برچسب: گردشگری

مریم ارباب که سال‌ها در حوزه صنایع دستی سفالی استان سیستان و بلوچستان فعالیت می‌کرد، به گفته برخی از فعالان این حوزه آخرین استادکار سفال فنوچ (از هنرهای سنتی و باستانی استان) بود. 

او که از هنرمندان قدیمی و روستانشین بود، درحالی دار فانی را در روز چهارشنبه (۲۵ دی‌ماه) وادع گفت که در هیاهوی سیل استان، کمتر کسی از این موضوع مطلع شد و حتی در پیگیری‌های خبرنگار ایسنا برخی از مسئولان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان نیز در جریان نبودند. 

محمد بهروز عیسی زهی – معاون صنایع دستی سیستان و بلوچستان – در گفت‌وگو با ایسنا این خبر را تایید و ضمن عرض تسلیت، اظهار کرد: مریم ارباب از هنرمندان قدیمی استان و ساکن روستای فنوج بود. او یکی از هنرمندان سفال‌گر قدیمی سیستان و بلوچستان و از مربیان خوب ما بود. 

انتهای پیام 

به گزارش خبرگزاری مهر، حسین خواجه‌بیدختی، سرپرست دفتر توسعه و ترویج معاونت صنایع‌دستی درباره چهارمین جشنواره فجر صنایع‌دستی و هنرهای سنتی گفت: «مقدمات برگزاری این جشنواره از اوایل سال ۹۸ اندیشیده و برنامه‌ریزی‌های لازم انجام شد. در این راستا با الگوبرداری از جشنواره هنرهای تجسمی فجر وزارت ارشاد، آئین‌نامه بازنویسی و مقدمات فراخوان نوشته شد.»
او افزود: «فراخوان شرکت در این جشنواره از اول آذر در سامانه وزارتخانه رسماً اعلام و به صورت فیزیکی در اماکن فرهنگی، هنری و دانشگاهی ارائه شد، همچنین استان‌ها نیز فراخوان را اطلاع‌رسانی کردند. ما دو محور برای این جشنواره در نظر گرفتیم که یکی بخش نمایشگاه است که طبیعتاً یک سری آثار منتخب در یک فضای خاص که گالری جنبی بخش دوران اسلامی موزه ملی ایران است، به نمایش گذاشته می‌شوند.»
سرپرست دفتر توسعه و ترویج معاونت صنایع‌دستی در ادامه تصریح کرد: «بخش دوم این جشنواره نیز تجلیل از هنرمندان است، هنرمندان شاخص این جشنواره هیئت داوران را تشکیل می‌دهند که انتخاب‌هایی خواهند داشت. به برگزیدگان، هفت سرو سیمین و ۱۴ لوح نقدیر اهدا خواهد شد و در مجموع از ۱۰ اثر برگزیده این هنرمندان تجلیل خواهد شد.»
او افزود: «در این فراخوان مهلت ارسال آثار به صورت تصویری تا ۲۵ دی اعلام شد و نتایج اولیه جشنواره، ۲ بهمن، مراسم تقدیر از برگزیدگان ۱۹ بهمن، افتتاحیه ۱۳ بهمن و اختتامیه ۲۱ بهمن اعلام شده است.»
بیدختی با بیان اینکه این رویداد امسال با همکاری انجمن سفال ایران از سوی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در موزه ملی ایران برگزار می‌شود، تصریح کرد: «موزه ملی، فضایی در خور شأن این برنامه را مهیا کرده است. طبق آمار تاکنون حدود ۳۰۰ اثر برای شرکت اعلام آمادگی کرده‌اند که پس از داوری اولیه به نمایشگاه راه خواهند یافت.»
او خاطرنشان کرد: «در این دوره، نگاه ویژه‌ای به حوزه سفال داشته‌ایم، چون سفال نمود بیشتری نسبت به سایر رشته‌های صنایع‌دستی داشت و ما بخش ویژه‌ای را برای سفال در نظر گرفتیم. انجمن سفالگران کشور در کنار ما به جلب مشارکت هنرمندان این حوزه و انتخاب آثار که طبیعتاً در بخش داوری خواهد بود، کمک خواهند کرد.»
بیدختی تصریح کرد: «ما در فضای نمایشگاهی، امکان نمایش حداکثر ۲۰ اثر را داریم ولی در این نمایشگاه آثار حوزه سفال نمود بیشتری خواهند داشت. سال گذشته حوزه فلز مثل آثار استادباباخانی، نمود بیشتری داشت که این موضوع را میزان استقبال هنرمندان مشخص می‌کند. در داوری اولیه، آثار ممیزی و متناسب با ظرفیت گالری انتخاب می‌شوند، ولی داوری نهایی عملاً در طی برگزاری جشنواره اتفاق خواهد افتاد. در مراسم افتتاحیه این جشنواره که ۲۱ بهمن خواهد بود، آثار برگزیده و نتیجه داوری هیئت داوران را اعلام خواهیم کرد.»
او درباره نحوه داوری آثار گفت: «داوری متناسب با آثار در هر حوزه‌ای خواهند بود که هنرمندان شاخص آن حوزه برای داوری آثار دعوت خواهند شد. قاعدتاً در کنار یادبود تندیس سرو سیمین که دارای ارزش هنری است، جایزه‌ای ترکیب از نقدی و غیرنقدی که از آثار نفیس صنایع‌دستی ایران خواهد بود، به برگزیدگان اهدا خواهد شد.»
بیدختی تصریح کرد: «جوایز شامل نشان سرو سیمین از جنس نقره، جایزه نقدی و دست‌بافته فاخر صنایع‌دستی است که به ۷ هنرمند سرو سیمین و به ۱۴ هنرمند، لوح تقدیر اعطا می‌شود.»
جشنواره صنایع‌دستی و هنرهای سنتی فجر در سال ۹۵ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید و از همان سال توسط سازمان وقت میراث‌فرهنگی لازم الاجرا شد.

