برچسب: فرهنگ>میراث فرهنگی و گردشگری

  • باتکن قرقیزستان چگونه جایی است؟/از قدمگاه امام علی تا آیگل تاش

    باتکن قرقیزستان چگونه جایی است؟/از قدمگاه امام علی تا آیگل تاش

    خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ

    استان باتکن، استانی است در قرقیزستان به مرکزیت شهر باتکن. این نام سغدی است و  معنای «شهر باد» را می‌دهد. در سال ۱۹۹۹ میلادی بیست هزار نیروهای دولتی با هجوم به این شهر نیروهای حزب حرکت اسلامی ازبکستان به رهبری جمعه‌بای نمنگانی را متلاشی کردند. مردم باتکن فقیرند و از راه دامپروری و پرورش اسب و کشاورزی روزگار می‌گذرانند. زبان قرقیزی رایج در این منطقه قرابت خاصی با زبان فارسی دارد و پر از لغت‌های فارسی است. روزگاری این منطقه یکی از مراکز زبان فارسی در قلب آسیای میانه به شمار می‌آمد. زبان سغدی در آغاز در دره رودخانه زرافشان و نواحی پیرامون رایج بود و بعداً به‌عنوان زبان  میانجی در بخش بزرگی از جاده ابریشم رواج یافت. این زبان در طول ۱۰ قرن، سده‌های دوم تا دوازدهم میلادی، مهم‌ترین زبان ایرانی در ترکستان امروزی و فرارود، زبان تجاری جاده ابریشم و از دیرزمان ابزار ارتباط و پیوند بخشی از فرهنگ‌های سرزمین‌های شرقی و غربی آسیا بوده ‌است. زبان سغدی به‌عنوان زبان گفتاری و نوشتاری تا سده نهم میلادی فعال بوده و زوال آن پس از سده ۱۱ آغاز گردیده‌ است.

    استان باتکن منطقه افسانه‌ای قرقیزستان است زیرا در دورترین نقطه، در جنوب غرب کشور واقع‌ شده است. سه‌چهارم مرز استان، مرز مشترک با کشورهای ازبکستان و تاجیکستان است. استان باتکن منطقه مهم کشاورزی است زیرا باغات زردآلو  با میوه‌های شیرین و آبدارش در کشورهای همسایه نیز شهرت دارند. کمتر کسی می‌داند که پایین‌ترین نقطه کشور در ارتفاع ۴۰۱ متر بر سطح دریا در باتکن قرار دارد. 

    استان باتکن در تاریخ ۱۲ اکتبر ۱۹۹۹ تأسیس‌شده است. شهرستان‌های آن باتکن، قدم جای و لیلک هستند. در سال ۲۰۱۰ جمعیت این استان ۴۳۵ هزار نفر بوده است. این استان  در جنوب، غرب و شمال غرب با تاجیکستان، در شمال با ازبکستان و در شرق با استان اوش قرقیزستان هم‌مرز است. مساحت استان ۱۷۰۰۰ کیلومترمربع بوده که ۸،۵ درصد کل مساحت قرقیزستان را تشکیل می‌دهد. طول و عرض این استان از شرق به غرب ۳۵۰ کیلومتر و از شمال به جنوب ۱۰۰ کیلومتر است. این استان سه شهرستان و حدود ۲۰۰ روستا و شهر دارد. از ویژگی‌های جغرافیایی این استان این است که چند منطقه مجزا متعلق به کشورهای همسایه در قلمرو آن قرار دارند.

    موقعیت استان باتکن روی نقشه قرقیزستان

    در این استان چند رودخانه و تعداد زیادی از دریاچه‌های کوچک کوهستانی واقع است. معروف‌ترین این دریاچه‌ها تگرمچ یا زرگول، گزارات، توز آشو، قورمان گول و… است. در باتکن بیش از ۵۳۰ یخچال طبیعی با مساحت بالای ۷۲۰ کیلومترمربع بر روی سلسله کوه‌های آلای و ترکستان واقع‌شده‌اند.

    سیستم حمل‌ونقل استان باتکن متشکل از حمل‌ونقل زمینی، هوایی، ریلی و خط لوله است. اقتصاد استان باتکن جایگاه خاصی در مجموعه صنعتی قرقیزستان دارد زیرا در این استان کمیاب‌ترین منابع طبیعی (جیوه آیدارکند؛ آنتیموان قدم جای؛ زغال‌سنگ قزل کیا و سولوکتو) پیدا می‌شود. صنایع کشاورزی آن با زردآلو، تنباکو، پشم، گوشت، تخم‌مرغ و لبنیات معروف است. همچنین این استان ظرفیت‌های گردشگری نیز دارد. مهم‌ترین مشاغل مردم این استان در حوزه کشاورزی (۵۱،۵ %)، تجارت و صنایع غذایی عمومی (۳۷،۴%)، صنایع (۷%) و حمل‌ونقل و ارتباطات (۴،۱%) است.

    روزگاری این منطقه یکی از مراکز زبان فارسی در قلب آسیای میانه به شمار می‌آمد. زبان سغدی در آغاز در دره رودخانه زرافشان و نواحی پیرامون رایج بود و بعداً به‌عنوان زبان  میانجی در بخش بزرگی از جاده ابریشم رواج یافتطبیعت، اقلیم و موقعیت جغرافیایی مناسب باتکن در دره فرغانه جذابیت خاصی دارد. در سده میانی شهرهای توسعه‌یافته و پررونق دره فرغانه و یکی از مسیرهای جاده ابریشم در قلمرو این استان واقع بوده است. کاروان‌های تجاری با عبور از باتکن به سمرقند، بخارا و تاشکند، خیوه و کاشغر می‌رفتند که باعث توسعه اقتصاد و فرهنگ مردم دره فرغانه می‌شد.

