم هنگام تابستان و در هوای گرم برای پیادهروی، حمام آفتاب و لذت بردن از چشماندازهای زیبای دریا به کورونی میروند.
تجدید خاطره با معماریهای قدیمی
یکی از جنبههای جالب بازدید از کشورهای بلوک شرق زیباییشناسی معماری ساختمانهای آنها است. در کالینینگراد یکی از ساختمانها به دلیل ظاهر خود هیولا لقب گرفته است. لئونید برژنف (Leonid Brezhnev، دبیر کل کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی) پس از دستور تخریب قلعه کونیگزبرگ تصمیم گرفت خانه شوروی را بنا کند که ساختمانی اداری بهعنوان سمبل قدرت شوروی محسوب شود.
از سال ۱۹۶۸ ساخت این بنا شروع شد ولی هیچوقت به پایان نرسید و متروکه باقی ماند. شاید بعضی بهعنوان چشماندازی جالب از آن یاد کنند ولی خب بیشتر میتواند بهعنوان یادآوری گذشته شوروی و نمونه معماری بروتالیست (Brutalist architecture، سبکی از معماری که ساختمان تماماً با بتن زِبر و بدون روکش یا به عبارتی عریان و عاری از زینت اجرا میشوند) استفاده شود.
ازآنجاییکه بخش اعظم کالینینگراد در جنگ جهانی دوم نابودشده است، ساختار آن ترکیبی از قدیم، جدید و ترمیمشده است؛ مثلاً دهکده ماهیگیری این شهر معماری به سبک آلمانی دارد. در گشتهای خارج از شهر نیز میتوانید بقایای گذشته آلمانی کالینینگراد را مشاهده کنید.
در نهایت بازدید از این منطقه به عنوان مقصدی که همزمان جاذبه های تاریخی، تفریحی و حتی معماری را برای بازدیدکنندگاه فراهم کرده است میتواند سفری خاطره انگیز را به همراه داشته باشد، بخصوص که در جایی خارج از روسیه به روسیه سفر میکنید.
نظر شما درباره بازدید از شهرهایی که میتوانند تاریخی زنده از دست به دست شدن توسط امپراتوریهای مختلف را به نمایش بگذارند چیست؟ آیا واقعا کالینینگراد یک مقصد جذاب گردشگری است؟
به گزارش ایسنا، ایران از سه سال پیش روادیدش را برای اتباع جمهوری آذربایجان لغو و رایگان کرده، درحالیکه شهروندان ایرانی برای سفر به این کشور همچنان باید ویزا تهیه کنند. نرخ ویزای آذربایجان که در فرودگاه صادر میشود ۲۶ دلار و به صورت الکترونیکی ۲۴ دلار است. قیمت ویزای فوری این کشور نیز ۵۱ دلار تعیین شده.
لغو ویزا و تعدیل هزینههای مالیات سفر مهمترین مطالبات انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران در دیدار با هیات گردشگری جمهوری آذربایجان بود، درحالیکه طرف مقابل چندان یقین نداشت با این اقدام، به افزایش سفر ایرانیها به جمهوری آذربایجان کمکی شود.
آذربایجان از سفر کم ایرانیها ناراضی است
فواد نقیاف ـ رییس انجمن دولتی گردشگری جمهوری آذربایجان ـ در نشستی که امروز (چهارشنبه ۱۳ آذرماه) در دفتر انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران با حضور نمایندگان وزارت امور خارجه و جامعه تورگردانان ایران برگزار شد، با اشاره به حجم نابرابر مبادلات گردشگری دو کشور اظهار کرد: یک میلیون و ۵۲۳ شهروند آذربایجانی در یک سال گذشته به ایران سفر کردند و در مقابل ۲۴۱ هزار ایرانی به جمهوری آذربایجان سفر داشتند.
وی افزود: جمهوری آذربایجان مایل است شمار سفر ایرانیها را به جمهوری آذربایجان افزایش دهد؛ چرا که ایران کشور دوست و برادر است و گسترش ارتباطات در بخش گردشگری و تجارت با آن برای کشور ما اهمیت زیادی دارد.
نقیاف در ادامه این دیدار درباره منبع آماری که از حجم مبادلات گردشگری دو کشور داده است، گفت: از یک و نیم میلیون نفری که به ایران سفر میکنند ۴۰ درصد ترانزیت هستند و یک میلیون دیگر انگیزه گردشگری دارند. این آمارها تفکیک شده در جمهوری آذربایجان موجود است و محل تهیه آن گذرگاههای مرزی هستند.
او سپس به بخشی از مشکلات موجود بر سر راه گردشگری ایران و جمهوری آذربایجان اشاره کرد و اظهار کرد: در گذرگاه مرزی آستارا و بیله سوار وجود پارهای از مشکلات عبور مسافران را زمانبر کرده است. جمهوری آذربایجان دستورالعملی داده تا زیرساختهایی در این گذرگاهها احداث شود که مطمئنیم به رفع برخی مشکلات کمک خواهد کرد. همچنین دستورالعملهایی درباره تعویض ارز و کمکهای پزشکی در گذرگاههای مرزی داده شده که بهزودی اجرا میشود.
رییس آژانس دولتی گردشگری جمهوری آذربایجان به شکایتهایی که از شرکتهای حمل و نقل به دست این آژانس رسیده اشاره کرد و گفت: البته این شکایتها فقط از جانب ایران نبوده، بلکه سایر کشورها را هم در بر میگیرد. عمده اعتراضها و شکایتها به قیمت خدمات بر میگردد. به عنوان تشکیلات دولتی در جمهوری آذربایجان حاضریم جلسه مشترکی با بخشهای مرتبط داشته باشیم تا نظارت روی قیمتها بیشتر شود.
او همچنین به پیشنهاد وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشورمان درباره برگزاری B۲B بین نهادهای گردشگری دو کشور اشاره کرد و با استقابل از آن در ادامه از طرف ایرانی درخواست کرد مشکلات مناطق اشغالی قره باغ را که برای جمهوری آذربایجان مهم و اساسی است در نظر داشته باشد و حمایتهای خود را نشان دهد.
