برچسب: گردشگر

به گزارش خبرنگار مهر، امضای چند تفاهم نامه برای نشر کتاب درباره ایران به زبان چینی و در کشور چین، برگزاری نمایشگاههای دوجانبه و تبادلات فرهنگی هنری از جمله نتایج جلسات رسمی این گروه بود.

هیو موچین (Hu Muqing) رئیس موزه هنرهای کلکسیونی شانگهای (Shanghai Art Collection Museum) درباره این سفر گفت: «این سفر بسیار شاخصی برای من بود. مهمان‌نوازی ایرانی را در رفتار مسئولان دولتی و مدیران موزه‌هایی که از آن‌ها بازدید کردیم گرفته تا دوستانمان در ایران و مردم عادی دیدیم.»

این هنرمند با اشاره به بازدیدشان از موزه ملی ایران، موزه و کتابخانه ملی ملک، موزه مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس و البته موزه هنرهای معاصر اصفهان تصریح کرد: «ما موزه‌های ایران را خیلی حرفه‌ای و جالب توجه دیدیم مخصوصاً موزه هنرهای معاصر اصفهان را که در آن یک افتتاحیه استاندارد بین‌المللی برای نمایشگاه مشترکمان برگزار شد. همچنین در موزه ملک دیدیم که چه قدر تشابهات و اشتراکات فرهنگی ایران و چین زیاد است اما کمتر در این مورد صحبت شده است.» 

او که در حاشیه بازدیدش از خانه- آتلیه هوشنگ جزی‌زاده،چهره ماندگار نگارگری، صحبت می‌کرد، افزود: «اصفهان واقعاً پایتخت هنر است. هتلی که در آن اقامت داشتیم، استودیوی آقای جزی‌زاده، مینیاتوریست ایرانی که از آن بازدید کردیم و موزه هنرهای معاصر همه این فضاها اتمسفر قوی هنری داشتند. نقاشی‌های کاخ موزه چهلستون هم بسیار زیبا و فوق العاده بودند.» 

موچین که در صدر گروهی با عنوان «هیات تبادلات فرهنگی یک جاده، یک کمربند» به ایران سفر کرده بود و طی سال‌های اخیر پروژه‌های مشترکی در حوزه میراث ناملموس جاده ابریشم با همکاری بنیاد هنری بردبار انجام داده است، اضافه  کرد: «اصفهان از قدیم یک پایگاه مهم در جاده ابریشم بوده است. حالا که دولتمردان چینی طرح یک جاده و یک کمربند را ارائه کرده اند، اصفهان و ایران می‌توانند به عنوان پلی شهرهای مختلف این مسیر را به هم وصل کنند.»

او در صحبت‌هایش با اشاره به نمایش آثار کودکان ایرانی در شانگهای و آثار کودکان چینی در اصفهان، با موضوع جاده ابریشم، تصریح کرد: «نمایشگاه آثار هنری کودکان و نوجوانان ایرانی  و چینی که در اصفهان و شانگهای برگزار شد، یک شروع خیلی خوب بود و امیدواریم که در آینده بتوانیم ارتباطات قوی‌تری با اصفهان و ایران در حوزه تبادلات فرهنگی برقرار کنیم.»

پروفسور پن‌یولونگ (Professor Pan Youlong) رئیس دانشکده هنر و صنایع دستی دانشگاه فوژو (Fuzhou University) درباره هیات هنرمندان چینی اعزامی به ایران، آنها را از جمله هنرمندان مهمی که در سطح ملی و بین‌المللی شناخته شده هستند و جوایز نقره و طلی متعددی در داخل  و خارج از کشور کسب کرده‌اند، خواند. به روایت او این سفر و البته برپایی نمایشگاه در ایران، در راستای تبادلات فرامرزی در حوزه میراث فرهنگی ناملموس بشری محسوب می‌شود. مخصوصاً که استان فوجیان که شماری از این هنرمندان از این استان عازم ایران شده‌اند، سهم به سزایی در حوزه تامین مواد اولیه، میانی و نهایی صنایع دستی دارد و به طور ویژه در رشته‌های منبت‌ چوب، سرامیک، سنگ‌تراشی، مجسمه‌سازی و انواع حکاکی روی عقیق و یشم، صاحب سخن است. 
به گفته او فوجیان زادگاه هنر لاکی و سنگ‌تراشی و سرامیک است و این می‌تواند زمینه همکاری‌های بیشتر در حوزه صنایع دستی را میان ایران و چین فراهم کند. 

این هیات چینی سفرشان را از تهران و جلسه رسمی با حضور مدیر موزه ملی ایران و بازدید از این موزه آغاز کردند. سپس بازدید و جلسه رسمی در موزه ملی ملک را تجربه کردند و  موزه جواهرات ایران را نیز دیدند. پس از آن راهی شیراز شدند تا دو جلسه با رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس برگزار کنند که در این بازدید از مخزن مرکز اسناد هم دیدن کردند. 

سپس راهی ساختمان شهرداری شیراز شدند تا با معاون فرهنگی شهردار دیدار کنند. این گروه سفرشان به شیراز را با بازدید از ارگ کریمخان، بازار شیراز، مسجد نصیرالملک، تخت جمشید و نقش رستم به پایان رساندند و راهی اصفهان شدند. اقامت هنرمندان چینی در اصفهان با حضور در افتتاحیه نمایشگاه «سمفونی دوستی راه ابریشم» در موزه هنرهای معاصر اصفهان آغاز شد و در ادامه این گروه توانستند از میدان نقش جهان، کاخ موزه چهلستون، مسجد شیخ لطف الله و مسجد جامع عباسی دیدن کنند. پایان بخش سفرشان نیز حضور در یک رویداد فرهنگی (cultural program) با موزه آشنایی با فرش ایرانی در دوستداران فرش بود. آن‌ها سپس به تهران بازگشتند و سفر ایرانشان را با بازدید از کاخ موزه گلستان به پایان بردند. 

این هیات که به دعوت بنیاد هنری بردبار به ریاست حسین بردبار و موزه هنرهای معاصر اصفهان وابسته به سازمان فرهنگی، اجتماعی، ورزشی شهرداری اصفهان به ایران سفر کرده بودند، در فضاهای مختلف از جمله ورودی موزه ملی ایران، رو به روی ارگ کریمخان، بالای کاخ تچر در تخت جمشید، در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان و صحن مسجد جامع عباسی با پرچمی عکس یادگاری گرفتند که بر رویش نوشته شده بود: هیات تبادلات فرهنگی یک جاده، یک کمربند (the Belt & Road cultural exchange delegation) . 

آنها همچنین به مدیران موزه های مورد بازدید و مسئولان فرهنگی هدایای نفیسی دادند که معرف صنایع دستی و میراث فرهنگی ناملموس چین بودند. از جمله ابریشم دوزی دورو و ظرف چای چینی و اندوزی با نقش قصر ممنوعه پکن.