در گفت‌وگویی که ایسنا ۲۵ آبان ماه با ناصر طاهری، معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان اصفهان داشت، وی درباره قدمت کاشی‌های این گنبد اظهار کرد: هیچ گنبدی امروز با همان کاشی‌های صفوی وجود ندارد، چون تقریباً هر ۵۰ سال یک‌بار مرمت و بازسازی‌شده است. حتی نقش کاشی‌های ۱۵۰ سال پیش مسجد امام هم با نقش کاشی‌های فعلی آن فرق دارد و به‌هرحال به‌مرورزمان کاشی‌ها نوسازی می‌شوند.

فریبا خطابخش، مدیر پایگاه میراث جهانی نقش‌جهان نیز  اگرچه در بخشی از صحبت‌های خود در همان گفتگو برای توضیح شیوه مرمت دو ترک از گنبد مسجد شیخ لطف‌الله اعلام کرد گنبد مسجد شیخ لطف‌الله، قبلاً هم مرمت‌شده بود و کاشی‌های آن صفوی نبودند، در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: کاشی‌ها صفوی بود و ما نمی‌خواستیم آن‌ها را نو کنیم بلکه می‌خواستیم مرمت کنیم.

البته خانم خطابخش در روزی که خبرنگاران و اهالی رسانه را برای بازدید از گنبد مسجد شیخ لطف‌الله روی این گنبد دعوت کرده بود نیز بر همین اظهارنظر دوم خود تأکید کرد و گفت: ۹۵ درصد کاشی‌های ترک مرمت‌شدۀ گنبد همان کاشی اصل صفوی است و چیزی اضافه نشده بلکه آنچه اضافه‌شده کاشی‌هایی است که ریخته یا تخریب‌شده و دیگر قابل‌استفاده نبوده است.

ایسنا در رابطه با این اظهارنظرهای متفاوت، چهارم آذرماه از عبدالله جبل عاملی، مدیرکل سابق اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اصفهان درباره قدمت کاشی‌های گنبد مسجد شیخ لطف‌الله  سؤال کرد و وی در پاسخ به سؤال ایسنا با رد سخن معاون میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اصفهان که اعلام کرده بود «کاشیِ هیچ گنبدی صفوی نیست» اعلام کرد: این حرف درست نیست. شاید درباره مسجد امام که سه بار کاشی‌های آن برچیده و دوباره ساخته‌شده درست باشد اما گنبد شیخ لطف‌الله همیشه موضعی مرمت‌شده و نمی‌توان گفت که کاشیِ صفوی نداشته است.

و اما فریدون اللهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری اصفهان، آخرین فردی بود که درباره قدمت کاشی‌های گنبد مسجد شیخ لطف‌الله اظهارنظر کرد. او ۲۵ دی‌ماه در گفتگو با بخش خبری ساعت ۲۰ شبکه چهارم سیما گفت: به استحضار برسانم که بخش عظیمی از کاشی‌ها و آجرهای گنبد در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی از بین رفته بود و سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۵ مرمت کاملی روی این گنبد انجام شد. اکنون بخش مهمی از آجرها و کاشی‌های گنبد شیخ لطف‌الله از دوره پهلوی اول است که اوایل دهه شصت نیز مجدداً با توجه به آسیب‌دیدگی‌هایی که مشاهده شد، سعی کردند به‌صورت موضعی روی گنبد مرمت‌هایی را انجام بدهند.

وی با اشاره به مرمتی که از سال ۱۳۹۷ بر روی این گنبد آغازشده و اکنون مورد بحث است، تأکید کرد: در دو ترک مرمت‌شده بیش از ۹۵ درصد آجرها و کاشی‌های سطح گنبد همان آجرها و کاشی‌های دوره پهلوی بوده که دوباره به‌کاربرده شده و شاید فقط ۵ درصد به علت از بین رفتن و ریختگی‌ها به‌تازگی ترمیم‌شده باشد اما عمده همان است.

اکنون و با این تناقض‌ها، این سؤال به وجود می‌آید که بالاخره کاشی‌های گنبد مسجد شیخ لطف‌الله صفوی بوده یا پهلوی؟

حسین مصدق زاده (متولد ۱۳۰۴)  که به همراه مرحوم استادمحمد مصدق زاده، در دورۀ پهلوی مرمت گنبد شیخ لطف‌الله را بر عهده داشته‌، در این رابطه به ایسنا گفت: در آن زمان کاشی‌های دو ترک از گنبد که آسیب بیشتری دیده بود به‌طور کامل برچیده و کاشی‌های قدیمی که سالم بودند مجدداً استفاده شد. موارد کمبود هم با کاشی‌های نو به همان سبک قدیم بازسازی شد. ضمن اینکه سایر قسمت‌های گنبد هم که آسیب کمتری دیده بود به‌صورت موضعی مرمت شد.

بدیهی است، اگر بنا به تأکیدات مکرر مسئولان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اصفهان، مطالعات دقیقی پیش از مرمت اخیر گنبد شیخ لطف الله انجام شده باشد، نباید شاهد چنین اظهارنظرهای متفاوت و متناقضی در بحث تعیین قدمت کاشی‌های این گنبد باشیم.

انتهای پیام

به گزارش خبرگزاری مهر، فسیل انسان هوشمند کشف شده در غار کلدر خرم آباد توسط متخصصین دانشگاه سوربن فرانسه تأیید شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان در این رابطه گفت: متخصصین دانشگاه سوربن فرانسه با آنالیز اسکن سه بعدی، الکترونیکی و لیزری بخشی از جمجمه کشف شده در غار تاریخی کلدر خرم آباد دریافتند این فسیل کشف شده مربوط به انسان هوشمند است.

سید امین قاسمی اظهار داشت: نتایج مقدماتی گونه شناسی با مد نظر قرار دادن آناتومی فیزیکی و نتایج اسکن و همچنین تفسیر آنها که در دانشگاه کپنهاک دانمارک در حال انجام است نشان می‌دهد خوشبختانه فسیل مذکور مربوط به گونه هوموساپین (انسان مدرن / هوشمند) است.