یک سوم آذربایجانیها توریست نیستند
حرمت الله رفیعی ـ رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران ـ در واکنش به انتقادی این مقام گردشگری جمهوری آذربایجان نسبت به کاهش سفر ایرانیها به این کشور اظهار کرد: توجه داشته باشید آن ۲۴۰ هزار ایرانی که به این کشور رفتهاند انگیزه توریستی داشتهاند، در حالیکه حدود یک سوم مسافران آذربایجان از خاک ایران برای ترانزیت استفاده میکنند و انگیزه توریستی ندارند. بنابراین عدد مبادله گردشگری دو کشور تا حدودی برابر است.
او به مشکلات دیگری که در کاهش مبادلات گردشگری ایران و جمهوری آذربایجان اثر گذاشته اشاره کرد و گفت: فرودگاههای این کشور ۵۰ یورو به عنوان عوارض دریافت میکنند که این مبلغ روی نرخ بلیت پرواز محاسبه شده و قیمت آن را گران کرده است. از طرفی هر شهروند ایرانی برای گرفتن ویزا از کشور جمهوری آذربایجان باید ۲۶ دلار پرداخت کند. این مبالغ هزینه سفر به این کشور را افزایش داده است. بنابراین درخواست میشود درباره این هزینهها دولت جمهوری آذربایجان تجدید نظر و برای لغو روادید اقدام کند.
اگر ویزا را لغو کنیم ایران عوارض خروجی را برمیدارد؟
نقیاف ـ رییس آژانس گردشگری دولتی جمهوری آذربایجان ـ در پاسخ به خواسته بخش خصوصی ایران برای لغو روادید، گفت: از جایگاه یک آژانس گردشگری اختیار لازم برای لغو ویزا را نداریم اما علاقهمندیم و نظرات ایران را منعکس میکنیم تا شاید این اتفاق رخ دهد. همانطور که نخجوان ۱۵ روز است ویزای خود را برای ایرانیها لغو کرده است.
رفیعی در پاسخ این اظهارات گفت: مطلعیم آقای فواد نقیاف با یکسری اختیارات از جانب رییسجمهور این کشور چنین مسئولیتی را به عهده گرفته است. طبیعتا لغو ویزا در ایران نیز از عهده تشکیلات خصوصی خارج است اما وقتی ادله کافی به وزارت خارجه و میراث فرهنگی و گردشگری کشورمان انتقال داده میشود، لغو ویزا با کشورهایی همچون جمهوری آذربایجان و چین در دستور کار قرار میگیرد.
رئوف عبدالعلیاف ـ دبیر اول سفارت جمهوری آذربایجان در ایران ـ که در این نشست حضور داشت، توضیح داد: اقدامات زیادی برای تسهیل ویزای این کشور انجام شده و در حال حاضر ویزاهای الکترونیکی سه ساعته صادر میشود. درست است طرف آذربایجانی ویزا صادر میکند و ایران ویزا را لغو کرده اما هزینههایی که بابت ورود به خاک ایران و بیمههای اجباری از مسافران گرفته میشود با مبلغی که ما برای ویزا دریافت میکنیم برابر است. مشکلاتی در مرزها داریم که گاهی باعث سرگردانی مسافران میشود. بهتر است آنها را برطرف کنیم.
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران اما تاکید کرد: درخواست ما این است آن موانعی که با سایر همسایههای جمهوری آذربایجان وجود ندارد برای ایران نیز رفع شود.
نقیاف در پاسخ به خواسته بخش خصوصی ایران برای لغو ویزا این پرسش را مطرح کرد که اگر جمهوری آذربایجان ویزا را لغو کند، آیا از طرف دولت ایران عوارض خروج را حذف خواهد کرد تا شهروندان ایرانی بیشتری به جمهوری آذربایجان سفر کنند که رفیعی در پاسخ به او گفت: لغو روادید سفر به این کشور را ارزان نمیکند، چون پول ویزا یا عوارض خروج به آژانس مسافرتی ربطی ندارد که آن را کم و یا حذف کند. ضمن آنکه اختلاف قیمتی بین۷۰ یورویی که هر مسافر بابت ورود به خاک جمهوری آذربایجان پرداخت میکند با ۲۲۰ هزار تومان عوارض خروج خیلی زیاد است.
هیات گردشگری آذربایجان به همراه دبیر اول سفارت این کشور در ایران
رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایان در ادامه با اشاره به ۱۱ پرواز مستقیمی که بین دو کشور و به مقصد تهران و مشهد انجام میشود، به طرف آذربایجاین پیشنهاد کرد: شهرهای دیگر ایران همچون شیراز، اصفهان، ارومیه، اهواز و کیش را به عنوان مقصد پرواز در نظر گرفته بگیرند تا گسترش گردشگری بین دو کشور اتفاق افتد.
او با اشاره به مشکلاتی که برای شهروندان آذربایجانی هنگام سفرهای درمانی در ایران پیش میآید، به طرف آذربایجانی گفت: متوجه شدیم تعداد زیادی از شهروندان این کشور خارج از آژانس مسافرتی و شخصا به ایران با هدف درمان سفر میکنند که به لحاظ درمانی و هزینهای معمولا متضرر میشوند. شرایطی را فراهم کنید تا آژانسهای فعال در ایران به آذربایجانیها معرفی کنید تا گردشگران از این طریق به ایران سفر کنند.
آن ۵۰ یورو را حذف کنید
در ادامه محمد میررضایی ـ رییس کنسرسیوم گردشگری جمهوری آذربایجان در انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران ـ به برخی مشکلات موجود در تعاملات گردشگری دو کشور اشاره کرد و گفت: شاید از نظر شما حذف ۵۰ یورو مالیات فرودگاه به زیانده باشد ولی در نظر بگیرید هر مسافر دستکم ۲۰۰۰ دلار در این کشور خرج میکند و آن مبلغ جبران خواهد شد.
او همچنین یادآور شد: هزینههایی برای سفر بین دو کشور وجود دارد که باید درباره آنها تصمیم جدیتری گرفته شود. مثلا هر اتوبوس هنگام ورود به خاک دو کشور باید ۴۰۰ دلار پرداخت کند که این مبلغ سفر را گران میکند. از طرفی بعضا مشاهده شده افرادی ۱۲ ساعت در مرز معطل میمانند تا اجازه خروج صادر شود. برای گسترش همکاریهای گردشگری این مشکلات باید شناسایی و برطرف شود.
