برچسب: محمد رضا عارف

ریزش آراء وزرای احمدی‌نژاد و خاتمی /زور قالیباف به عارف نرسید

نیلوفر مولائی: یازدهمین دوره انتخابات مجلس پرحاشیه بود، نه فقط بخاطر ردصلاحیت چهره های شاخص اصلاح طلب از سوی شورای نگهبان که قابل پیش بینی نیز بود، ماجرا آنجا جنجالی شد که تعداد زیادی از نمایندگان مجلس دهم زیر تیغ شورای نگهبان رفته و مجوز ورود به انتخابات را نیافتند.

در نهایت مجلسی با اکثریت اصولگرا  روی کار آمد و اصلاح طلبان و مستقلین حضوری کمرنگ و نامحسوس دارند. مجلسی که در نتیجه مشارکتی پایین رقم خورد. 

مروری بر آراء نمایندگان راه یافته به پارلمان یازدهم حکایت از آن دارد که این مشارکت پایین تاثیرش را بر رأی برخی نمایندگان که حضورشان در مجلس بعدی تمدید شده است نیز گذاشته است، آنچنان که برای نمونه آراء مسعود پزشکیان نماینده فعلی تبریز و وزیر دولت اصلاحات در یازدهمین دوره انتخابات کمتر از نصف شده است. این اتفاق در آرای برخی دیگر از چهره ها چون پورابراهیمی و زاهدی وزیر دولت احمدی نژاد نیز قابل مشاهده است. البته هستند نمایندگانی نیز که با رأیی بیشتر از انتخابات مجلس دهم راهی پارلمان یازدهم شده اند.

برابری آراء نماینده اول تهران در انتخابات مجلس یازدهم با نفر هفتم لیست امید

براساس نتایج یازدهمین دوره انتخابات مجلس در پایتخت، محمدباقر قالیباف توانست با کسب ۱۲۶۵۲۸۷ رای، جایگاه اول را به خود اختصاص دهد. این در حالی است که محمدرضا عارف در انتخابات دور گذشته با کسب یک میلیون و ۶۰۸ هزار و ۹۲۶ رای، جایگاه اول را کسب کرده بود.رای شهردار اسبق تهران با آراء فریده اولاد قباد نفر هفتم لیست ائتلاف فراگیر اصلاح طلبان یا همان لیست امید در انتخابات مجلس دهم برابری می کند.

بررسی آراء کلانشهر تهران نشان می دهد در انتخابات مجلس دهم عبدالرضا هاشم‌زایی با یک میلیون و ۷۸ هزار و ۸۱۷ رای نفر سی‌ام تهران شده بود و در انتخابات این دوره عزت الله اکبری تالارپشتی تنها با کسب ۶۴۲۲۱۴ رای توانسته به عنوان نفر آخر وارد مجلس یازدهم شود.

ریزش رأی وزیر احمدی نژاد /جای دو پایداریچی تغییر کرد

در کلانشهر کرمان نمایندگان مجلس دهم برای ۴ سال دیگر حضورشان تمدید شد. محمدرضا پورابراهیمی که به سبب برخی مواضع اقتصادی اش پرسروصداست، در کنار محمدمهدی زاهدی وزیر دولت احمدی نژاد توانستند حضورشان در صندلی نمایندگانی را تکرار کنند. اما نکته آن است که پور ابراهیمی و زاهدی هر کدام به ترتیب ۲۷۲۵۵ و ۱۷۶۰۱ رای کمتر از انتخابات مجلس دهم کسب کرده و با ریزش آراء روبرو بوده اند.

اما ریزش آراء در همه حوزه های انتخابیه تکرار نشده است، آنچنان که نتایج انتخابات در کلانشهر مشهد که ۴ نماینده مجلس فعلی در مجلس بعدی هم حضور دارند، افزایش آرا را شاهد بوده است. نکته جالب آنجاست که امیرحسین قاضی زاده که در انتخابات مجلس دهم در جایگاه اول بود با یک درجه تنزل به جایگاه دوم در انتخابات مجلس یازدهم رسیده و رتبه اول را پژمانفر کسب کرده است. در انتخابات مشهد دست برتر را پایداری ها دارند.

اصفهانی ها با رأی بیشتر نمایندگانشان را راهی بهارستان کردند

چهره پارلمانی شهر شیراز و اصفهان در مجلس یازدهم صددرصد تغییر کرده است و نمایندگانی جدید روی کار آمده اند. در شیراز گرچه شاهد بازگشت جعفر قادری نماینده اسبق مجلس به جایگاه نمایندگی هستیم اما مقایسه آراء ۴ نماینده شیراز در مجلس فعلی با نمایندگان این شهر در مجلس یازدهم نشان می دهد تنها پاک فطرت توانسته از نفر اول دوره دهم رأی بیشتری کسب کند و بقیه نمایندگان این شهر آرائی پایین تر از نمایندگان مجلس دهم آورده اند.

همچنین مردم اصفهان نیز با هر ۵ نماینده فعلی خود خداحافظی کرده و به لیست شورای وحدت متشکل از چهره های جدید رأی اعتماد داده اند، نمایندگانی که آرائی بیشتر ا زنمایندگان مجلس فعلی یا تقریبا برابر با آنها را کسب کرده اند.

ریزش آراء مشهود نمایندگان تبریز و ارومیه

انتخابات در دو کلانشهر ترک نشین تبریز و ارومیه اما ریزش رأی مشهودی را شاهد بوده است، آنچنان که رأی پزشکیان نفر اول تبریز کمتر از نصف شده است و در ارومیه نیز که نادر قاضی پور را اینبار در جمع نمایندگانش ندارد، ریزش رأی مشهود هر سه نماینده منتخب را به ثبت رسانده است.