خبرگزاری مهر– گروه استان‌ها: ثبت جهانی هورامان، منطقه‌ای که در بین استان‌های کردستان و کرمانشاه مشترک بوده، چندین سال است در اولویت قرارگرفته و علیرغم اقدامات مختلف تاکنون این مهم جنبه عملیاتی به خود نگرفته است.

هورامان به دلیل ویژگی‌های خاص جغرافیایی، معماری ویژه، نوع زندگی مردم و همچنین آداب‌ورسوم خاص یکی از مناطق پر گردشگر در استان و حتی کشور به شمار می‌رود و به همین دلیل ثبت جهانی این منطقه یکی از اولویت‌های دولت طی چند سال اخیر بوده است.

در راستای تسریع در ثبت جهانی این منطقه پایگاه منظر فرهنگی و تاریخی هورامان از شش سال قبل شکل‌گرفته و در راستای عملیاتی کردن این مهم فعالیت‌ها و برنامه‌های مختلفی را در سطح استان کردستان انجام داده است.

پویا طالب نیا مدیر پایگاه منظر فرهنگی، تاریخی هورامان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به پایان مطالعات ثبت جهانی این منطقه، گفت: هم‌اکنون ما وارد مرحله اجرایی ساماندهی روستاها شده‌ایم.

تشکیل کارگروه ساماندهی روستاهای منطقه هورامان

وی با اشاره به اقدامات در دستور کار در راستای اجرایی کردن موضوع ساماندهی روستاها، افزود: عملیاتی کردن این مهم نیاز به تشکیل کارگروه ویژه متشکل از استانداری کردستان، میراث فرهنگی، فرمانداری و بخشداری‌های حوزه استحفاظی دارد تا با یک مدیریت واحد کارها به بهترین شیوه انجام شود.

مدیر پایگاه منظر فرهنگی و تاریخی هورامان با اشاره به اینکه کار ساماندهی روستاهای این منطقه به‌صورت نمونه در روستای دولاب انجام‌شده است، افزود: این طرح موفقیت‌آمیز بوده و برای سایر روستاها از آن می‌توان الگوبرداری کرد.

طالب نیا با اشاره به اینکه این مطالعات در قالب مردم‌شناسی، باستان‌شناسی، علوم طبیعی، معماری، اسناد تاریخی و هوار نشینی انجام‌شده است، یادآور شد: ساماندهی روستاها نیازمند اعتبارات ویژه است تا بلکه طی ۲ ماه آینده مدارک لازم برای تهران ارسال شود تا استان با آمادگی کامل منتظر بررسی‌های کارشناسان باشد.

وی با اشاره به فعالیت‌های مطالعاتی صورت گرفته در راستای شناسایی ظرفیت‌های تاریخی در منطقه هورامان، بیان کرد: بیش از ۵۰۰ اثر باستانی مربوط به دوران پارینه‌سنگی تا اواخر دوران اسلامی در این منطقه تاریخی شناسایی‌شده است.

وی اضافه کرد: پایگاه منظر فرهنگی، تاریخی هورامان درصدد است از خروجی این مطالعات که در راستای تدوین پرونده ثبت جهانی هورامان مورداستفاده قرار می‌گیرد، اطلس باستان‌شناسی منطقه هورامانات را تهیه و تدوین کند.

پژوهش‌های کارشناسان از سال ۲۰۱۱ تاکنون نشان داده است، تغییرات محسوسی در معماری شهر اورامان روی‌داده و مسئولان باید با وضع قوانینی این رویه را متوقف کنندمدیر پایگاه منظر فرهنگی تاریخی هورامان با اشاره به این‌که اولویت اصلی حفظ بافت سنتی و میراث فرهنگی منطقه است، اظهار داشت: ثبت جهانی اورامان از تغییر بافت معماری اصیل آن جلوگیری می‌کند و سبب حفظ برخی از فرهنگ‌های غنی مردم منطقه می‌شود.

طالب نیا عنوان کرد: پژوهش‌های کارشناسان از سال ۲۰۱۱ تاکنون نشان داده است، تغییرات محسوسی در معماری شهر اورامان روی‌داده و مسئولان باید با وضع قوانینی این رویه را متوقف کنند.

وی با بیان این‌که گردشگران برای دیدن اصالت و غنای یک منطقه در آن حضور می‌یابند، همکاری و همراهی مسئولان برای حفظ و صیانت از اورامان را ضروری دانست و از اجرایی شدن فعالیت‌های حمایتی در روستاهای منطقه اورامانات خبر داد و گفت: اولویت این فعالیت‌ها با روستاهایی است که قابلیت جذب گردشگر در آن‌ها وجود دارد.

دستور رئیس‌جمهور برای تسریع در ثبت جهانی هورامان

درحالی‌که مطالعات و کارهای تحقیقاتی و پژوهشی در راستای ثبت جهانی هورامان همچنان دنبال و پیگیری می‌شود که چندی قبل رئیس‌جمهور در نامه‌ای از وزیر میراث فرهنگی کشور خواست که ثبت جهانی هورامان را در اولویت فعالیت‌های خود قرار داد.

محسن علوی مدیرکل میراث فرهنگی استان کردستان به خبرنگار مهر گفت: نامه‌ای از سوی ریاست جمهوری برای در اولویت قرار گرفتن ثبت جهانی هورامان در برنامه‌های سال جاری میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور به این وزارت خانه ارسال‌شده است.

وی با اشاره به دستور رئیس‌جمهور در راستای تسریع در ثبت جهانی هورامان، بیان کرد: هماهنگی‌های لازم در راستای ارسال پرونده ثبت جهانی هوارمان به یونسکو صورت گرفته و نماینده این سازمان بین‌المللی نیز در سفر به استان کردستان از نزدیک در جریان اقدامات و برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده قرار گرفت.

پرونده ثبت جهانی هورامان بعد از چهار سال تلاش در ۲ استان کردستان و کرمانشاه تکمیل و برای بررسی‌های اولیه طی روزهای آینده به سازمان جهانی یونسکو ارسال می‌شودوی افزود: پرونده ثبت جهانی هورامان بعد از چهار سال تلاش در ۲ استان کردستان و کرمانشاه تکمیل و برای بررسی‌های اولیه طی روزهای آینده به سازمان جهانی یونسکو ارسال می‌شود.

علوی گفت: این منطقه تاریخی از جغرافیای فرهنگی و تاریخی وسیعی برخوردار بوده و به همین دلیل نیز پراکندگی آثار شناسایی‌شده آن در ۷۶ روستای منطقه اورامانات در شهرستان‌های سروآباد، کامیاران و سنندج است.

درحالی‌که مسئولان استان کردستان و حتی استان کرمانشاه از پایان مطالعات در خصوص تکمیل پرونده ثبت جهانی هورامان سخن به میان می‌آورند که در جلسه چندی قبل نماینده یونسکو در سنندج، ابهاماتی در خصوص ثبت جهانی هورامان مطرح شد.

حفظ وضع موجود روستاهای منطقه یکی از نیازهای لازم و ضروری است

در این جلسه حسن طالبیان معاون وزارت میراث فرهنگی کشور با تأکید بر لحاظ کردن کل منطقه هورامان با تمامی داده‌های موجود در تدوین پرونده ثبت جهانی، گفت: نقشه‌های منطقه هورامان باید به سمت معرفی معماری و وضع موجود سوق داده شود و در این راستا تهیه شوند.