وی با اشاره به خدمات ضیعفی که به زائران جمهوری آذربایجان هنگام سفر به مشهد داده میشود، اظهار کرد: ۷۰ درصد جمعیت جمهوری آذربایجان شیعه است، تعداد زیادی از آنها که هر سال به مشهد سفر میکنند جزو قشر ضعیف هستند و بابت هر سفر با اتوبوس حدود ۲۰۰ منات پرداخت میکنند، درحالیکه فقط دو شب از سفرشان را در مشهد سپری میکنند و در مسافرخانه میخوابند. اگر آن ۵۰ یورو از بلیت پرواز برداشته شود میتوان هتلهای مناسبی را در مشهد در اختیار این زائران قرار داد که آنها سفر بهتری را تجربه کنند. مخصوصا آنکه در وصیتنامه رییس جمهور فقید جمهوری آذربایجان آمده زیارت مشهد را برای آذربایجانیها باید آسان کرد.
پتانسیل ۱۸ هزار بیمار آذربایجانی
صدیقی، عضو هیات مدیره جامعه تورگردانان که در این نشست حاضر بود به دیداری که با جامعه پزشکان جمهوری آذربایجان داشت، اشاره کرد و افزود: متوجه شدیم ۱۸ هزار بیمار در این کشور حضور دارند که تصمیمی برای آمدن به ایران برای درمان ندارند. شاید بخشی از این بیانگیزگی به نبود ارتباطهای فرهنگی و رسانهای بین دو کشور برمیگردد. پیشنهاد میشود کمیته کارشناسی بین دو کشور تشکیل شود.
رفیعی، رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران در جریان این نشست از اعلام آمادگی این تشکل خصوصی برای برگزاری تورآشناسازی آژانسهای جمهوری آذربایجان در حاشیه نمایشگاه بهمن ماه خبر داد که طرف آذربایجانی نیز با استقبال از این پیشنهاد، گفت: برنامه متقابلی را میتوان برای شرکتهای ایرانی اجرا کرد.
او سپس امضای تفاهمنامه مشترک گردشگری بین این دو تشکل را پیشنهاد کرد که فواد نقیاف ـ رییس آژانس دولتی گردشگری جمهوری آذربایجان ـ گفت: به عنوان بخش دولت علاقمند است با ایران قرارداد مشترک امضا کند اما ترجیح میدهد در زمان نمایشگاه بینالمللی گردشگری ایران که بخش خصوصی جمهوری آذربایجان حضور دارد این تفاهمنامه در تهران امضا شود. متقابلا از بخش خصوصی گردشگری ایران دعوت میشود در نمایشگاه گردشگری جمهوری آذربایجان که ماه آوریل برپا خواهد شد شرکت کند.
رفیعی همچنین پیشنهاد برگزاری تور مشترک بین ایران و جمهوری آذربایجان را مطرح و از این کشور درخواست کرد برای راه اندازی خط کشتی کروز و توسعه گردشگری دریایی در خزر همکاری داشته باشد.
نقیاف نیز گفت: یک کشتی روس به این منظور آماده شده است. منتظریم بین پنج کشور عضو خزر قراردادی بسته شود. جمهوری آذربایجان و روسیه برای اجرای این طرح آمادهاند. با طرف ایرانی نیز مذاکره شده و آنها اعلام آمادگی کردهاند.
به گزارش خبرنگار مهر، فواد نقی اُف رئیس سازمان گردشگری جمهوری آذربایجان پس از ملاقات با علیاصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایران، امروز ۱۳ آذر ماه هم نشستی را با هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی کشور داشت.
در این نشست، او درباره مشکلات گردشگری دو کشور و ارتقاء صنعت گردشگری صحبت کرد و گفت: ما به عنوان یک نهاد دولتی علاقه داریم که با شما همکاری کنیم. همچنین وزیر گردشگری ایران از ما خواسته است که در نمایشگاه بهمن ماه ایران شرکت کنیم. ما هم در ماه آوریل یک نمایشگاه گردشگری در آذربایجان داریم که از شما میخواهیم در آن شرکت کنید.
در ادامه حرمتالله رفیعی رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران گفت: ۶۰ سال از فعالیت ما در این انجمن میگذرد. ۴۸۰۰ دفتر مسافرتی در ایران وجود دارد. بازارهای هدف ما بر اساس مطالعات تعیین شده است. آذربایجان در رتبه چهارم قرار دارد. ما امیدواریم روابط دو کشور سرعت بیشتری به خود بگیرد. در این زمینه کنسرسیومهایی را در انجمن مشغول به فعالیت کردهایم که یکی از آنها، کنسرسیوم آذربایجان است. ما با همه این کشورها که برای آنها کنسرسیوم تشکیل دادهایم، یک تفاهمنامه منعقد کردهایم. این علاقه وجود دارد که با آذربایجان نیز تفاهمنامه ای امضا شود به همین دلیل پیشنویس آن را در اختیار شما قرار خواهیم داد تا اگر نکتهای دارید، به آن اضافه کنید.
فواد نقی اُف نیز در پاسخ به این موضوع گفت: در زمان نمایشگاهی که در ایران برپا میشود، میتوانیم این تفاهمنامه را امضا کنیم. حتماً آژانسهای گردشگری ما این علاقه را دارند که با شما همکاری کنند.
وی ادامه داد: یک میلیون و ۵۲۳هزار نفر از آذربایجان به ایران سفر میکنند که حدود یک میلیون نفر از آنها با هدف گردشگری به ایران آمده و بقیه مسافران ترانزیت بوده که تنها از ایران رد شدهاند. از ایران هم حدود ۲۴۰هزار نفر به آذربایجان سفر کردهاند. ایران برای ما کشور مهمی است. میدانیم که مشکلاتی در مناطق گذرگاه مرزی وجود دارد و زمان معطل شدن در مناطق آستارا و بیلهسوار زیاد است.
رئیس سازمان گردشگری جمهوری آذربایجان افزود: برای ایجاد برخی زیرساختها، به نهادهای ذیربط دستورالعملهایی داده شده است و مطمئن هستیم که این اقدامات انجام میشود اما درباره موضوع تبدیل ارز و موضوعات پزشکی نیز اقداماتی انجام شده که اجرایی خواهد شد. همچنین مسیر جدیدی نیز از مرز ایران تا پایتخت آذربایجان ایجاد خواهد شد که این مدت زمان را به دو ساعت کاهش میدهد.