    کوه‌های این استان چشمه‌های آب‌ معدنی دارند. این استان امکانات بسیار برای توسعه گردشگری و کوهنوردی دارد. پایگاه کوهنوردی دوغابه در تنگه دوغابه سلسله کوه‌های پامیر آلای در ۳۱ کیلومتری مرکز شهرستان قدم جای در ارتفاع ۲۱۰۰ متر بر سطح دریا واقع‌ شده است. کناره‌های این رود پر از جنگل‌های بکر است که بیشتر درختان آن کاج، صنوبر و انواع درخت‌های مخروطی است.

    مجموعه توریستی دوغابه واجد استاندارهای بین‌المللی کوهنوردی بوده و تقریباً تمام کوهنوردان سطح جهانی از آن بازدید کرده‌اند. قله «اهرم» (۵۵۰۹،۹ متر) مهم‌ترین محل توریستی استان و تمام قرقیزستان است. درگذشته مسابقات کوهنوردی اتحاد شوروی در این پایگاه برگزار می‌شد.

    قرقیزستان از نظر تولید جیوه و آنتیموان در استان باتکن در رده تولیدکنندگان اصلی جهان قرار دارد و به ترتیب ۲۰ و ۱۵% کل نیازمندی‌های جهان را به این دو ماده تأمین می‌کند. ذخایر کشف‌شده در این استان سنگ سرمه حدود ۱۶ میلیون تن است. ذخایر جیوه حدود ۴۰ میلیون تن و زغال‌سنگ بیش از ۱۸۰ میلیون تن برآورد شده است. صنایع تبدیلی استان باتکن را عمدتاً زراعت انگور، کشت تنباکو، تولید مصالح ساختمانی و توسعه صنایع نساجی تشکیل می‌دهد. 

    مهم‌ترین بخش اقتصادی استان باتکن کشاورزی است. مساحت کل زمین‌های تحت زراعت ۶۶،۹ هزار هکتار هست. در این استان میوه‌های زردآلو، انگور، گلابی، هلو، گیلاس، آلبالو، انار، انجیر و… پرورش می‌یابد که بعضی از انواعشان حتی در دیگر کشورها شهرت دارد. مهم‌ترین سوغاتی این استان زردآلوی شیرین و آبدارش است. این استان از مناطق پرورش گوسفند و بز ریز کرک است.

    عجایب و دیدنی‌های استان باتکن

    آنکلاوها یا مناطق مجزا واقع در قرقیزستان است اما متعلق به کشورهای همسایه. این استان با ۹ شهرستان تاجیکستان و شش شهرستان ازبکستان هم‌مرز است. همانطور که اشاره شد این استان تنها استانی است که در خاک آن مناطق کشورهای همسایه قرار دارند و این خود یکی از عجایب و دیدنی‌های این استان است.

    آیگل تاش

    مشهورترین محل دیدنی استان باتکن کوه آیگل تاش است. نام این کوه از نام گلی که بر روی آن می‌روید گرفته‌شده است. آیگل (آی گل) در زبان قرقیزی به معنی  گل مهتابی است زیرا گفته می‌شود این گل فقط در هنگام شب و زیر نور ماه باز می‌شود. این گل همان لاله واژگون ایرانی است فقط یک‌بار در سال در ماه آوریل (فروردین- اردیبهشت) می‌روید و عمر آن حدود دو هفته است. کوه سنگی پر ازگل‌های نارنجی‌رنگ منظره‌ای بسیار دیدنی است.

    همه‌ساله به مناسبت رویش این گل جشنی در استان باتکن بر پا می‌شود. در نزد مردم این منطقه اسطوره‌هایی در خصوص این گل زیبا رایج است، گفته می‌شود که در قدیم دختری به نام آیگل را برخلاف اراده‌اش شوهر دادند درحالی‌که او عاشق پسری دیگر بود. آیگل منزوی شد و به کوه‌ها رفت و دیگر به خانه‌اش برنگشت. از اشک‌های خالص او گل زیبا و کمیاب به نام آیگل پدید آمد. در محوطه کوه آیگل تاش دانش‌آموزان به‌طور دائم کشیک دارند تا مردم محلی با چراندن اغنام و احشام خود آسیبی به این منطقه نرسانند. پیازچه این گل در طب سنتی قرقیزی برای درمان بیماری‌های گوارشی نیز استفاده می‌شود.

    مشهورترین محل دیدنی استان باتکن کوه آیگل تاش است. نام این کوه از نام گلی که بر روی آن می‌روید گرفته‌شده است. آیگل (آی گل) در زبان قرقیزی به معنی  گل مهتابی است زیرا گفته می‌شود این گل فقط در هنگام شب و زیر نور ماه باز می‌شودسنگ سرمه باتکن

    نمونه سرمه خالص در جهان است. تا اواسط قرن گذشته کارخانه سنگ سرمه قدم جای این ماده کمیاب را استخراج می‌کرد. اما پس از فروپاشی اتحاد شوروی صنایع معادن کشور روبه‌زوال رفت و کارخانه قدم جای نیز دچار این سرنوشت شد.

