به گزارش خبرگزاری مهر، رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلالاحمر با اعلام گزارش امدادرسانی در برف و کولاک ۴۸ ساعت گذشته، گفت: امدادگران هلالاحمر در ۳۵ محور کوهستانی ۱۳ استان کشور خدمات امدادی لازم را به یک هزار و ۹۰۵ تن از هموطنان ارائه کردهاند.
مرتضی سلیمی با اشاره به اینکه ۱۳ استان آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، زنجان، قزوین، کردستان، گلستان، لرستان، مازندران، مرکزی و یزد متأثر از برف و کولاک ۴۸ ساعت گذشته بوده است، افزود: امدادگران در این مدت ۵ تن از متاثران از برف و کولاک را به مناطق امن منتقل کرده و به ۹۱ تن خدمات اسکان اضطراری ارائه کردند.
وی با اشاره به کارگیری ۳۷ تیم امدادی شامل ۱۸۶ امدادگر و نجات گر، گفت: ۱۱۵ خودرو از برف رهاسازی و ۲۰ تخته پتو میان متاثران از برف و کولاک توزیع شد.
امدادرسانی به بیش از ۱۵۰۰ نفر متاثر از برف و کولاک
به گزارش خبرگزاری مهر، حامد سجادی درباره آخرین وضعیت جوی استانهای کشور گفت: ۹ استان آذربایجانشرقی و غربی، اردبیل، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، زنجان، کردستان، گلستان و لرستان در ۲۴ ساعت گذشته متأثر از برف و کولاک بوده است.
معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلالاحمر با اعلام جزئیات امدادرسانی در ۲۴ ساعت گذشته، گفت: امدادگران به یکهزار و ۵۷۴ تن از متاثران از برف و کولاک در استانهای مذکور خدمات امدادی لازم را ارائه کردهاند.
سجادی با اشاره به امدادرسانی در ۳۰ محور کوهستانی افزود: بر این اساس ۱۱ نفر به مناطق امن، ۳ نفر به مراکز درمانی منتقل شده و ۱۴ نفر از خدمات اسکان اضطراری استفاده کردند.
وی با اشاره به رهاسازی ۱۴۱ خودرو از برف و کولاک، افزود: برای ارائه خدمات به هموطنان ۳۴ تیم امدادی شامل ۱۷۱ امدادگر و نجاتگر فعال بودهاند.
جستجو در ارتفاع ۳۰۰۰ متری/امداد و نجات در کوهستان حادثهخیز
به گزارش خبرگزاری مهر، شاید تصورش سخت باشد اما کوهستان شمیران پر رفت و آمدترین منطقه کوهستانی کشور است و بر خلاف ظاهر آرام و لمیده در شمال پایتختش، بیشترین حوادث کوهستان کشور را هم به خود اختصاص داده است. امدادرسانی در این منطقه کوهستانی با آغاز نخستین بارشهای برف در ارتفاعات شکل و شمایل امداد زمستانه را به خود میگیرد و تا پایان فروردین ماه و آب شدن برفها این روند ادامه دارد.
دی و بهمن، سردترین و پر بارشترین و پر حادثهترین ماههای سال برای این منطقه کوهستانی است. عملیاتها در این منطقه کوهستانی کشور شکل و شمایل مختلف و متفاوتی از هم دارند؛ از جستوجو برای مفقودان در کوهستان گرفته تا نجات افرادی که در ارتفاع دچار برف و بهمن شدهاند و یا سر خوردن و سقوط از ارتفاع. اینها گوشهای از حوادثی است که کوهنوردان حرفهای و نیمه حرفهای را دچار میکند. علاوه بر آن افرادی که برای برف بازی به ارتفاعات ۳ هزار متری تهران مراجعه می-کنند هم در این فصل از سال حوادثی را رقم میزنند.