نقی اُف، یکی از مشکلات موجود در روابط گردشگری دو کشور را شرکتهای حمل و نقل دانست و گفت: شکایتهایی در این زمینه واصل شده و پیشنهادهایی نیز داده شده است، این شکایتها نه تنها از ایران بلکه از کشورهای دیگر نیز بوده است که بیشتر درباره نرخ خدمات حمل و نقل است. ما به عنوان یک آژانس یا سازمان دولتی آماده هستیم جلسه مشترکی را در این زمینه داشته باشیم و درباره عوارض و قیمتها به طور مستقیم بر این روند نظارت کنیم و در عین حال کمک و حمایت خود را در این باره نشان دهیم.
وی گفت: مشکلات مناطق اشغالی قرهباغ مهم است. ما میخواهیم که شما حمایت خود را در زمینه تبلیغات و ایجاد تورهای گردشگری نشان دهید. ما با تمام سازمانهای بینالمللی این اقدام را انجام میدهیم ولی از شما هم این حمایت را میخواهیم.
مالیات فرودگاهی، نرخ بلیت آذربایجان را بالا می برد
رفیعی در پاسخ به صحبتهای نقی اُف بیان کرد: شما در صحبتهای خود اشاره کردید که بیش از یک میلیون نفر به ایران برای گردشگری سفر میکنند. توقع ما این است که این آمار بیشتر شود چون طبق آمارهای ما، بیشتر توریستهایی که از آذربایجان به ایران میآیند، بدون هماهنگی با آژانس به ایران سفر میکنند. یکی از مشکلات دیگر ما این است که هر یک از ایرلاینهای ایرانی که به آذربایجان پرواز دارند، ۵۰ یورو روی بلیت هواپیما، تَکس فرودگاهی باید بپردازند. از سوی دیگر، ۲۶ دلار نیز برای هزینه ویزا گرفته میشود. مقایسه بین پکیجهای ایران و آذربایجان نشان میدهد که این نرخ بسیار متفاوت است. ما میخواهیم نسبت به رفع این مشکل اقدام شود.
رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران ادامه داد: آمادگی داریم پکیج مشترکی بین دو کشور بسته شود و توریستهایی که به آذربایجان از اروپا سفر میکنند، چند روزی را نیز در ایران حضور داشته باشند یعنی بتوانیم یک تور ترکیبی بین ایران و آذربایجان برای مسافران اروپایی داشته باشیم. همچنین با توجه به ظرفیت دریایی موجود بین دو کشور، میتوانیم اگر آذربایجان کشتی در این مسئله دارد، زمینه را برای پذیرش مسافران دریایی فراهم کنیم.
رئیس سازمان گردشگری جمهوری آذربایجان در پاسخ به این موضوع گفت: یک کشتی خوب روسی آماده شده است، منتظریم قراردادهای آن امضاء شود و در این زمینه نیز اقدامی صورت گیرد ولی درباره لغو ویزا که گفتید، ما اختیاری در این زمینه نداریم و قلباً دوست داریم که ویزای آذربایجان برای ایرانیها برداشته شود همانطور که نخجوان چند روز پیش این روادید را حذف کرد.
رفیعی هم پاسخ داد: ما میدانیم که شما اختیار مطلق از رئیسجمهور آذربایجان دارید البته که در ایران هم برداشتن ویزا با وزارت خارجه است نه وزارت گردشگری اما وقتی ادله کافی برای وزارت خارجه و گردشگری وجود دارد، لغو روادید را میتوان در دستور کار قرار داد.
نقی اُف در ادامه گفت: ما قبلاً ویزای کاغذی داشتیم، با کمک سفارت الان این ویزا سه ساعته صادر میشود و حتی فرودگاهی شده است. اگر ما ویزا را لغو کنیم، آیا ایران هزینه ورود به خاک و هزینه بیمه اجباری را میتواند حذف کند؟ مشکلات مرزی بین دو کشور زیاد است هر چند که مرزها ۲۴ ساعته باز هستند اما شاهد خواهیم بود که بعضی اوقات بانک و بیمه نیز بسته هستند این مشکلات باید حل شود.
قشر ضعیف آذربایجان به مشهد می روند
رفیعی در جواب نقی اٌف بیان کرد: به عنوان بخش خصوصی مشکلات خودمان را مطرح میکنیم، دولت هم ملزم است در رفع آن تلاش کند. اکنون ۹ پرواز از آذربایجان به تهران و ۲ پرواز به مشهد میرود. کمک کنید که مجوزهای بیشتری برای شهرهای دیگر از جمله تبریز، شیراز و کیش بگیریم. معمولاً مشاهده میکنیم که گردشگران آذربایجانی که بدون هماهنگی آژانسهای مسافرتی به ایران میآیند، برای دریافت خدمات دچار ضرر میشوند. ما میتوانیم دفاتری را به شما معرفی کنیم که مجوز رسمی دارند و شهروندان آذربایجانی از آن طریق به ایران بیایند.
در ادامه این نشست، هر یک از اعضای هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر مسافرتی و آژانسهای شرکتکننده آذربایجانی پیشنهادات خود را درباره روابط گردشگری دو کشور بیان کردند؛ از جمله برگزاری تورهای آشناسازی برای آژانسهای دو کشور یا برپایی نشست B۲B.
محمد میررضایی رئیس کنسرسیوم آذربایجان و عضو هیئت مدیره انجمن صنفی در این نشست بیان کرد: گاهی دیده میشود اتوبوسهایی که به آذربایجان میروند، ۱۲ ساعت در مرز معطل میشوند. ۵۰ یورویی که برای تَکس فرودگاهی داده میشود نیز بر روی بلیت مسافر میآید، این موضوع موجب میشود تا هزینه سفر به آذربایجان برای ایرانیها گران شود. هواپیمایی ایران آمادگی دارد ۱۴ پرواز به آذربایجان و بالعکس پرواز داشته باشد. ما میدانیم که ۷۰ درصد جمعیت آذربایجان شیعه هستند اما قشری که از آذربایجان به مشهد میروند، معمولاً جزو اقشار ضعیف آذربایجان هستند. این افراد معمولاً با اتوبوس به هتلهایی میروند که خدمات خوبی نمیدهند. اگر قیمت هواپیما ارزان شود، ما هم میتوانیم پکیج خوبی ارائه کنیم.
به گزارش ایسنا، پرهام جانفشان اجرایی کردنِ این گشتِ بازدید را به دنبال اجرایی کردن یک فعالیت داوطلبانه برای عکاسی و معرفی خانههای تاریخیِ کمتر شناخته شده پایتخت در فضای مجازی دانست.