    غار کان غوط

    غار «کان غوط» یا «معدن مرگ» یکی از مشهورترین غارهای آسیای مرکزی است. نام این غار را به خدایار خان خوقند ربط می‌دهند. در زمان حیات این خان افراد محکوم‌ به اعدام را برای کشف سنگ‌های قیمتی و نقره داخل غار می‌گذاشتند. تمام آنان مجبور بودند در دخمه پرپیچ‌وخم بمیرند. کمتر کسی می‌توانست سنگ‌های قیمتی را که در عمق آن معدن قرار گرفته بود کشف کند. مجرمینی که بدون اطلاعات جدید از محل گنجی جدید برمی‌گشتند، اعدام می‌شدند و یا مجدداً برای جست‌وجوی گنج می‌رفتند. این افراد از ترس مرگ پس از بازگشت داستان‌های باورنکردنی از خود می‌ساختند.

    قدم جای زیارتگاه مردم مسلمان  قرقیزستان

    «قدم جای» شهری است که گفته می‌شود رد پای حضرت علی (ع) را در خود دارد. مردم این منطقه معتقدند حضرت علی(ع) در سال ۶۵۶ میلادی یا ۶۵۸ با لشکری انبوه به دره فرغانه آمده و در منطقه‌ای که هم‌اکنون قدم جای نامیده می‌شود برای مدتی منزل کرده است. این داستان در میان بومیان قرقیز طی قرن‌ها سینه‌به‌سینه نقل‌شده است که امام علی (ع) وقتی‌که در حاشیه رودخانه «قره سو»  ساکن شد با یاران خود در مورد چگونگی دعوت مردم این منطقه به اسلام به شور پرداخت، مشاوران آن حضرت نظر دادند که سفیرانی نزد حاکمان و بزرگان قوم قرقیز فرستاده شوند تا بدون خونریزی و جنگ هدفمان محقق شود، حضرت علی (ع) این پیشنهاد را پذیرفت و به همین صورت عمل شد.

    این‌گونه روایت می‌شود که پس از مسلمان شدن ساکنان بومی نیز به هنگام نماز آن حضرت وضو می‌گیرد و از کنار رودخانه قره سو که رد می‌شود ردّ پای وی روی سنگ پهنی می‌ماند این رد پا در طول ۱۴ قرون متمادی زیارتگاه مردم مسلمان قرقیزستان است و اگرچه در دوره حکومت کمونیستی به دلیل سیاست ضد دینی آن نظام این مکان به فراموشی سپرده شد، لکن پس از فروپاشی شوروی در همان سال‌های اول استقلال قرقیزستان، مرحوم آقای دکتربیک قرمان علی اف مدیران محلی را فراخواند و بازسازی این مکان مقدس را آغاز کرد، اکنون قدم جای نه‌تنها زیارتگاه مردم مسلمان قرقیزستان است بلکه زائرانی از کشورهای ازبکستان، تاجیکستان نیز از سایر کشورهای مسلمان به زیارت قدم جای می‌آیند.

    لازم به ذکر است همه‌ساله روز هفدهم سپتامبر در این مکان مقدس مراسم گوناگونی برگزار می‌شود که فحوای آن دعوت به ایمان، پاکی و انجام کار خیر است. خادم این مکان مقدس آقای آداخان قامبراف می‌گوید زائرین در  این مکان قربانی می‌کنند و از خدا اجابت خواسته‌هایشان را می‌طلبند، شمع روشن می‌کنند و به نیایش می‌پردازند.

  • کاهش ۳۴.۵درصدی گردشگران ایرانی در گرجستان  

    کاهش ۳۴.۵درصدی گردشگران ایرانی در گرجستان  

    به گزارش خبرنگار مهر، اداره ملی آمار گرجستان گزارش داده است: در اکتبر ۲۰۱۹ تعداد ۷۸۲ هزار ۶۷۰ نفر به گرجستان سفر کرده اند که ۶۶۵ هزار و ۵۵ نفر آن‌ها گردشگر بوده‌اند.

    طبق آمار منتشر شده به غیر از کشورهای روسیه و گرجستان که تعداد گردشگران آن کشورها کاهش داشته است، گردشگران عربستانی و  رژیم صهیونیستی  بیشترین رشد را در میان گردشگران خارجی در گرجستان در ماه اکتبر سال جاری داشته اند.

    ارمنستان ۱۲۰۹۷۸ نفر ۱۲.۷ درصد رشد

    آذربایحان ۱۱۹۵۴۰ نفر ۷.۷ درصد رشد

    روسیه ۱۱۸۲۵۲ نفر  ۱۵.۲ درصد کاهش

    ترکیه ۸۶۷۲۶ نفر ۱۶.۹ درصد رشد

    رژیم صهیونیستی ۲۷۳۱۹ نفر ۵۶.۹ درصد رشد

    اوکراین ۱۹۴۵۲ نفر ۲۲.۵ درصد رشد

    ایران ۱۲ هزار و ۷۹۲ نفر ۳۴.۵ درصد کاهش

    این گزارش توسط رایزن فرهنگی ایران در گرجستان تهیه و در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده شده است. 

  • حفاظت از مجسمه نادرشاه/ راه‌اندازی آزمایشگاه گوهرشناسی

    حفاظت از مجسمه نادرشاه/ راه‌اندازی آزمایشگاه گوهرشناسی

    به گزارش خبرنگار مهر، مراسم بزرگداشت هفته پژوهش پیش از ظهر روز شنبه ۲۳ آذرماه در سالن اجتماعات موزه ملی ایران  با حضور نماینده فردوس، باستان شناسان و پژوهشگران میراث فرهنگی برگزار شد.

    در این برنامه، منیژه هادیان دهکردی سرپرست معاونت پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی درباره عملکرد این بخش از آذرماه سال ۹۷ تا آذر سال ۹۸ توضیحاتی داد و گفت: ۱۸۱ صدور مجوز در حوزه بازدید میدانی محوطه های باستانی داشته ایم. ۶۳ برنامه کاوش و ۴۰ طرح شناسایی و بررسی در ارتباط با طرح های عمرانی بزرگ به استناد ماده ۱۰۰ قانون ششم توسعه در این مدت داشته ایم.