وی بیان کرد: غار کلدر خرم آباد هم اکنون دارنده قدیمی ترین فسیل انسان هوشمند در ایران و یکی از معدود سایت‌های جهانی به شمار می‌رود که شواهد انسان هوشمند یا مدرن با این قدمت تاریخی در آن کشف شده است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان با اشاره به اینکه فصل سوم کاووش غار کلدر خرم آباد اواخر خردادماه امسال به اتمام رسید، افزود: آنالیزهای مولکولی این فسیل نیز هم اکنون برای دریافت اطلاعات بیشتر در حال انجام است که نتایج آن نیز منتشر خواهد شد.

براساس این گزارش، پروفسور فابریک دمتر با یک نامه رسمی از دانشگاه کپنهاک دانمارک این اتفاق مهم را به اطلاع دکتر عمرانی رئیس پژوهشگاه میراث کشور، دکتر شیرازی رئیس پژوهشکده باستان شناسی ایران، مهندس قاسمی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان لرستان و دکتر بازگیر سرپرست تیم کاووش غار کلدر خرم آباد رسانده است.

غار کلدر خرم آباد در ۵ کیلومتری شمال شهر خرم آباد به شماره ۱۸۷۹۶ در فهرست آثار غیر منقول کشور به ثبت رسیده است.

«علی اصغر صمدیانی یزد» به دنبال انتشار تصاویری از تخریب بافت تاریخی در مجاورت مسجد جامع یزد در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با اشاره به این که این تصویر مربوط به عملیات خاک‌برداری در بافت تاریخی است، اظهار کرد: در این محل تنها ابزار خاک‌برداری، ماشین‌هایی کوچک مخصوص این عملیات است.

این مسئول اطمینان داد که این ماشین‌ها آسیبی به بافت تاریخی شهر وارد نمی‌‌کنند و عملیات خاک‌برداری با دقت لازم انجام می‌شود.

صمدیانی در پایان نیز از نظارت یگان حفاظت اداره کل میراث فرهنگی بر این بافت خبر داد و گفت: خوشبختانه جامعه یزد در حال رشد و ارتقا در زمینه اطلاع‌رسانی و حفاظت از این بافت جهانی است.

انتهای پیام

«علی اصغر صمدیانی یزد» به دنبال انتشار تصاویری از تخریب بافت تاریخی در مجاورت مسجد جامع یزد در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با اشاره به این که این تصویر مربوط به عملیات خاک‌برداری در بافت تاریخی است، اظهار کرد: در این محل تنها ابزار خاکبرداری، ماشین‌هایی کوچک مخصوص این عملیات است.

این مسئول اطمینان داد که این ماشین‌ها آسیبی به بافت تاریخی شهر وارد نمی‌کنند و عملیات خاکبرداری با دقت لازم انجام می‌شود.

صمدیانی در پایان نیز از نظارت یگان حفاظت اداره کل میراث فرهنگی بر این بافت خبر داد و گفت: خوشبختانه جامعه یزد در حال رشد و ارتقا در زمینه اطلاع‌رسانی و حفاظت از این بافت جهانی است.

انتهای پیام

فریدون اللهیاری، شب گذشته در تماس تلفنی خود با اخبار ساعت ۲۰ شبکه چهارم سیما به سؤال‌های مجری این بخش خبری دربارۀ مرمت گنبد شیخ لطف‌الله پاسخ داد. متن مشروح آن گفت‌وشنود را در ایسنا می‌خوانید:

چرا در عکس‌های منتشر شده برف روی بخش مرمت‌ شدۀ گنبد شیخ لطف‌الله ننشسته است؟

با توجه به آسیب‌دیدگی‌های شدیدی که رویه این گنبد، سطوح کاشی، آجر و بندهایش داشت، سال ۱۳۹۷  اقدام به مرمت دو ترک از ۱۶ ترک گنبد مسجد شیخ لطف‌الله شد و هنوز ۱۴ ترک از این گنبد مرمت نشده است. دیروز برف مختصری بارید و قاعدتاً چون آن ۱۴ ترک مرمت نشده سطح ناهمواری دارد و بندهای آن از بین رفته است و خلل و فرج دارد، انباشت برف بیشتری روی این قسمت را شاهد بودیم درحالی‌که بخش مرمت‌شده به این دلیل که مرتب است و چینش درستی دارد، لغزندگی بیشتری داشت و انباشت کمتری را به خود دید. این‌طور نیست که برف روی این قسمت ننشسته باشد بلکه حجم برف نشسته کمتر بود و زودتر آب شد درحالی‌که در بخش مرمت نشده به خاطر ناهمواری‌ها این برف دیرتر آب شد.

چندی پیش هم تصاویری از دورنگ شدن این گنبد پخش شد آیا این مسئله هم به‌نوعی با مرمت گنبد ارتباط داشت؟

بحث‌های زیادی پیرامون گنبد مطرح بود. بعدازاینکه داربست‌های دو ترک مرمت‌شده برداشته شد با توجه به منظری که از ظاهر میدان نقش‌جهان وجود داشت، تفاوت دیده می‌شد و اظهارنظرهای مختلفی صورت گرفت. ما از کارشناسان و متخصصان دعوت کردیم که بازدیدی از نزدیک از گنبد داشته باشند و فرایند مرمتی و آسیب‌های سطح مرمت نشده را ببینند و اظهارنظر کنند. طبیعی است که بخش وسیعی از گنبد آسیب‌دیده و در کنار بخش مرمت‌شده منظر متفاوتی را به وجود آورده است.

مرمت از چه زمانی آغاز شده بود و چه زمانی قرار بود تمام شود؟

مرمت گنبد از سال ۱۳۹۷ شروع شد و هنوز هم تمام نشده است. ما دو ترک از ۱۶ ترک را مرمت کرده‌ایم و داربست‌ها دارند نصب می‌شوند. کلیه ترک‌ها بایستی مرمت شوند چون آسیب‌دیدگی شدید است. به استحضار برسانم که بخش عظیمی از کاشی‌ها و آجرهای گنبد در اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی از بین رفته بود و سال ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۵ مرمت کاملی روی این گنبد انجام شد. اکنون بخش مهمی از آجرها و کاشی‌های گنبد شیخ لطف‌الله از دوره پهلوی اول است که اوایل دهه شصت نیز مجدداً با توجه به آسیب‌دیدگی‌هایی که مشاهده شد، سعی کردند به‌صورت موضعی روی گنبد مرمت‌هایی را انجام بدهند.