وی با بیان اینکه این فعالیت داوطلبانه برای عکاسان و فعالان گردشگری برگزار میشود، افزود: طرح فعالیتهای داوطلبانه در حوزههای میراث فرهنگی و گردشگری تا پایان آذر ماه برای علاقمندان برگزار میشود و شرکتکنندگان در این طرح، عکسها و نوشتههای خود را با هشتک #تهران_پایتخت_زیبای_من در فضاهای مجازی منتشر میکنند .
او با اشاره به اینکه طرح معرفی خانههای تاریخی خیابان ولیعصر (عج) با مشارکت شهرداری منطقه ۱۱ برگزار میشود، افزود: فعالان کار داوطلبانه در این طرح از خانههای تاریخی مانند مینایی و امین بهادر بازدید و عکاسی میکنند.
به گزارش ایسنا، از نخستین قدمهای مردم محله برای استشهادی که پر کردند تا با ارایه به مرکز امور مساجد نشان دهند مردم محله هنوز میخواهند هر صبح با صدای اذانِ این مسجد از خواب بیدار شوند تا طوماری که امضا کرده و از میراث فرهنگی خواستند تا با ورود به بحثِ مسجد و ثبت ملی آن، حفاظت همیشگی مسجد را تضمین کند و قدمهایی که خودشان برای پاکسازی مسجد برداشتند و حتی نشانههایی جدید از هویت مسجد پیدا کردند تا نشان دهند، این بنای تاریخی هنوز جزئی از خاطرات مردم محله است…
هر چند از سوی دیگر برخی افراد سودجو به دنبال تخریب مسجد افتادهاند تا این بنای تاریخی یک طبقه را به ساختمانی چند طبقه با کاربری مذهبی تجاری تبدیل کنند و حتی به گفتهی مردم محلی تلاشهایی نیز برای جلوگیری از ثبت ملی این اثر داشتهاند.
آنها در نامهای که دو سال قبل به میراث فرهنگی، شهرداری و اداره حفظ و مرمت بافت تاریخی تهران نوشتند، درخواست توقف ادامه تخریب این بنا و حتی اجازه مرمت بنا توسط اهالی را دادند.
بعد از گذشت این مدت زمان، اکنون مردم محلی مسجد صبحگاهی را پاکسازی کردهاند تا برادریشان را به میراث فرهنگی و مرکز امور رسیدگی به مساجد ثابت کنند.
تلاشهای مردم محلی برای حفاظت از مسجد تاریخی محلهشان را نمیتوان نادیده گرفت، آنها دست خالی تلاش کردند تا از تخریب این مسجد تاریخی جلوگیری کنند؛ آنها نخست در استشهادیهای با امضای مردم محلی و بومی منطقه برای مرکز رسیدگی به امور مساجد، درخواست «حفظ و باقی ماندن این بنای تاریخی را به عنوان یکی از یادگارهای قدیمی محله کردند، مسجدی که سه نسل از مردم این محله از آن خاطره دارند» و حتی در همان استشهادیه اعلام کردند که با هزینهی خود این مسجد را مرمت میکنند.
ورودی آب انبار تازه کشف شده مسجد صبحگاهی
حتی چند نماینده مجلس شورای اسلامی با حمایت از تلاشهای مردم محلی، نامهنگاریهایی را با و متولیان میراث فرهنگی آغاز کردند. از نامهنگاریهای سالهای گذشته که بگذریم؛ دهم شهریور نیز محمد علی وکیلی – عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات ، اسلامشهر و پردیس – در نامهای به علی اصغر مونسان – وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی – درخواست صدور دستور مساعدت برای رفع مشکل مسجد صبحگاهی را کرده بود.
یکم مهرماه نیز جواد واحدی – مدیر کل امور مجلس – در نامهای به پورعلی – مدیر دفتر ثبت آثار تاریخی وزارتخانه – و پرهام جانفشان – مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران – درخواست کرد تا پیگیرِ رفع مشکل مسجد صبحگاهی باشند و حتی نتیجهی اقداماتشان را اعلام کنند.
بعد از آن نیز در نامههای جداگانه دو نمایندهی مردم در مجلس شورای اسلامی محمدعلی وکیلی – نماینده مردم تهران و شمیرانات و داوود محمدی – نماینده مردم قزوین و ابیک و البرز -، خطاب به مونسان درخواست شده تا لوح ثبتی مسجد آلایی که در سال ۱۳۹۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده به مردم محله ابلاغ شود.
پاکسازی مسجد صبحگاهی توسط مردم محلی
پاکسازی مسجد انجام شده، منتظر لوح ثبتی این بنای تاریخی هستیم
مرضیه ولی – نماینده مردم محله برای پاکسازی مسجد صبحگاهی – به خبرنگار ایسنا میگوید: نماز صبح از زمان ساختِ مسجد یعنی دوره پهلوی، در این بنای تاریخی خوانده میشد و از سوی دیگر نمار اعیاد مختلف به خصوص عید فطر نیز در این مسجد خوانده میشد. از سوی دیگر مردم قدیمی محله نیز از این مسجد خاطرات زیادی دارند و کسی نمیخواهد آن تخریب شود، بنابراین برای حمایت از مردم قدیمی محله تصمیم به حفاظت از مسجد گرفتیم.
او با اشاره به ارسال درخواست ثبت ملی این مسجد توسط اهالی محل به میراث فرهنگی، اظهار میکند: این درخواست برای نخستین بار از سوی امور مساجد برگشت خورد، اما دومین درخواست ثبت ملی با موافقت مواجه شد و خوشبختانه مسجد در فهرست میراث ملی به ثبت رسید، اما شرط ثبت ملی آن، پاکسازی مسجد توسط مردم محلی بود که با گرفتن موافقت مردم، به نمایندگی از انها این کار را بر عهده گرفته و عملیاتی کردم، پاکسازی مسجد نیز حدود یک ماه قبل انجام شد، اما هنوز لوح ثبتی مسجد به مردم محله داده نشده است.
وی با اشاره به خالی کردن ۲۵ ماشین خاور از نخالههایی که به مرور در مسجد جمع شده بودند، میگوید: بر اساس کتیبهی باقی مانده روی بدنهی مسجد، این بنا متعلق به سنهی ۱۳۳۲ هجری قمری است و حفاظت از ان به عنوان یکی از خاطرات محلی مردم منطقه برای ما اهمیت دارد.