این حکایت در شهر اهواز از نیز تکرار شده است. مردم این حوزه انتخابیه علاوه بر خداحافظی با نمایندگانشان در مجلس دهم،نمایندگان جدید را را رأیی کمتر راهی پارلمان یازدهم کرده‌اند. البته هنوز تکلیف یکی از کرسی‌های اهواز که پیش از این متعلق به جواد کاظم نسب بود مشخص نشده و دو کاندیدای این شهر به نام‌های شبیب جویجری و احمد سراج به مرحله دوم انتخابات رفتند.

۲۷۲۱۵

ماهها و هفته های گذشته بر اصلاحات را اگر سخت توصیف نکنیم دستکم متفاوت از همیشه بر اصلاح طلبان می گذرد. ناکامی در انتخابات حتی در شرایطی که بحران کرونا تمام موضوعات مهم دنیا را تحت تاثیر قرار داد، فراموش اصلاح طلبان نشد و در مسیر واکاوی دلایل این شکست برخی مانند حجت الاسلام «عبدالواحد موسوی لاری» نایب رئیس شورای عالی سیاستگذاری ناکارآمدی احزاب در این شورا را علت دیده و تن به استعفا دادند. برخی هم مانند «غلامحسین کرباسچی» دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ناکارآمدی اشخاص و تصمیم گیران اصلاح طلب را دلیل ناکامی انتخاباتی خود دانستند.

روز سه شنبه نهم اردیبهشت، کرباسچی در گفتگویی بار دیگر گلایه های سال گذشته خود را تکرار کرد و موضوع حمایت از کاندیدای اصولگرا در سال ۱۴۰۰ رد نکرد و این بار صریح تر از همیشه خواستار کنار گذاشتن تعارفات سیاسی میان اصلاح طلبان شد. دبیرکل کارگزاران در بخش هایی از مصاحبه خود که بیشتر تحلیل و جنجال را در پی داشت، گفته است: «با شخصیت‌های محترم سیاسی رودربایستی نداشته باشیم. مثلا اینکه آقای دکتر عارف یک وقتی نامزد ریاست جمهوری شدند و اصلاح طلبان به هر دلیلی دنبال آقای روحانی رفتند نباید باعث این شود که بخواهیم جبران کرده و  بگوییم که او حتما رئیس شورای عالی باشد. کار سیاسی که رودربایستی ندارد. درباره بقیه بزرگان هم همینطور است. حتی دیگر کسانی که شاید برای ما کاریزما بوده و شخصیت مورد علاقه ما باشند. حالا آقای خاتمی یا هر کدام از رفقا.»

این دیدگاه کرباسچی در کنار آینده شورای عالی سیاستگذاری با وجود استعفای حجت الاسلام موسوی لاری، به کانون بسیاری از اظهارات و تحلیلها تبدیل و در رسانه ها و شبکه های مجازی نشر و باز نشر شد. این اظهارات واکنش هایی هم از سوی اصلاح طلبان داشت. «حسین نورانی نژاد» سخنگوی حزب اتحاد ملت در واکنش ضمنی به اظهارات کرباسچی گفت: «تقسیم بندی اصلاح طلبان به پارلمانتاریست ها و جامعه محورها واقع نماتر است. پارلمانتاریست ها نیز در مواجهه با نیروهای ضد اصلاحات، به دو دسته مقاومت گر و سازش گر تقسیم می شوند. حزب کارگزاران قائل به کوتاه آمدن و سازش با قدرت هستند.»

«مصطفی تاج زاده»  معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات در توییتی کنایه آمیز از کرباسچی خواسته است تا دیدگاه های خود را به نام اصلاحات اعلام نکند. تاج زاده نوشته است: « حق آقای کرباسچی است که در انتخابات ۱۴۰۰ هم شرکت کند و حتی به تبلیغ آقای لاریجانی بپردازد، اما به اسم کارگزاران، و نه به نام اصلاح‌طلبان. باتوجه به رای‌ندادن بخشی از هم‌حزبی‌ها در انتخابات ۹۸، قانع‌کردن اعضا و هواداران به رای‌دادن و حمایت از نامزد نیابتی اولویت دارد.»

موافقان و مخالفان پایان کار شعسا

بخش دیگر اصلاح طلبان هم طی روزهای پس از استعفای حجت الاسلام موسوی لاری درباره آینده شورای عالی سیاستگذاری و تدوام کار آن به اظهارنظر پرداختند. گروهی مخالف ادامه کار این شورا پس از انتخابات بودند اما گروه دیگر بر ضرورت تداوم این سازوکار تاکید می کردند.

«شهاب طباطبایی» سخنگوی حزب ندای ایرانیان درباره ادامه کار شورا گفته است: «اصل مسئله این است که موضوعیت شورای سیاست گذاری منتفی شده است و ادامه کار این شورای زمانی موضوعیت داشت که در انتخابات اخیر مجلس قادر به اجماع سازی در میان گروه های مختلف اصلاح طلب می شد اما پس از اعلام نظر شورای سیاست گذاری درباره عدم ارائه لیست، تعدادی از احزاب عضو این شورا مستقل و یا با ائتلاف اقدام به ارائه لیست انتخاباتی کردند و شورا نتوانست نقش انسجام بخشی خود را ایفا کند.»