سال ۱۳۹۷ ما با ریزش بخش‌هایی از کاشی‌ها مواجه شدیم و بعد از بررسی‌ها و مطالعاتی که صورت گرفت و کارشناسان و صاحب‌نظران از گنبد بازدید کردند گفتند که با توجه به آسیب‌دیدگی شدید بخش زیرسازی و تزیینات روی گنبد، قاعدتاً باید آجرها و کاشی‌ها پیاده شوند و زیرسازی مناسبی روی گنبد مستقر شود.

این کار با فرایند مرمتی دقیق و با نظارت‌های درست با استفاده از تجربه استادکارانی که مهارت داشتند در این قسمت انجام گرفت. در دو ترک مرمت‌شده بیش از ۹۵ درصد آجرها و کاشی‌های سطح گنبد همان آجرها و کاشی‌های دوره پهلوی بوده که دوباره به‌کاربرده شده و شاید فقط ۵ درصد به علت از بین رفتن و ریختگی‌ها به‌تازگی ترمیم‌شده باشد اما عمده همان است.

تفاوتی که مشاهده می‌شود ناشی از این است که در قسمت آسیب‌دیده بندها از بین رفته، کاشی‌ها لب پر شده و سطوح دچار آسیب‌دیدگی شده است. به‌هرحال بعد از چندین سال که این بخش، از آلایندگی‌ها پاک‌سازی نشده با بخش پاک‌سازی‌شده تفاوت دارد و هیچ اتفاق خاصی رخ نداده است که دورنگی به وجود بیاورد.

انشالله با توجه به اینکه مرمت ادامه خواهد داشت همه گنبد سطح مناسب، یکسان و پایداری را خواهد داشت و فکر می‌کنم بخش مهمی از ابهامات در ذهن مشاهده‌کنندگان ناشی از این است که فکر کرده‌اند مرمت تمام‌شده و گنبد به همین شکل باقی خواهد ماند درحالی‌که اینجا یک کارگاه مرمتی است و بقیه بخش‌ها نیز باید مرمت روی آن صورت بگیرد. ضمن اینکه بعد از طرح مباحثی پیرامون مرمت گنبد، افرادی از وزارت میراث فرهنگی، صاحب‌نظران، متخصصان، اعضای شوراهای تخصصی پایگاه‌های جهانی میراث فرهنگی و پژوهشگاه میراث کشور همچنین اساتید دانشگاه هنر اصفهان و دانشگاه اصفهان دعوت شدند تا در جلسه‌ای فرایند مرمت انجام‌شده را بررسی کنند و در همان جلسه درباره نحوه ادامه مرمت بخش‌های باقی‌مانده نیز تصمیماتی گرفته شد. کارگاه مرمتی ۱۴ ترک باقی‌مانده به‌زودی تشکیل می‌شود و با استفاده ازنقطه‌نظر صاحب‌نظران کار را ادامه خواهیم داد. ما اعتقاد داریم در میراث فرهنگی کسانی که اظهارنظر می‌کنند علاقه‌مند به میراث هستند و  به‌هرحال آماده دریافت نظرات صاحب‌نظران و متخصصان هستیم و آماده‌ایم تمام فرایندها را معرفی و اگر نقطه‌نظر تکمیلی و بهتری دارند دریافت کنیم.

به‌طورکلی مرمت بناهایی مانند مسجد شیخ لطف‌الله اصفهان بر اساس چه استانداردهایی انجام می‌شود؟

پایگاه‌های میراث جهانی ما هم یک شورای کمیته راهبردی دارند و هم در استان یک شورای فنی داریم که در این‌گونه کارگاه‌ها سعی می‌کنند با توجه به ماهیت عملیات مرمتی و ضرورت‌های فنی از مشاوران و ناظران عالی کمیته‌های نظارتی و صاحب‌نظران استفاده کنند. در مواردی مثل مسجد شیخ لطف‌الله، چهل‌ستون، مسجد جامع عباسی که شاخص جهانی‌اند مرمت‌های مختلفی صورت می‌گیرد که گاه ممکن است در بخش‌هایی خاص باشد و طبیعی است که از صاحب‌نظران استفاده می‌شود. گاهی هم مرمت‌های معمول و ساده‌ای است که در مکانیسم کارهای مرمتی قرار می‌گیرد. در بحث گنبد مسجد شیخ لطف‌الله دقت‌های لازم در فرایند صورت گرفته و آنچه مسلم است اینکه کسانی که بررسی کردند تائید نهایی داشتند و گفتند که مرمت ادامه پیدا کند. باز هم هر کس از متخصصان نقطه‌نظری دارد ما خدمتگزار مردم و میراثیم و آماده‌ایم نظرات را دریافت کنیم و در ادامه مسیر به کار بگیریم.

در حال حاضر چند بنای تاریخی اصفهان باید مرمت شود و چه وضعیتی دارند؟

اصفهان به لحاظ آثار تاریخی جایگاه ویژه‌ای در کشور دارد و دارای ۲۲ هزار اثر واجد شرایط تاریخی و فرهنگی است که عمده آن سازه معماری است. به این شرح که ممکن است به لحاظ کمی آثار تاریخی سایر استان‌ها زیاد باشد اما بخش عظیمی از آن تپه‌های باستانی و سایت‌های باستان‌شناسی است درحالی‌که در اصفهان عمده این آثار سازه معماری است. حدود ۱۹۰۰ اثر از آثار تاریخی اصفهان در فهرست میراث فرهنگی ملی ایران به ثبت رسیده که بخش مهمی از آن‌ها نیازمند مرمت و بعد از مرمت، نیازمند حفاظت پایدار است.

