برچسب: فرهنگی و هنری>گردشگری و میراث

معبد جینکوانزا یک معبد تاریخی است که در پارک ملی بوخانسان در نزدیکی (شمال) سئول واقع شده است. این معبد به دستور پادشاه هیونجونگ از سلسله گوریو در قدردانی از راهب بزرگ بودایی، جینوان، ساخته شده است. در تاریخ آمده که جینکوان در زمان جوانی، زندگی پادشاه هیون جونگ را نجات داد و پادشاه با ساختن معبد ، برای او جبران کرد.

معبد جینکوانسا از چندین ساختمان تشکیل شده است و برنامه‌های موقتب اجرا می کند که بازدید کنندگان می‌توانند فرهنگ بودایی دست اول را با آن‌ها تجربه کنند. برای گروه‌ها، کودکان و جوانان برنامه‌هایی وجود دارد؛ حتا امکان اقامت تا به‌نوعی علاوه بر آشنایی با آیین بودایی، مشارکت‌کنندگان با استفاده از موقعیت طبیعتی که برای آن‌هم انرژی‌های خاص مفروضند، به پالایش روح و جسم خود در اقامت هدفمند یا ماجراجویانه‌ی خود دست یابند.

گردانندگان خوش‌برخورد معبد می‌گویند، کوه اگرچه همان کوه است اما هر بار که به آن نگاه می‌کنید، در ظاهر آن متفاوت است. بسته به تغییر هوا، بسته به تغییر فصول، بسته به زاویه دید، بسته به حالت ذهن بیننده، بسیار متفاوت است. اگرچه آموزه‌ها تغییر نمی‌کند اما نحوه نزدیک شدنشان به ما، با توجه به جریان زمان ، اشیاء و شرایط مختلف دیگر به اشکال مختلف بیان می‌شود. اکنون ما در موقعیتی هستیم که می‌توان دوره‌ای دیگر را در آثار تاریخ هزاره ترسیم کرد. اینجا بسیاری از افراد می‌توانند آزادانه به تعلیم نزدیک شوند و همچنین یک مکان استراحت دلچسب خواهد بود که در آن برای کسانی که در هرج و مرج زمان و خودخواهی شخصی غوطه‌ور هستند، آرام گیرند.

جینکوانزا نیز مانند بسیاری معابد دیگر در سئول، در ابتدا برای عموم آزاد نبود. سرانجام در سال ۲۰۱۴ درهای خود را باز کرد تا بتواند با مردم سراسر جهان ارتباط برقرار کند.

هرچند که این روزها شیوع ویروس کرونا موجب شده است که زمان برگزاری بسیاری از برنامه‌های از پیش طراحی شده معبد بازنگری شوند اما گردانندگان آن معتقدند که مخاطبان خود را به‌زودی ملاقات خواهند کرد.

به گزارش ایسنا، در حیاط باز است وارد می‌شویم اما سرایدار به ناایمن بودن فضا اشاره می‌کند و اجازه ورود بیشتر از فضای حیاط را نمی‌دهد. نخستین تعریفی که سرایدار از ساختمان دارد را در این جمله خلاصه می‌کند: «چند سال مجله توفیق اینجا بود، دفتر حسین آقا هم این گوشه (به بخشی از ساختمان بعد از عبور از راهرو اشاره می‌کند) بود.» شاید هم می‌خواست حرف آخر را اول بزند. در و پنجره‌های طبقه بالا هم لخت شده‌اند، از سرایدار می‌خواهیم اجازه دهد چند ثانیه داخل را ببینیم، اما به بهانه احتمال آوار شدن بنا روی سرمان اجازه نمی‌دهد.

تا این‌که بخت‌ یارمان می‌شود، تلفن‌اش زنگ می‌خورد و در نبودش می‌توانیم از فضای پشتی بنا یکی دو عکس بگیریم.

سرایدار بین صحبت‌هایش می‌گوید «بعد از چند سال سکونت مالک که روایت‌ها آن را به یکی از شهرداران وقت تهران نسبت می‌دهند، بخشی از دفتر تحریریه توفیق در این ساختمان مستقر می‌شود و کارهای چاپ نیز همین‌جا انجام می‌شود، بعد از ان شرکت رنگین چاپ وارد ساختمان شد و بعد از چند سال کار انتشارات، فضا را به انبار تبدیل کرد و امروز با گرفتن مجوز، قصد تخریب و ساخت پاساژ در این نقطه را دارند.»  

بین حرف‌هایش می‌پرسد اطلاعات را برای چه می‌خواهید، اصلا چرا عکس می‌گیرید، نمی‌گوییم خبرنگاریم، فقط تاکید می‌کنیم برای ثبت در تاریخ، و او با لبخند می‌گوید چیز دیگری از بنا نمانده، پنج سال پیش کجا بودید تا زیبایی‌های خانه را ببینید.

باز هم یاد خاطراتش می‌کند و می‌گوید که «در طول سال‌هایی که این‌جا بوده شنیده که این ساختمان را حدود ۹۰ سال قبل ساخته‌اند و از اواسط دهه ۳۰ چاپخانه بود تاحدود ۲۷ سال و بعد از ان هم انبارِ چاپخانه شده است. برای تخریب چند بار میراث فرهنگی مخالفت کرد، اما شنیدم که گویا آن‌هم دارند راضی می‌شوند.»

درخواست می‌کنیم اگر برایش مسوولیتی نمی‌آورد اجازه دهد طبقه بالا را هم ببینیم، طبقه‌ای که سرستون‌های نیمه چوبی و گچی‌اش وضعیت چندان خوبی از ان را نشان می‌دهد، اما او می‌گوید به من هم گیر می‌دهند که چرا در این فضا باقی مانده‌ام، احتمال فرو ریختن هر لحظه‌اش زیاد است. اما طبقه بالا امروز دیگری نشانی از گذشته ندارد، حتی نمای داخلی‌اش هم عوض شده است. تغییرات زیادی در آن ایجاد کرده‌ایم.»

پا در میانی چند نفر دیگر هم جواب نمی‌دهد و نمی‌توانیم داخل فضای ساختمان شویم. ولی به این فکر می‌کنیم که قرار است در اینده چه چیزی از نشانه‌های تاریخی باغ سپه‌سالار را حفظ و با آن تاریخ‌مان را رونمایی کنیم، تاریخِ مجله‌ی توفیق چه می‌شود؟

سید احمد محیط طباطبایی – پژوهشگر تهران – هم نسبت به اتفاقی که قرار است برای دفتر مجله توفیق رخ دهد، نگران است.

او به ایسنا می‌گوید: این که خیابان صف را پیاده‌راه کنیم اما همه خیابان تبدیل به فضاهای نوسازی شود، اصلا در شان این خیابان تاریخی نیست، آن‌هم وقتی خیابان را پیاده‌راه کرده‌ایم تا مردم در کنار خریدهای خود بخشی از تاریخ را ببینند، دیگر قرار است آن‌ها چه چیزی را به چشم ببینند.

وی با بیان این‌که ساختمان سر خیابان بخارا، به یک روایت متعلق به دفتر مجله توفیق است و از سوی دیگر معماری خاصی دارد، اظهار می‌کند: حتی مدیریت شهری با توجه به خرید و فروش کفش در این خیابان، می‌تواند این فضا را به موزه کفش تهران تبدیل کند و به نوعی هم افزایی فرهنگی به وجود آورد.

محیط طباطبایی با تاکید بر این‌که این ساختمان شاید در همه‌ی خیابان صف، تنها بنای باقی مانده به شکل کامل است، ادامه می‌دهد: باید  حفاظت از آن در اولویتِ وظایف شهری قرار بگیرد، چون جزو بناهای واجد ارزش شهر تهران است.

نشریه توفیق، هفته‌نامه فکاهی و طنزآمیز فارسی‌زبان کشور با حدود نیم قرن فعالیت از سال ۱۳۰۲ تا ۱۳۵۰ خورشیدی بود. این مجله در شب‌های جمعه منتشر می‌شد و در تاریخ طنز مطبوعاتی ایران یک نام معتبر و مؤثر شناخته می‌شود.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، بیژن زنگنه ـ وزیر نفت ـ  چند روز پیش در مصاحبه‌ای که تصویر آن منتشر شده است، درباره سهمیه ویژه بنزین سفرهای نوروزی گفته بود: «تا الان پیشنهادی درباره سهمیه «بنزین سفر» (مطرح) نشده است. برای عید هم چیزی ابلاغ نشده است. این در اختیارات من به عنوان وزارت نفت نیست. مجلس هم چیزی در این باره تصویب نکرده، البته که بحث کردند اما تصویب نکردند. دولت هم نمی‌دانم چه می‌کند. پیشنهاد جدی در دولت مطرح نیست که سهمیه بدهد. البته هر سهمیه اضافی بار مالی سنگینی دارد. دولت اصل را بر این گذاشته که تعهدات پذیرفته برای بازتوزیع درآمد حاصل از افزایش نرخ بنزین را به خوبی و به موقع اجرا کند. »

او دو هفته پیش هم گفته بود: «هنوز تصمیمی درباره سهمیه بنزین نوروز به وزارت نفت ابلاغ نشده است. در دولت و مجلس مباحثی در این رابطه مطرح شده اما بنده اطلاعی از تصویب آن ندارم. »

زنگنه، روز ۱۹ بهمن‌ماه برای چندمین بار تکرار کرد: «این موضوع در حیطه وظایف ما نیست و هر وقت به ما ابلاغ کردند، ما آن را اجرا می‌کنیم، اما فعلا پیشنهادی مطرح نیست. »

با این حال ولی تیموری ـ معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ به ایسنا می‌گوید: درخواست اختصاص سهیمه ویژه بنزین سفر  به دولت و وزارت نفت داده شده است تا به توسعه گردشگری و سفرهای داخلی کمکی شود.