«جواد امام» بار دیگر از نقش و تصمیم شعسا در انتخابات سال گذشته حمایت و تاکیدکرده است: « ما باید با محوریت احزاب دوباره جمع شویم و برای تقویت جبهه اصلاحات فکری کنیم. باید ضعف ها را برطرف کرده و از شخصیت های حقیقی که جایگاه ملی و شناخته شده ای دارند، دعوت کنیم.»

«آذر منصوری» قائم مقام حزب اتحاد ملت و عضو شورای عالی سیاستگذاری هم درباره بحث های موجود درباره آینده این شورا تاکید کرده است: «به نظرم مقدم بر ساز وکار اجماعی اصلاح طلبان این است که به این دو سؤال پاسخ داده شود که ۱: جایگاه نهادهای انتخابی در ساختار حقیقی وحقوقی قدرت چیست؟ ۲: چنانچه روند حذفی شورای نگهبان در انتخابات آینده ادامه داشته باشد آیا اصلاح طلبان همچنان می خواهند با تکیه بر حداقل ها سیاست ورزی کنند؟ به نظرم باید قبل از اینکه مجددا بخواهیم راجع به ساختار جبهه ای آینده اصلاح طلبان صحبت کنیم به این سوالات پاسخ داده شود.»

«عبدالله ناصری» عضو بنیاد باران هم گفته است: «معتقدم همه احزاب اصلاح‌طلب و هر ائتلاف قدیم و جدید فقط با نگاه «راهبرد—تاکتیک» می تواند موفق شود. شکی نیست این رویکرد و این راهبرد-تاکتیک پرهزینه است وحتما بخشی از اعضای شعسا این آمادگی را ندارند. حتما باید طرحی دیگر در انداخت.»

مرور اظهارنظرهای دو روز گذشته نشان می دهد که مخالفان ادامه کار این شورا بیشتر از موافقان آن است و تیترهای محتوی پایان کار بیشتر منعکس شده است اما پرسش مهم این میان آینده یکی از مهم ترین جریان های سیاسی ایران طی چهاردهه گذشته است. چپی ها، پیروان خط امام، اصلاح طلبان، تحول گرایان یا هر نام دیگری بر این جریان نهاده شود اهمیتی نخواهد داشت آن زمان که برای رقابت سیاسی در حکومت مردم سالار، کشور نیازمند حضور و کنشگری آنان است.

چهار تکلیفی که اصلاح طلبان باید روشن کنند

اصلاحات راه دشواری پس از این پیش رو خواهد داشت؛ شتاب فزاینده تحولات در جهان کنونی، رونق کرونا که بسیاری از رونق بسیاری از موضوعات کاسته، جامعه ایران که هر روز و هر لحظه در حال تغییر و گذار است، نهادهای ناظر که دستان اصلاح طلبان را برای حضور در سطح نخست قدرت اگر نگوییم می بندند، دستکم باز هم نمی گذارند و در نهایت رقیبی که دغدغه هیچ یک از این موضوعات را ندارد چون حیات خود را تضمین شده یافته است. اصلاح طلبان آنگونه که از زبان یک یک شان جاری می شود بر ضرورت طرح تازه اذعان و تاکید دارند. این طرح تازه اما شامل چه خواهد بود مهم است. واقعیت آن است که در این طرح تازه چهار محور اساسی باید به هر صورت ممکن تعیین تکلیف شوند و هرگونه عبور گذرا و عدم پرداخت دقیق به آن ها، سرانجام روزی گریبان اصلاحات را خواهد گرفت. در مرحله اول اصلاح طلبان باید تکلیف و یا نسبت خود را با موضوع قدرت، سازوکارهای آن، محدودیت ها و خطرات آن روشن کنند. باید مشخص شود که حضور در قدرت برای اصلاحات تا چه میزان مهم است و برای این حضور حاضر به دست یازیدن به چه هستند؟

تکلیف دومی که باید روشن شود تکلیف رهبری یا زعامت این جریان است. شخص یا سازوکار؟ کدام یک قرار است راهبر راهبردهای اصلاح طلبان در افق پیش رو باشند؟ اگر شخص ملاک نظر است آیا «سید محمد خاتمی» برای این زعیم بودن کافی نیست؟ سازوکاری که قرار است در سیاست شخصیت محور ایران جایگزین رهبری اصلاح طلبان شود چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ تک تک این پرسش ها و پاسخ های به آن بخش بزرگی از سوتفاهمات موجود را رفع خواهد کرد و برخی ناکامی های پساانتخاباتی را به دلخوری های پیشاانتخاباتی گره نخواهند زد.

در مرحله سوم اصلاح طلبان باید به مهم ترین نیاز خود یعنی تعیین تعریف واضح و مشخص برای اصلاح طلبی برسند. تعریفی که پس از سه دهه فعالیت دیگر بین العباسین نباشد و مشخص کند که یک فعال سیاسی چه ویژگی هایی را دارا باشد در جرگه اصلاح طلبی جای و نام می گیرد. خطوط غیرقابل عبور و میزان انعطاف در برابر قدرت و رقیب هم باید در مانیفست به واضح تعریف شود تا ائتلاف و عدم ائتلاف با رقیب بعدها موجبات کنایه های سیاسی نشود.

چهارمین تکلیفی که اصلاحات باید تن به تعیین آن بدهد نسبت بسیار مهم خود با جامعه و مردم است. دعوت به رای تاکنون تنها منولوگ میان اصلاح طلبان و مردم بود اما این بار مردم با بی توجهی به سیاست و جریان های آن نشان دادند که این منولوگ باید به دیالوگ تبدیل شود. دیالوگی که جامعه شاید به این زودی نتواند آن را با اصلاحات برقرار کند اما دیگر تن به منولوگ های آمرانه انتخاباتی از سوی هر جریان سیاسی که باشد تن نخواهد داد.در نهایت اصلاحات باید سرانجام نقطه ایستادن خود را در دوگانه قدرت-جامعه مشخص کند.