چقدر اعتبار نیاز دارد؟

حجم اعتبار موردنیاز زیاد است اما آنچه مسلم است اینکه صرفاً تکیه ما بر منابع دولتی نیست. در استان اصفهان محور و حرکت عمومی برای مشارکت بخش خصوصی در احیای بناهای تاریخی آغاز شده است و حجم سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در مرمت اگر برآورد شود بسیار زیاد است اما تمرکز منابع دولتی هم بر نفایس ملی و روی آثاری است که قابلیت تغییر کاربری‌های مورد نظری که بخش خصوصی به آن ورود پیدا می‌کند ندارد و این نیز منابع مالی بسیاری را می‌خواهد.

استحضار دارید با توجه به تنگناهایی که دولت در بخش‌های مختلف به خاطر شرایط اقتصادی با آن مواجه است این محدودیت در مورد میراث نیز قابل ملموس و طبیعی است که ما هم محدودیت داریم اما با همین منابع نیز سعی شده بیشترین استفاده از امکانات موجود صورت بگیرد.

روز گذشته مدیر کل میراث فرهنگی اصفهان به همراه مدیر پایگاه جهانی نقش جهان و تعدادی دیگر از کارشناسان میراث فرهنگی برای برآورد هزینه‌های ادامه مرمت ۱۴ ترک باقی مانده گنبد شیخ لطف الله بازدید کردند.

انتهای پیام

با وجود اینکه تصاویر گویای واقعیت گنبد نیمه برفی مسجد شیخ لطف الله بود، اما در ساعات اولیه انتشار این تصاویر برخی مسئولان میراث فرهنگی واکنش های عجیبی نشان دادند و حتی این تصویر را فتوشاپ توصیف کردند.

اما باید دید آیا بازاریان و کسبه میدان نقش جهان اصفهان که شاهد و ناظر اصلی روز برفی گنبد شیخ لطف الله بودند نیز این تصاویر را واقعی و یا فتوشاپ می‌دانند؟

آنچه در ادامه می خوانید گفته های بازاریان اصفهان از روز برفی گنبد مسجد شیخ لطف‌الله است که برای خبرنگار ایسنا روایت کردند.

یکی از فروشندگانی که مغازه اش در میدان نقش جهان است به ایسنا، می گوید:  ساعت ۹ و نیم صبح که وارد میدان شدم، هنوز برف می بارید. با چشم خودم دیدم، برف بر روی قسمتی که جدید ساخته و مرمت شده، نبود و دقیقا روی خطی که بخش مرمت شده را از بخش قدیمی جدا می کند، قسمت برفی هم از قسمت غیربرفی جدا بود.

وی ادامه می دهد: امروز صبح نیز چند نفر بر روی پشت مسجد شیخ لطف الله، در حال بازدید گنبد بودند و دلیل آن را نمی دانم! اما دلیل اینکه چرا بر روی بخشی از گنبد برف بود و بر روی بخش دیگر برف نبود را نمی دانم، اما آنچه مشهود است گنبد دو رنگ است و ظاهری نامناسب دارد.

خانمی که در سوی دیگر میدان مغازه دارد نیز مشاهداتش را از گنبد مسجد شیخ لطف الله در روز برفی اصفهان این چنین توصیف می کند و می گوید: با چشم خود گنبد را دیدم و حتی عکس آن را گرفتم و به نظرم جالب بود که چرا بخشی از گنبد برفی و بخشی دیگر برفی روی آن نیست.

مغازه دیگری که هنوز سوالم را کامل نپرسیده بودم، اظهار می کند: به وضوح برف بر روی قسمت های قدیمی گنبد شیخ لطف الله دیده می شد، اما بر روی قسمتی که تازه مرمت شده، برفی نبود. البته عکسی از گنبد نگرفتم، اما برایم جالب بود که چرا یک بخش کوچکی از گنبد برفی نبود.

مغازه دار دیگری از روز برفی گنبد شیخ الله و دیده های خود حکایت کرد و افزود: حدود ساعت ۹ و نیم صبح وارد میدان نقش جهان شدم و به دلیل برفی بودن هوا و زیبایی میدان، شروع به فیلم گرفتن از دور تا دور آن کردم و جالب اینکه قسمتی از گنبد مسجد شیخ لطف الله برف نداشت و بخش های دیگر آن پوشیده از برف بود.

او می گوید: دلیل اینکه روی بخشی از گنبد که تازه مرمت شده برف نیست و بر روی بقیه بخش ها برف است را نمی دانم! با این اوصاف این مسجد هنوز زیبایی خود را دارد و در هر ساعت روز یک رنگ است.

این مغازه دار درباره اینکه برخی می گویند تصاویر روز برفی گنبد مسجد شیخ لطف الله فتوشاپ است، تاکید می کند: با چشم خودم گنبد را دیدم و فتوشاپی در کار نیست وحتی در همان لحظه دو گردشگر اهل کره با دوربین های خود مشغول عکس و فیلمبرداری از گنبد برفی شیخ لطف الله بودند.

یکی از بازاریانی که مغازه اش زیر مسجد شیخ لطف الله و مقابل عمارت عالی قاپو است، دیده هایش از گنبد برفی شیخ لطف الله را این چنین توصیف می کند «از سمت مسجد امام خمینی (ره) وارد میدان نقش جهان شدم که دیدم یک هشتی و یک بخش از گنبد شیخ لطف الله نه خیس بود و نه برفی روی آن. دقیقا قسمتی را که به تازگی مرمت کرده اند بدون برف بود و این کاملا توجهم را جلب کرد.

مغازه دار دیگری در سمت عمارت عالی قاپو می گوید: روز سردی بود و توجهی به گنبد شیخ لطف الله نکردم، اما همان شب در فضای مجازی تصاویر گنبد نیمه برفی را دیدم!  

مغازه دار دیگری می گوید: از سمتی که وارد میدان شدم (اشاره به قسمت مرمت شده) برفی روی گنبد شیخ لطف الله نبود، اما در سمت دیگر برف بر روی آن دیده می شد که به راحتی با چشم قابل مشاهده بود.

مغازه دیگری می گوید: روز برفی اصفهان، با چشم خودم دیدم سمتی از مسجد شیخ لطف الله برف نشسته بود و قسمت دیگری که به تازگی رنگ شده (مرمت شده) برفی روی آن نبود که توجهم را جلب کرد و دلیل آن را نمی دانم! اما همان شب در کانال های مختلف اصفهان تصویری همانند آنچه مشاهده کرده بودم را دیدم که بخش از گنبد شیخ لطف الله برفی و بخش دیگری برف نداشت.