او درباره این‌که درخواست اختصاص بنزین ویژه سفر چه زمانی به دولت و وزارت نفت داده شده است، اظهار می‌کند:‌ همان اوایل جریان سهیمه‌بندی بنزین، طرحی با عنوان اختصاص سهمیه ویژه «بنزین سفر» در حد ۱۲۰ لیتر، به قیمت مصوب لیتری ۱۵۰۰ تومان، با هدف توسعه سفرهای نوروزی و گردشگری داخلی و تشویق مردم به سفر، به دولت و وزارت نفت داده شد و در جلسه‌های مختلف با سایر دستگاه‌های اقتصادی در قالب «بسته حمایتی سفر» مطرح و پیگیری شده است. همچنان همان طرح را پیگیریم.

معاون گردشگری درباره ابراز بی‌اطلاعی وزارت نفت از درخواست وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای اختصاص سهمیه بنزین ویژه سفر، اظهار کرد: اگر این درخواست به دست ایشان (وزیر نفت) نرسیده، دوباره آن را ارئه می‌کنیم. این موضوع، مطالبه وزارت گردشگری که نبوده، بلکه فعالان گردشگری از ما مطالبه کرده‌اند، ما هم به عنوان متولی سفر و گردشگری در کشور، پیگیر آن هستیم. در واقع ما آنچه مردم، گردشگران و فعالان بخش خصوصی خواسته‌اند را از طریق دولت و مشخصا وزارت نفت، پیگیری می‌کنیم.

تیموری گفت: ما که بنزین رایگان درخواست نکرده‌ایم. پیشنهاد ما اختصاص سهمیه‌ای ویژه سفرهای نوروزی در حد ۱۲۰ لیتر با قیمت دولتی و مصوب بوده است که انگیزه آن هم توسعه گردشگری و سفرهای داخلی و تشویق مردم به سفر بوده است.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، در شرایطی که در چند ماه گذشته حرف و حدیث‌ها از نحوه‌ی مرمت گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله مطرح شده‌اند و حتی انتشار تصاویری از گنبد در روز برفی اصفهان، باعث شد تا معاون مدیر کل روابط عمومی نخستین واکنش تهمت به رسانه‌ها مبنی بر فتوشاپ بودن تصاویر گنبد باشد، اما همچنان استادکاران میراث فرهنگی بر نادرست بودن مرمت‌ها تاکید دارند.

هرچند در بازدید چند روز گذشته وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی  ومعاون این وزارتخانه آن‌ها همچنان به کار استادکار انتخاب شده از سوی پایگاه میراث فرهنگی قسم می‌خورند و حتی مونسان به ایسنا تاکید کرد «در بازدید از مسجد شیخ‌لطف‌الله؛ مدیر پایگاه میراث جهانی نقش جهان (درباره‌ی روند مرمت گنبد) به ما توضیح داد. استادکارِ در حال کار به عنوان یکی از استادکاران خوب و قدیمی اصفهان که زحمت زیادی (برای پروژه) کشیده بود، از فضای ایجاد شده دلخور شده بود، در حالی که ۹۵ درصد مصالح، همانی است که اکنون جابه جا می‌کنند.»

با این وجود چند نفر از استادکاران قدیمی اصفهان خطاب به اسحاق جهانگیری – معاون اول محترم رییس جمهور – در نامه‌ای با عنوان با موضوع «تخریب نمای زیباترین گنبد ایران (شیخ لطف الله اصفهان) بدلیل مرمت نادرست» این طور صحبت‌های کازشناسانه خود را مطرح کرده‌اند؛

«به آگاهی می‌رساند طی چند ماه اخیر وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اقدام به مرمت پوسته بیرونی گنبد مسجد شیخ لطف الله اصفهان کرده است، لیکن مشکلات چشمگیر در نحوه مرمت و عدم شایسته سالاری در انتخاب پیمانکار و ناظر، منجر به ایرادات فراوان شده و احتمالا خسارات جبران ناپذیری به آن میراث منحصر به فرد، وارد آورده و ضروری است به فوریت از ادامه کار با این روش و با این گروه مرمتی، جلوگیری شود.

مسجد شیخ لطف الله ساخته شده در ۱۶۰۲ – ۱۶۱۹ میلادی در ضلع شرقی میدان نقش جهان است که در سال ۱۳۱۳ به ثبت ملی و در سال ۱۳۵۸ در فهرست یونسکو به ثبت جهانی رسید. معماری آن در نوع خود بی نظیرترین در تمام دنیا و هنر دست محمدرضا اصفهانی است؛ اما بی‌شک زیباترین بخش مسجد را می‌توان گنبد آن دانست؛ گنبدی مدور که از معماری ایرانی بهره برده و با نقش‌های اسلیمی باشکوه تزیین شده است. همچنین کاشی‌های معرق بسیار زیبا در داخل و بیرون گنبد استفاده شده و شگفتی گنبد را صدچندان کرده است.»

در این نامه علاوه بر تاکیدهای معماران برجسته جهانی از ساخت این گنبد جهانی نوشته شده است: «با تاسف فراوان در کنار سایر آثار تاریخی اصفهان این بنا نیز دستخوش مرمتی شده است که بهتر است از آن به عنوان فاجعه یاد شود، چنانکه آیندگان گناه آن را بر ما نخواهند بخشید. جوانب مختلف اقدام نسنجیده و غیر شفاف و خطرناک وزارت میراث فرهنگی برای دست اندازی به گنبد شیخ لطف الله، بدین شرح است:

الف- هیچگونه ارزیابی دقیق و هیچ صورت‌جلسه‌ای که مشکلات و شرایط گنبد پیش از آغاز مرمت را مشخص کند، منتشر نشده و بنظر می‌رسد اصلا ارزیابی و هم‌اندیشی مدونی صورت نگرفته است.

ب- به تبع عدم ارزیابی دقیق، هیچگونه طرح مطالعاتی و آزمایش و تعیین برنامه مرمت پیش از آغاز کار، تدوین و انجام نشده و به عبارت بهتر، اجرای چنین کار حساسی بدون نقشه و زمینه مطالعاتی کافی آغاز شده است.

ج- برای آغاز مرمت، مناقصه‌ای از سوی اداره کل میراث فرهنگی اصفهان در تاریخ ۲۳ خرداد ماه سال ۸۸ در سایت آن اداره کل اعلام و در نهایت به مرمت‌گر کنونی سپرده شد که هیچگونه سابقه مرمت کاشی معرق -معقلی (نوع خاص کاشی گنبد شیخ لطف الله) نداشته و به واسطه پدرش که از نام‌آوران در زمینه ساخت انواع تاق‌های سنتی (غیر مرتبط با این پروژه) است، شناخته می‌شود.

د- نتیجه‌ی چنین مرمت فاجعه باری امروز دو رنگ شدن کاشی‌های گنبد شده به طوری که این اختلاف رنگ در شب نیز به وضوح مشخص است. این مرمت در رسانه‌های مختلف منعکس شد.

۵- مدیران اداره کل میراث فرهنگی اصفهان تلاش کردند تا موضوع را عادی و روند مرمت را اصولی نشان دهند، با این حال، بسیاری از انتقادات اساتید و کارشناسان موضوعیت دارد.»

در بخش دیگر این نامه بعد از انتشار اظهارنظرهای علمی و تخصصی و فنی پیشکسوتان این حوزه، نوشته شده است: «دوستداران میراث فرهنگی بیم آن دارند که کار مرمت با همین روش ادامه پیدا کند و این اثر جهانی آسیب‌های جبران ناپذیری ببیند؛ آسیب‌هایی که می‌تواند آن را در فهرست میراث در خطر یونسکو» قرار دهد.

در تمام دنیا قوانین بین‌المللی سختگیرانه‌ای در مورد تخریب یا آسیب به بناهای تاریخی وجود دارد. قانون مدونی در ۱۲ آبانماه ۱۳۰۹ شمسی راجع به حفظ آثار عتیقه در مجلس شورای ملی به تصویب رسید که بعدها مورد تایید مجلس شورای اسلامی نیز قرار گرفت در مواد یک و هشت این قانون چنین ذکر شده است:

ماده اول – کلیه آثار صنعتی و ابنیه و اماکنی که تا اختتام دوره سلسله زندیه در مملکت ایران احداث شده اعم از منقول و غیر منقول با رعایت ماده ۱۳ این قانون می‌توان جزء آثار ملی ایران محسوب داشت و در تحت حفاظت و نظارت دولت است.