۲۷۲۱۵

میرلوحی: مگر ما اصلاح‌طلبان قسم خوردیم عارف همیشه در رأس باشد؟/حمایت خاتمی از لیست شاید ۲ درصد به آراء اضافه می‌کرد

محمود میرلوحی، فعال سیاسی اصلاح طلب و عضو شورای شهر تهران، در گفتگویی با خبرآنلاین، با اشاره به ارائه لیست انتخاباتی توسط احزاب اصلاح طلب و عدم حمایت رئیس دولت اصلاحات از آن لیست ها گفت: اصلاحات باید اولا سازمان خود را منسجم کند که البته به نظر ما منسجم است. اینکه شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان گوید ما شرکت نمی کنیم و لیست نمی دهیم اما احزاب می توانند لیست بدهند نشانه انسجام جریان اصلاحات بود. برآورد هم درست و دقیق بود. دوستانی مثل آقای کرباسچی و کارگزاران معتقدند اگر آقای خاتمی و دیگران پشت این لیست می آمدند اتفاقات دیگری می افتاد. با این حال دوستانی که نظر دیگری داشتند می گفتند اگر آقای خاتمی هم از لیست حمایت می کردند اتفاقی نمی افتاد و فقط دو درصد آرا بیشتر می شد.

>>>> در همین رابطه بیشتر بخوانید؛

 میرلوحی: اصلاح‌طلبان در ۱۴۰۰، کاندیدای قرضی و اجاره‌ای ندارند

وی تصریح کرد: در بعضی جاها کاندیدا هم بود اما برآورد کارشناسی ما این بود که جامعه و اکثریت رای دهندگان دیگر همراه نمی شوند. بالاخره بعد از ۹۶ حوادثی مثل دی ماه یا آبان ۹۸ رخ داد که نمی شود آنها را نادیده گرفت.ما گلایه ها و شکایات مردم را در هرجایی می شنویم و نمی توانیم این صداها را کتمان کنیم و نشنویم. به این ترتیب اصلاحات به این نتیجه رسید که اگر کنار اکثریت بماند بهتر از این است که به میدان بیاید.

مگر قسم خوردیم عارف همیشه در رأس باشد؟

عضو شورای سیاستگذاری اصلاح طلبان در پاسخ به این سوال که آیا قرار نیست راس مدیریت جریان اصلاحات تغییر کند؟، گفت: چرا. مگر ما قسم خوردیم که آقای عارف همیشه باشد؟. همانطور که گفتم با توجه به وضعیت کرونا بعد از انتخابات هنوز فرصتی پیش نیامده که شورای عالی به بحث بنشیند و به این فکر کند که چه باید بکند.

حامیان پارلمان اصلاحات چه کسانی هستند؟ 

میرلوحی درباره بحث شکل گیری پارلمان اصلاحات و جایگزینی آن با شورای عالی اصلاح طلبان، خاطر نشان کرد:  واقعیت این است که با این اوضاع کرونایی نمی دانم شرایط کشور به کدام سمت می رود. فعلا که امکان برگزاری هیچ نشستی نیست. بحث پارلمان اصلاحات نکته ای بود که قبلا هم گفته می شد که در واقع باید یک پله بالاتر از جبهه ای که شورای عالی آن را نمایندگی می کرد باشد. در واقع این بحث می خواست عمق و گستره را اضافه کند و به حضور نمایندگان یک شکل نیمه رسمی بدهد. باید منتظر بمانیم و ببینم کرونا تا کی ادامه پیدا می کند.

وی افزود: کسانی که پارلمان اصلاحات را مطرح می کردند تقریبا همان کسانی بودند که در انتخابات مجلس اخیر لیست معرفی کردند این دوستان هم علی القاعده مفهوم عمق و گستره بیشتر کمتر مورد توجهشان بود. اینها بیشتر در نقد شورای عالی چنین بحثی را مطرح می کردند. در صورتی که نمی توان از بالا بگوییم بیایید دور هم جمع شویم.

۲۷۲۱۵

عبدالله ناصری، فعال و تحلیلگر سیاسی اصلاح طلب و از مشاوران رئیس دولت اصلاحات در بخشی از گفتگوی خود با خبرآنلاین درباره تاثیر عملکرد و مدیریت عارف بر آشفتگی های این روزهای جریان اصلاحات گفت: عملکرد مدیریت سیاسی حتما حرف اول را می‌زند .مثال من همیشه  سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی بوده است . مدیریت این حزب، نظام تحزب را قبول داشت.

>>>>در همین رابطه بخوانید؛

اصلاح طلبان باید تا شهریور کاندیدای ریاست جمهوری خود را معرفی کنند

وی افزود: به عبارت واضح‌تر خیلی از موارد بود که جمع‌بندی حزب با نظر دبیرکل تفاوت عمده‌ای داشت  اما مجبور بود تسلیم اکثریت شود. آقای بهزاد نبوی  که بی شک علی الاطلاق مرجعیت سیاسی داشت و دارد محورهای یک مصاحبه یا نطقش را در سازمان به جمع بندی می‌رساند.