    وی افزود: مطالعات سد کانی سیب پیرانشهر آذربایجان غربی انجام شده است که منجر به شناسایی ۳۳ محوطه شد. کاوش باستان شناسی در حوضه آبگیر سد دهلران انجام شده که منجر به شناسایی قدمت آن شد. پروژه نجات بخشی سد پیغام چای کلیبر در استان آذربایجان شرقی نیز به سرانجام رسید. در یک سال گذشته ۳۶ استعلام تعیین عرصه و حریم را داشته ایم و برای ۱۳۰۲ محوطه در نقشه باستان شناسی جانمایی صورت گرفت.

    دهکردی در ادامه درباره حوزه باستان شناسی زیر آب هم گفت: در این مدت به مستندنگاری و تهیه بانک اطلاعاتی پرداخته ایم. به روز رسانی پژوهشنامه پژوهش های تاریخی و مردم شناسی از سال ۶۸ تا ۹۸ یکی دیگر از اقدامات ما بوده است. توجه به مسائل زیست محیطی با رویکرد مردم شناختی نیز مورد بررسی قرار گرفت. طرح اطلس زبانی ایران از سال های گذشته آغاز شده و طی یک سال اخیر اطلاعات زبانی استان های شرقی در اولویت گردآوری و ثبت در سامانه قرار گرفته است. دانش نامه سکه های ساسانی نیز به بررسی ویژگی های تاریخی سکه ها پرداخته است.

    سرپرست معاونت پژوهشی پژوهشگاه میراث فرهنگی تصریح کرد: احیای هنرهای سنتی یکی دیگر از بخش های مورد توجه این پژوهشگاه بوده است، مانند کارت بافی، ابریشم کشی، چادرشب بافی و آفرینش آثاری با کیفیت مورد انتظار. کمک به تدوین دستورالعمل اقامتگاه های گردشگری، مشارکت در تهیه پرونده ثبت جنگل های هیرکانی، طرح حریم بناهای تاریخی، طرح شناسایی الگوهای منظری کشاورزی، طرح های مرتبط با مدیریت مواجهه با سوانح و حوادث طبیعی، تدوین سند خط مشی شرایط نگهداری از مجموعه های موزه ای و مواد آرشیوی در کشور از دیگر فعالیت های این پژوهشگاه بوده است.

    وی گفت: مجسمه های حجیمی مانند نادرشاه افشار در شهر مشهد در قالب طرح پژوهشی با کمک اداره کل خراسان رضوی مورد مطالعه قرار گرفته و فاز سوم حفاظت از آن نیز انجام شده است. ارزیابی مواد و روش های مختلف حذف گلسنگ ها از دیگر اقدامات حفاظتی بوده است. همچنین کارشناسانی را برای رفع کمبود دانش مرمت چرم به خارج از کشور اعزام کرده ایم. آزمایشگاه گوهرشناسی نیز راه اندازی شده است.

  • خواسته‌های وزیر میراث فرهنگی از پژوهشگاه/ پژوهش‌ها کیفی شود

    خواسته‌های وزیر میراث فرهنگی از پژوهشگاه/ پژوهش‌ها کیفی شود

    به گزارش خبرنگار مهر، مراسم گرامیداشت هفته پژوهش که از امروز شروع شده و تا ۲۷ آذر ماه ادامه خواهد داشت در سالن اجتماعات موزه ملی ایران با حضور نماینده شهرستان فردوس و پژوهشگران و باستان شناسان میراث فرهنگی پیش از ظهر امروز برگزار شد.

    در این برنامه بهروز عمرانی رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی بیان کرد: سعی کردیم پژوهش های این پژوهشگاه را همانطور که وزیر خواسته کاربردی کنیم به عنوان مثال اگر دشت لوت در سال ۲۰۱۶ ثبت جهانی شد دستورالعمل بهره برداری پایدار از آن را مورد بررسی قرار  دادیم این موضوع در مورد ثبت جنگل های هیرکانی نیز اتفاق افتاد.

    وی افزود: ۲۸۷ مورد مطالعه در مورد مقاصد گردشگری انجام شده است، ۱۱۰۰ مورد اطلاعات در مورد آیین های مردم نگاری که می تواند در اطلس رویدادها قرار بگیرد از استان خراسان جنوبی استخراج و در سامانه ساترا به روز شده اند.

    عمرانی گفت: سال آینده سال سخت تری است اگر اعتبارات سال ۹۹ ما به اندازه اعتبارات سال ۹۸ باشد در سال آینده دو برابر عملکردی که در استان خراسان جنوبی داشته ایم ارائه خواهیم کرد.

    در ادامه علی اصغر مونسان وزیر میراث فرهنگی گفت: شاید قبلا تمرکز بر میراث فرهنگی بوده اما نیاز ما در گردشگری کمتر از میراث فرهنگی نبود بنابراین می خواستیم در این حوزه پژوهش های کاربردی داشته باشیم. ما باید بدانیم در تولید علم چقدر پیشرفت کرده ایم، پژوهشگاه میراث فرهنگی باید به این سمت برود. باید بدانیم پژوهشگاه در حوزه بهره وری چه کاری انجام داده، پژوهش ها باید هدفمند باشند. اگر این پژوهشگاه هدفی نداشته باشد مسیر پژوهش های آن هم مشخص نخواهد بود بنابراین خوب است در این حوزه بازنگری انجام شود.