در ماده ی هشتم نظام‌نامه اجراء قانون ذکر شده است: هرگاه مالک یا متصرف بنائی که به عنوان آثار ملی ثبت شده بخواهد آن بنا را تعمیر کند باید از وزارت معارف تحصیل اجازه گرفته و صدور اجازه وزارت معارف منوط به اجراء مقررات ذیل خواهد بود:

الف- دادن نقشه و پروگرام مبسوط تعمیراتی را که می‌خواهند، انجام دهند.

ب- تعهد اجراء تعمیرات بوسیله متخصصینی که وزارت معارف تصویب کند.

ج – تعهد عدم انحراف از نقشه و پروگرامیکه وزارت معارف تصویب کند.

به علاوه، یکی از سخت‌ترین قوانین در خصوص تخریب اموال تاریخی و فرهنگی در کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی ایران درج شده و فصل ۹ این کتاب از ماده ۵۵۸ تا ۵۶۹ کاملا به تخریب اموال تاریخی فرهنگی اختصاص یافته است. بر اساس ماده ۵۵۸ قانون مجازات اسلامی، هر کس به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی تاریخی یا مذهبی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، با تزئینات، ملحقات، تأسیسات، اشیا و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور که مستقلا نیز واجد حیثیت فرهنگی تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی وارد آورد علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از ۱ تا ۱۰ سال محکوم می‌شود. در بند ۹ قانون الحاق ماده ۱۲۷ مکرر به قانون مجازات عمومی هرکس خلاف ترتیب مقرر در قانون حفظ آثار عتیقه به مرمت با تعیین یا تغییر و تجدید بنا ، تزیینات ابنیه و آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی مبادرت کند به حبس تادیبی از ۲ تا ۶ سال محکوم خواهد شد.

آنچه مشهود است و تمامی دلسوزان و متخصصین و نیز قانون در مرمت ابنیه‌ی پر ارزش بر آن تاکید دارد انجام مستند سازی بسیار دقیق و مفصل انجام مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای و آزمایشگاهی، دعوت از کارشناسان متعدد و متخصص در زمینه مربوطه، مشورت و بررسی طرح‌های مرمتی ارایه شده و انتخاب بهترین طرح و سپس انتخاب پیمانکار است. در انجام چنین مرمت‌های حساسی نیاز است تا فراخوان به صورت کشوری و حتی بین‌المللی انجام شده تا شرکت‌ها و افراد متخصص بتوانند سوابق اجرایی خود را ارایه کنند.

سوالاتی که در اینجا مطرح است این است که:

یکم – مدیریت اداره کل میراث فرهنگی اصفهان بعنوان متولی، در مرمت این گنبد بی‌نظیر که متعلق به تمام مردم جهان است، کدام یک از مراحل ذکر شده در قوانین داخلی و جهانی و کنوانسیون‌ها و منشورها را رعایت نموده است؟

دوم – اگر طبق ادعای اداره کل میراث فرهنگی اصفهان، مطالعات کامل و مستندسازی پیش از مرمت انجام شد، چرا در دسترس متخصصین مرمت و کاشی کاران قرار نمی گیرد؟

سوم – از کدام یک از کاشی کاران، معقلی‌سازان و کاشی چسبانان متبحر که تعدادشان در اصفهان کم نیست، برای اظهار نظر و بررسی روش مرمت چنین اثر مهمی دعوت به عمل آمد؟

چهارم – از کدام یک از متخصصین مرمت در دانشگاه‌ها برای بررسی طرح مرمت این گنبد نظرخواهی شد؟

پنجم – آیا انتخاب مرمت‌گر چنین گنبدی باید بر اساس یک مناقصه محدود و با ذکر این بند که “اداره کل میراث فرهنگی در رد یا قبول هرکدام از پیشنهادات مختار است” واگذار می‌شد؟!

ششم – آیا انتخاب مرمت گر این بنای ثبت جهانی باید فردی متخصص و متبحر در اجرای تاق و تویزه و رسمی بندی باشد یا متخصص در امر کاشی‌کاری؟!

هفتم – آیا مسئولیت مرمت چنین بنای شاخصی باید در اختیار انحصاری مدیر پایگاه نقش جهان باشد؟!

هشتم – برآورد هزینه مرمت این ترک از گنبد بر چه اساسی انجام گرفت؟ مگر نه این است که تمام متبحرین و مرمتگران اتفاق نظر دارند که تهیه فهرست بها برای بناهایی چنین شاخص، صحیح نبوده و امر مرمت این بناها را در حد مناقصات پیمانکاری پایین آورده و باعث ضربه جبران ناپذیر به چنین بناهای شاخصی، می‌گردد .

نهم- مگر نباید در صورت عدول از این قوانین و طبق نص صریح قانون، متولی مربوطه مجازات شود و به جرایم وی در دادگاه رسیدگی شود؟»

همچنین در این نامه سوالاتی از وزارت میراث فرهنگی و مدیر کل میراث فرهنگی اصفهان، پرسیده شده که نویسندگان این نامه معتقدند تا کنون به آن‌ها پاسخ داده نشده است:

«۱. دلیل بندکشی های نامنسجم بین قطعات چیست؟ ۲. ایجاد شکاف و اختلاف سطح ایجاد شده روی گنبد به چه دلیل است؟ ۳. نوع و میزان مصالح و مواد به کار رفته در مرمت چگونه چیست و چه اندازه است؟ ۴. مواد استفاده شده با کدام مجوز و تاییدیه و طبق کدام آزمایش برای سفید کردن و شستن کاشی‌ها استفاده شد؟ ۵. دوغاب دادن کل ترک گنبد به چه علت و طبق تشخیص و مجوز چه کسی انجام شده است؟ . مستندنگاری‌های قبل از مرمت، صورت جلسات با متخصصین و کاشی کاران که به ادعای مسئولین میراث فرهنگی قبل از مرمت انجام گرفته به چه علت در دسترس منتقدین قرار نمی‌گیرد؟ مگر روش یک مرمت اصولی این نیست در طول مدت مرمت اطلاعاتی که به دست می‌آید طبقه بندی شده و سپس جمع بندی این اطلاعات اعم از مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای به صورت گزارش یا کتاب در دسترس عموم قرار گرفته و همچنین این نتایج علمی باید قابل استفاده برای دانشجویان اساتید و پژوهشگران این حوزه باشد؟ با توجه به ادعای مدیران میراث فرهنگی مبنی بر اسکن لیزری، نتایج و تحلیل داده‌های آن کجاست؟ و اگر از این اسکن بدرستی استفاده نشده و چنین نتیجه‌ای به همراه داشته، دلیل هزینه گزاف برای عملیات اسکن چه بوده است؟

چگونه مدیرکل میراث فرهنگی شهری مانند اصفهان و دارای شمار زیادی آثار تاریخی ثبت ملی و ثبت جهانی و معاون از او، مطالبی سطحی و بی‌پایه برای توجیه عملکردشان اظهار می‌کنند؟ ۹. با سیاق فعلی مرمت، احتمالا قالب جدید کوچکتر و در نتیجه، شکاف بین ترک‌های گنبد ایجاد شده و در نهایت، ده‌ها سانتی‌متر اختلاف بین ترک اول و آخر ایجاد خواهد شد. چه تضمینی برای جلوگیری از این مشکل وجود دارد؟  ۱۰. دلیل استفاده از گچ برای پر کردن فاصله بین کاشی‌ها و آجرهای ریخته شده و آسیب دیده، چیست؟ (در صورتی که باید از کاشی و آجر برای پر کردن فواصل استفاده شود) ۱۱. زمزمه‌های استفاده از روغن برزک که مخصوص چوب است برای تیره‌تر کردن رنگ ترک گنبد مسجد شیخ لطف الله اصفهان به گوش می‌رسد و اگر چنین اقدامی انجام شده باشد به جذب گردوغبار بر ترک مرمت شده گنبد و آسیب بیشتر به این اثر تاریخی می‌انجامد که دست اندر کاران باید به این مورد پاسخ گویند. ۱۲. طبق اقرار ناظر پروژه مرمت گنبد، برخی مدیران میراث فرهنگی اعتقاد چندانی به نظارت بر کار پیمانکار نداشته اند، با چنین نابخردی و بی تدبیری چگونه قرار است آثار ملی و جهانب نگهداری شوند؟ ۱۳. چرا مدیران وزارت میراث فرهنگی به نامه اساتید و کارشناسان برای بازدید از گنبد شیخ لطف‌الله پاسخی ندادند؟

بی‌شک از مسئولان وزارت میراث فرهنگی انتظار پیگرد منصفانه و عالمانه موضوع و برخورد با خاطیان و تخریب‌کنندگان این یادگار جهانی نیست، لذا از آن مرجع محترم، پیگیری و جلوگیری از ادامه تخریب چهره فرهنگی و آبروی اصفهان و ایران تا انجام کار درست به دست افراد دانا و کاربلد را خواستاریم! و این پیگیری و جواب به خواسته‌ی فعالان و دلسوزان میراث فرهنگی قطعا در خاطره‌ی تاریخی اصفهان باقی خواهد ماند.»