ناصری تاکید کرد: اگر ریاست شعسا به یکی از اعضای ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی سپرده می‌شد مثلا فردی مانند محسن امین زاده، حتما ارزیابی که امروز درباره شورای عالی سیاست‌گذاری وجود داشت، متفاوت بود. همیشه ناکارآمدی با مدیریت نسبت دارد در واقع دو عاملِ «توان مدیریت تشکیلاتی» و «مسنخ بودن اعضا» حرف اصلی را می زند.

این چهره اصلاح طلب در پاسخ به این سوال که آیا جریان اصلاحات با این اختلافات در آستانه فروپاشی است، گفت: نه من چنین برداشتی از این وضعیت ندارم و برای این موضوع هم دلیل دارم. چون اولا گفتمان اصلاحات و اندیشه این نوع کنشگری زنده و قابل فهم است و نسخه بی بدیل راه نجات محسوب می‌شود. ثانیا احزاب اصلی که این گفتمان واندیشه را نمایندگی می‌کنند پویا و فعال هستند اما مسلم است از این پس ائتلاف یا جبهه ای را باید شکل داد که  به قول حجاریان بین العباسین باشد.چون بی‌اعتمادی مدنی زیاد شده است، جریان های سیاسی از این پس نمی‌تواند در ایهام و با کنایه کنشگری کند بلکه باید صریح و شفاف و قابل فهم سخن بگوید.

۲۷۲۷

انتقادات نسبت به راهبردها و ساز و کار تشکیلاتی اصلاح‌طلبان هر روز وارد مرحله تازه‌ای می‌شود، به طوری که به نظر می‌رسد چند دستگی در میان این جریان قطعی است. پس از خروج چهره‌های حقیقی همچون رضا خاتمی، عبدالله ناصری، رسول منتجب نیا، محسن رهامی و… و همچنین احزاب کارگزاران، مردم سالاری، اراده ملت، مجمع نیروهای خط امام، مجمع دانش‌آموختگان ایران اسلامی، حزب وحدت و همکاری، انجمن اسلام مهندسان و… از شورای عالی سیاست گذاری اصلاح‌طلبان به نظر می‌رسد که مسیر دشواری پیش روی این جریان سیاسی قرار گرفته است.

علاوه بر این به نظر می‌رسد که کاسه صبر فراکسیون امید هم لبریز شده و در هفته جاری اعضای برجسته این فراکسیون نیز بر نحوه عملکرد اصلاح طلبان تاخته‌اند. محمدعلی وکیلی عضو شاخص فراکسیون امید در گفتگویی در روز سه شنبه از لزوم تجدید نظر در راهبردها و سیاست‌های این جریان گفت و از «نئو اصلاح‌طلبی» پرده برداشت.

پس از او نیز عبدالکریم حسین‌زاده، نایب رئیس این فراکسیون و نماینده آن در شورای عالی اصلاح‌طلبان در یک گفتگو به تندی از سیاست‌های اصلاح‌طلبان انتقاد کرد. حسین زاده گفت: با توجه به آخرین وضعیت شورای عالی اصلاح طلبان می‌توان گفت که این مجموعه از چند محور و منظر دچار بحران شده است که بازسازی زیربنایی یا کنار گذاشتن آن به نفع یک ابزار کارآمدتر را ضروری می‌کند.

وی با برشمردن سه بحران عملکرد، هویت و مشروعیت برای این جریان سیاسی تاکید کرد که «اصلاح‌طلبی نیازمند کن فیکون است.» با این حال موضع‌گیری برخی دیگر از اعضای فراکسیون امید نشان می‌دهد که این مجموعه برای جدا کردن مسیر خود از شورای عالی سیاست گذاری به یک نظر واحد نرسیده و امیدی‌ها خود به دو طیف مختلف در مواجهه با اصلاح‌طلبی فعلی تقسیم می‌شوند. در حالی که وکیلی و حسین زاده از تغییر راهبردها و کن فیکون در اصلاحات صحبت می‌کنند، محمود صادقی دیگر عضو فراکسیون امید تاکید کرده که در شورای عالی هیچ اختلافی وجود ندارد! و «تمامی گمانه زنی‌ها همچون تغییر در راهبردهای شورا عالی سیاست گذاری درست نیست.»

با این حال می‌توان نتیجه گرفت که تا اینجا جدا شدن حدود ۱۰ حزب از مهمترین و اصلی‌ترین تشکیلات اصلاح طلبان قطعی است، اگر چه اختلافاتی در درون همین جدایی طلبان نیز وجود دارد. نکته قابل توجه اما در جدایی طلبان حقیقی شورای عالی اصلاح طلبان است؛ آنطور که اشاره شد رضا خاتمی و عبدالله ناصری جزو نخستین کسانی بودند که از این شورا جدا شدند و پس از آنها نیز جدایی رهامی و انتقادات معین و سلامتی و برخی دیگر از چهره‌های حقیقی این شورا خبرساز شد.

شاه بیت این موضوع استعفای عبدالواحد موسوی لاری وزیر کشور اصلاحات بود که بسیاری آن را جدایی غیر رسمی مجمع روحانیون مبارز، نزدیک‌ترین تشکیلات به رئیس دولت اصلاحات از شورای عالی اصلاح طلبان تلقی کردند.

پیش از این مهدی آیتی، عضو سابق حزب اعتماد ملی گفته بود که موسوی لاری نماینده تام‌الاختیار خاتمی در شورای عالی اصلاح طلبان بوده است؛ بنابراین مجموعه این فعل و انفعالات نشان می‌دهد که حلقه‌ای نزدیک به سید محمد خاتمی یا از شورای عالی سیاست گذاری اصلاح طلبان جدا شدند و یا منتقد جدی آن هستند. از رضا خاتمی برادر رهبر اصلاحات تا عبدالله ناصری مشاور او و عبدالواحد موسوی لاری نماینده خاتمی و مجمع روحانیون در این تشکیلات که همگی مسیر خود را از تشکیلات محمدرضا عارف جدا کرده‌اند.