او در خصوص اینکه عکس برفی نبودن بخشی از مسجد شیخ لطف الله فتوشاپ است یا خیر، می گوید: چنین چیزی صحت ندارد و فتوشاپی در کار نیست و با چشم خودم گنبد را تماشا کردم.این صحبت ها گوشه ای از روایات بازاریان میدان نقش جهان از روز برفی گنبد شیخ لطف الله است که چشمان آنها واقعیت این روز را دیده و فتوشاپ این گنبد را انکار می کنند…

انتهای پیام

به گزارش خبرنگار مهر، در این هفته پس از آنکه تعدادی از ایرلاین‌های خارجی پروازهای خود را به مقصد ایران لغو کردند، بسیاری از آژانسداران هم نگران لغو تورهای ورودی خود شدند چرا که برخی از تورهای ورودی پس از سقوط هواپیمای اوکراینی کنسل شد. مانند تورهای ژاپنی و چینی.

در این میان رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی که بیشتر در حوزه خروج مسافر اقدام می‌کند، اعلام کرد که این کنسلی تا ۷۰ درصد پیش رفته است در حالی که نایب رئیس جامعه تورگردانان ایران به خبرنگار مهر گفت که این آمار را الان نمی‌توان اعلام کرد و باید چند روزی بگذرد تا این لغو تورها خود را نشان دهد.

تکذیب آمار ۷۰ درصدی لغو تورها

ولی تیموری معاون گردشگری کشور با رد لغو ۷۰ درصدی تورهای ورودی به دلیل اتفاقات اخیر، گفت: قطعاً کسی نمی‌تواند منکر تأثیر بد اتفاقات اخیر در صنعت گردشگری باشد ولی این موضوع می‌تواند با آرامشی که کشور می‌گیرد، حل شود.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی و گردشگری درباره لغو پروازهای خارجی گفت: پروازها کنسل شده‌اند، پس سازمان هواپیمایی حالت فورس ماژور را برای بلیت‌ها در نظر می‌گیرد. طبیعتاً پس از آن به محض اعلام سازمان هواپیمایی مبنی بر لغو پروازها، هتل‌ها هم صددرصد همکاری‌های لازم را خواهند کرد. چون این موضوع در قراردادهای جامعه تورگردانان و هتل‌ها آمده است.

تیموری همچنین در واکنش به صحبت‌های اخیر رئیس انجمن دفاتر مسافرتی مبنی بر لغو ۷۰ درصد تورهای ورودی گفت: این انجمن بیشتر در حوزه خروج گردشگر فعالیت می‌کند تا ورود گردشگران به کشور. ما اکنون آمار دقیقی از لغو تورهای ورودی به کشور نداریم. بنابراین به بررسی بیشتر نیاز است. من نمی‌دانم این آمار ۷۰ درصدی را بر چه اساسی اعلام کرده‌اند! ما از این مسائل زیاد داشته‌ایم؛ مانند خروج آمریکایی‌ها از برجام و یا پرواز پهپادها. ولی تمام این مسائل را حل کرده‌ایم و طبیعی است در این شرایط تعدادی از تورها کنسل شود.

وی ادامه داد: البته الان در فصل «های سیزن» نیستیم که بگوییم لغو تورها خود را نشان داده است. بنابراین توقع می‌رود همکاران ما حرفه‌ای عمل کنند. به هرحال وقتی کشوری در مدت زمان کوتاهی در حالت التهاب قرار می‌گیرد، طبیعی است از تعداد سفرها کم شود. پرواز هم یکی از آیتم‌هایی است که نشان می‌دهد مسافر به کشور می‌آید و برای ما مهم است. این موضوع را با سازمان هواپیمایی پیگیری می‌کنیم.

در هفته گذشته برخی از ایرلاین‌های خارجی مانند هواپیمایی امارات اعلام کرده پروازهای تاریخ ۸ ژانویه تا ۸ فوریه لغو شده است. هواپیمایی اطلس گلوبال هم اعلام کرده پروازهای این شرکت در مسیرهای آمستردام، لندن و پاریس تا پایان ماه مارچ ۲۰۲۰ لغو و تمام بلیت‌های صادرشده در این مسیرها لغو و استرداد کامل می‌شود.

اطلس گلوبال گفته در صورت اصرار مسافر برای استفاده از بلیت، فقط مسیرهای یک طرفه خروج از تهران تا تاریخ ۲۲ ژانویه و یا مسافرانی که بخشی از مسافرت خود را انجام داده و بازگشت آنها قبل از تاریخ ۲۲ ژانویه است، می‌توانند از بلیت جایگزین در ادامه مسیر استانبول به این مقاصد پروازی استفاده کنند.

انجمن دفاتر خدمات مسافرتی به وزیر میراث فرهنگی نامه نوشت

حرمت الله رفیعی رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران در پی لغو برخی پروازهای خطوط خارجی به ایران در این‌نامه نوشته است: «در شرایط فعلی کشور با توجه به شرایط خاص منطقه و لغو گسترده تورهای ورودی، احتمال بروز ضرر و زیان مالی دفاتر و آژانس‌های هواپیمایی که در زمینه ورود گردشگر به ایران فعالیت دارند، وجود دارد. بنابراین دستور فرمائید به منظور جلوگیری از خسارات احتمالی دفاتر و آژانس‌های فعال در حوزه تورهای ورودی هماهنگی‌های لازم را با نهادهای ذیربط و خصوصاً جامعه هتلداران کشور برای همکاری در لحظات فورس ماژور مبذول شود.»‌

در این هفته همچنین خبرگزاری مهر در گزارشی درباره اجرای تورهای گردشگری NO SHOPPING در ایران نوشت و اعلام کرد که آژانس‌های مسافرتی کارگزار در خارج از کشور به آژانس‌داران ایرانی اعلام می‌کنند توری که فروخته‌ایم خرید ندارد. یعنی راهنمای تور اجازه بردن گردشگران به مراکز خرید را ندارد. آنها فقط قرار است از مراکز دیدنی ایران بازدید کنند. این نوع‌تور در کشورهای دیگر هم رایج است به‌ویژه در چین و ترکیه.