ولی با اشاره به پیدا شدن آبانباری در زیرزمین مسجد صبحگاهی بعد از پاکسازی فضای مسجد میگوید: با حمایت مردم محله آلایی موفق شدهایم تا کنون مسجد را حفاظت کنیم، حتی قرار است بعد از گرفتن لوح ثبتی مسجد، باج معآوری هزینهی مرمت بنا، این کار نیز انجام شود، چون مردم محله تمایل دارند تا مسجد به موقعیت چند دهه قبل خود برگردد و صدای اذان این مسجد در محله بپیچد.
جای خالی کاشیهای به سرقت رفته یکی از ورودیهای مسجد
مسجدی که خواب را به مردم محله حرام کرد
مسجد آلایی یا صبحگاهی باقی مانده از دوره پهلوی و از نمونههای نادر و انگشت شمار معماری معاصر محسوب میشود که تا قبل از سال ۱۳۵۷ از آن به عنوان محل برگزاری نماز صبح استفاده میکردند، اما باتوجه به تَرک امام مسجد و وجود سه مسجد دیگر با فاصله بسیار کم، کوشش جدی برای احیا و استفاده مجدد از این بنا انجام نشد و این مکان تا سالها محل زندگی آخرین خادم آن (خانواده آلایی) بود. این مسجد جزو چند نمونه نادر و انگشت شمار نه تنها محله دربند، بلکه شهر تهران است که به عنوان محل اقامه نماز صبح ساکنان محله استفاده میشده و وجود آن در این محله نشانگر ارزشهای والای مذهبی و اجتماعی ساکنان بوده است.
محراب مسجد صبحگاهی که سقف شبستان آن در چند سال گذشته تخریب شده است
در طول چند سال گذشته و با هدف تخریب سریعتر مسجد، افرادی بدون مجوز شهرداری و با نام بازسازی بخشهایی از مسجد را تخریب کرده و قسمتهایی از سقف و دیوار آن را برداشتند، کاشیهای هفت رنگ امضا شده این بنا گواه بر قدمت و کیفیات تاریخی و هنری این بناست که در تخریب انجام شده قسمتهایی از آن از بنا خارج شده است.
“فریدون فعالی” عصر امروز ۱۳ آذرماه در نشست خبری با اصحاب رسانه با بیان این مطلب که اتفاقات خوبی در حوزه گردشگری و صنایع دستی استان کرمان در حال رقم خوردن است، گفت: برخی از بناهای که ارزش معماری دارند و ثبت ملی شده اند براساس برنامههای که برای آنها برنامهریزی کردیم، در قالب کمیسیون ماده ۲۷ قانون به بخش خصوصی واگذار خواهیم کرد تا بخشی از مرمتها در حوزه تاریخی از این طریق صورت گیرد.
وی بیان کرد: به دنبال تشکیل انجمن دوستدارن میراث فرهنگی به صورت واحد هستیم زیرا هم اکنون در کرمان فعالیت دوستداران میراث فرهنگی به صورت جزیرهای بوده که امیدواریم انجمن دوستداران در کرمان در آینده نزدیک تشکیل شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان با اشاره به کویر لوت اظهار کرد: کویر لوت به عنوان یک ظرفیت جدید گردشگری در کرمان در حال مطرح شدن است به طوری که امسال ۵۰ درصد گردشگران خارجی استان کرمان از کویر لوت بازدید کردند و با توجه به ثبت جهانی این اثر در سال های گذشته این کویر به عنوان یک پتانسیل و ظرفیت برای استان خواهد بود که باید از این ظرفیت متناسب با شرایط استفاده کنیم که در همین راستا نیز در در برنامه های میراث بحث مطالعات حوزه کویر لوت و تعیین زونهای تفرجی در قالب زونها خدماتی را در آینده نزدیک ارایه خواهیم داد
وی به تخریب بخشی از راه دسترسی به کویر لوت در گذشته اشاره کرد و گفت: باید برای دسترسی آسان گردشگران به این منطقه بکر طبیعی، جاده کشی به کویر لوت را داشته باشیم اما باید بدانید که جاده کشی در داخل خود کویر لوت نخواهیم داشت بلکه راه دسترسی و انحرافی خواهد بود که در گذشته این راه با شن ایجاد شده بود که به دلایل مختلف این راه دسترسی موقت از بین رفته است و برای ایجاد راه جدید از اداره راه و شهرسازی استان کرمان درخواست کرده ایم تا طرح و برنامه ای برای دسترسی به لوت را ارائه داد تا جاده ایجاد شده دوباره زیر سیل نرود.
فعالی در بخشی دیگر از نشست خبری خود با اصحاب رسانه استان کرمان با اشاره به واگذاری ۸ فضای تاریخی کرمان به بخش خصوصی به منظور مرمت و احیای این آثار، عنوان کرد: یخدان انار، خانه ایرانمنش بافت، بخشهای از ارگ تاریخی راین، کاروانسرای خانه سرخ سیرجان، خانه بهادر ملک بردسیر، سه عمارت در کنار شترگلوی ماهان و خانه نیک اندیش در کرمان از جمله این فضاها برای واگذاری به بخش خصوصی از طریق مزایده هستند.
وی عنوان کرد: بخشهای دیگری نیز در قالب پروژههای تبصره ۱۹ در سال ۹۸ به بخش خصوصی واگذار خواهد شد و برای سال ۹۹ نیز خانههای دانایی، بانک توکلی، خانه فخریه راوری، خانه هروز راور، خانه سهرج راور و قلعه انار در دستور واگذاری خواهیم داشت که براین اساس طرح مرمت و احیای بناهای تاریخی توسط بخش خصوصی را در پیش خواهیم گرفت.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان ادامه داد: کار دیگر ما معرفی سرمایهگذاران به کمیته تسهیلات وزارتخانه میراث فرهنگی است که تا هفته گذشته ۱۷۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان تسهیلات در قالب ۸ پرونده به کمیته تسهیلات تهران معرفی شدند که از این میزان ۱۴۷ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان در کمیته تسهیلات تهران مصوبو به بانکهای عامل معرفی شدهاند ضمن آنکه باید عنوان کرد این تسهیلات در شهرهای مختلف اجرایی میشوند.
وی با بیان این مطلب که طرحها و برنامههای ما مشخص است، در ادامه به پروژه صاروج پارس اشاره کرد و افزود: اختلاف سلیقه و اختلاف نظری بین میراث فرهنگی و سرمایهگذار این پروژه وجود دارد که امروز از طریق مراجع قضایی پیگیر هستیم اما در نهایت سعی ما بر این است که قضیه دوستانه حل شود.