با توجه به اینکه برخی خبرها حاکی از جلسات محفلی اصلاح طلبان با محوریت موسوی لاری و با همراهی جدایی طلبان و معترضان شورای عالی سیاست گذاری اصلاح‌طلبان است به نظر می‌رسد که سید محمد خاتمی به دنبال تأسیس یک تشکیلات جدیدی است که وظیفه آن بر عهده موسوی لاری گذاشته شده است.

از طرفی شورای عالی سیاست گذاری مدافعانی با محوریت حزب اتحاد ملت و حزب توسعه ملی دارد که مدتی است اطراف محمد رضا عارف را گرفته‌اند و هم اکنون بیشترین نفوذ را در این تشکیلات دارند. همین نفوذ باعث شده تا عارف در تمام این مدت متوجه پیام‌های رئیس دولت اصلاحات نشود و انتقادات او را در ساز و کار شعسا ترتیب اثر ندهد و همین بی توجهی نهایتاً منجر به خروج نمایندگان رسمی خاتمی از این تشکیلات شده است.

بر این اساس به نظر می‌رسد که محمد خاتمی پس از بی‌اعتنایی‌های عارف و افزایش نارضایتی‌ها نسبت به شورای عالی اصلاح‌طلبان تصمیم به جدایی از یار غار خود گرفته است و احتمالاً طی هفته‌های آتی شاهد دوقطبی خاتمی _عارف در جبهه اصلاح‌طلبان خواهیم بود.

۲۷۲۱۵

پس لرزه انتقادات تند کرباسچی از خاتمی و عارف

ماهها و هفته های گذشته بر اصلاحات را اگر سخت توصیف نکنیم دستکم متفاوت از همیشه بر اصلاح طلبان می گذرد. ناکامی در انتخابات حتی در شرایطی که بحران کرونا تمام موضوعات مهم دنیا را تحت تاثیر قرار داد، فراموش اصلاح طلبان نشد و در مسیر واکاوی دلایل این شکست برخی مانند حجت الاسلام «عبدالواحد موسوی لاری» نایب رئیس شورای عالی سیاستگذاری ناکارآمدی احزاب در این شورا را علت دیده و تن به استعفا دادند. برخی هم مانند «غلامحسین کرباسچی» دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ناکارآمدی اشخاص و تصمیم گیران اصلاح طلب را دلیل ناکامی انتخاباتی خود دانستند.

روز سه شنبه نهم اردیبهشت، کرباسچی در گفتگویی بار دیگر گلایه های سال گذشته خود را تکرار کرد و موضوع حمایت از کاندیدای اصولگرا در سال ۱۴۰۰ رد نکرد و این بار صریح تر از همیشه خواستار کنار گذاشتن تعارفات سیاسی میان اصلاح طلبان شد. دبیرکل کارگزاران در بخش هایی از مصاحبه خود که بیشتر تحلیل و جنجال را در پی داشت، گفته است: «با شخصیت‌های محترم سیاسی رودربایستی نداشته باشیم. مثلا اینکه آقای دکتر عارف یک وقتی نامزد ریاست جمهوری شدند و اصلاح طلبان به هر دلیلی دنبال آقای روحانی رفتند نباید باعث این شود که بخواهیم جبران کرده و  بگوییم که او حتما رئیس شورای عالی باشد. کار سیاسی که رودربایستی ندارد. درباره بقیه بزرگان هم همینطور است. حتی دیگر کسانی که شاید برای ما کاریزما بوده و شخصیت مورد علاقه ما باشند. حالا آقای خاتمی یا هر کدام از رفقا.»

این دیدگاه کرباسچی در کنار آینده شورای عالی سیاستگذاری با وجود استعفای حجت الاسلام موسوی لاری، به کانون بسیاری از اظهارات و تحلیلها تبدیل و در رسانه ها و شبکه های مجازی نشر و باز نشر شد. این اظهارات واکنش هایی هم از سوی اصلاح طلبان داشت. «حسین نورانی نژاد» سخنگوی حزب اتحاد ملت در واکنش ضمنی به اظهارات کرباسچی گفت: «تقسیم بندی اصلاح طلبان به پارلمانتاریست ها و جامعه محورها واقع نماتر است. پارلمانتاریست ها نیز در مواجهه با نیروهای ضد اصلاحات، به دو دسته مقاومت گر و سازش گر تقسیم می شوند. حزب کارگزاران قائل به کوتاه آمدن و سازش با قدرت هستند.»

«مصطفی تاج زاده»  معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات در توییتی کنایه آمیز از کرباسچی خواسته است تا دیدگاه های خود را به نام اصلاحات اعلام نکند. تاج زاده نوشته است: « حق آقای کرباسچی است که در انتخابات ۱۴۰۰ هم شرکت کند و حتی به تبلیغ آقای لاریجانی بپردازد، اما به اسم کارگزاران، و نه به نام اصلاح‌طلبان. باتوجه به رای‌ندادن بخشی از هم‌حزبی‌ها در انتخابات ۹۸، قانع‌کردن اعضا و هواداران به رای‌دادن و حمایت از نامزد نیابتی اولویت دارد.»