کوهنوردانی که به بیراهه میزنند
تیم امداد کوهستان کلک چال تنها در ۶ روز نخست زمستان امسال، ۴ عملیات جستوجو و نجات انجام داد و بر اثر سقوط بهمن در این منطقه کوهستانی ۱ کوهنورد جان خود را از دست داد. وقتی پای حوادث کوهستان به میان باشد حرفهای و غیرحرفهای تفاوتی با هم ندارند؛ نخستین اشتباه میتواند آخرین اشتباه باشد. «امیرحسین صابری» از امدادگران کوهستان شمیران میگوید: «کوهنوردانی که با مسیرهای منطقه آشنایی ندارند و تجهیزات مناسبی همراه خود ندارند معمولاً با صعودهای زمستانه خود حوادث تلخی را رقم میزنند. گم شدن در منطقه کوهستانی و برفگیر یکی از شایعترین حوادث در کوهستان شمیران است که هم افراد حرفهای و هم افراد آماتور را درگیر خود میکند. استفاده از بیراهه و مسیرهای فرعی این افراد را در مناطق بهمنگیر گرفتار میکند و با منحرف شدن از مسیر اصلی دچار سرمازدگی میشوند.» از تجهیزاتی میگوید که در زمستان داشتن حداقلهای آن برای کوهنوردان الزامی است و میتواند در صورت بروز حادثه به آنها کمک زیادی کند: «افراد برای صعودهای جدی به قلههای شمال تهران باید تجهیزات حرفهای همراه خود داشته باشند تا از سرما در امان باشند و اگر صعود و فرود آنها بیش از زمان مورد نظرشان طول کشید امکانات لازم برای ماندن در کوهستان را داشته باشند. استفاده از کفش و لباسی که سرما به آن نفوذ نکند کمترین این تجهیزات در صعودهای زمستانه است. داشتن تجهیزات برای امدادگران هم از ضروریات است با این حال ما تجهیزات چندان به روزی در اختیار نداریم و بچههای امدادگر معمولاً از وسایل شخصی خود برای عملیاتهای امداد و نجات کوهستان استفاده میکنند.» تجهیزاتی که حتی در تمرینها و مانورها هم جای آن خالی است و استفاده مکرر از آن در عملیاتها و مانورها آنها را مستهلک میکند.
جزئیات نجاتبخش
نزدیکی به بافت شهری باعث شده تا کوهستان شمیران مخاطبان زیادی داشته باشد. از کوهنوردان حرفهای و آماتور گرفته تا افرادی که برای تفریح آخر هفته خود را به آنجا میرسانند.
علی جهانگیری از امدادگران قدیمی پایگاه کوهستانی شمیران میگوید: امدادگران پایگاههای شمیران از کوهنرودان حرفهای و باسابقه هستند. خیلی از آنها از جمله خود من بعد از آغاز کوهنوردی حرفهای دورههای آموزشی امداد و کمکهای اولیه و امداد کوهستان را آموزش دیدیم و جذب پایگاههای امدادی شدیم. این آموزشها پیش از هر چیزی برای خود ما مفید بوده و هست. با یادگیری این امداد است که از اهمیت جزئیات در کوهنوردی و هر ورزش دیگری با خبر میشویم. از استفاده از تجهیزات استاندارد گرفته تا اطلاع دادن درباره مقصد و مسیر کوهنوردی و انتخاب مسیر درست و…. در میان افرادی که در کوهستان دچار آسیب و حادثه میشوند کوهنوردان حرفهای هم به چشم میآیند.
وی توضیح میدهد: حوادثی مثل بهمن و سقوط از ارتفاع حوادثی هستند که معمولاً کوهنوردان حرفهای دچار آن میشوند.» از آگاهی از وضعیت آب و هوا میگوید که قبل از آغاز مسیر باید به آن توجه کنند و با استفاده از اپهای هواشناسی میتوانند قبل از حرکت به سمت کوهپایه از آن با خبر شوند. جهانگیری میگوید: «نخستین حادثه فوتی زمستان امسال گرفتار شدن تیم ۳ نفرهای از کوهنوردان حرفهای در مسیر فرعی در بهمن بود. اغلب افرادی که پاتوق کوهنوردی آنها توچال است این کوهنوردان را میشناختند. اشتباه آنها انتخاب مسیر تابستانه برای صعود بود؛ چراکه آنها را در دهلیزی دچار بهمن کرد. وقتی ما به محل حادثه رسیدیدم یکی از این افراد زیر بهمن گرفتار شده بود و متأسفانه بعد از سی پی آر و انجام احیای قلبی هم نتوانستیم او را برگردانیم. دو کوهنورد دیگر صدمه جسمی زیادی ندیده بودند اما یکی از آنها دچار شوک حادثه شده بود.»