    وی گفت: همچنین باید دید چقدر سازمان یونسکو یا سازمان های بین المللی دیگر از پژوهش های ما بهره برده اند اگر این اتفاق بیفتد نشان می دهد ما در سطح جهانی خوب کار کرده ایم بنابراین از پژوهشگاه میراث فرهنگی می خواهم در اولین جلسه راهبردی برنامه ای برای پژوهش و هدف گذاری روی آنها داشته باشد.

    عمرانی تصریح کرد: به موضوع استارت آپ ها پرداخته ایم چون به نظر موضوع مهمی است با شتاب دهنده ها ارتباط خود را تقویت کنید، بسیاری از ایده های آنها می تواند به شما کمک کند. همچنین متوجه شده ام مجله گردشگری دارید بهتر است در این مجله فعالان گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی معرفی و پروژه های آنها مورد ارزیابی قرار گیرد.

    وی افزود: تعداد کتاب های منتشرشده در پژوهشگاه زیاد است وقت آن رسیده عناوین آنها بازنگری شود در حوزه کمی خوب جلو رفته اند به صورت کیفی نیز روی آن کار شود.

    در همین حین یکی از بازنشستگان پژوهشگاه میراث فرهنگی خطاب به علی اصغر مونسان گفت: دو سال است که استاد پژوهشکده هنرهای سنتی هستم یکی از محوطه های باستانی مورد تعرض قرار گرفته اما زمانی که آن را اعلام می کنیم کسی پاسخ مان را نمی دهد.

    مونسان در پاسخ به این اعتراض سکوت کرد و وعده رسیدگی به آن را پس از پایان برنامه داد.

    در پایان این مراسم نیز نمایشگاه صنایع دستی و تولیدات هنری استان خراسان جنوبی توسط مونسان افتتاح شد. این نمایشگاه تا فردا در محل موزه ملی ایران برپا خواهد بود.

    از چند تن از فعالان پژوهش، موسیقی و مرمت نیز در این برنامه تجلیل شد.

  • برپایی نمایشگاه «انسان و دریا» در موزه ملی ایران

    برپایی نمایشگاه «انسان و دریا» در موزه ملی ایران

    به گزارش خبرنگار مهر، مراسم بزرگداشت هفته پژوهش توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی پیش از ظهر امروز در محل موزه ملی ایران با حضور وزیر میراث فرهنگی برگزار شد.

    در این برنامه، جبرئیل نوکنده مدیر موزه ملی ایران درباره فعالیت های انجام شده در این موزه گفت: ۱۱ عنوان کتاب را منتشر کرده ایم که ۵ مورد آن با همکاری با مرکز دیگر بوده است. ۲۹ پروژه پژوهشی در حال انجام است. همچنین تلاش می کنیم هر ماه یک نشست فرهنگی در موزه برپا کنیم. شب موزه ملی ایران را نیز نوروز برگزار خواهیم کرد.  ۱۵ نمایشگاه داخلی نیز برپا خواهد شد. این نمایشگاه ها در جنوب شرق کشور از جمله سیستان و بلوچستان، همچنین در بندرعباس، اردبیل و ایذه برپا خواهند شد.

    وی افزود: ۴ نمایشگاه نیز در خارج از کشور داشتیم از جمله در چین، اسپانیا و هلند. هم اکنون نیز نمایشگاه میراث باستان شناسی اسپانیا در موزه ملی ایران تا ۲۶ فروردین سال آینده برپا خواهد بود. ما همکارانمان را به خارج از کشور به ویژه ژاپن برای گذراندن دوره های آموزشی مرتبط با فعالیت های موزه اعزام کرده ایم.

  • نمایش نقش‌برجسته سرباز هخامنشی در برج میلاد

    نمایش نقش‌برجسته سرباز هخامنشی در برج میلاد

    به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی برج میلاد، مراسم رونمایی از نقش برجسته سرباز هخامنشی تخت جمشید، با همکاری موزه ملی ایران و برج میلاد ۲۶ آذرماه ساعت ۱۶ در موزه مشاهیر این مجموعه با حضور وزیر میراث فرهنگی و گردشگری کشور و جمعی از مدیران شهری و اعضای شورای شهر تهران برگزار خواهد شد.

    این نقش برجسته به مدت یک ماه در موزه مشاهیر برج میلاد به عنوان نماد ملی کشور از تاریخ ۲۷ آذر تا ۲۷ دی ماه نمایش داده می شود و عموم مردم و شهروندان می توانند از اثر تاریخی و فرهنگی در موزه مشاهیر برج میلاد در ارتفاع ۲۷۱ متری از ساعت ۹ الی ۲۳ بازدید کنند.

    نقش برجسته سرباز هخامنشی در فاصله سال‌های ۱۳۱۱-۱۳۱۲ در کاوش‌های مؤسسه شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو در تخت جمشید توسط ارنست هرتسفلد کشف شد اما متأسفانه در سال ۱۳۱۶ به سرقت رفت.

    این قطعه نقش برجسته پانزده سال بعد، در سال ۱۳۳۰ توسط یک مجموعه دار خصوصی خریداری و به موزه هنرهای زیبای مونترال کانادا اهدا شد. نقش برجسته سرباز هخامنشی نزدیک به شصت سال در این موزه به نمایش گذاشته شده بود تا اینکه در سال ۱۳۹۰ مجدداً به سرقت رفت.این اثر طبق حکم دفتر دادستانی منطقه منهتن نیویورک در سال ۱۳۹۶ از یک مؤسسه حراج آثار هنری نیویورک مصادره شد و سازمان میراث فرهنگی بلافاصله پس از اطلاع از این موضوع اقدامات حقوقی خود را آغاز کرد و جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۶ با ارائه مدارک مالکیت، استرداد این اثر تاریخی را از دادگاه نیویورک درخواست کرد.