موافقان و مخالفان پایان کار شعسا

بخش دیگر اصلاح طلبان هم طی روزهای پس از استعفای حجت الاسلام موسوی لاری درباره آینده شورای عالی سیاستگذاری و تدوام کار آن به اظهارنظر پرداختند. گروهی مخالف ادامه کار این شورا پس از انتخابات بودند اما گروه دیگر بر ضرورت تداوم این سازوکار تاکید می کردند.

«شهاب طباطبایی» سخنگوی حزب ندای ایرانیان درباره ادامه کار شورا گفته است: «اصل مسئله این است که موضوعیت شورای سیاست گذاری منتفی شده است و ادامه کار این شورای زمانی موضوعیت داشت که در انتخابات اخیر مجلس قادر به اجماع سازی در میان گروه های مختلف اصلاح طلب می شد اما پس از اعلام نظر شورای سیاست گذاری درباره عدم ارائه لیست، تعدادی از احزاب عضو این شورا مستقل و یا با ائتلاف اقدام به ارائه لیست انتخاباتی کردند و شورا نتوانست نقش انسجام بخشی خود را ایفا کند.»

«جواد امام» بار دیگر از نقش و تصمیم شعسا در انتخابات سال گذشته حمایت و تاکیدکرده است: « ما باید با محوریت احزاب دوباره جمع شویم و برای تقویت جبهه اصلاحات فکری کنیم. باید ضعف ها را برطرف کرده و از شخصیت های حقیقی که جایگاه ملی و شناخته شده ای دارند، دعوت کنیم.»

«آذر منصوری» قائم مقام حزب اتحاد ملت و عضو شورای عالی سیاستگذاری هم درباره بحث های موجود درباره آینده این شورا تاکید کرده است: «به نظرم مقدم بر ساز وکار اجماعی اصلاح طلبان این است که به این دو سؤال پاسخ داده شود که ۱: جایگاه نهادهای انتخابی در ساختار حقیقی وحقوقی قدرت چیست؟ ۲: چنانچه روند حذفی شورای نگهبان در انتخابات آینده ادامه داشته باشد آیا اصلاح طلبان همچنان می خواهند با تکیه بر حداقل ها سیاست ورزی کنند؟ به نظرم باید قبل از اینکه مجددا بخواهیم راجع به ساختار جبهه ای آینده اصلاح طلبان صحبت کنیم به این سوالات پاسخ داده شود.»

«عبدالله ناصری» عضو بنیاد باران هم گفته است: «معتقدم همه احزاب اصلاح‌طلب و هر ائتلاف قدیم و جدید فقط با نگاه «راهبرد—تاکتیک» می تواند موفق شود. شکی نیست این رویکرد و این راهبرد-تاکتیک پرهزینه است وحتما بخشی از اعضای شعسا این آمادگی را ندارند. حتما باید طرحی دیگر در انداخت.»

مرور اظهارنظرهای دو روز گذشته نشان می دهد که مخالفان ادامه کار این شورا بیشتر از موافقان آن است و تیترهای محتوی پایان کار بیشتر منعکس شده است اما پرسش مهم این میان آینده یکی از مهم ترین جریان های سیاسی ایران طی چهاردهه گذشته است. چپی ها، پیروان خط امام، اصلاح طلبان، تحول گرایان یا هر نام دیگری بر این جریان نهاده شود اهمیتی نخواهد داشت آن زمان که برای رقابت سیاسی در حکومت مردم سالار، کشور نیازمند حضور و کنشگری آنان است.

چهار تکلیفی که اصلاح طلبان باید روشن کنند

اصلاحات راه دشواری پس از این پیش رو خواهد داشت؛ شتاب فزاینده تحولات در جهان کنونی، رونق کرونا که بسیاری از رونق بسیاری از موضوعات کاسته، جامعه ایران که هر روز و هر لحظه در حال تغییر و گذار است، نهادهای ناظر که دستان اصلاح طلبان را برای حضور در سطح نخست قدرت اگر نگوییم می بندند، دستکم باز هم نمی گذارند و در نهایت رقیبی که دغدغه هیچ یک از این موضوعات را ندارد چون حیات خود را تضمین شده یافته است. اصلاح طلبان آنگونه که از زبان یک یک شان جاری می شود بر ضرورت طرح تازه اذعان و تاکید دارند. این طرح تازه اما شامل چه خواهد بود مهم است. واقعیت آن است که در این طرح تازه چهار محور اساسی باید به هر صورت ممکن تعیین تکلیف شوند و هرگونه عبور گذرا و عدم پرداخت دقیق به آن ها، سرانجام روزی گریبان اصلاحات را خواهد گرفت. در مرحله اول اصلاح طلبان باید تکلیف و یا نسبت خود را با موضوع قدرت، سازوکارهای آن، محدودیت ها و خطرات آن روشن کنند. باید مشخص شود که حضور در قدرت برای اصلاحات تا چه میزان مهم است و برای این حضور حاضر به دست یازیدن به چه هستند؟

تکلیف دومی که باید روشن شود تکلیف رهبری یا زعامت این جریان است. شخص یا سازوکار؟ کدام یک قرار است راهبر راهبردهای اصلاح طلبان در افق پیش رو باشند؟ اگر شخص ملاک نظر است آیا «سید محمد خاتمی» برای این زعیم بودن کافی نیست؟ سازوکاری که قرار است در سیاست شخصیت محور ایران جایگزین رهبری اصلاح طلبان شود چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ تک تک این پرسش ها و پاسخ های به آن بخش بزرگی از سوتفاهمات موجود را رفع خواهد کرد و برخی ناکامی های پساانتخاباتی را به دلخوری های پیشاانتخاباتی گره نخواهند زد.