زمان طلایی امداد و نجات
بارش نخستین برف زمستانی در ارتفاعات تهران عملیات امداد و نجات زمستانه را آغاز میکند. کلکچال و توچال پر رفت و آمدترین منطقه کوهستانی کشور هستند و همین مراجعه بالای کوهنوردان و افرادی که برای تفریح به این منطقه کوهستانی میآیند باعث شده تا حوادث کوهستانی زیادی در این منطقه رقم بخورد.
محمد بدری مسئول امداد و نجات شمیران میگوید: عملیات امداد و نجات زمستانه در شمیران از آبان ماه آغاز میشود و تا پایان سال ادامه دارد. مسیر قلههای توچال و کلکچال بیشترین حوادث کوهستانی این منطقه را به خود اختصاص دادهاند. حوادث در زمستان در کوهستانهای شمیران با حوادث تابستانه تفاوتهای زیادی دارد. در صعودهای زمستانه به دلیل انتخاب مسیرهای فرعی و گرفتار شدن در نقاط برفگیر، اغلب حوادث به وقوع میپیوندد. حادثهای که ممکن است در تابستان فرد را دچار خطر جدی نکند احتمالاً در زمستان و هنگام بارش برف فرد را با خطرات جدی روبهرو میکند.
وی تاکید میکند: ممکن است فرد گم شده در کوهستان در تابستان بتواند تا دو روز بدون آب و غذا دوام بیاورد اما در زمستان این زمان به یک روز و یا چند ساعت کاهش پیدا میکند و در واقع زمان طلایی ما برای امدادرسانی کاهش پیدا میکند.
عملیاتهای زمستانه به دلیل نیاز به سرعت بالاتر و همچنین عملیات در شرایط جوی خاص، عملیاتهای سنگینتری هستند. برای همین داشتن توان جسمانی بالا در اولویت تیمهای امداد و نجات کوهستان در زمستانهای شمیران است.
بدری میگوید: برای داشتن آمادگی جسمانی بالا، امدادگران پایگاههای کوهستانی شمیران سهشنبه هر هفته تمرینهای آمادگی جسمانی و کوهپیمایی و برنامههای سنگین ورزشی دارند. در انجام عملیاتهای کوهستان از اولویتهای ما این است که امدادگران و اعضای تیم واکنش سریع در امنیت کامل در عملیات شرکت کنند. چراکه در صورت وقوع هر حادثهای برای امدادگران نیازمند طراحی عملیات امداد تازهای است و عملیات اولیه را هم تحت تأثیر خود قرار میدهد.
حضور تیمهای واکنش سریع و تیمهای پشتیبانی در عملیاتهای امداد کوهستان در شمیران به دلیل رعایت همین اصول ایمنی در عملیاتها است. بدری میگوید: نزدیکترین تیم عملیاتی ما بهعنوان تیم پیشرو به محل حادثه و عملیات اعزام میشود. بسته به نوع حادثه، تیمهای عملیاتی دیگر هم خود را به محل حادثه میرسانند و اقدامات لازم برای نجات و امدادرسانی را انجام میدهند. مشکل وقتی رخ میدهد که فرد یا افراد حادثهدیده در کوهستان مفقود میشوند و هیچ نشانی از محل دقیق گرفتار شدن آنها در دست نیست.
مسئول امداد و نجات شمیران از اقدامات سادهای میگوید که کوهنوردان قبل از آغاز کوهپیمایی باید انجام دهند تا از بروز حادثه جلوگیری کنند و یا در صورت گرفتار شدن در کوهستان امکان نجات آنها در کمترین زمان ممکن فراهم شود: یکی از مهمترین توصیههای ما به کوهنوردان و افرادی که به مناطق کوهستانی میروند این است که قبل از حرکت، اطرافیان و خانواده خود را در جریان مقصد و همچنین مسیر کوهنوردی خود قرار بدهند. با این کار در صورت وقوع هر حادثهای میتوان به سرعت محل دقیق حادثه را تعیین کرد و تیمهای امدادی را به آنجا هدایت کرد. استفاده از مسیرهای مناسب فصل برای رسیدن به قله از دیگر توصیههای ما به کوهنوردان است.