متن کامل نامه ۱۱ نفر استاد کار پیشکسوت مرمت و دو تن از فعالان میراث فرهنگی اصفهان در این لینک قابل مشاده است.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، ولی تیموری ـ معاون گردشگری ـ در نشست خبری این نمایشگاه‌ها که با حضور مجریان آن، معاون صنایع دستی و دیگر مدیران معاونت گردشگری در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی روز شنبه (۱۹ بهمن‌ماه) برگزار شد، نمایشگاه گردشگری امسال را استان‌محور دانست و افزود: حدود ۱۳ سالن به نمایشگاه امسال اختصاص داده شده که ۹۸۵ شرکت داخلی و حدود ۶۰ شرکت به نمایندگی از کشورهای خارجی در آن حضور دارند. این نمایشگاه بیشتر فرصتی برای گردشگری و سفرهای داخلی است، در نتیجه به بخش خصوصی پیشنهاد شده با تنوع‌بخشی در مقصد و سفرها در این نمایشگاه حاضر شوند.

او بیان کرد: توسعه گردشگری داخلی، به طور مستقیم گردشگری بین‌المللی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و باعث می‌شود تردید برای سفر به ایران کنار گذاشته شود.

تیموری با بیان این‌که نمایشگاه گردشگری تهران دست‌کم در در دو سال اخیر خودگردان برگزار شده است و هزینه‌های آن از محل حضور شرکت‌ها تامین می‌شود و وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی مبلغی برای آن پرداخت نکرده و نمی‌کند، درباره علت کنار گذاشتن مجری خصوصی این نمایشگاه پس از دوازده دوره برگزاری، اظهار کرد: ندیدم در جایی آقای مونسان ـ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ درباره مسایل مالی نمایشگاه گردشگری صحبت کرده باشند این نمایشگاه همیشه توسط مجری خصوصی برگزار می‌شد و ما آن را خودگردان می‌دانیم و پولی به مجری داده نشده است و این فرایندی است که بخش خصوصی دارد. شرکت سهامی نمایشگاه‌ها در ازای اجاره غرفه‌ها عددی دارد و دامنه تفاوت آن چنان نیست که هر طور خواستیم مدیریت کنیم.

او همچنین با اشاره به مشارکت صنایع دستی در این نمایشگاه، به راه‌اندازی مرکز جهانی صنایع دستی به پیشنهاد وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران در سازمان جهانی جهانگردی، اشاره کرد و افزود: طرح اولیه این مرکز آماده شده و با کمک سازمان جهانی جهانگردی پیگیری می‌شود.

پویا محمودیان ـ معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنکی، گردشگری و صنایع دستی ـ درباره ادغام سی‌وسومین نمایشگاه صنایع دستی با نمایشگاه گردشگری نیز گفت: سال ۹۴ زمانی که مسؤولیت دفتر صادرات صنایع دستی را به عهده داشتم، طی مطالعاتی به این نتیجه رسیدیم که صنایع دستی ظرفیتی بیش از برگزاری یک نمایشگاه در پایتخت را دارد، از آن سال تصمیم گرفتیم دو نمایشگاه در تهران برگزار شود که نمایشگاه دوم عیدانه است. از سال ۹۶ نمایشگاه ملی صنایع دستی در شهریورماه همزمان با نمایشگاه فرش برگزار می‌شد. امسال نیز وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، معاونت صنایع دستی را مکلف کرد همزمان با نمایشگاه گردشگری، نمایشگاه عیدانه را برگزار کند. این نمایشگاه از ۲۳ تا ۲۶ بهمن‌ماه برپا می‌شود و فرصتی است برای خرید، همزمان با عید و خانه تکانی.

وی افزود: هدف اصلی این است که در پایان هر فصل، نمایشگاهی با حضور ۳۱ استان در تهران برپا شود.

به گفته محمودیان، از کل فضای نمایشگاه گردشگری، چهار هزار متر فضا در اختیار صنایع دستی قرار گرفته است.

خشایار نیکزاد ـ مدیرعامل شرکت مادرتخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی ـ که اجرای نمایشگاه را به یک شرکت خصوصی واگذار کرده است درباره جزئیات این نمایشگاه‌ها توضیح داد: ۱۳ سالن به این نمایشگاه اختصاص داده شده که مجموعا  ۱۰۲۸ شرکت‌کننده از بخش‌هایی چون بومگردی، هتل، آژانس‌های مسافرتی، تشکل‌های خصوصی، مناطق آزاد، نشریات تخصصی سفر، دهکده‌های توریستی، تجهیزات سفر، شرکت‌های اکوتوریستی، گردشگری سلامت و ورزشی و حمل و نقل در کنار ۴۳ شرکت‌کننده خارجی از کشورهای مالزی، اندونزی، ترکیه، افغانستان و سوئیس و ۱۸ شرکت داخلی به نمایندگی از کشورهایی همچون روسیه، پاکستان و چین و ۳۹۰ شرکت هم از حوزه صنایع دستی حضور خواهند داشت.

به گفته او، ۴۶ هزار متر مربع سطح پوشش این نمایشگاه‌ها در محل نمایشگاه بین‌المللی تهران است که ۲۲ هزار متر آن سرپوشیده است.

نکیزاد، برگزاری جشنوراه‌های موسیقی اقوام، عشایری و غذا را در کنار کارگاه‌های گردشگری ادبی، دیجیتال مارکتینگ، بسته‌بندی و برندسازی شخصی، گردشگری ماجراجویانه، گردشگری خوراک، توسعه پایدار گردشگری روستایی و کشاورزی و گردشگری تجربه‌گرا و همچنین نشست انجمن صنفی آژانس‌های مسافرتی را از برنامه‌های جنبی نمایشگاه گردشگری تهران اعلام کرد.

سیزدهمین نمایشگاه گردشگری تهران و سی‌وسومین نمایشگاه صنایع دستی از روز چهارشنبه ۲۳ بهمن‌ماه تا شنبه ۲۶ بهمن‌ماه در محل نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار می‌شود. ساعت فعالیت این نمایشگاه‌ها از ۹ صبح تا ۱۷ خواهد بود.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، ولی تیموری در نشست خبری که به بهانه برپایی سیزدهمین نمایشگاه بین‌المللی گردشگری تهران، روز شنبه (۱۹ بهمن‌ماه)، در وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، با یادآوری این‌که آمار سفر گردشگران و مسافران خارجی به ایران در ۱۰ ماه نخست امسال به هفت میلیون و ۸۷۰ هزار نفر رسیده است، افزود: مقایسه آماری با مدت زمان مشابه سال گذشته نشان می‌دهد شمار سفر گردشگران خارجی به ایران در ۱۰ ماه نخست امسال، ۱۹.۷۳ درصد رشد داشته است.

وی ادامه داد: طبق گزارش سازمان جهانی جهانگردی ایران، در سال گذشته سومین کشوری بود که رشد سریع گردشگری را تجربه کرد. برآورد ما بر این بود که آمار گردشگران خارجی در سال ۱۳۹۸ به حدود ۱۰ میلیون نفر برسد اما اتفاقاتی که رخ داد جلوی رشد سریع گردشگری ایران را گرفت. متاسفانه در ابتدای سال میلادی، گردشگران اروپایی به واسطه سقوط هواپیمای اوکراینی و بعد از آن، چینی‌ها به خاطر شیوع ویروس کرونا، سفرشان را به تعویق انداختند و یا کنسل کردند. با این حال اعداد نشان می‌دهد وضعیت گردشگری در سال ۱۳۹۸ چندان هم بد نبوده، ولی برای عبور از این شرایط و خسارات که در درازمدت یقه ما را نگیرد، حتما اقدام می‌کنیم.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گفت: ما برای عید بهاره چینی‌ها تدارک زیادی دیده بودیم، ۹ استان و مناطق آزاد به این منظور آماده پذیرش گردشگران چینی بودند، اما به خاطر ویروس کرونا، بخشی از این برنامه‌ها اجرا نشد و تعداد زیادی از گردشگران را از دست دادیم.

او در عین حال بیان کرد: اتفاقات تلخ در هر کشوری رخ می‌دهد و گردشگری آن را متاثر می‌کند، ولی در کشور ما این اتفاقات تلخ زیاد بوده، شاید هم از بدشانسی منِ مدیر گردشگری است که مجموعه اتفاقات تلخ پشت‌سر هم و به سرعت رخ داد؛ از خروج آمریکا از برجام و برگشت تحریم‌ها گرفته تا شیوع ویروس کرونا.

تیموری اضافه کرد: البته ویروس کرونا یک اپیدمی جهانی است، به طوری که سازمان جهانی جهانگردی رشد گردشگری در سال ۲۰۲۰ را با درنظر گرفتن اثرات ویروس کرونا، برآورد کرده و احتمال کاهش آن را داده است.

وی افزود: البته به دنبال این اپیدمی جهانی، ما هم پیش‌بینی‌هایی داشتیم و بسته حمایتی را با کمک بخش خصوصی آماده کرده‌ایم که به دولت ارایه شده است. هرچند موضوع این بسته حمایت مالی نیست، بلکه تسهیل شدن شرایط در بازپرداخت وام‌های بانکی و یا بیمه‌ها است.  