    با هماهنگی مرکز خدمات حقوقی ریاست جمهوری، مرکز دیوان لاهه، وزارت امور خارجه و سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ثابت شد این شیء تاریخی متعلق به ایران است و دادستانی آمریکا در همان سال رأی نهایی خود را مبنی بر استرداد این اثر تاریخی به ایران صادر کرد و در نهایت این اثر در ۱۳ شهریورماه ۱۳۹۷ تحویل نماینده دائم ایران در سازمان ملل شد و دکتر حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران در بازگشت خود از سفر نیویورک این اثر را به ایران بازگرداند.

  • جزیره موزه‌ها؛ مجموعه‌ ای تاریخی در برلین

    جزیره موزه‌ها؛ مجموعه‌ ای تاریخی در برلین

    به گزارش خبرنگار مهر،  این مجموعه دیدنی که تاریخ هنر چندین هزار ساله را روایت می‌کند، اکنون شهرتی جهانی پیدا کرده و به یکی از مقاصد مورد علاقه گردشگران تبدیل شده است.

    جزیره موزه‌ها که از سال ۱۹۹۹ میلادی در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده، از موزه آلتس، موزه جدید، موزه بُده، گالری ملی قدیم و موزه پرگامون تشکیل شده‌ است. در طول جنگ جهانی دوم، پنج ساختمان موزه به اشکال مختلفی آسیب دیدند و در طول سال‌های پس از جنگ دوباره بازسازی شدند.

    موزه آلتس قدیمی‌ترین بخش جزیره موزه‌های برلین است. بنای موزه را کارل فریدریش شینکل، معمار آلمانی بین سال‌های ۱۸۲۳ تا ۱۸۳۰ ساخت تا میزبان کلکسیون هنری خانواده سلطنتی پادشاهی پروس باشد. امروزه نیز آثار تاریخی از موزه دولتی برلین در این مکان نگهداری می‌شود. همچنین در چند سال اخیر، بخشی از این موزه، به صورت موقت میزبان آثار هنری یونان، رم و همچنین آثار تاریخی مصر بوده است.

    موزه «بده» نیز توسط معماری به نام ارنست فون اینه، طراحی شد. این موزه که سال‌ها با عنوان کایزر فریدریش شناخته می‌شد؛ در سال ۱۹۵۶، به افتخار نخستین موزه‌دار آن، ویلهلم فون بوده، تغییر نام داد. ویلهلم فون به ترکیب کلکسیون‌های هنری باور داشت و به همین دلیل، در این موزه، مجموعه‌هایی منحصر به فرد از تندیس‌ها، سکه‌ها و مدال‌ها وجود دارد.

    امروزه در این موزه، آثاری از بیزانتیوم و راونا، قرون وسطی، هنر ایتالیایی و گوتیک به نمایش گذاشته شده است. بی‌شک موزه پرگامون نیز یکی از مهم‌ترین موزه‌های برلین است. در آلمان موزه‌ای شبیه به پرگامون پیدا نمی‌کنید که دانشنامه‌ای از شاهکارهای هنری، فرهنگی و صنایع‌دستی را به نمایش بگذارد.

    در این موزه، مجموعه‌ای نفیس از آثار هنری متعلق به یونان باستان، آسیای مرکزی و خاورمیانه، مصر باستان، ایران باستان و همچنین آثاری از هنر اسلامی به نمایش گذاشته شده است. از دیگر بناهای ارزشمند در جزیره موزه‌های برلین، می‌توان به موزه جدید اشاره کرد. این موزه در جنگ جهانی دوم آسیب دید و در سال ۲۰۰۹ بازسازی شد. در موزه جدید، مجموعه‌های متنوعی از اشیاء آنتیک و قدیمی کلاسیک، اشیاء مربوط به مصریان و بسیاری موارد دیگر به نمایش گذاشته شده است.

     گالری ملی قدیم، همآخرین موزه در جزیره موزه‌های برلین است. جایی که توانسته بازدیدکنندگان بسیاری را به سوی خود جذب کند. علاوه بر این‌ها، در ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۹ نگارخانه زیمون-جیمز به عنوان مرکز جدید جزیره موزه‌ها افتتاح شد. گالری جیمز سایمون، تالار ورودی جزیره موزه‌ها است و به دست دیوید چیپرفیلد، طراحی و ساخته شده است.

    این گزارش توسط بخش پژوهش های فرهنگی رایزنی فرهنگی ایران در آلمان تهیه و در اختیار خبرگزاری مهر قرار داده شده است. 

  • جرقه اولیه ایجاد ژئوپارک لرستان، مازندران و خوزستان خاموش شد

    جرقه اولیه ایجاد ژئوپارک لرستان، مازندران و خوزستان خاموش شد

    علیرضا امری کاظمی عضو کمیته علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو به خبرنگار مهر گفت: در اطلس میراث زمین شناختی که سال ۹۱ چاپ شد، ۳۰ منطقه از کشور را به عنوان مناطقی که پتانسیل قطعی برای ژئوپارک جهانی دارند را مطالعه و در قالب کتابی با همکاری سازمان زمین شناسی معرفی کرده بودیم. این مناطق در استانهای کشور می توانند به ژئوپارک تبدیل شوند ولی هنوز حرکت قطعی در این زمینه ندیده ایم.