به گزارش خبرگزاری مهر، حامد سجادی، در تشریح گزارش امدادرسانی در کولاک برف طی ۷۲ ساعت گذشته، گفت: ۱۶ استان آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، زنجان، سمنان، کردستان، کرمانشاه، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران و همدان، تحت تأثیر برف و کولاک بودند.
وی با اشاره به امدادرسانی در ۷۱ محور کوهستانی کشور، افزود: در ۷۲ ساعت گذشته به ۶۴۱۱ نفر از هموطنان گرفتار در مناطق کوهستانی کشور امدادرسانی شد.
سجادی از انتقال ۳۸ نفر به مناطق امن و همچنین ۱۴ نفر به مراکز درمانی خبر داد و گفت: در این مدت، ۱۳۴۹ نفر از هموطنان اسکان اضطراری داده شدند. ضمن اینکه ۳۵۷ دستگاه خودرو که در برف و کولاک گرفتار شده بودند، رهاسازی شدند.
معاون عملیات سازمان امداد و نجات، افزود: در ۷۲ ساعت گذشته عملیاتهای امداد و نجات با حضور ۵۱۶ نفر در قالب ۱۰۳ تیم انجام شد.
امدادرسانی به ۴۸ هزار هموطن گرفتار در برف و کولاک
به گزارش خبرگزاری مهر، مرتضی سلیمی با اعلام گزارش امدادرسانی در برف و کولاک از ۱۹ بهمن تا ساعت ۰۵:۳۰ صبح ۲۶ بهمن، افزود: ۲۲ استان آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، تهران، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، قزوین، قم، کردستان، کرمانشاه، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران و همدان در ۷ روز گذشته تحت تأثیر برف و کولاک بوده و امدادگران در ۱۷۶ محور کوهستانی و ۵۸ شهر و روستا خدمات امدادی لازم را به ۴۷ هزار و ۷۵۴ تن از هموطنان ارائه کرده اند.
وی با اشاره به انتقال ۱۴۹ نفر به نقاط امن و ۹۴ بیمار و مصدوم به مراکز درمانی، افزود: همچنین ۱۰ هزار و ۴۰۶ نفر از خدمات اسکان اضطراری استفاده کرده و یک هزار و ۲۰۱ خودرو نیز از برف رهاسازی شده است.
سلیمی با اشاره به فعالیت ۶۶۷ تیم امدادی شامل ۳ هزار و ۳۳۴ امدادگر و نجاتگر برای ارائه خدمات امدادی به متاثران از برف و کولاک، اظهار کرد: ۱۰ هزار و ۸۵ تخته پتو، ۱۰ هزار و ۶۰ بسته غذایی، ۲ هزار و ۷۸۳ کیلوگرم خرما، ۵۳ هزار و ۳۴۸ قرص نان، ۱۳ هزار و ۵۹۹ بطری آب معدنی، ۱۹ هزار و ۶۸۸ بسته بیسکویت و ۸ هزار و ۷۳ قوطی کنسرو میان متاثران توزیع شده و امدادرسانی در اردبیل، گیلان، خوزستان، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، مازندران، گلستان و سمنان ادامه دارد.
به گزارش خبرگزاری مهر، حامد سجادی، با اعلام جزئیات امدادرسانی در ۷۲ ساعت گذشته، گفت: امدادگران در این مدت در ۳۲۴ مأموریت امدادی خدمات لازم را به ۱۲ هزار و ۴۱۲ نفر ارائه کردند.
وی افزود: با تلاش امدادگران ۲۰۳ نفر از خطر حوادث نجات یافته، ۱۷۱ نفر به مراکز در مانی منتقل شده و ۱۷۵ نفر هم خدمات درمان سرپایی دریافت کردند.
سجادی گفت: همچنین ۲۲ مورد عملیات رهاسازی انجام شده و ۲۷ مصدوم در سوانح ترافیکی نجات داده شدند.