وی اظهار داشت: باید برای هر مشکلی در حوزه معماری، طبیعت، فرهنگ و… یک طرح سامان‌دهی داشته باشیم تا بتوانیم در حفظ وضعیت موجود و ارتقای آن به نحو احسن اقدام کنیم.

طالبیان با اعلام حمایت از تشکیل کمیسیون عالی هورامان، افزود: مسئولیت این کمیسیون را شخصاً به عهده می‌گیرم و امور مربوط به ثبت جهانی هورامان را تا حصول نتیجه پیش خواهیم برد.

در ادامه این نشست مشاور ارشد یونسکو نیز در خصوص روند ثبت جهانی هوارمان و همچنین موانع پیش روی این مهم مواردی را مطرح کرده و خواستار تسریع در رفع این نواقص و مشکلات شد و از مسئولان ایرانی خواست که زمینه را برای تسریع در اجرایی کردن این مهم فراهم کنند.

پروفسور یوکایوکیلتو مشاور ارشد یونسکو با اشاره به موارد حائز اهمیت در ثبت جهانی هورامان گفت: بروکراسی اداری نباید مانعی برای پیشبرد اهداف  ثبت جهانی این منطقه باشد.

حفظ معماری منطقه هورامان ضروری است

وی ضمن مهم خواندن معماری سنتی منطقه هورامان به‌عنوان یک ارزش مهم، افزود: ساخت‌وسازها با همکاری مردم منطقه هورامان باید ساماندهی شود و از ساخت‌وساز به شیوه مدرن جلوگیری شود.

مشاور ارشد یونسکو بر لزوم مشخص ساختن نقاط شاخص منطقه و برجسته ساختن آن‌ها، برنامه‌ریزی برای حفاظت از طبیعت و معماری این منطقه، تدوین استراتژی‌های مقابله با مشکلات و حوادث احتمالی طبیعی، شناسایی همه مسئولین و کسانی که به نحوی در فرآیند ثبت جهانی هورامان دخیل هستند تأکید کرد.

وی با اشاره به دیگر نیازهای پیش روی ثبت جهانی هورامان، ازجمله ارتقای ظرفیت‌های موجود در منطقه و سطح خدمات بهداشتی و زیرساخت‌ها، اظهار داشت: مردم منطقه یکی از اهرم‌ها و گزینه‌های مهم در حفظ وضع موجود، ارتقاء و بازسازی منطقه هستند که باید مدنظر مسئولین استان و کشور باشند.

درحالی‌که مسئولان از امیدواری در خصوص روند ثبت جهانی هورامان صحبت می‌کنند که مشاور ارشد یونسکو با شرط‌هایی که اعلام کرد روند ثبت جهانی هورامان را با تردید مواجه کرده است.

در حال حاضر تأمین زیرساخت‌های اولیه ازجمله مسیر دسترسی به منطقه، حفظ بافت سنتی و جلوگیری از ساخت‌وسازهای جدید، فرهنگ‌سازی در بین اقشار مختلف مردم و … ازجمله اولیه‌ترین مشکلات و موانع پیش روی ثبت جهانی هورامان به شمار می‌روند.

در نهایت پرونده جمع‌آوری‌شده در حوزه‌های مختلف در خصوص هورامان تکمیل و در اختیار یونسکو قرار گرفته است ولی به نظر می‌رسد که در بعضی از حوزه‌های زیرساختی هنوز این منطقه با مشکلات و نیازهای اساسی مواجه است.

یک تیم متشکل از متخصصان مرمت توانست با کمک روش‌های پیشرفته آثار هنری و بخش‌هایی از ساختمان مجلل سه‌طبقه‌ای را  که تقریبا در اثر فوران آتشفشان «وزوو» در سال ۷۰ میلادی نابود شده بود، نجات دهد.

این خانه باستانی که با نام «خانه دویست‌ساله» شناخته می‌شود، در  شهر رومی «هرکولانیوم» واقع شده است و برای اولین‌بار در سال  ۱۹۳۸ کشف ‌شد. عنوان «خانه دویست‌ساله» از آن جهت برای این بنا در نظر گرفته شده که سال ۱۹۳۸، دویستمین سالگرد کاوش‌هایی بود که به کشف ویرانه‌های شهر باستانی «هرکولانیوم» منجر شد.

 از موزاییک‌های تقریبا سالم، نقاشی‌های دیواری با موضوعات اسطوره‌ای و سبک معماری بخصوص این بنا می‌توان دریافت که «‌خانه دویست‌ساله» یکی از نفیس‌ترین بناهای خصوصی شهر «هرکولانیوم» بوده است.

«لزلی رینر» –  یکی از کارشناسان موسسه حفاظت «‌گتی» – بیان کرد: «این ساختمان تاریخی را می‌توان به عنوان جواهری برای این منطقه محسوب کرد.»‌

«خانه دویست‌ساله» هم همچون بسیاری ‌از خانه‌های باستانی «پمپئی» به دلیل غفلت در مدیریت، از سال ۱۹۸۳ تاکنون تعطیل بود و تا امروز امکان بازدید از بنا برای عموم فراهم نشده بود.

کارشناسان معتقدند پروژه‌های مرمت و بازسازی‌ سال‌های گذشته بیش از آن که در مرمت این بنا مفید باشند به آن آسیب زده‌اند؛ برای مثال موادی که برای محافظت از رنگ‌ نقاشی‌های دیواری این بنای تاریخی استفاده شده بود، روند ناپدید شدن رنگ‌ها را تسریع کرده بود.

با این‌که شهر «هرکولانیوم» بسیار کوچکتر از  «پمپئی» است، اما ویرانه‌های آن به مراتب سالم‌تر از ویرانه‌های «پمپئی» هستند چراکه ویرانه‌های «هرکولانیوم» زیر خاکسترهای بسیار زیادی مدفون شده بودند و این امر سبب شده بود تا دسترسی سارقان به این ویرانه‌ها کمتر شود.

با توجه به بقایای قابل توجه کشف‌شده در شهر باستانی «هرکولانیوم» می‌توان دریافت که این شهر در مقایسه با «پمپئی»، خانه‌ افراد ثروتمندتری بوده است.

به گزارش خبرنگار مهر، در این یادداشت آمده است: واژه اربعین در متون دینی و مجموعه های حدیثی از ارزش والایی برخوردار است. آثار حفظ چهل حدیث، اخلاص عمل در چهل روز و دعای عهد در چهل صبح، کمال عقل در چهل سالگی، دعا برای چهل مومن، شهادت چهل مومن برای میت و… از جمله مواردی است که ارزش و جایگاه اربعین را مشخص می‌سازد.