    وی بیان کرد: در استان مازندران جلساتی برگزار شده بود و تمایلاتی نشان دادند . در استان خوزستان نیز مطالعه شده بود ولی وارد فاز اجرایی نشدند. در استان لرستان نیز همینطور. درصورتیکه  اگر تلاشی برای تهیه این پرونده ها شود، این مناطق می توانند کاندیدای بعدی ژئوپارک ایران باشند.

    وی درباره کمیته ملی ژئوپارک ها گفت: آیین نامه اجرایی کمیته ملی ژئوپارک های ایران توسط سازمان زمین شناسی و چند سازمان دخیل دیگر مانند حفاظت محیط زیست و کمیسیون ملی یونسکو و … تهیه شد. یک سال جلسات متعددی درباره تدوین آیین نامه اجرایی و تقسیم وظایف بین سازمانی داشتیم این آیین نامه به کمیسیون ملی زیربنایی صنعت و محیط زیست ریاست جمهوری برای تصویب رفت ولی به نتیجه نرسید. درحالی که اگر این اتفاق بیفتد، رسما به همه این کمیته استانها معرفی می شد تا برای ساماندهی ژئوپارک های استان شان اقدام کنند. در قشم این اقدام به صورت غیردولتی انجام شد و شبکه ملی ژئوپارک های کشور را با مشارکت ژئو پارک قشم و ارس و طبس تشکیل دادیم.

    وی افزود: ژئوپارک های جدید دیگر در کشور نیز هر زمان بخواهند تشکیل شوند باید عضو این شبکه شوند چون این شبکه ارتباط بین ژئوپارک های کشور و ارتقای سطح ژئوپارک ها را به عهده دارد. ولی هنوز در کشور این موضوع جانیفتاده است.

    ارزیاب بین‌المللی یونسکو در امور ژئوپارک ها گفت:  هر کشوری در هر سال می تواند دو پرونده ژئوپارک را به یونسکو ارسال کند منتها هر ژئوپارکی باید اول یک سال در سطح ملی کار و تمرین کند و مشکلاتش را برطرف کند و سپس اجازه خواهد داشت تا در سطح جهانی آن را معرفی کند.

  • ژئوپارک ارس می تواند چند ملیتی ثبت شود

    ژئوپارک ارس می تواند چند ملیتی ثبت شود

    علیرضا امری کاظمی، عضو کمیته علوم زمین و ژئوپارک‌های کمیسیون ملی یونسکو به خبرنگار مهر گفت: ژئوپارک ارس در دو سه سال گذشته فعالیت های چشم گیری  در راستای ساماندهی و درگیر کردن جامعه محلی و آموزش های وابسته به ژئوپارک انجام داده و فعالیت های در زمینه آشکار بودن ژئوپارک در منطقه و بحث همیاران را پیش برده است و اغلب کارهای که لازم بوده را انجام داده است. اکنون منتظر هستیم تا ارزیابان برای بازدید از آن به ایران بیایند.

     ارزیاب بین‌المللی یونسکو در امور ژئوپارک ها گفت:  این پرونده اوایل اذرماه از طریق کانال رسمی ما که کمیسیون ملی یونسکو در ایران است برای کمیته جهانی ارسال شد. دو ماه طول می کشد تا مورد ارزیابی قرار گیرد بعد از آن اعلام می کنند که اگر این پرونده مورد تایید باشد، برای اعزام ارزیابان و بازدید میدانی و چک کردن صحت مطالبی که در پرونده آمده، افرادی را به ایران می فرستند. این بازدید از خرداد ماه سال دیگر تا مرداد انجام خواهد شد در این مدت سه روز را که انتخاب و هماهنگ شده در ژئوپارک می مانند تا از آن بازدید کنند.

    وی درباره محدودیت ها و مزیت های مرزی بودن ژئوپارک ارس نیز گفت: محدودیت آن در این است که هر فعالیت عمرانی را  به دلیل قوانین مرزبانی نمی توان انجام داد. اما مزیتش هم این است که کسی نمی تواند تخریبی در آنجا انجام دهد و یا به سایت ها آسیبی بزند و یا ساخت وساز غیرمجازی انجام دهد. تنها تهدید ژئوپارک ارس عوامل داخلی است نه عوامل بیرونی. سازمان منطقه آزاد ارس باید بتواند از نظر بودجه و اعتبار و ساختار مدیریتی این ژئوپارک را حمایت کند. همچنین در چارت سازمانی خود باید بخشی را به عنوان ژئوپارک داشته باشد. خواسته یونسکو این است که سیستم مدیریتی رسمی و مشخص و با ثباتی برای ژئوپارک وجود داشته باشد این مدیریت می تواند در قالب یک معاونت و یا مدیریت مستقل باشد. مراحل اداری آن هم زمان بر است امیدوارم مراحل اداری آن را دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد انجام دهد و این چارت را تایید کند.

    وی بیان کرد: تعدادی از ژئوپارک های دنیا بین چند کشور همسایه مشترک هستند. این پرونده ها به دلیل همکاری بین المللی و افزایش صلح و دوستی بین دو کشور و نزدیک شدن ملت ها مورد توجه یونسکوست و از ژئوپارک های مشترک به خوبی استقبال می کند در ارس هم این پتانسیل وجود دارد و با آذربایجان جمهوری نخجوان و ارمنستان هم مرز است بنابراین می تواند از این مزیت استفاده کند متنها کشورهای همسایه کاری روی ژئوپارک شان انجام نداده اند پیشنهاد ما این است که ارس پرونده خود را پیش ببرد و بعد از اینکه پرونده آنها عملی شد و در حد جهانی قابل طرح بود و با ارس برابری می کرد آن موقع اگر مساحت بخشی که در آن کشور هست، تا ده درصد مساحت ارس باشد، ارس می تواند تقاضای گسترش بدهد. یعنی اگر مساحت ژئوپارکی که در آن کشور مدنظر هست، ۱۰ درصد باشد، این دو کشور می توانند پرونده جدیدی تدوین و ارسال کنند . شبیه به این هست که انگار ژئوپارکی تا کنون نبوده و از اول می خواهند ژئوپارک ارس را تعریف کنند.