در کشورهای دیگر، این یک روال است و کارگزاران و برگزار کنندگان تور، از پیش با فروشندگان صحبت می‌کنند تا اگر مسافر از آنها خریدی کرد، درصدی از آن خرید به شرکت داده شود. از آن درصد هم به راهنما مبلغی تعلق می‌گیرد. ولی در ایران این ساز و کار وجود ندارد. معمولاً این کمیسیون در ایران به راهنمای ایرانی یا خارجی و یا حتی راننده تعلق می‌گیرد ولی در کشورهای دیگر این کمیسیون بین فعالان برگزاری آن تور تقسیم می‌شود.

این هفته چهل‌وپنجمین نشست ستاد مرکزی هماهنگی خدمات سفر، با حضور نمایندگان دستگاه‌های مختلف در سالن مذاکرات مرکز همایش‌های بین‌المللی صدا و سیما برگزار شد و مسئولان بخش‌های مختلف سازمان صداوسیما، برنامه‌های خود را در حوزه معرفی جاذبه‌های گردشگری کشور در نوروز ۹۹ معرفی کردند.

در این برنامه فرشید شکیبا سرپرست حوزه قائم مقامی رئیس مرکز سیمای استان‌ها گفت: ما کلیپ‌ها و مستندهای جذاب گردشگری را تولید کرده‌ایم که حتی برخی از آنها در قطارها نیز پخش می‌شود. بیش از ۱۰۰ عنوان کلیپ بین ۴ تا ۷ دقیقه تولید شده است. «شبکه شما» به‌عنوان شبکه گردشگری فعالیت دارد و روزانه سه ساعت از برنامه‌های خود را به گردشگری اختصاص می‌دهد.‌

ده هزار تومان اعتبار برای جذب گردشگر در بودجه ۹۹

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی وضعیت بخش وزارت میراث فرهنگی در لایحه بودجه ۹۹ پرداخت طبق این بررسی اعتبار پیش‌بینی شده برای جذب هر گردشگر در حدود ۱۰ هزار تومان است. این گزارش بود که دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ این مرکز با عنوان «بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور ۴۷. بخش میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی» تهیه کرد و نوشت: با توجه به هدف کمی ۸ میلیون گردشگر ورودی در لایحه سال ۱۳۹۹ اعتبار پیش‌بینی شده برای جذب هر گردشگر در حدود ۱۰ هزار تومان (یا به‌عبارتی کمتر از یک دلار است) که این هزینه شامل همه فعالیت‌های تعریف شده برای جذب گردشگران ورودی است و با میانگین هزینه‌کرد کشورهای رقیب خصوصاً در حوزه بازاریابی برای جذب گردشگر بسیار فاصله دارد.

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تاکید شده است که در خصوص گردشگری داخلی نیز با توجه به هدف کمی ۷۵ میلیون نفر برای گردشگران داخلی در لایحه سال ۱۳۹۹ اعتبار اختصاصی برای هر گردشگر در حدود ۵ هزار تومان است که این هزینه شامل همه فعالیت‌های تعریف شده برای توسعه گردشگری داخلی است.

برف گنبد مسجد شیخ لطف الله را سفید نکرد

برفی که به‌تازگی در اصفهان باریده، روی بخش مرمت‌شده گنبد مسجد شیخ لطف الله ننشست این موضوعی بود که این هفته در فضای مجازی به سرعت پیچید. کارشناسان می‌گفتند که این اتفاق عجیبی است که علت آن را باید در مرمت جنجالی این گنبد بررسی کرد. اما همچنان مدیر پایگاه میراث فرهنگی میدان نقش جهان روی مرمت اصولی گنبد تاکید داشت.‌

ا ختصاص سوخت به کارگاه‌های صنایع دستی

وزارت میراث فرهنگی به‌تازگی جزئیات اختصاص سوخت به کارگاه‌های صنایع‌دستی را اعلام کرده که براین اساس به کارگاه‌هایی که لوله‌کشی گاز ندارند، سوخت گرمایشی داده می‌شود.

این کار منوط به این است که مشخص شود رشته‌های صنایع‌دستی هرکدام چه سوختی و به چه مقدار نیاز دارند. در این راستا مقرر شد دفتر فناوری اطلاعات وزارت میراث فرهنگی این اطلاعات را روی سامانه‌ای که منتج به صدور مجوزهای صنایع‌دستی می‌شود، وارد کند؛ همچنین یک وب‌سرویس برای ارتباط مشترک وزارتخانه با شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی فراهم شود. در همین‌راستا برای برخی کارگاه‌ها مثل سفالگری و شیشه‌گری سنتی و رشته‌های مشابه، «سوخت پروسه تولید» تخصیص پیدا کرد و برای بعضی از رشته‌ها سوخت فرآیندی مانند باتیک و چاپ قلمکار در نظر گرفته شد.

علی اصغر نجف پور در گفت وگو با ایسنا، در خصوص ادعای فتوشاپ بودن عکس‌های منتشر شده از مسجد شیخ لطف الله، اظهار کرد: اگر مسئولان چنین ادعایی دارند، باید صبر کرد تا برف دیگری در اصفهان ببارد و فتوشاپ ها مشخص شود.

وی با تاکید بر اینکه مسئولان نمی توانند از هر دو طرف این قضیه را به نفع خود اعلام کنند، افزود: باید مشخص شود و مسئولان میراث فرهنگی باید قویا از مرمت انجام شده دفاع کنند و یا باید به طور کلی و محکم این عکس را فتوشاپ بدانند و آن را تکذیب کنند و اگر این تفاوت را ناشی از مرمت صحیح بنا می دانند آن را محکم اعلام کنند.