در برخی از آیات قرآن به واژه اربعین اشاره شده است مثل فرازی از قصه حضرت موسی(ع) که می‌فرماید: ما با موسی سی شب وعده گذاشتیم سپس آن را با ده شب دیگر تکمیل نمودیم به این ترتیب میعادگاه پروردگارش (با او) چهل شب تمام شد… 

در سال ۶۱ هجری قمری، جابربن عبدالله انصاری از صحابه پیامبر(ص) و شیعیان امیرالمومنین (ع) نخستین کسی بوده که راهپیمایی اربعین را انجام داده است. مقام معظم رهبری نیز چنین بیان کردند: ” شروع جاذبه مغناطیسی حسینی در روز اربعین است، جابر بن عبدالله را از مدینه بلند می‌کند و به کربلا می‌کشاند، این همان مغناطیسی است که امروز هم با گذشت قرن های متمادی در دل من و شما هست.”

در زمان تسلط بعثی‌ها بر کشور عراق، زائرانی که از نجف عازم کربلا بودند را در مسیر راهپیمایی از آسمان و زمین به گلوله بستند، این حادثه به صورت پیاپی در سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۷ هجری قمری تکرار شد. بعد از سقوط رژیم بعثی، نخستین بار شیعیان در سال ۲۰۰۳ میلادی به سوی کربلا راهپیمایی کردند.

نشریه معروف آمریکایی هافینگتون پست درباره راهپیمایی اربعین اینگونه می نویسد: “اگر می خواهی اسلام حقیقی را بشناسی به زیارت اربعین برو زیرا مراسم ارزش ها و الگوهاست …. اربعین بزرگترین گردهمایی جهان است … هزاران چادر که آشپزخانه موقت هستند توسط روستاییان منطقه در کنار مسیر زائران برپا شده است. گردانندگان موکب ها، جلوی زائرین را می گیرند با آن ها راه می روند و از آن ها خواهش می کنند که دعوت آن ها را بپذیرند…. بزرگترین گردهمایی سالانه، طولانی ترین میز غذاخوری مستمر، بالاترین میز غذای رایگان به مردم، بیشترین و بالاترین میزان افراد داوطلب برای خدمت در یک واقعه منحصر به فرد که تمام آن ها تحت خط قریب الوقوع بمب گذاری ها انتحاری اتفاق می افتد …. هر چه شرایط امنیتی بدتر می شود افراد بیشتری انگیزه پیدا می کنند که تروریست ها را به چالش بکشند و به آن ها ثابت کنند که نمیتوانند سد راه زائرین شوند.” بنابراین، این مراسم سوگواری تنها یک مراسم مذهبی نیست بلکه نشانه پر رنگی از مقاومت است.

گردشگری مذهبی از جمله مهم ترین گونه های سفر و گردشگری در جهان است که انگیزه اصلی آن به جهت باورها و اعتقادات دینی همواره پذیرای گردشگر و زائرین در جهان بوده و سبک و سیاق آن با سایر گونه های سفر و گردشگری متفاوت است. به طوری که در سال های اخیر افراد با گرایش ها و ادیان و مذاهب مختلف نیز به این ابر رویداد فرهنگی، اجتماعی و دینی علاقه مند شده و بخش مهم و قابل تأمل و توجه از سفر و گردشگری مذهبی در جهان را راهپیمایی اربعین به خود اختصاص داده است.

با توجه به طیف انگیزه های گوناگونی که در سفر به اماکن مقدس وجود دارد، راهپیمایی اربعین به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای گردشگری مذهبی در سال های اخیر توانسته است در توسعه گردشگری مذهبی منطقه با محوریت کشور عراق سهم بسزایی ایفا کند. چه بسا حضور میلیون ها نفر در سرزمین عراق که به عنوان یکی از مناطق نا امن خاورمیانه در جهان مطرح شده است، خود عنصری است که خواهد توانست ذهنیت های منفی به وجود آمده را که خود عامل مهمی در مراودات سیاسی و منطقه ای به شمار می رود، تقلیل دهد. 

از سوی دیگر راهپیمایی اربعین و حضور با شکوه جمع کثیری از مسلمانان از سراسر جهان توانسته است مسیر جدیدی را از توسعه گردشگری مذهبی به عنوان یک  برند گردشگری به همراه داشته باشد. به ویژه به دلیل گسترش و رواج حجم کثیری از اخبار و اطلاعات در انواع رسانه ها، به ویژه رسانه های نوین و نوظهور در سال های اخیر، افراد سایر ادیان و مذاهب هم در این ابر رویداد فرهنگی و اجتماعی حضور پیدا کرده اند. برای نمونه؛ آنتوان بارا، اندیشمند مسیحی در این زمینه این گونه می گوید:” اگر امام حسین علیه السلام از آن ما مسیحیان بود، پرچم او را در همه نقاط دنیا بر می افراشتیم و نهضتش را برای همه جهانیان تبیین می کردیم.”

از طرفی  آیین های حسینی از مهم ترین و تأثیرگذارترین مراسم جمعی شیعیان است که از حیث تأسیس، تکوین و کیفیت اجرا عمدتا با زمینه هایی از فرهنگ عامه عجین شده اند. راهپیمایی اربعین با توجه به حضور میلیونی اقشار و ملیت های گوناگون شیعه از اقصی نقاط جهان، خصوصا در سال های اخیر، گسترش چشم گیری داشته و به یکی از بزرگترین اجتماعات آیینی جهان تبدیل شده است. راهپیمایی اربعین، علاوه بر فرصتی برای زیارت میتواند کارکردهای گوناگونی به همراه داشته باشد. زیارت عتبات عالیات به عنوان یکی از اصلی ترین اغراض سفر شرکت کنندگان است. همچنین راهپیمایی اربعین، کارکرد هویت یابی فردی و جمعی نیز دارد چرا که شرکت کنندگان، علاوه بر آشنایی با اصول اساسی فرهنگ مذهبی با اصول دیگری من الجمله عشق به خانواده آشنا میشوند. این آیین مقدس با جمعیت انبوه و میلیونی که گرد هم می آورد، رسانه ای است برای اعلام موجودیت و وحدت شیعیان در سراسر جهان و فرصتی است برای شناساندن فرهنگ و مذهب  اسلامی مردم دنیا.

توجه به معنویت و برپایی بزرگترین کنگره مذهبی و معنوی در جهت تکامل روحی وجسمی انسان ها، خنثی کردن تلاش استعمارگران  و استکبارجهانی در ایجاد تفرقه و چند دستگی میان مسلمانان از جمله، همبستگی امت اسلامی، بزرگترین مانور بشری برای ظهور، نمایش عشق و  ایثار و از خود گذشتگی، قدرت نمایی سپاه حق در مقابل کفر و شرک و الحاد و  نفاق و هوای نفس، حرکت در مسیر معنویت نسل سوم و چهارم انقلاب اسلامی بر خلاف القای رسانه های غربی، به رخ کشیدن قدرت منطقه ای جمهوری اسلامی ایران و امنیت کشور عراق و منطقه علی رغم تلاش های فریب خوردگان استکبار و گروه های تروریستی و… از دستاوردهای راهپیمایی اربعین است.

در مجموع و با توجه به شرایط کلی، عملکرد ستاد مرکزی اربعین حسینی قابل قبول است ولیکن با برنامه ریزی و آسیب شناسی نقاط ضعف و قوت می تواند بهتر از این باشد.