    امری کاظمی گفت: موضوعات زمین شناسی و جغرافیا از مرزهای سیاسی و اداری تبعیت نمی کند و خواستگاه زمین شناسی همه آنها یکسان است.

  • افزایش عوارض سفرهای خارجی/ثبت جهانی دوتار در انتظار

    افزایش عوارض سفرهای خارجی/ثبت جهانی دوتار در انتظار

    به گزارش خبرنگار مهر، در این هفته در پی حذف معاف مالیاتی هنرمندان صنایع دستی هنرمندان صنایع دستی اعتراض کردند و پژوهشگران نیز به بررسی این موضوع پرداختند از جمله اینکه یکی از این پژوهشگران اعلام کرد این اقدام نه تنها کارگاههای تولیدی را تعطیل می کند بلکه همانند سال ۸۵ که سازمان صنایع دستی منحل شد، ضربه مهلکی به این هنر وارد می شود.

    تعطیلی کارگاههای تولیدی با حذف معافیت مالیاتی هنرمندان صنایع دستی

    حجت مرادخانی به خبرنگار مهر گفت: دفتر پژوهش و برنامه ریزی سازمان امور مالیاتی کشور پیش نویس لایحه اصلاح قوانین و مقررات مالیاتی کشور را ایجاد کرده و برخی از بندها  و حوزه هایی که مشمول معافیت مالیاتی بود را حذف کرده است. یکی از این موارد ماده ۱۴۲ قانون مالیات های مستقیم هست که می گوید درآمد کارگاههای فرش دستباف و صنایع دستی و شرکت های تعاونی و اتحادیه های تولیدی مربوطه از پرداخت مالیات معاف هستند.

    وی ادامه داد: این بند در پیش نویس حذف شده است یعنی اینکه اگر به تصویب نهایی برسد تمام این حوزه مشمول مالیات می شود این اقدام ضربه مهلکی بر پیکره صنایع دستی و فرش به خصوص کارگاههای صنایع دستی است. حتما اگر این اتفاق بیفتد کارگاههایی که در نواحی روستایی کشور هستند، تعطیل می شوند و تولیدات خیلی از کارگاهها نیز محدود خواهد شد احساس می کنم پیشنهاد حذف ماده ۴۲ بدون مطالعه بوده و کسی به تبعات آن فکر نکرده است.

    در پی این اتفاق وزیر میراث فرهنگی در نامه‌ای به معاون اول رئیس جمهوری و نیز به وزیر اقتصاد و دارایی با اشاره به ارزش‌های والای فرهنگی، هنری و سایر ویژگی‌های مادی و معنوی صنایع‌دستی و هنرهای سنتی، خواستار جلوگیری از حذف ماده مذکور (۱۴۲) شده است. منتها باید دید آیا این نامه مونسان پاسخی هم خواهد داشت و یا خیر. چون در برخی از موضوعات دیگر این نامه ها چندان جوابی نداشته است از جمله درباره عوارض خروج از کشور که او یک بار در سال ۹۶ هنگام بررسی بودجه ۹۷ که عوارض خروج افزایش یافته بود پیشنهاد کرد که این عوارض از ۷۵ هزار تومان به ۸۵ هزار تومان برسد اما تاثیری نداشت.

    افزایش ۴۴ هزار تومانی عوارض سفرهای خارجی

    این بار هم در بودجه سال ۹۹ رئیس جمهور عوارض خروج از کشور را که ۲۲۰ هزار تومان بود به ۲۶۴ هزار تومان افزایش داد و لایحه آن را نیز به مجلس برای بررسی تقدیم کرد. این عوارض خروج از کشور قرار بود برای توسعه گردشگری مصرف شود اما وزیر میراث فرهنگی گفته که از ۲۲۰ هزار تومان تنها ۱۷ هزار تومان آن به گردشگری اختصاص یافته است.

    همچنین بررسی بودجه پیشنهادی رئیس جمهور برای وزارت میراث فرهنگی نشان می دهد که بودجه این وزارتخانه حدود ۱۲ درصد رشد نسبت به سال گذشته داشته است.

    هم اکنون پرونده مهارت‌های سنتی ساختن و نواختن دوتار ایران  در اجلاس کمیته میراث بشری ناملموس یونسکو در حال بررسی برای ثبت در فهرست میراث جهانی و ناملموس است. قرار شده تا این پرونده در شهر بوگوتا پایتخت کلمبیا مورد بررسی قرار گیرد. 

    دوتار یکی از مهم‌ترین سازهای زهی-زخمه‌ای فولکلوریک جوامع محلی روستایی و شهری ایران است و به‌شکل یک کاسه از جنس چوب توت و دسته‌ای بلند از جنس چوب زردآلو یا گردو ساخته می‌شود.

    وزارت خارجه ایران هم در این هفته اطلاعیه ای داد و نوشت که ایرانی ها برای سفر به فرانسه به خصوص شهر پاریس احتیاط کرده و برنامه سفرشان را به زمان دیگری موکول کنند چرا که در پاریس و شهرهای دیگر فرانسه اعتراضات و اغتشاشات همچنان ادامه دارد وزارت خارجه پیش از این هم درباره سفر به هنگ کنگ و عراق هشدارهایی را داده بود.