برخی چالشهای بورس املاک حل نشده است/ هیچ کشوری بورس مسکن ندارد
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اتاق بازرگانی ایران، شاهین چراغی در نشست بررسی آسیبهای بورس املاک و مستغلات اظهار داشت: در هر اقتصادی، متناسب با شرایط حاکم بر آن باید از ابزارهای مختلفی به منظور ساماندهی اقتصادی بهره برد. شاید عدهای با این استدلال که در سایر کشورها تجربه راهاندازی بورس املاک و مستغلات را نداریم، معتقد باشند که راهاندازی این بورس نمیتواند در ایران به بهبود وضعیت این حوزه کمک کند. اما نظر ما این چنین نیست.
بانک مسکن نتوانست به وظایف خود عمل کند
وی تصریح کرد: عمده پروژههای عمرانی در حوزه مسکن و ساختمانسازی از آنجا که بانک مسکن نتوانسته وظایف خود را به خوبی انجام دهد، نیمهکاره متوقف شدهاند و پیمانکار دچار خسارتهای مالی شده است. از طرفی انبوهساز به معنای واقعی کلمه در کشور نداریم، چراکه دسترسی آنها به منابع مالی و بازارهای موازی اندک است.
چراغی، دخالت این بورس در فعالیت بنگاههای املاک را ادعایی نادرست دانست و تأکید کرد: به هیچوجه قرار نیست راهاندازی بورس املاک و مستغلات، مانع فعالیت بنگاههای املاک در سطح شهر شود.
این عضو شورای عالی بورس، از قرار گرفتن سه رکن مهم در حوزه املاک و مستغلات در کنار یکدیگر خبر داد و گفت: دولت با عرضه زمینها و املاکی که در اختیار دارد، پیمانکار با توان اجرایی که دارد و مردم با منابع مالی خردی که وارد این بازار میکنند، در کنار هم قرار گرفته و بر اساس یک چارچوب منطقی و از پیش تعیین شده، سهم خود را از بازار میگیرند.
به باور وی، بورس املاک و مستغلات این توانایی را دارد که به بازار مسکن شفافیت ببخشد و عرضه و تقاضا را در محیطی رقابتی مدیریت کند. البته این بازار تنها محدود به املاک نمیشود و پروژههای بزرگ فرودگاهی و آزادراهی را نیز شامل میشود.
رئیس هیئت مدیره بورس کالای ایران با بیان این مطلب که در ابتدای این حرکت به ابزارسازی و نهادسازی نیاز داریم، یادآور شد: در شرایط حساس کنونی، باید از فرصتهای به وجود آمده استفاده کرد و این حجم بالای از نقدینگی در سطح جامعه را به سمتی سوق دهیم که منافع کشور را تأمین کند. بدون شک بازار سرمایه این توان را دارد که شفافیت را در معاملات مسکن ایجاد و از اطلاعرسانیهای نادرست در این محیط ممانعت کند.
بر اساس اظهارات چراغی ویژگی دیگر این بازار تعیین شاخص برای قیمتگذاری در حوزه مسکن و مستغلات است؛ موضوعی که به شدت از سوی مردم مورد انتقاد بوده و میتوان به کمک بورس آن را حل کنیم.
نمایی از فرآیند معاملات در بورس املاک
وی یک نمای کلی از فرایندی که قرار است در قالب این بازار صورت بگیرد، ارائه داد و مطرح کرد: دارنده زمین، زمین خود را، شرکت ساختمانی توان فنی و مدیریتی و در نهایت مردم، توان مالی خود را عرضه میکنند. این سه رکن در قالب SPV که بین هر سه قابل اعتماد است در کنار هم قرار میگیرند و اوراق بهادار منتشر میشود. این اوراق در بورس عرضه شده و در نهایت ساختمان یا پروژه موردنظر ایجاد میشود.
رئیس هیئت مدیره بورس کالای ایران، ایجاد مقررات، فعال کردن نهادهای عملیاتی و اجرایی، تعریف ارکان نظارتی و حل اختلاف و در نهایت سیستم معاملاتی را از نیازهای راهاندازی بورس املاک و مستغلات عنوان کرد و افزود: آنچه در ایجاد بورس املاک دنبال میکنیم، ایجاد شفافیت و جلب اعتماد مردم نسبت به حضور و مشارکت در پروژههای انبوهسازی و ساختمانسازی است. متأسفانه مردم برای مشارکت در پروژههای پیشفروشی اعتماد لازم را ندارند.
سهام عدالت؛ وثیقه بورس املاک
چراغی از دیگر ویژگیهای بورس املاک را امکان وثیقه گذاشتن سهام عدالت برای استفاده از وامهای خرید و امکان اجاره به شرط تملیک در پروژههای انبوهسازی برشمرد و تأکید کرد: اجازه نمیدهیم یک بورس دولتی ایجاد شود. سهام بخشهای نهادی را کمتر خواهیم کرد تا مدیریت با بخش خصوصی باشد.
وی در ادامه ایجاد بستری برای ایجاد شاخص قیمتگذاری در بازار مسکن را مهمترین چالش دانست و خاطرنشان کرد: در این بازار عالی رغم خواست دولتها روند افزایش قیمت مسکن مشخص میشود و این مهمترین چالشی است که با آن مواجه خواهیم بود. تعیین تکلیف مالیات بر معاملات اوراق، تعارض منافع بین نهادهای متفاوت در حوزه مسکن و غیر همگِن بودن و نامتجانس بودن املاک، دیگر چالشهایی هستند که باید برای آنها راهکار ارائه دهیم.