نگران بهار هستیم

تیموری درباره آمار کنسلی تورهای گردشگری که از سوی انجمن صنفی آژانس‌های مسافرتی و هوایی پس از سقوط هواپیمای اوکرانی تا ۷۰ درصد اعلام و سپس از سوی معاونت گردشگری تکذیب شد، توضیح داد: آن عدد (۷۰درصد) دقیق نبود، برای همین  تکذیب شد. من به عنوان متولی گردشگری که به همه مجراهای آماری دسترسی دارم در بازه زمانی سه روز بعد از اتفاق، نمی‌توانم آماری از کنسلی‌ها بدهم. مضاف بر این‌که محل اعلام آن آمار هم تخصص مربوطه را نداشت، حوزه‌ای باید در این‌باره نظر و آمار بدهد که از ورود گردشگری متاثر باشد.

وی سپس گفت: عدد دقیقی از کنسلی تورها و سفر گردشگران خارجی هنوز ندارم که اعلام کنم، هیچ کسی هم این آمار را ندارد، اگر هم چنین آماری بدهد دروغ گفته است.

معاون گردشگری ادامه داد: حوادثی مثل سقوط هواپیمای اوکراینی در فصل گردشگری ایران رخ نداد که کنسلی‌های آن زیاد و یا عدد آن بزرگ باشد، بنابراین آمارهایی که در این خصوص اعلام شد، صحیح نبود. نمی‌خواهیم بگوییم همه چیز گل و بلبل است، گردشگری ما از سقوط هواپیمای اوکراینی و ویروس کرونا، متضرر شد و بیشترین نگرانی ما از بابت آمار کنسلی تورهای گردشگری و کاهش سفرها در فصل پیش‌رو (بهار) است.

او درباره برنامه‌های ایران برای بازگشت گردشگران چینی به ایران به دنبال ویروس کرونا، گفت: ما بیشتر از یک سال در بازار چین کار کردیم، این بازار خیلی مهم است و با شیوع این ویروس، فعالیتمان را متوقف نمی‌کنیم اما بنا به ملاحظات جهانی و حفظ امنیت هموطنان، تابع ضوابط وزارت بهداشت هستیم.

اقامت چینی‌ها به خاطر حساسیت‌ها با مشکل روبرو شده

معاون گردشگری با اشاره به حضور تعدادی از گردشگران چینی در ایران، تصریح کرد: حق نداریم هر کسی را که به ایران وارد شده، در هتل جا ندهیم، به موزه راه ندهیم و یا از سایر خدمات محروم کنیم. بعضاً به خاطر حساسیت‌ها در بعضی استان‌ها اقامت چینی‌ها با مشکلاتی روبرو شده است.

او درباره تعداد گردشگران چینی که عید بهاره سال گذشته به ایران سفر کردند و خسارتی که امسال به ایران از ناحیه شیوع ویروس کرونا وارد شده است، اظهار کرد: در عید بهاره چینی‌ها در سال گذشته حدود ۱۷ هزار نفر از این کشور به ایران سفر کردند، قطعا تعداد گردشگران چینی در ایران کم نشده چون تعدادی از آن‌ها به ایران سفر کرده‌اند. همین دیشب که موضوع اقامت گروهی از چینی‌ها را در ایران پیگیری می‌کردم متوجه حضور دست‌کم ۱۰۰ نفر از گردشگران چینی در ایران شدم. تعداد گردشگران چینی کاهش نیافته، ولی کرونا مانع افزایش و جهش آماری شده است.

سیمرغ برند گردشگری کجا و سیمرغ جشنواره‌های فجر کجا

معاون گردشگری به سوالی درباره کپی کردن برند گردشگری ایران و بی‌حاصل بودن همایش‌هایی که به این منظور در سال‌های گذشته با صرف هزینه‌های بسیار، برگزار شد، واکنشی اعتراضی داشت و گفت: مهران مدیری در این مواقع جمله‌ای دارد که می‌گوید: «این که گفتی یعنی چه». بر اساس چه علم و دانشی به این نتیجه رسیدید. ما با مطالعات علمی به این برند رسیدیم. نمی‌دانم درباره سیمرغ فجر صحبت می‌کنید یا برند گردشگری. هویتی که ما برای برند گردشگری پیدا کرده‌ایم شاید فقط در عنوان «سیمرغ» با جشنواره‌های فجر مشترک باشد، اما در شکل و شمایل متفاوت است.

تیموری افزود: صرفا اینکه در گذشته اجلاسی برگزار شد و از آن به خروجی نرسیدیم و امروز بدون برگزاری همایشی به خروجی رسیدیم، دور از انصاف است. ما یک سال درباره برند کار کردیم و صاحبنظران مشارکت داشته‌اند. از نتیجه مطالعات قبلی که شخصا در سال ۹۳ پیگیر بودم و از خروجی همه همایش‌ها استفاده شده است. قطعا آنچه به عنوان هویت بصری برند ملی گردشگری رونمایی می‌شود مورد توجه صاحبنظران هنری و فرهنگی قرار می‌گیرد.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، در طول چند سال گذشته یکی از مهمترین خبرهایی که هر مدیر یا معاون میراثی در نشست‌های خبری‌اش تلاش می‌کرد تا ایده اولیه‌اش را به نام خود بزند، «ایجاد شعب قضایی میراث فرهنگی» بود. فکری که بیش از چهار سال است مسؤولان میراث فرهنگی نخست درخواست‌اش را مطرح کردند و هر از گاهی مدیر کل‌های مختلف میراث فرهنگی در دوره‌های مدیریت خود و حتی معاونان‌شان از پیگیری‌ها برای ایجاد شعب مستقل میراث فرهنگی در دادگاه‌ها خبر می‌دادند، شعبه‌هایی با حضور قضاتی آشنا با قوانین میراث فرهنگی و دلسوز این حوزه. هر چند هنوز هیچ خبری از ایجاد این شعبه‌های مخصوص با قضاتِ آشنا با میراث فرهنگی‌شان نیست …

هر چند در این میان گاهیت مجوزهای امضاءدار مسوولان سابق میراث فرهنگی یک پای همیشگی مجوزهایی است که بناهای تاریخی را بی‌ارزش می‌شمارند و در واقع موافق تخریب خانه‌های تاریخی می‌شوند! مجوزهایی که معمولا با سروصدای فعالان میراثی و رسانه‌ها سروکله‌شان پیدا می‌شود.

از حدود ۱۰ روز قبل تا امروز نیز دست‌کم مجوز چهار خانه‌ی تاریخی رو شده است. خانه‌هایی که می‌گویند در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده‌اند یا فقط در فهرست آثار واجد ارزش شهر قرار گرفته‌اند، فهرستی که به نظر می‌رسد در عمل هیچ فایده‌ای ندارد.

مجوزها آن‌قدر پر قدرت صادر شده‌اند که حالا یک مالک مجوزش را با افتخار بالا می‌گیرد و امضای میراث‌ فرهنگی را نشان می‌دهد، دیگری شبانه آجرهایش را با کامیون از خانه منتقل می‌کند و دیگری از فضای داخلی خانه شروع کرده و صدای کلنگش همسایه‌ها را از خواب بیدار می‌کند تا آخرین آجرش، آجرهای دیوار بیرونی خیابان باشد. دیگری هم نگهبان‌هایی را در خانه و سرکوچه گذاشته تا خبرنگاری، شاید هم شهروند دلسوزی، از خانه در حال تخریب‌اش عکس نگیرد!

خلاصه آن‌که آن‌قدر راهکار جدید پیش پایشان گذاشته‌اند، که دیگر عین خیال‌شان نیست، روزی این‌جا خانه‌ای بوده با تاریخی از یک ایل و تبارِ ایرانی بزرگ.
از زمان انتشار خبرِ صدور مجوزهای خروج از ثبت چند خانه‌ی تاریخی در تهران آن‌قدر تصویر و خبر از نخستین خانه منتشر شد که حالا همه نامش را خانه «ایتالیا» گذاشته‌اند، خانه‌ای که هر چند هنوز ثبت نشده بود اما واجد ارزش بود، امروز کارگران کلنگ به دستش در تقاطع خیابان ایتالیا و فلسطین شمالی، تقریبا چیز دیگری از در و دیوار داخلی‌اش باقی نگذاشته‌اند و کم مانده تا دیوارهای بیرونی هم پا به پای خیابان صاف شوند.

نگهبان خانه اجازه‌ی ورود به هیچ کس را نمی‌دهد، حتی دخترِ همسایه که با بغض از او می‌خواهد برای آخرین بار با خانه خداحافظی کند.

چند متر آن‌طرف‌تر از خانه ایتالیا، سر کوچه نادری، دیواره‌های  مهدکودکی که سال‌هاست طبقه دومش، برخی از عابران را وادار می‌کند تا عکسی به یادگاری با او بگیرند، می‌لرزد. صدای پتک حتی قوی‌تر از خانه ایتالیا در گوشمان می‌پیچد. اما پیمانکارش می‌گوید مالک خانه قصد بازسازی و نشستن در این بنا را دارد و ما ماموریت داریم آن را بازسازی کنیم، ولی تا امروز حرفی از حضور میراث فرهنگی در این بنا نبوده است، با این وجود می‌گوید اگر میراثی‌ها پای‌شان به خانه باز شود با کمال میل از آن‌ها استقبال می‌کنند.