در مرحله سوم اصلاح طلبان باید به مهم ترین نیاز خود یعنی تعیین تعریف واضح و مشخص برای اصلاح طلبی برسند. تعریفی که پس از سه دهه فعالیت دیگر بین العباسین نباشد و مشخص کند که یک فعال سیاسی چه ویژگی هایی را دارا باشد در جرگه اصلاح طلبی جای و نام می گیرد. خطوط غیرقابل عبور و میزان انعطاف در برابر قدرت و رقیب هم باید در مانیفست به واضح تعریف شود تا ائتلاف و عدم ائتلاف با رقیب بعدها موجبات کنایه های سیاسی نشود.

چهارمین تکلیفی که اصلاحات باید تن به تعیین آن بدهد نسبت بسیار مهم خود با جامعه و مردم است. دعوت به رای تاکنون تنها منولوگ میان اصلاح طلبان و مردم بود اما این بار مردم با بی توجهی به سیاست و جریان های آن نشان دادند که این منولوگ باید به دیالوگ تبدیل شود. دیالوگی که جامعه شاید به این زودی نتواند آن را با اصلاحات برقرار کند اما دیگر تن به منولوگ های آمرانه انتخاباتی از سوی هر جریان سیاسی که باشد تن نخواهد داد.در نهایت اصلاحات باید سرانجام نقطه ایستادن خود را در دوگانه قدرت-جامعه مشخص کند.

۲۷۲۱۵

محمدرضا عارف استعفا داده است؟

احمد شریف عضو شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان درباره استعفای موسوی لاری گفت: بعد از انتخابات مجلس هیچ جلسه‌ای در شورای عالی تشکیل نشده و از همین رو به طور رسمی استعفای ایشان مطرح نشده است؛ علاوه بر این هنوز سازوکار ادامه فعالیت شورای عالی مشخص نیست که آیا طبق روند قبلی قرار هست ادامه دار شود یا خیر؛ زیرا طبق آیین نامه‌ای که تنظیم شده بود یک زمان دوساله برای ساختار کنونی شورای عالی اصلاح طلبان پیش بینی شده که البته آن دوسال هنوز تمام نشده است.

او ادامه داد: درباره موضوع استعفای آقای موسوی لاری هم طبعا باید جلسه‌ای تشکیل شده و در این باره صحبت شود. این شایعه‌ای هم که درباره استعفای محمدرضا عارف مطرح شده کذب است و چنین مطلبی نه جایی عنوان شده و نه حقیقت دارد.

شریف علت استعفای موسوی لاری را اینگونه تشریح کرد: دلیل اصلی استعفای او  مشکلات جسمی عنوان شده؛ البته من امروز خبری دیدم مبنی بر اینکه ممکن است استعفایش به دلیل پیام کمیسیون ماده ۱۰ باشد که طی آن تمام ائتلاف‌ها باید از اعضای حقوقی تشکیل شوند.

عضو شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان گفت: یک موضوع دیگه هم اینجا حائز اهمیت است مبنی بر اینکه طبق قانون جدید احزاب هر حزبی می‌تواند صرفا در یک جبهه حضور داشته باشد و الان اکثر اعضای اصلاح طلب حداکثر در دو جبهه حضور دارند، یکی شورای عالی جبهه اصلاح طلبان و دیگری هم شورای عالی سیاستگذاری جریان اصلاحات است که در زمان انتخابات عنوان می‌شد که یک فرصت دو ماهه کمیسیون ماده ۱۰ احزاب به تمام احزاب خواهد داد تا تکلیف خودشان را مشخص کنند؛ البته این محدود به اصلاح طلبان نمی‌شود و بسیاری از اصولگراها هم همین مشکل را دارند.

دبیرکل حزب همبستگی افزود: اگرچه بیماری کرونا باعث شد این ضرب الاجل کمرنگ شود، اما در آینده ممکن است کمیسیون ماده ۱۰ این الزام را ایجاد کند که احزاب صرفا در یکی از این جمع‌ها حضور داشته باشند حال تا آن زمان باید این تصمیم گیری انجام شود که شورای عالی ادامه پیدا کند یا شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان.

او همچنین با اشاره به صحبت‌های عبدالله ناصری مبنی بر تغییر استراتژی اصلاح طلبان گقت: مدیریت در جبهه‌های سیاسی در هر زمانی اقتضائات خاص خودش را دارد و من هم با صحبت ایشان موافقم که اصلاح طلبان باید تغییر استراتژی و راهبرد دهند؛ قبلا شاید این تغییرات محدود می‌شد به یک سری تاکتیک ها، ولی الان باتوجه به یکسری اتفاقاتی که در جریان انتخابات مجلس افتاده و تا حدودی تضعیف شدن ارتباط بین راس و بدنه آن، تغییر استراتژی برای انتخابات ۱۴۰۰ و اقدامات مربوط به آن ممکن است نتیجه بخش باشد.

شریف در تشریح این تغییر بیان کرد:  هم در مورد انتخابات ریاست جمهوری و هم شورای شهر حتما باید در استراتژی خودمان تغییراتی ایجاد شود؛ البته استراتژی وقتی تغییر کند ساختار خاص خود را می‌طلبد که از آن استراتژی که تهیه شده و همین امر هم ممکن است تغییرات بسیاری در ساختارهای کلی ایجاد کند. البته این تغییرات باید به بحث گذاشته شود، اما در کل روش‌های سابق طبعا جواب‌گو نبوده که ما در انتخابات نتوانستیم نتیجه لازم را بگیریم.

۲۷۲۷