فعالی ادامه داد: ارتفاع سازه صاروج پارس بلندتر نخواهد شد و هیچ اتفاق جدیدی در این خصوص نیفتاده است و یکی از مشکلات سطح اشغال است که در فاز بعدی این فضای اشغال جبران خواهد شد.
وی در خصوص پروژه بام کرمان نیز عنوان کرد: پروژه تلهکابین کرمان از قبل اجرا شده و براساس بررسیهای صورت گرفته نیز مجوزهای لازم برای اجرای این پروژه صادر شده است ضمن آنکه باید عنوان کرد که پروژه تله کابین خارج از حرایم منظری میراث فرهنگی است اما میراث فرهنگی روی کوه صاحبالزمان مشکل دارد که پیشنهاد اصلاح پروژه داده شده است و هرگونه اقدام در حوزه کوه صاحبالزمان باید به تایید شورای فنی میراث فرهنگی تهران برسد و هیچ تصمیمی در این زمینه گرفته نشده و درحال بررسی آنها هستیم.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان افزود: راه دسترسی به تلهکابین نیز از قبل احداث شده و اکنون هیچ طرح جدیدی برای راه دسترسی به این پروژه اصلا مصوب نشده و میراث فرهنگی روی مواضع خود ایستاده و دفاع میکند.
وی با تاکید برآنکه میراث فرهنگی از مواضع خود پایین نخواهد آمد، عنوان کرد: بدون تعارف اقدامات خود را انجام میدهیم و براساس قوانین رفتار خواهیم کرد. در حوزه پروژه صاروج پارس از طریق مراجع قضایی پیگیر این موضوع هستیم و موضع ما این است که یک طبقه از این پروژه به دلیل عبور از حریم محدوده تاریخی اطراف آن باید کم شود و در خصوص بام کرمان نیز شورای فنی تهران تصمیمگیری میکند.
فعالی با اشاره به پروژه صاروج پارس ادامه داد: با قوت مباحث را پیگیری میکنیم و روی مواضع خود محکم ایستادهایم. دستگاه قضایی با اعتبار و صلاحیتی که دارد حق را به حقدار خواهد داد و نباید پروژهها فرسایشی(زمانبر) شوند.
وی به دیگر پروژه های در دست اقدام میراث فرهنگی کرمان اشاره و اظهار کرد: طرح پارک گردشگری شهر کرمان نیز در کمیته فنی مطرح شد و نقطه نظرات کارشناسی به شورای فنی تهران ارسال تا در این خصوص تصمیمگیری شود.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان با بیان این مطلب نگاه کلان ما به باغ هرندی این است که به همشهریها سرویس دهد، عنوان کرد: محیط پیرامونی باغ موزه هرندی (خانه قرچه داغی) به اقامتگاه گردشگری تبدیل خواهد شد همچنین بخشهای دیگری نیز برای این باغ تعریف کردهایم که در مجموع بخشی از باغ موزه هرندی تا پایان امسال آماده بهره برداری خواهد شد
وی با بیان این مطلب که طرح ساماندهی موزهها آماده شده است، تصریح کرد: موزه حمام زنانه گنجعلی خان نیز به مجموعه موزه های آداب و سنن کرمانیها تبدیل خواهد شد.
به گزارش ایسنا، تلاشها و ایدهی جوانانِ قاسمآبادی در همدان و راهی که برای نجات کشاورزی در این روستا باز کرده بودند،باعث شد تا ابعاد جهانی قناتِ قاسمآباد را کشف کنند، قناتی که به واسطهی ارزشهای تاریخیاش میتواند قدِ قناتهای ایرانی در یونسکو را به همردیفهای ایرانیاش در یونسکو برساند و اولین قنات_موزه کشور و شاید دنیا لقب بگیرد.
اما از زمان آغاز به کار جوانان همدانی و دهیار جوانِ روستای قاسمآباد، که با وجود نزدیکی چند دقیقهای با مرکز شهر همدان، برای مردم کمتری شناختهشده است، مشکلات به مرور خود را به آنها نشان دادند، از عبور فیبر نوری توسط شرکت مخابرات منطقه که این محوطه را تهدید به تخریب میکند، تا تهیه طرح تفصیلی برای پیوستن روستای قاسمآباد به شهر همدان که موانع برای جهانی شدن قناتِ قاسمآباد را محکمتر کردهاند.
پس از هشدارهای زیادی که فعالان میراث فرهنگی در طول یک سال گذشته برای نجاتِ این قنات مطرح کردهاند، حالا پرویز پرستویی، مسعودجعفری جوزانی، احمدرضا درویش، محمدحسین حلیمی، پرویز اذکایی، امیرشهاب رضویان و مجیدبرزگر در نامهای به پروانه سلحشوری – نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی – و امیر خجسته – نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی – درخواستِ توجه بیشتر و پیگیری برای جلوگیری از الحاق پنج روستا به خصوص قاسمآباد به شهر همدان را دارند.
در متن این نامه آمده است: «از این جهت نامه را خطاب به شما مینویسیم که پیش از این در چند و چون ماجرای قنات تاریخی روستای قاسم آباد همدان قرار گرفتهاید، دیگر اینکه برخلاف برخی نمایندگان پیش از این نیز در مسایل مربوط به میراث فرهنگی و محیط زیست همراه مردم همدان بودهاید و مطالبات آنان را پیگیری کردهاید.
امید است همه مسئولان دولتی مرتبط به ویژه استانداری و شهرداریها توجه ویژهای به ماندگاری عناصر فرهنگی، طبیعی داشته باشند. ما نیز خواهیم کوشید تا به عنوان نمایندگانی از وجدان بیدار جامعه، کماکان رسالت خویش را در پایش عملکردها و پاسداری از داشتههای فرهنگی و طبیعی سرزمینمان ادامه دهیم. ضمن سپاس از نگاه مسئولانهی شما، نگرانی خود را از توسعه شهری، بدون توجه به پایداری منابع مطرح میکنیم، چون تجربههای پیشین گواهی بر این است که توسعه بیرویه و سریع شهرها عناصر اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر را دگرگون و دچار چالش میکند.