در فاصله‌ی کمتری از این دو بنای قدیمی، خانه‌ی «زند نوابی» در تقاطع میدان فلسطین و خیابان طالقانی که ۱۰ سال از آخرین تیزی کلنگ‌ها به تنش می‌گذرد، قرار دارد. بنای تاریخی که گویا وضعیت را مناسب دیده و براساس دیده‌های خبرنگار ایسنا، کامیون‌های حمل بار آجرش، شبانه از خانه خارج می‌شود تا احتمالا آن هم کار را یکسره کند.

از خانه تاریخی «پلویی» در خیابان قلمستان که گویی لودرهایش آماده به تخریب بودند تا با خوردن مهر روی مجوز کار سژتخریب و آواربرداری‌اش را شروع کند که بگذریم مجوز روی مجوز است که این روزها دست خبرنگاران می‌رسد از حکمی که دیوان عدالت اداری برای یرانجام خانه‌های تاریخی تهران امضا کرده است؛ تهران، خیابان فلسطین. تهران باغ سپه‌سالار (باغ صف). تهران خیابان دانشگاه نبش آذربایجان. تهران خیابان ولی‌عصر پایین‌تر از میدان منیریه، چاپخانه تابان و ….

همان سال‌هایی که تازه حرف از خروج آثار تاریخی از فهرست میراث ملی مطرح می‌شد و میراثی‌ها از رسانه‌ها می‌خواستند تا اخبار خروج از ثبت رسانه‌ای نشود «تا مالکان بناهای تاریخی دیگر از آن چیزی یاد نگیرند، شاید نیاز بود بیش از پیش روی بحث‌های حقوقی‌اش حرف زده شود نه این‌که تصمیم بگیرند مُهر سکوت به دهان بزنند.»

۱۶ آذر ۱۰ سال قبل بود وقتی امید غنمی – مدیر کل وقت حقوقی سازمان وقت میراث فرهنگی – در نشستی خبری اعلام کرد که «منتظر واکنش مقامات عالی قضایی هستیم روند خروج آثار در یکی دو سال گذشته افزایش یافته است» در آن زمان حکم خروج ۳۵ اثر تاریخی از فهرست آثار ملی صادر شده بود و به دنبال آن، حقوقدانان میراث فرهنگی نسبت به این اتفاق هشدار می‌دادند.

یا عباس شایسته‌مهر  که می‌گفت «گر آثار تاریخی با رأی دیوان عدالت اداری تخریب شوند چیزی برای افتخار نمی‌ماند چنین احکامی ارزش حقوقی ندارند. اگر سازمان میراث فرهنگی به‌طور دقیق می‌توانست استدلال کند که مرجع صالح قانونی در این موضوع است، دیوان عدالت اداری نمی‌توانست تصمیم‌هایی را که به موجب قانون گرفته شده‌اند، نقض کند.»

یا نوروز رجبی – کارشناس حقوقی – که هشدار می‌داد « تکه‌تکه کردن سازمان میراث فرهنگی اشتباه بود سازمان باید جلوی خروج آثار از فهرست ملی را به‌شکل قانونی بگیرد»

حتی برخی از نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی نیز با میراث فرهنگی همراه بودند؛ غلامرضا دهقان – نماینده‌ کازرون در مجلس – با سنجش شرایط این طور اعلام کرده بود؛ «میراث فرهنگی را با شعار نمی‌توان حفظ کرد سازمان میراث فرهنگی باید برای کسب رضایت مالکان هزینه کند»

هر کدام از این هشدارها خود بابی بود برای برداشتن قدم صحیح‌تر میراث فرهنگی به سمت حفاظت بهتر از تاریخ تهران و چه بسا کشور، اما به نظر می‌رسد آن‌ها تصمیم گرفتند کمبود اعتبار را بهانه کنند تا نه تنها راهی برای حفاظت پیش‌رو نداشته باشند، بلکه فقط دست روی دست بگذارند که اعتبار نیست. حالا بعد از آن ۳۵ اثر تاریخی که از سرنوشت‌شان خبر دیگری در دست نیست، به نظر می‌رسد دور بعدی تخریب خانه‌ها راهگشا شده است.

انتهای پیام

سرانجام موزه «دفینه» و اموال کاخ‌های «مرمر» و «شمس»

 

پرویز فتاح در گفت‌وگو با ایسنا، درباره بازگشایی موزه «دفینه» که از سال ۱۳۹۶ درحال بازسازی است، اظهار کرد: استحکام‌بخشی «موزه دفینه» با مجوز شهرداری، تمام شده است. تقریبا یک سال و نیم زمان برد، کار بسیار سختی بود. ساختمان دفینه متعلق به قبل از انقلاب است و آسیب دیده بود. الان درحال نوسازی و بازسازی داخلی است. با شهرداری و میراث فرهنگی، تمام توافق‌ها انجام شده است و هیچ مشکل خاصی وجود ندارد. آخرین بازدید را یک ماه قبل داشتم، همه‌چیز به خوبی پیش می‌رود. نمای بنای دفینه که تاکید شده بود ارزش تاریخی دارد هم حفظ کرده‌ایم.

وی اداکه داد: امیدواریم موزه دفینه را دهه فجر سال آینده (۱۳۹۹) طبق قولی که دادیم، افتتاح کنیم تا مردم عزیز، این موزه و آثار ارزشمند آن را که از تاریخ به جا مانده، ببینند.

ساختمان معروف به «دفینه» قرار بود، یک سوپر مارکت بزرگ باشد که پیش از انقلاب به سفارش یک مالک خصوصی طراحی شد اما به افتتاح نرسید و بعد از انقلاب هم در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفت. این بنا که معماری آن برگرفته از مکتب «فرانک لوید رایت» است، توسط «کمال کمونه» طراحی شده و واجد ارزش شناخته شده است.

معماران و کارشناسان درباره این ساختمان گفته‌اند که این بنا به دلیل طرح خاص و اجرای بتن یک تکه (و پیش‌ساخته) آن، اثری ارزشمند بوده که باید در فهرست آثار ملی ایران جای بگیرد.

این بنا حدودا ۱۱ سال بعد از انقلاب، موزه «دفینه‌های تاریخی» شد که حدود هشت سال با این کاربری به حیات خود ادامه داد. از سال ۷۶ تا ۱۳۸۵ به «تماشاگه پول» تبدیل شد که ۱۴۰۰ سکه و ۷۵۰ قطعه اسکناس و تعداد تقریبی ۲۰۰ قطعه اشیای موزه‌ای مالی به غیر از سکه و اسکناس را در محوطه‌ای به وسعت ۲۰۰۰ مترمربع از آن، به نمایش گذاشت. آثار این موزه سال ۱۳۸۵ به پارک ارم انتقال داده شد و ساختمان را هم به بانک زیرمجموعه بنیاد مستضعفان اجاره دادند.

در سال ۱۳۹۵ اخباری درباره تخریب فضای داخلی این بنای ارزشمند منتشر شد. شش ماه بعد، معاون وقت میراث فرهنگی تهران درباره این تخریب، گفت: به نظر می‌رسد در داخل ساختمان کار می‌کنند و قصد استحکام‌بخشی دارند، تا جایی که می‌دانیم یک سری دیوارها و سقف‌ها را حذف کرده‌اند.

سپیده سیروس‌نیا از نامه‌نگاری اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان تهران در اوایل شهریور ماه سال ۱۳۹۵  به مدیر امور موزه‌های بنیاد مستضعفان و شهرداری منطقه ۳ برای توقف کار، آن‌هم در زمانی‌که این اتفاق در مراحل اولیه بود سخن گفته و اظهار کرده بود: در نامه‌ای به بنیاد مستضعفان درخواست کردیم با توجه به این‌که این مکان جزو بناهای واجد ارزش است، طرح‌های استحکام‌بخشی خود را به تائید میراث فرهنگی برسانند، اما متاسفانه از آن زمان تا امروز (اردیبهشت سال ۱۳۹۶) هیچ اتفاقی نیفتاده و کماکان به کارشان ادامه می‌دهند.

مدیر وقت روابط عمومی موسسه موزه‌های بنیاد مستضعفان هم در واکنش به اداره کل میراث فرهنگی تهران این پاسخ را داده بود: چه چیزی را باید اطلاع می‌دادیم؟ اگر قصدمان تخریب بود، باید به آن‌ها خبر می‌دادیم.

آن موقع علت بازسازی، اینطور اعلام شد: ستون‌های اصلی ساختمان «دفینه» کمانه کرده و در حال ریزش است، بنابراین طرح مقاوم‌سازی ساختمان و بازسازی برای ایجاد چند واحد موزه‌ای و استاندارد کردن خزانه‌ی موزه‌های بنیاد مستضعفان تهیه شد. هیچ تخریبی در این فضا انجام نمی‌شود و فقط عملیات مقاوم سازی و بازسازی موزه در دست انجام است.