امکان نفوذ جریان های انحرافی و افراطی و فرصت یابی جهت طرح شعارهای فرقه ای و جناحی، افزایش استعدادهای تحریک پذیری فرقه های مختلف غیرشیعی توسط دشمنان و برافروخته شدن آتش عصیبت و انتقام آن ها علیه شیعیان ساکن در کشورهای مختلف.، برحذر داشتن شیعیان سایر کشورها از تماس با ایرانیان و دامن زدن به اختلافات عربی عجمی(مانند اغتشاشات اخیر بغداد و نجف جهت تحت الشعاع قراردادن اربعین)، استفاده تبلیغاتی از این فرصت برای اغراض تجاری و سوداگرانه از طریق نصب بنرها- تابلوها- تراکت های تبلیغاتی کالاهای کشورهای غیر اسلامی، ورود بدعتها- خرافات و حتی مضامین متعارض با آموزه ها و شعائر دینی، نفوذ جریان تشیع انگلیسی با کمک قدرت های جهانی(اختلاف افکنی بین شیعه و سنی)، رفتار خارج از هنجار بعضی از زائرین (مثل جدل و اهانت و درگیری فیزیکی میان زائران)، فرصت سوزی از بهره فرهنگی و معرفتی اربعین(توجه بیش از حد به گرفتن نذریها، موکبهای راحت با امکانات) و… از آسیبها و چالشهای راهپیمایی اربعین است.

مایکل براون یکی از مقامات سازمان سیا آمریکا در کتابش به صراحت می گوید: آن چه ما در طول سال عمل می کنیم، در محرم از بین می‌رود … ما باید یک کاری بکنیم که چهره این عزاداری و قضیه عاشورا را در دنیا خراب کنیم.

با توجه به هراس دشمنان از راهپیمایی اربعین، ثبت جهانی این رویداد در فهرست آثار میراث فرهنگی معنوی یونسکو به عنوان یک ابر رویداد فرهنگی و مذهبی، ضروری است و در مورد راهپیمایی اربعین قید این نکته، لازم است که کنش ها و رفتارهای شرکت کنندگان علاوه بر زائرین به گردشگران مذهبی نیز شباهت دارد و ضمن حفظ وحدت شیعیان جهان، الگویی برای ارتقای گردشگری مذهبی در سراسر کشورهای مسلمان شده است. بنابراین برای هر چه بهتر شدن راهپیمایی اربعین؛ ایجاد مدیریت متمرکز با همکاری دولت های اعزام کننده زائر، دعوت از هنرمندان جهان اسلام در رشته های مختلف برای برجسته سازی ابعاد هنری و
زیبایی شناختی این حماسه عظیم، اطلاع رسانی بیشتر و دادن آموزش و آگاهی های لازم حتی از طریق فناوریهای دیجیتال مثل آداب زیارت- چگونگی استفاده از فرصت های این ایام- فرهنگ کشور میزبان- ضوابط قانونی- نقشه مسیر- هشدارهای امنیتی و بهداشتی  به موکب داران و همچنین زائرین، پایان دادن به فعالیت موکب های تبلیغاتی و تجاری به ویژه توسط کشورهای غیرمسلمان و… از جمله راهکارهای پیشنهادی است.

دقت نظر مسئولین به ترویج گردشگری تعالی بخش در راهپیمایی اربعین به عنوان برجسته ترین جلوه معنویت در گردشگری جهان یک نکته اساسی است و با توجه به وضعیت سیاسی و امنیتی کشور عراق به زائران توصیه می شود از هر گونه بحث و جدل و سردادن شعارهای سیاسی خودداری و از رفت و آمد با افراد مشکوک و به خصوص جریان های معاند نظام جمهوری اسلامی ایران اکیدا پرهیز نمایند. از طرح مسائل جنگ ایران و عراق یا شهدا در گفتگو با میزبانان عراقی  نیز اجتناب شود زیرا ممکن است موجب کینه و کدورت شود.

چنان چه اهداف شرکت کنندگان راهپیمایی را به خوبی بشناسیم، می توانیم کشور عزیزمان ایران که یکی از کشورهای غنی از نظر اماکن مذهبی در جهان است را به بازار هدفی برای تمامی مسلمانان جهان تبدیل کنیم و با ارتقای گردشگری مذهبی در داخل کشور با هدف زیارت از اماکن مذهبی داخلی به عنوان یک کالا و خدمت داخلی،  در سال حمایت از تولید ایرانی، به سمت حرکت جهادی و ایستادگی در برابر نقشه های شوم دشمن حرکت کنیم. مقام معظم رهبری با آگاهی کامل از جنگ اقتصادی دشمن و اهداف آنها از تشدید فشارها و تحریم های ظالمانه علیه ایران، به ارائه برنامه ها و الگوهای مناسب جهت مقابله با این فشارها پرداخته اند و معتقدند یکی از راهکارهای عبور از مقطع حساس و سرنوشت ساز کنونی تاب آوردن در مقابل فشارهای سیاسی، تحریم و فشارهای تبلیغاتی و جلوگیری از نفوذ فرهنگی بیگانگان است. لذا راهپیمایی اربعین علاوه بر شناساندن فرهنگ اصیل اسلامی و احیای فرهنگ شیعه، تبلیغی بزرگ برای نشان دادن وحدت جامعه اسلامی در سراسر جهان است بنابراین با جذب شرکت کنندگان در این راهپیمایی می توان اماکن مذهبی ایران را نیز احیا کرد.

در پایان با توجه به این که تعداد زائران راهپیمایی اربعین نسبت به سال گذشته بیش از دو برابر شده است پیشنهاد می شود برای راهپیمایی اربعین، روادید حتی با اخذ وجه وضع شود ولی در طول سال، روادید برای زائران توسط دولت های عراق و ایران لغو شود زیرا عراق به عنوان میزبان ابر رویداد گردشگری مذهبی جهان؛ در راهپیمایی اربعین میزبان زائران مختلفی از سایر نقاط جهان است و هر میزبان، ظرفیت معینی برای استقبال از میهمانان دارد، تراکم زائران در مرزها، کمبود وسایل حمل و نقل، تکمیل شدن ظرفیت اسکان موکب ها و زیارتگاهها و… مشکلاتی را ایجاد می کند که چه بسا این مسائل، حواشی را برای این ابر رویداد جهانی ایجاد کند بنابراین با در نظر گرفتن شرایط کشور مقصد و مدیریت زوار توسط کشورهای مبدأ، فرصت و توان برنامه ریزی برای برگزاری هر چه با شکوه تر این راهپیمایی پر فیض و برکت حاصل می شود.

خبرگزاری مهر – گروه استان ها: استان همدان ظرفیت های بسیاری برای گردشگری دارد و در این میان هر یک از شهرستان های آن به نوبه خود در این زمینه حرف برای گفتن دارند.