این مدرس رشته مرمت در دانشگاه هنر اصفهان با بیان اینکه تفاوت دو قسمت مرمت شده و نشده، حسن کار نیست، تصریح کرد: با این تفاوتی که اکنون بین این دو بخش بنا مشاهده می شود، چگونه این بنا ۴۰۰ سال این حسن را نداشته و همچنان باقی مانده است؟

تفاوت این دو بخش، نقص کار محسوب می شود

نجف پور ادامه داد: تفاوت این دو بخش، نقص کار محسوب می شود و حرف پیشین کارشناسان در مورد این مرمت را تایید می کند. گنبدمسجد شیخ لطف الله تلفیقی از آجر و کاشی است و بخش های از آن کاشی رنگی لعاب دار و شیشه ای است و بخشی از آن آجر بدون لعاب است و همین تلفیق دلیل رحجان و زیبایی این مسجد است.

وی در خصوص علت ننشستن برف در قسمت مرمت شده گنبد مسجد شیخ لطف الله، اظهار کرد: یک کارشناس مرمت تا زمانی که از نزدیک بنا را بازرسی نکند، نمی تواند نظر قطعی خود را ارائه دهد. 

این کارشناس رشته مرمت در دانشگاه هنر اصفهان با بررسی علمی این موضوع، گفت: آجر و بیسکوئیت کاشی در زمان پخت در دماهای بالا دچار تغییرات فیزیکی و شیمیایی مختلفی می‌شود که حاصل نهایی همان آجری است که از کوره خارج می شود و می بینیم.

نجف پور با بیان اینکه یکی از این اتفاقات در سطح بیرونی آجر رخ می‌دهد که بیشترین مواجهه را با حرارت دارد، افزود: در این موضع از کاشی به دلیل نزدیکی به حرارت و بالا رفتن دما تا نزدیکی دمای ذوب حالتی شبیه به ذوب رخ می‌دهد که اگر دما بالاتر رود سطح آجر ذوب و گاهی روان می شود. اگر به سطح آجرهای سوخته در کوره که اصطلاحاً به «آجر جوش» معروف است نگاه کنیم این حالت را خواهیم دید.

این مدرس رشته مرمت در دانشگاه هنر اصفهان توضیح داد: قبل از سوختن و تبدیل به آجر جوش در سطح آجر حالتی شبیه به شیشه ای شدن رخ می‌دهد که به پدیده «زینترینگ» شهرت دارد. این لایه زینتر شده (شیشه ای) ویژگی هایی دارد که در برخی از مصارف آجر این ویژگی ها مطلوب است، از جمله این ویژگی ها عدم نفوذپذیری یا نفوذپذیری بسیار ناچیز نسبت به آب و عدم نفوذ غبار و چرکی به داخل خلل و فرج آجر است و معمولاً مقدار ناچیز چرکی های نشسته روی سطح نیز بر اثر بارش نزولات جوی شسته شده و زدوده می‌شود.

وی اتفاقی که در مسجد شیخ لطف الله رخ داده است را ناشی از سائیدن سطح آجر با استفاده از برس خشن دانست و گفت: این کار باعث حذف این لایه شبه شیشه ای از سطح آجرهای موجود شده که علاوه بر تغییر رنگ و روشن شدن رنگ فعلی، در آینده نه چندان دور (شاید کمتر از ۵ سال) این بخش مرمت شده نه تنها روشن تر از سایر بخش ها نخواهد شد، بلکه به احتمال قریب به یقین به شدت تیره تر و چرک تر به نظر خواهد رسید. شاید یکی از دلایلی که باعث شده عاملان تصمیم بگیرند لایه محافظی با مواد ناشناخته و اعلام نشده، روی سطح گنبد اجرا کنند، همین مطلب است.

نجف پور ادامه داد: بهتر است در مورد مرمت بقیه ترک های باقی مانده نهایت احتیاط به عمل آید و با حذف تیم قبلی و دعوت از گروه توانمند مراحل مرمت را بدون دوغاب ریزی روی سطح کاشی و بدون برس کشی برای حذف دوغاب ها و … انجام دهند.

وی در خصوص بارش برف روز گذشته در اصفهان و ابهامات نبود برف روی گنبد مسجد در محل ترک جدید، گفت: برف در دیگر قسمت های گنبدهای باقی مانده که این مطلب نیز موارد فوق را تائید می کند، یعنی در قسمت های مرمت شده و سائیده شده با برس به دلیل حذف لایه زینتر شده برف روی آجرهای بدون لعاب باقی نمانده است.

این مدرس رشته مرمت دانشگاه هنر اصفهان با بیان اینکه این حالت آب گریزی نیست، بلکه هیدروفیلی یا آب خواهی است، توضیح داد: این مطلب دو دلیل علمی دارد. یکی به دلیل خراشیده شدن و حذف لایه زینتر که باعث انعکاس بخشی از نور خورشید می شود، جذب گرمای حاصل از تابش در بدنه ها و بالطبع گرمتر بودن جسم آجر باعث ذوب شدن برف در این ناحیه شده است. دوم اینکه به دلیل خراشیده شدن و حذف لایه زینتر از سطح آجر، ضریب جذب آب در سطح آجر افزایش یافته و در واقع حالتی شبیه به مکش برف ذوب شده در سطح رخ داده و طبیعتاً برفی باقی نمانده است.

آسب به گنبد در دمای پایین بعد از بارندگی

وی در خصوص اینکه آیا احتمال دارد باران یا برف جذب شده به زیر گنبد آسیب برساند، گفت: آسیب به گنبد مستقیم نخواهد بود. اما اگر هوا بعد از بارندگی سردتر شود و نفوذ بارندگی داشته باشیم، زمانی که یخ بزند از دمای صفر تا منفی چهار درجه افزایش حجم می دهد و حالتی به نام یخ‌بُر شدن ایجاد می شود و این حالتی است که باعث ترکیدن بطری فلزی در فریزر می شود همان حالت در کاشی و آجر نیز به وجود آمده و در کوتاه مدت بعد از یخ زدگی شروع به متلاشی، اضمحلال کاشی و آجر می شود.

نجف پور تاکید کرد: اگر دلیل این اتفاق حسن کار مرمت انجام شده است، نباید مسئولان بگویند که فتوشاپ است و اگر این تفاوت را ناشی از فتوشاپ می‌دانند، نباید بگویند که حسن کار است.

انتهای پیام