سرانجام خردادماه سال ۱۳۹۶ زهرا احمدی‌پور ـ رییس وقت سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور ـ در واکنش به این اقدام یک‌سویه بنیاد مستضعفان، وارد عمل شد و با ثبت این بنای تاریخی در فهرست آثار ملی و ابلاغ آن در نامه‌ای به استاندار وقت تهران، اعلام کرد: «موزه دفینه (تماشاگه پول) ــ واقع در استان تهران، میدان ونک، بلوار میرداماد، نبش کوچه دفینه که پس از طی تشریفات قانونی لازم به‌شماره ۳۱۷۱۶ مورخ ۱۳۹۶/۳/۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

اثر مذکور تحت حفاظت و نظارت این سازمان است و هر گونه دخل و تصرف یا اقدام عملیاتی که منجر به تخریب یا تغییر هویت آن شود برابر مواد ۵۵۸ لغایت ۵۶۹ از کتاب پنجم قانون مجازات‌های اسلامی، “تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده”، جرم محسوب می‌شود و مرتکب مشمول مجازات‌های قانونی خواهد شد و مرمت و بازسازی اثر صرفاً با تأیید و نظارت این سازمان ممکن خواهد بود.

خواهشمند است دستور فرمایید مراتب برای اطلاع و اجرا به مقامات و مسئولان ذی‌ربط در استان ابلاغ شود و از نتیجه این سازمان را مطلع نمایند. »

دو سال پس از این منازعات و اخباری که از ساختمان دفینه دیگر بیرون نیامد، پرویز فتاح ـ رییس بنیاد مستضعفان ـ سرانجام در یک نشست خبری درحالی که اعلام کرد بزودی چهار موزه را افتتاح می‌کنند، از موزه دفینه هم یادی کرد و گفت:  موزه دفینه در خیابان میرداماد که موزه‌ای متروکه بود را بازسازی خواهیم کرد و سال آینده درهای این موزه به روی مردم باز خواهد شد.

او در همان نشست، خبر باز شدن درهای کاخ مرمر به روی مردم را اعلام کرد و درباره آن گفت: مهمترین پروژه بازسازی ما، کاخ مرمر است که از ابتدای انقلاب در اختیار مجمع تشخیص مصلحت نظام بود اما با هماهنگی‌های صورت گرفته این کاخ را تحویل گرفتیم و در تلاشیم تا با کار شبانه‌روزی و هماهنگی‌های صورت گرفته با میراث فرهنگی و نخبگان ایرانی بتوانیم در دهه فجر این موزه را افتتاح کرده و به روی مردم باز کنیم.

درهای این کاخ ۶ بهمن‌ماه به روی خبرنگاران باز شد. بنیاد مستضعفان گفته این کاخ قرار است موزه «هنر ایران» شود.

به گفته مسؤولان این موزه جدید، از مجموعه کاخ مرمر حدود ۱۹ تالار برای نمایش گنجینه‌ هنر انتخاب‌شده که در آن‌ها ۳۸۰ اثر تاریخی و باستانی با قدمت سه هزار سال قبل تا تاریخ معاصر را به نمایش می‌گذارند.

درباره متعلقات کاخ مرمر

اما پرویز فتاح ـ رییس بیناد مستضعفان درباره متعلقات خود کاخ مرمر و به نمایش گذاشتن آن به ایسنا توضیخ داد: آنچه ما تحویل گرفتیم همه محفوظ است، البته خیلی‌هایشان در همین موزه به نمایش گذاشته شده است. بعضی‌ها هم در خزانه است و با همراهی میراث مرمت می‌شود. یک تعداد اثر به مجموعه کاخ مرمر نیز اضافه شده که قبلا در این کاخ نبوده و از خزانه موزه‌های بنیاد اضافه شده است. قانون موزه‌ها این است که معمولا یک سوم از مجموع آثار نگهداری شده در خزانه به نمایش گذاشته می‌شود و دو سوم در خزانه می‌ماند و هر بار چرخش بین آثار صورت می‌گیرد تا آثار برای بازدیدکنندگان تکراری نباشد.

اموال کاخ شمس چه شده؟

فتاح درباره بازگرداندن متعلقات کاخ مروارید یا شمس نیز به ایسنا گفت: کاخ شمس دست بنیاد مستضعفان نیست، من نمی‌تواتم درباره آن اظهارنظر کنم و میراث فرهنگی باید در این‌باره اظهارنظر داشته باشد.

کاخ مروارید در سال ۱۳۴۷ برای شمس پهلوی ساخته شد. این بنا پس از انقلاب در اختیار بنیاد مستضعفان قرار گرفت. این مجموعه سال ۱۳۸۱ به شماره ۷۰۶۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. بنیاد مستضعفان سال ۱۳۹۲ آن را به بنیاد تعاون سپاه فروخت. یک سال بعد از آن به دستور مستقیم دادستان مرکز استان البرز و مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی، ۲۷ هکتار (حدود ۳۰ درصد) از کل مجموعه کاخ مروارید در اختیار اداره کل میراث فرهنگی البرز  قرار گرفت تا درهای آن را پس از مرمت و سامان‌دهی، به روی مردم باز کند.

همان سال (۱۳۹۳) مدیر کل میراث فرهنگی استان البرز گفت که پیگیر اشیای داخل این کاخ از طریق عکس ‌ها و اسناد موجود در بنیاد مستضعفان، بنیاد تعاون و مرکز اسناد است تا بتوانند از روی اسناد و عکس ‌ها، اشیای داخل کاخ را شناسایی و آن‌ها را بازگردانند.

حجت الاسلام فخرالدین صابری ـ مدیر میراث فرهنگی استان البرز ـ چهار سال پس از واگذاری بخشی از فضای «کاخ مروارید» به میراث فرهنگی، (بهمن‌ماه سال ۹۷) به ایسنا گفت: بسیاری از اموال کاخ مروارید قبل از اینکه به میراث فرهنگی تحویل داده شود، غارت شده. بعید است این اموال دیگر پیدا شود.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، داستان آب‌گریزی روی بخش مرمت شده‌ی کاشی‌های مسجد شیخ‌لطف‌الله اصفهان، در طول دو سه هفته گذشته آن‌قدر دهان به دهان چرخیده و ترس و حسرت از احتمال از بین رفتن این اثر تاریخی جهانی در دل مردم و گردشگران رخنه کرده که حالا دیگر  رنگ‌پریدگیِ ترکِ مرمت شده گنبد از دیگر ترک‌های دست‌نخورده‌اش عادی شده است. اتفاقی که اکنون از دیدِ برخی گردشگران و بازدید کنندگان این اثر جهانی اما هنوز دور نمانده و حتی با نگاه تمسخر در میدان نقش جهان، گنبدِ زیبای شیخ‌لطف‌الله را یر نظر می‌گیرند!

حالا در کنار همه اظهار نظرها و صحبت‌هایی که تا امروز مطرح شده‌اند و حتی خبرهایی که از سمتِ نمایندگان مجلس برای ارائه‌ی طرح سوال از وزیر میراث فرهنگی توسط کمیسیون‌های مختلف مجلس شورای اسلامی به هیات رییسه مجلس منتشر می‌شوند، اما هنوز نتیجه‌ی هیچ‌کدام از آن‌ها، اگر اجرایی شده‌اند، دست‌کم رسانه‌ای نشده‌اند.

علی اصغر مونسان – وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی – در بازدیدی که در طول مدت زمان یک روزه‌ی حضورش در اصفهان داشته است از این گنبد جهانی نیز دیدن کرد و به گفته‌ی خودش پای صحبت‌های فریبا خطابخش – رییس پایگاه میراث جهانی میدان نقش جهان هم نشست، کسی که معتقد است برای مرمت گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله باید از یونسکو لوح تقدیر بگیرد.

خوب است اگر همه گنبد، آب‌گریز شود…

علی اصغر مونسان – وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی – امابه خبرنگار ایسنا می‌گوید: «در بازدید از مسجد شیخ‌لطف‌الله؛ مدیر پایگاه میراث جهانی نقش جهان (درباره‌ی روند مرمت گنبد) به ما توضیح داد. استادکارِ در حال کار به عنوان یکی از استادکاران خوب و قدیمی اصفهان که زحمت زیادی (برای پروژه) کشیده بود، از فضای ایجاد شده دلخور شده بود، در حالی که ۹۵ درصد مصالح، همانی است که اکنون جابه جا می‌کنند.»

او با بیان این‌که مردم گنبد را از نزدیک نمی‌بینند، (که) چین خورده، رها شده و هر لحظه امکان فرو ریزش کامل وجود دارد، ادامه می‌دهد: «کار بسیار سختی را انجام می‌دادند، مدیر پایگاه نیز تایید کرد که با استاندارد کامل و ورود اساتید پایه یک به مرمت این بنا، کار شروع شده است. من هم مهندس عمرانم می‌توانم نظر دهم، یک معمار نیز می‌تواند نظر می‌دهد، اما کسی که کار را خوب بلد است، اساتیدی هستند که رشته آن‌ها مرمت آثار تاریخی است.»