۹۰ کیلومتر که همدان را به سمت جنوب حرکت کنیم به شهری می‌رسیم که منبت گلریز و  گردوهایش بسیار معروف است؛ تویسرکان هم منبت گلریز و درخت‌های گردویش در ایران زبانزد است و هم آب و هوای کوهستانی‌اش.

نگاهی به ظرفیت های گردشگر پذیری این شهر که ۴۰۲ کیلومتر تا پایتخت فاصله دارد بیانگر آن است که در سفر به این منطقه دست خالی باز نخواهید گشت چراکه دیدنی های زیبایی را در خود جای داده و از جمله آن بازار قدیمی تویسرکان است.

بازار این شهر حدود ۳۷۰ سال پیش ساخته شده و در زمان قاجاریه مرمت شده و شامل سراها و تیمچه‌های مختلف است که هرکدام به بنایی تاریخی ختم می‌شوند.

طبق آنچه از تاریخ بر می آید در زمان های قدیم بازار مختص اصناف مختلف بوده و راسته کفاش‌ها، حلاج‌ها، عطارها و مستوفی‌ها که هنوز هم به همان شکل باقی مانده رونق صدچندان داشته است.

خانه مسعودی یادگار دوران قاجاریه

دیدنی های تویسرکان به بازار آن ختم نمی شود چراکه خانه های تاریخی یادگار مانده از دوران گذشته نیز در دل خود جای داده که از جمله آن خانه مسعودی است.

این خانه با عمری بیش از ۱۰۰ سال  ۲ طبقه دارد و هر طبقه شامل یک اتاق اصلی و چند اتاق فرعی‌ متلق به دوره قاجاریه است اما آنچه این خانه را دیدنی کرده  اتاق شاه‌نشین در طبقه همکف است.

تمامی سقف و دیواره‌های این اتاق پوشیده از گچبری‌ها، آینه‌کاری‌ها و نقاشی‌های رنگ و روغن شامل نقش‌های گیاهی و انسانی است و علاوه بر این وجود تصاویری از پادشاهان ایران تا دوره قاجار از دیگر جذابیت‌های این خانه به شمار می رود.

اما در ۳ کیلومتری جنوب غربی تویسرکان  پارک جنگلی کمربسته واقع شده که به چنارهایش معروف است چراکه قطر بیشترینشان ۷ متر و قطر کوچکترینشان ۵ متر است و تا ۳۰ متر ارتفاع دارند.

برخی حتی بر این باورند که چنار اصلی قدمتی بسیار زیاد دارد و قدمتش حتی با سرو ابرقو با ۳۵۰۰ سال سن برابری می‌کند.

از پارک کمر بسته که بگذریم در ۲ کیلومتری شمال شرقی تویسرکان آبشاری قرار گرفته که از ارتفاعات سیاه کمر سرچشمه می‌گیرد و به دره سیرکان می‌ریزد و بعد رودخانه سرکان را تشکیل می‌دهد که ارتفاع آن که به آبشار آللو معروف است ۱۰ متر ثبت شده و اطرافش هم خیلی باصفاست.

گشانی روستایی با ۵۰۰ سال قدمت در تویسرکان

تویسرکان فقط به داشته های شهری محدود نیست و با بهره مندی از روستاهای گردشگری در این زمینه نیز صاحب نام است به طوری که اگر بخواهید روستایی ۵۰۰ ساله را ببینید که هم زیبا است و هم دیدنی های تاریخی دارد باید به روستای گشانی سفر کنید.

گشانی درفاصله ۱۷ کیلومتری شمال شرقی تویسرکان واقع شده و دارای آب و هوای سرد و کوهستانی‌ است و به واسطه باغ‌های متعددی از گردو، بادام، گیلاس، آلو و زردآلو شهرت یافته است.

گذشته از آنچه در مورد زیبایی های تویسرکان عنوان شد اخیرا تویسرکان به واسطه منبت گلریز شهرت بیشتری یافته تا آنجا که آبان ماه امسال جشنواره ملی منبت گلریز به میزبانی تویسرکان برگزار خواهد شد.

راه اندازی مرکز تخصصی مبل و منبت در تویسرکان

هشتم اردیبهشت ماه سال گذشته بود که به همت مسئولان و همکاری اهالی خونگرم روستای اشترمل، کلنگ آغاز عملیات اجرایی مرکز تخصصی مبل و منبت در تویسرکان به زمین زده شد و در دومین دوره از برگزاری جشنواره مبل و منبت در مرداد ماه ۹۸ این مرکز تخصصی مبل ایران در شهرک صنعتی مبل و منبت گلریز روستای اشترمل افتتاح شد و آبان ماه نیز در ادامه تلاش ها برای مطرح کردن تویسرکان جشنواره ملی منبت گلریز برگزار خواهد شد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان در همین خصوص در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه در منبت گلریز تجلی هنر دست با نقش های هک شده بر روی چوب ها نمود می گیرد، گفت: به واسطه حرفه منبت کاری در روستای اشترمل بیکار وجود ندارد.

علی مالمیر با بیان اینکه هنرمندان منبت کار با صبر و حوصله و با احساس و خلاقیت تجلی هنر دست خود را در نقش های برجسته و هک شده بر روی چوب ها به نمایش می گذارند، افزود: روستای اشترمل در کنار روستاهای دیگر همچون جیجانکوه و سید شهاب را می توان به عنوان نمونه بارزی از فعالیت تعاونی های تولیدی در اشتغال و کارآفرینی برشمرد.

منبت گلریز شناسنامه تویسرکان

وی با بیان اینکه ایران، تویسرکان را به عنوان شهرملی منبت گلریز می شناسند، گفت: بهترین نمونه‌های طرح گلریز کشور را در ۴۹۰ کارگاه منبت کاری روستای اشترمل می توان یافت.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان بااشاره به اینکه در این روستا هر خانه به مثابه یک کارگاه هنری است و اشتغال به هنر صنعت منبت موجب شده تا نیروی بیکار در این روستا دیده نشود، گفت: منبت روستای اشترمل به دلیل استفاده از چوب گردو و طراحی منحصر به فرد، خواهان بسیاری دارد به طوری که بخشی از تولیدات روستا به عراق، کشورهای آسیایی میانه و حتی روسیه و استرالیا صادر می‌شود.

مالمیر یا بیان اینکه طرح گلریز مختص به شهرستان تویسرکان است و به تازگی ثبت ملی شده است، گفت: مردم جهان تویسرکان را با منبت گلریز می‌شناسند.

وی با تاکید بر اینکه تاثیرگذاری جهانی شدن و ملی شدن شهرها و روستاها (سیتی برندینگ) برکسی پوشیده نیست چراکه باعث رشد اقتصادی منطقه می‌شود، افزود: امیدواریم با برپایی جشن ملی شدن منبت گلریز تویسرکان و با مشارکت جامعه شهری و هنرمندان صنایع‌دستی تویسرکان این رویداد نیز به نحو مطلوب در این شهرستان برگزار شود.

نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه از آنجا که گردوی تویسرکان و چوب آن مرغوب ترین نوع خود در کشور است، صنعت مبل و منبت و هنر دست این شهرستان هم جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است، گفت: ۴ هزار و ۷۴۱ کارگاه منبت در سطح شهرستان تویسرکان وجود دارد و این حرفه باعث اشتغال ۷۵۰۰ نفر به صورت مستقیم و ۲۱ هزار  نفر به طور غیرمنظم در سطح تویسرکان شده است.

محمد مهدی مفتح با بیان اینکه تویسرکان مهد منبت بوده و هست، اظهار داشت: مردم روستاهای سید شهاب، جییجانکوه و اشترمل در شهرستان تویسرکان به حرفه منبت کاری مشغول هستند.

شناساندن توانمندی های تویسرکان با ملی شدن منبت گلریز

مفتح با تاکید بر اینکه شناساندن توانمندی های تویسرکان با ملی شدن منبت گلریز گردشگران را به این شهر هدایت خواهد کرد، گفت: این اتفاق زمینه های اشتغال، تبلیغ و رونق اقتصادی شهرستان تویسرکان را ارتقاء می بخشد.

نماینده مردم تویسرکان در مجلس شورای اسلامی با یادآوری اینکه در روستای اشترمل به واسطه پرداختن مردم به حرفه منبت کاری آماری از بیکاری وجود ندارد، افزود: اشترمل روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان تویسرکان در استان همدان است که ۵۲۰ خانوار با هزار و ۷۷۲ نفر جمعیت دارد و در آن ۵۰۰ کارگاه مبل و منبت فعال است.

وی بااشاره به اینکه در ایران نقاط مختلفی وجود دارد که تولید مبل در آن انجام می شود، گفت: تفاوت اشترمل در خلق آثار زیبا با دست است چراکه این هنر در نقاط دیگر با دستگاه سی‌ان‌سی انجام می‌شود.

صادرات منبت از تویسرکان به صورت محدود در حال انجام است دبیر جشنواره منبت گلریز نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه باید با صادرات تولیدات روستاهای تویسرکان به کشورهای مختلف جهان زمینه شناساندن آنها را فراهم کرد، گفت: در حال حاضر صادرات منبت از تویسرکان به صورت محدود در حال انجام است.

بهرام ترکاشوند بابیان اینکه برخی تجار عراق، ازبکستان و افغانستان با برخی از هنرمندان در این حوزه در ارتباط هستند، گفت: صادرات منظم و قابل توجه تنها با حمایت مسئولان ممکن خواهد بود.

وی انجام تبلیغات در این حوزه را مورد تاکید قرار داد و با بیان اینکه فروش محصولات با معرفی بیشتر آنها رونق می گیرد اما در این زمینه ضعف وجود دارد، گفت: نباید از ظرفیت برپایی نمایشگاه های داخلی و خارجی در این زمینه غافل شد.

طبق آنچه بارها عنوان شده قدمت مبل و منبت در شهرستان تویسرکان بیش از هر جایی در استان همدان است و روستاهای اشترمل، سیدشهاب، جیحان کوه و شهرک عین‌آباد پایلوت اصلی صنعت مبل و منبت  در این منطقه هستند.

در این روستاها هر خانه به مثابه یک کارگاه هنری است و می توان از همین ظرفیت منحصر به فرد برای معرفی داشته های تویسرکان استفاده و آن را بیش از پیش در ایران و جهان مطرح کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب دو جهان موازی؛ مطالعۀ جامعه‌شناختی اقتصاد صنایع‌دستی مدرن نوشته زینب شفیعی به زودی از سوی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر می‌شود. این کتاب که به بررسی صنایع نوزا و کوچک خانگی‌ می‌پردازد، با قائل شدن به معنای جدیدی از صنایع دستی، از «صنایع‌دستی مدرن» یا «دست‌سازه‌های مدرن» به عنوان یک پدیده نوظهور جهان غرب و ایران در قرن بیست و یکم، صحبت می‌کند که مانند بیشتر واقعیت‌های اجتماعی عصر حاضر، بیش از اینکه در شهر جریان داشته باشد، در اینترنت جریان دارد.

نویسنده در این کتاب با باور به اینکه در حال حاضر می‌توان دو جهان موازی صنایع‌دستی را که مشتمل بر جهان صنایع‌دستی سنتی و جهان صنایع‌دستی مدرن است، به طور همزمان دید، با تشریح خصوصیات و ویژگی‌های هردو جهان، اذعان می‌کند که ما در مقابل جهان رو به افول صنایع‌دستی در شهر، با جهان نوظهور صنایع‌دستی در فضای مجازی مواجه هستیم.

این اثر با برشمردن دوره‌های مختلف توجه به صنایع‌دستی، به «زمینه‌های تاریخی» پیدایش صنایع‌دستی مدرن در ایران می‌پردازد و از عصر قاجار به عنوان موج اول و از دورۀ پهلوی اول و دوم به عنوان موج دوم یاد می‌کند. موج سوم و چهارم آن را نیز با تشکیل معاونت صنایع‌دستی در سازمان میراث‌فرهنگی و گردشگری و ظهور شبکه‌های مجازی مصادف دانسته است.

نویسنده در این کتاب پس از ذکر زمنیه‌های تاریخی پیدایش صنایع‌دستی مدرن، به «بسترهای اجتماعی» آن اشاره می‌کند و از شش تحول عمده ازجمله فراگیر شدن اخلاق خودانجامی، پدیدۀ رو به رشد و فزایندۀ خوداشتغالی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی (به‌ویژه زنان)، عصر شبکه‌های مجازی، استقبال از تولیدات دستی به‌جای تولیدات صنعتی، سبک زندگی و هویت‌یابی در دنیای مدرن و اهمیت یافتن زندگی روزمره، به عنوان عوامل بسترساز و زمینه‌ساز شکل‌گیری برند در حوزۀ صنایع‌دستی مدرن نام می‌برد.

به طور کلی یافته‌های این کتاب در دو بخش سازمان یافته است. بخش اول توصیف دقیق، جامع و کامل از فضای برندسازی نوین صنایع‌دستی در فضای مجازی (فیس‌بوک، اینستاگرام و تلگرام) و شکل‌گیری بازار شبکه‌ای صنایع‌دستی را شامل می‌شود و بخش دوم به آشنایی‌زدایی از موضوع برند و ارائه تعریف جدیدی از برند در پارادایم جامعه‌شناسی اقتصادی می‌پردازد که چهار ویژگی جامعه‌شناختی ازجمله «برخورداری از ویژگی سبک» را برای آن برمی‌شمارد.

شفیعی در پایان، برندسازی را یک فرایند شبکه‌ای دانسته که همه‌چیز از شبکه‌ها شروع و به شبکه‌ها ختم می‌شود.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها- زهرا بهرامی: مرمت و بهسازی بافت تاریخی گرگان در قالب یک تفاهم نامه چند جانبه با مشارکت شهرداری گرگان، میراث فرهنگی و راه شهرسازی گلستان در حال  انجام است. گرچه این طرح آغاز خوبی داشته اما انتقادهای بسیاری هم به آن وارد می شود.