مدتی است مساله الحاق چهار روستای «حسن آباد»، «قاسم آباد»، «شورین» و «علی آباد» به شهر همدان مطرح شده و با فشار و پیگیری یکی از نمایندگان همدان، وزارت کشور مصوبه الحاق سه روستا را صادر کرده است. این تصمیم نه در بین مردم همدان طرفدار دارد و نه در بین ساکنان این روستاها.
مردم همدان نگران این هستند که یک شبه بیش از ۲۰ هزار نفر به جمعیت شهر اضافه شود و خدمات اندکی که از مدیریت شهری میگیرند نیز دچار چالش شود. ساکنان روستاها نیز نگرانند پس از الحاق به شهر خدمات و امکانات امروز را از دست دهند، به دلیل اینکه اکنون از خدمات رایگان بیمه روستایی بهره میبرند و آب، برق، گاز و تلفن روستایی را نیز با یارانه دریافت میکنند و پس از الحاق، همه اینها را از دست خواهند داد و در مقابل به عنوان حاشیه نشین درکنار مردم شهر زندگی خواهند کرد.
کارشناسان شهری و جامعه شناسان نیز با این طرح مخالفند آنها میگویند پیش از این چندین روستا به شهر همدان الحاق شده اما این طرح باعث شده حاشیهنشینی، آسیبهای اجتماعی و فقر دراین مناطق نهادینه شود و در مقابل زمینخواری و رانتخواری جای رفاه شهروندان را بگیرد. اکثریت اعضای شورای شهر همدان نیز با این طرح مخالفت کردهاند، اما به نظر میرسد نظر مردم و نمایندگان آنان اهمیتی ندارد.
امروز مهاجرت معکوس در کشورهای توسعهیافته مطرح میشود و مدتهاست که بحث مهاجرت از شهرها به روستاها در کشور ما نیز زبانزد شده است؛ اما سیاستهای کلان، مانع چنین اندیشه و برنامهای شده است و تلاش میکنیم روستاها را به صورت دستوری به شهر تبدیل یا الحاق کنیم.
الحاق روستاهای علیآباد، حسنآباد و قاسمآباد به شهر همدان در این زمان کار عجولانهای است که حتی اگر مراحل قانونی آن طی شده باشد، شرایط پذیرش این روستاها در بحث ایجاد زیرساختها و امکانات وجود ندارد.
اما علاوه بر مسایل اجتماعی که در دراز مدت خودنمایی خواهد کرد، مساله «میراث فرهنگی و محیط زیست» است. روستای قاسم آباد که پرجمعیتترین روستای استان با حدود ۹ هزار نفر جمعیت است بیشترین آسیب را از این تصمیم خواهد دید. این روستا بیش از ۴۰۰ هکتار بیشهزار دارد و تنها لکه سبز شمال شهر همدان به شمار میرود با الحاق این روستا این تنفسگاه سبز قربانی زمینخواری میشود.
نکته دیگر این است که قنات تاریخی روستای قاسم آباد به طول چهار کیلومتر، ارتفاع بیش از سه متر و عرض بیش از دو متر به عنوان عریضترین قنات دنیا شناخته شده و سال گذشته توسط وزارت میراث فرهنگی ثبت شده است، همچنین مجوز احداث اولین قنات موزه کشور در کنار این قنات صادر شد و اکنون نیز در انتظار ثبت جهانی است که با الحاق این روستا قنات و همه مظاهر آن از بین میرود.
در اجلاس جهانی جاده ابریشم، پیشنهاداتی برای نامزدی ثبت جهانی نظیر هگمتانه، کاروانسراهای همدان، غار علیصدر، تپه تاریخی نوشیجان، سازههای دستکند استان و قنات تاریخی روستای قاسمآباد مطرح شد، اما در این بین تنها برای قنات قاسمآباد، پرونده تهیه شده است.
همانطور که میدانید آثار پیشنهادی باید نمونه برجستهای از نوعی بنا، مجموعه معماری، فناوری یا منظره و همچنین سکونتگاه سنتی بشری یا استفاده از زمین که معرف یک یا چند فرهنگ است، باشد؛ بهویژه مواقعی که تحت تأثیر تغییرات برگشتناپذیر شده است. در مجموع به طرز مستقیم یا ملموس مرتبط با رویدادها یا سنن زندگی افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی واجد اهمیت والای جهانی باشد.
به نظر میرسد همهی این شرایط در اثر تاریخی قنات قاسمآباد وجود دارد و اقبال وزارت میراث فرهنگی نیز به این گزینه بیشتر است. البته پیش از این، ۱۱ رشته قنات در فهرست آثار جهانی ثبت شده و به گفته وزیر و معاون میراث فرهنگی، در صورت ارسال پرونده ثبتی قنات روستای قاسم آباد، این اثر تاریخی نیز در آن فهرست ثبت خواهد شد و محتملترین گزینه ثبت جهانی در استان است.
قنات قاسمآباد با فرهنگ و معیشت کشاورزان روستا و زندگی اجتماعی آنان مرتبط است و از سوی دیگر، شیوه منحصر به فرد تقسیم آب در روستای قاسمآباد و افسانهها و روایتهای مختلف درباره این قنات که بخشی از فرهنگ شفاهی منطقه را در خود جای داده، کمنظیر است.
نباید فراموش کرد که اگر دخل و تصرفی در معماری این قنات یا ساختار اجتماعی مردم پدید بیاوریم، این شانس را از دست خواهیم داد و نمیتوان پرونده را برای ثبت جهانی ارسال کرد؛ چون قنات را به نام «روستا» میشناسند و نه شهر، از اینرو بهتر است در حال حاضر از تغییرات ساختاری و اجتماعی در روستا صرفنظر کنیم.
به گفته معاون وزیر میراث فرهنگی، پروسه ثبت جهانی تا تیرماه سال آینده به طول میانجامد، برای الحاق این روستا حداقل تا سال آینده دست نگهداریم تا در نتیجه این ثبت، پیامدهای مثبت و ارزشمند آن هم برای قاسمآباد و هم شهر همدان مثمرثمر باشد.
از شما نمایندگان که بارها پیگیر دغدغههای هنرمندان، فعالان مدنی و روزنامه نگاران در حوزه میراث طبیعی و فرهنگی بودهاید، درخواست میکنیم تا از این تصمیم غیر کارشناسی جلوگیری کنید و برای به ثمر رسیدن تلاشهای مردم روستای قاسم آباد برای ثبت جهانی قنات تلاش و همراهی کنید.»