وی با تاکید بر این‌که در حال فکر کردن (بررسی) روی موضوع آب گریزی در گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله هستیم، اظهار می‌کند: «بسیار خوب است که اگر این اتفاق بیفتد. گفتم که اگر ما بتوانیم (گنبد را) آب گریز کنیم، بسیار خوب است. این آب روی آن نفود نمی‌کند، بنابراین طول عمر گنبد  زیاد می‌شود. فقط نگران موضوعات دیگری هستیم، مثلا جلوی تنفس بنا را می‌گیرد، پیشنهاد دادم دانشگاه هنر و دانشکده فنی آن‌جا به عنوان یک کار پژوهشی سفارش بگیرند که چطور می‌توان آب گریزی را انجام داد. اگر تا زمان مرمت ترک‌های گنبد رسید که بهتر وگرنه دست‌کم در بناهای دیگر از آن (نتیجه پژوهش) استفاده کنیم.»

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تاکید می‌کند: «اگر بتوانیم بدون مشکل گنبد را آب‌گریز کنیم بسیار خوب است، چون جلوی نفوذ آب روی لایه‌های زیری گرفته می‌شود و عمر بنا افزایش می‌یابد. اما نگران بحث تنفس (گنبد) هستیم که می‌توان با کار پژوهشی آن را برطرف کرد.»

مونسان ادامه می‌دهد: «مدیر پایگاه میراث فرهنگی میدان نقش جهان، معتقد است حتما بابت (مرمت گنبد مسجد) از یونسکو لوح می‌گیرد.»

گنبد و کاشی‌های بیرونی، پیشمرگ همه گنبد است…

محمد حسن طالبیان – معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی –  نیز یک هفته گذشته درباره‌ی وضعیت بررسی‌ها گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله به ایسنا گفت: «معمولا چنین موضوعاتی در شورای تخصصی پایگاه‌های معاونت میراث جهانی مطرح می‌شود. این موضوع روشن است که ما باید چیکار می‌کردیم. بلافاصله یک کمیته از پیشکسوتان میراث فرهنگی، صاحب‌نظران دانشگاه هنر و پژوهشگاه میراث فرهنگی با حضور در اصفهان، وضعیت گنبد را بررسی کردند.»

وی با بیان این‌که میراث فرهنگی تا کنون تجربه‌ی موفق مرمت روی گنبد مساجد تاریخی مانند مسجد امام (ره)، گنبد سلطانیه و مسجد چهارباغ را داشته است، ادامه می‌دهد: «مساله‌ای که در شیخ لطف‌الله از ابتدا نیز متوجه شدم، تمام نشدن مرمت گنبد بود، تا کنون فقط یک قطاع مرمت شده است، باید این کار ادامه‌دار انجام می‌شد و درباره‌ی معرفی کارگاه و موارد دیگر به صورت با شفافیت حرف بزنند، شاید اگر پشتیبانی مالی رخ می‌داد، این هجمه و سوبرداشت وجود نداشت.»

او با تاکید بر این‌که «بسیاری از گنبدها و کاشی‌های بیرونی که معمولا فرسایش دارند، پیشمرگ هستند تا اتفاقی برای کل گنبد و سیستم (آن بنای تاریخی) نیفتد و اظهار می‌کند: «این اتفاقات معمولا بر اثر سرما و گرما رخ می‌دهند. از یک سو کاشی‌ها لق شده و می‌افتند و از سوی دیگر ملات‌ها دست‌سازند که قطعا باید به آن رسیدگی شود. حالا اتفاق (رسیدگی) افتاده، یک معمار و استادکار قدیمی که تجربه‌ی کار در دیگر بناهای تاریخی را دارد، آن را انجام داده است. امروز نیز باید این را در کانال تخصصی خود راه انداخت.»

وی با اشاره به این‌که پرونده‌ی وضعیت مرمت گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله به کمیته میراث فرهنگی رفته، در شورای تخصصی درباره‌ی آن بحث شده و از روند کار بازدید کرده‌اند، ادامه می‌دهد: «تا کنون کار روی یک قطاع انجام شده است، آن باید ادامه دار باشد، هر کاری را (فقط) روی یک قطاع انجام دهیم، قطعا این تفاوت‌ها رخ می‌دهد. مهم این است که این کار درست اتفاق افتاده باشد.»

معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، با تاکید بر نظارت کامل کمیته نظارت روی مرمت تُرک‌های دیگر گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله، اظهار می‌کند: «برداشت‌های متفاوتی درباره‌ی آب‌گریزی این بنا وجود دارد، زود است که بخواهیم درباره‌ی آن نظر دهیم، اما باید بودجه یکپارچه دست‌مان می‌رسید تا آن پروژه به صورت یکپارچه انجام می‌شد.»

او با تاکید بر این‌که در زمان مرمت گنبد، داربست باید حرکت می‌کرد یعنی کار مرمت ادامه پیدا می‌کرد، می‌افزاید: به دلیل نبود بودجه داربست را از گنبد مسجد پایین آورند، تا برای مرمت‌های دیگر استفاده شود. اما به آن‌ها گفتم که نباید داربست‌ها جابه جا شوند، باید با همان کار را ادامه داد و برای دیگر مرمت‌ها داربست‌های جدید خرید.

طالبیان ادامه می‌دهد: «‌از نظر من کارگاه (مرمت گنبد مسجد شیخ‌لطف‌الله) ناتمام است و شروع این کارگاه را نباید در لحظه اول قضاوت کرد، بلکه باید اجازه دهیم تا این کار تمام شود.»

انتهای پیام

محمدحسین ایمانی خوشخو در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به تاکید وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در برگزاری جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری به عنوان یکی از ابزارهای موثر و قدرتمند برای ارتقا و توسعه مجموعه‌های فعال در حوزه گردشگری، افزود: الگوی ارزیابی تعالی گردشگری منطبق با الگوی بین المللی EFQM است و در  جلسات مختلف توسط اساتید و خبرگان گردشگری و تعالی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است.

او تاکید کرد: الگوی تعالی صنعت گردشگری با ارزیابی ۹ معیار مهم در حوزه توانمندسازها و نتایج از جمله مدیریت، خط مشی و راهبردها، سرمایه انسانی، منابع و همکاری‌ها، فرایندهای مدیریت بازار و ارائه خدمات و محصولات گردشگری و نیز نتایج در مورد گردشگران، سرمایه انسانی، جامعه میزبان، محیط زیست و منابع طبیعی و سازمان، به یادگیری، بهبود و نوآوری کسب وکارها و سازمان‌های فعال در حوزه گردشگری کمک قابل توجهی می‌کند.

ایمانی خوشخو با تاکید بر اینکه امروزه مجموعه‌های فعال در حوزه گردشگری برای قرار گرفتن در زمره بنگاه‌ها و سازمان‌های برتر و پیشی گرفتن از رقبا در بازار ملی و بین‌المللی از این الگوی جامع استفاده می‌کنند، افزود: امسال در ایران نیز شرکت‌ها و سازمان‌های ارائه دهنده خدمات گردشگری با پیاده‌سازی الگوی تعالی در مجموعه خود، نسبت به خودِ ارزیابی اقدام و با حضور در دومین دوره اعطای جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری میزان تعالی شرکت خود را محک می‌زنند. بنابراین می‌توان علاوه بر بهبود توانمندی‌ها در بخش‌های مختلف صنعت گردشگری، رونق اقتصادی و برون رفت از اقتصاد تک محصولی را شاهد باشیم.

رئیس جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری با اشاره به گستره کاربرد الگوی تعالی صنعت گردشگری گفت: جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری در هشت بخش نهادهای دولتی مرتبط با صنعت گردشگری، واحدهای اقامتی، دفاتر خدمات مسافرتی، رستوران‌ها و خدمات غذایی، شرکت‌های حمل و نقل گردشگر، واحدهای تفریح و سرگرمی، برگزارکنندگان رویدادها و همایش‌های گردشگری و سایر فعالان حوزه صنعت گردشگری برگزار می‌شود. لذا علاوه بر مجموعه‌های کوچک، متوسط و بزرگ، دستگاه‌های دولتی و سازمان‌های استانی نیز در این فرآیند حضور دارند.

ایمانی خوشخو با تاکید بر شعار رونق تولید، معتقد است: توسعه اقتصاد داخلی از سازمان‌ها و بنگاه‌های متعالی حاصل می‌شود و زمانی می‌توانیم به رونق تولید امید داشته باشیم که سازمان‌های تولیدی و خدماتی و دستگاه‌های پشتیبان آن‌ها یعنی دستگاه‌های دولتی و اجرایی در مسیر تعالی قرار گیرند. برای تحقق این موضوع ضروری است همه مجموعه‌های فعال در حوزه گردشگری کشورمان پیاده‌سازی ارزش‌ها و مفاهیم بنیادین تعالی را در دستور کار خود قرار دهند و تا حصول نتیجه آن را مدیریت و ارزیابی کنند.

ایمانی خوشخو با بیان این‌که مراسم اختتامیه دومین دوره جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری ۱۳ اسفند برگزار و سازمان‌های برتر این دوره نیز معرفی می شوند، نخستین دوره جایزه را که اسفند سال گذشته برگزار شده، موفقیت‌آمیز دانست و ادامه داد: مراسم اختتامیه دومین دوره جایزه ملی تعالی صنعت گردشگری با حضور نهادها، سازمان‌ها، متخصصان و مجموعه‌های فعال در صنعت گردشگری، در ۱۳ اسفند ماه ۱۳۹۸ برگزار خواهد شد.

انتهای پیام