با جاوید ایمانیان، دکترای مرمت بناهای تاریخی حول محور احیاء بافت تاریخی گرگان به گفتگو نشستیم و او با اشاره به اینکه مدیریت یکپارچه شهری به تنهایی برای احیاء بافت کافی نسیت تأکید کرد که نوع مداخله مدیریت شهری در بافت تاریخی گرگان مهم است و با نگاه صرفاً کالبدی نمی‌توان بافت را احیاء کرد.

*از سال‌های گذشته تلاش‌های بسیاری برای احیاء بافت تاریخی گرگان انجام شده و با ورود شهرداری به نظر می‌رسد این بافت در مسیر احیاء قرار گرفته است. شما به عنوان یک کارشناس چه نظری دراین خصوص دارید؟

نوع مداخله‌ای که قرار است در بافت‌های تاریخی انجام دهیم خیلی مهم است. مهم است که نوع مداخله ما کالبدی است یا مسائل فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و … را هم در برمی‌گیرد. این مهم‌ترین بخشی است که باید به آن توجه داشته باشیم. اگر نگاه ما در حوزه بافت تاریخی گرگان نگاه صرفاً کالبدی باشد هیچ وقت شامل احیاء بافت نیست. احیای بافت زمانی شکل می‌گیرد که نقش کالبدی در کنار مباحث اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و … خودش را ببیند.

بخشی از کار مدیریت شهری یکپارچه بود که پس از سال‌ها تلاش با ورود شهرداری گرگان محقق شد اما نوع مداخله مهم است؛ این‌که در بافت قرار است فقط کف‌سازی و جداره‌سازی انجام دهیم و بعد رها کنیم. اگر مداخله در بافت صرفاً کالبدی، کف‌سازی و جداره‌سازی باشد اتفاق خوبی نمی‌افتد و فقط هزینه می‌کنیم چراکه  چشم‌اندازی که به احیاء بافت منجر شود، اتفاق نمی‌افتد.

*هم‌اکنون کدام جنبه در بافت تاریخی باید مورد توجه قرار گیرد؟

مباحث اجتماعی بافت را باید بررسی کنیم؛ باید بدانیم مهم‌ترین مسائل اجتماعی بافت گرگان چیست؟ فرهنگ و مذهب چقدر در شکل‌گیری بافت نقش داشته و بعد از مرمت چه نقشی دارد.

اگر نقش فرهنگی و مذهبی بافت تاریخی گرگان نبود این بافت تا این حد هم حفظ نمی‌شد؛ آیا ما به غیر از نقش کالبدی، نقش مباحث فرهنگی و مذهبی را در احیاء بافت دیده‌ایم. بنده به کف‌سازی و جداره‌سازی که انجام می‌شود خوش‌بین نیستم اما به مدیریت شهری یکپارچه خوش‌بین هستم.

*پس خیلی امید ندارید با اقدام مشترک دستگاه‌های متولی در کف‌سازی و جداره‌سازی، بافت تاریخی گرگان احیاء شود؟

سال‌ها تلاش شد تا شهرداری ورود کند؛ اینکه شهرداری بافت را بخشی از شهر می‌داند که باید احیاء شود و مسکن و شهرسازی بخشی از مباحث بهسازی را بیاورد در آنجا اجرا کند و اینکه بداند اجرای طرح آفتاب گرگان، احیاء بافت نیست و اینکه اگر می‌خواهد بحث بهسازی، احیاء و مرمت را مدنظر قرار دهد بهسازی و نوسازی طرح آفتاب نمی‌تواند باشد چراکه چنین طرح‌هایی باعث از بین رفتن بخشی از فضای کالبدی بافت تاریخی از بین می‌رود. اینکه نگاه تغییر کرده جای بسی خوشحالی است.

مدیریت شهری گرگان باید بداند آنچه می‌تواند به احیاء بافت کمک کند مرمت تکایای بافت است، این پروژه‌ها باید تقویت شود. اگر تکایا مرمت شوند، مرکز محلات پویا می‌شوند و مباحث اقتصادی آن پویاتر می‌شود آن‌وقت است که می‌توانیم بگوییم عملکرد اجتماعی بافت هم می‌تواند نقش خودش را داشته باشد و به دنبال آن مباحث فرهنگی بافت می‌تواند احیاء شود. این‌ها باید باهم عمل کند اگر جدا عمل شود به نتیجه نمی‌رسیم. تحقق آن به این موضوع برمی‌گردد که مداخله ما در بافت از چه نوعی است.

*به نظر شما هم‌اکنون مداخله دستگاه‌های متولی در بافت از چه نوعی است؟

این سوال را از کسانی که در حال کار در بافت هستند، باید پرسید. از مدیریت شهری گرگان باید پرسید که آیا مداخله آن‌ها صرفاً کالبدی است یا به مباحث غیرکالبدی بافت هم توجه می‌شود؟ اساساً چه اتفاقی در رویکردهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی بافت قرار است اتفاق بیفتد

تأکید می‌کنم اگر این مدیریت یکپارچه فقط برای اجرای یک پروژه اتفاق افتاده و فقط جداره‌سازی مدنظر باشد و از مباحث فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بافت غفلت شود خیلی به آن خوش‌بین نیستم. البته در کنار این مدیریت یکپارچه که بازهم تأکید می‌کنم نباید در حد یک پروژه بماند و باید ادامه‌دار باشد، ورود بخش خصوصی هم باید اتفاق بیفتد.

*ظاهراً در این حوزه هم گام‌هایی برداشته شده است؟

بله ورود بخش خصوصی اتفاق افتاده اما باید پررنگ شود چراکه کافی نیست. سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در بافت تاریخی باید با هدایت میراث فرهنگی، شهرداری و سایر دستگاه‌های متولی در مسیر هدف تعیین شده اتفاق بیفتد. در واقع سرمایه‌گذاری که وارد بافت تاریخی گرگان می‌شود باید آگاهی داشته باشد که چه اتفاقی در بافت تاریخی گرگان قرار است شکل بگیرد؛ اگر آگاهی نداشته باشد ورود این سرمایه‌گذار خودش تهدیدی است. تأکید می‌کنم ورود هر سرمایه‌گذاری را به بافت تاریخی گرگان جایز نمی‌دانم. نباید سرمایه‌گذار احیاء بافت تاریخی را فقط اقتصادی ببیند باید مباحث فرهنگی و اجتماعی بافت راهم در نظر بگیرد آن وقت است که می‌توانیم بگوییم اتفاق درستی شکل گرفته و می‌توان به آن خوش‌بین بود.

مسجد سن‌پترزبورگ وقتی در سال ۱۹۱۳ گشایش یافت بزرگ‌ترین مسجد اروپایی خارج از ترکیه به‌شمار می‌رفت. در ابتدای قرن بیستم، جامعه مسلمانان سن‌پترزبورگ که در آن‌زمان هنوز پایتخت روسیه بود به ۸ هزار نفر می‌رسید. این بنای زیبا در سال ۱۹۲۱ یک‌سال قبل از فروپاشی سلطنت تزاری و روی کار آمدن اتحاد جماهیر شوروی به اتمام رسید.