به گزارش خبرگزاری مهر، در پی تماس شهروندان با سامانه ۱۲۵ مبنی بر مصدومیت یک کوهنورد در ارتفاعات پلنگ چال و درخواست کمک از آتش نشانان، ستاد فرماندهی آتش نشانی تهران ساعت ۱۳:۰۷ روز گذشته، گروه امداد و نجات کوهستان آتش نشانی را به محل اعلام شده اعزام کرد.
به گفته مجتبی فعلی فرمانده گروه امداد و نجات کوهستان سازمان آتش نشانی تهران، مرد کوهنوردی برای تفریح به ارتفاعات پلنگ چال رفته بود که از ناحیه پا دچار مصدومیت و شکستگی شده و قادر به ایستادن و حرکت نبود.
وی افزود: گروه امداد و نجات کوهستان بلافاصله پس از دریافت این خبر با همراه داشتن تجهیزات ویژه نجات به کمک مصدوم این حادثه رفتند و وی را بر روی برانکارد فیکس کرده و پس از سه ساعت پیاده روی به پایین کوه منتقل کردند.
این فرمانده آتش نشانی اظهار داشت: کوهنورد مصدوم پس از انتقال به پایین ارتفاعات تحویل امدادگران اورژانس شد و بلافاصله به وسیله آمبولانس به بیمارستان منتقل و بستری شد.
تقویت و شارژ انبارهای امدادی ۵ استان با احتمال وقوع حوادث جوی
به گزارش خبرگزاری مهر، مرتضی سلیمی با اشاره به آماده باش کامل نیروهای امدادی هلال احمر در ۵ استان ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان، گفت: بر این اساس در تماس با مدیران عامل استانها، نیازهای آنها احصا و تأمین شده است.
وی افزود: در جلسه ویدئو کنفرانس با مدیران عامل و معاونین امداد استانهای در معرض خطر، اقدامات لازم در صورت بروز سیل اعلام شد؛ ضمن اینکه هماهنگیهای لازم با مرکز پیش بینی و هشدار سریع سازمان هواشناسی کشور انجام شده است.
رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر از اعزام ۵ نفر از نمایندگان این سازمان به ۵ استان در معرض خطر حوادث جوی ایلام، لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و خوزستان خبر داد و تاکید کرد: تقویت و شارژ انبارهای امدادی استانها از اقلام زیستی و امدادی، تهیه نقشه شرایط جوی مناطق در معرض آسیب، هماهنگی استقرار بالگرد در ۵ استان در معرض خطر، پیش بینی ۵ فروند بالگرد در استانهای معین، تعیین استانهای معین اول و دوم برای زمان حادثه، هماهنگی برای ارسال بستههای غذایی ۷۲ ساعته به استانهای در معرض خطر، تقویت ناوگان خودروهای امدادی کامیونت، وانت کمکدار و آمبولانس و همچنین هماهنگی با فدراسیون قایقرانی برای در اختیار قراردادن قایقها و افراد متخصص از جمله اقدامات انجام شده برای مواجهه با شرایط جوی پیش بینی شده در ۵ استان کشور است.
به گزارش خبرگزاری مهر، حامد سجادی، اظهار داشت: با تلاش امدادگران و نجاتگران جمعیت هلال احمر ۲۷۱ مأموریت امدادی برای امدادرسانی به ۶ هزار و ۵۰۶ نفر انجام شد و ۱۳۸ نفر از خطر حوادث نجات یافتند.
وی افزود: نیروهای امدادی هلال احمر ۱۰۹ نفر را به مراکز در مانی منتقل و به ۶۵ نفر هم خدمات درمان سرپایی ارائه کردند.
معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر با اشاره به انجام ۳۹ عملیات رهاسازی در مأموریتهای ترافیکی، گفت: ۳۹ مورد عملیات رهاسازی انجام شد و ۲۴ مصدوم از خطر سوانح ترافیکی نجات یافتند.
خبرگزاری مهر؛ گروه جامعه _ ساناز باقری راد: سال ۹۸ را میتوان یکی از پر حادثه ترین سالهای کشور دانست. سالی که ابتدای آن با جاری شدن سیل در بخش اعظمی از استانهای کشور آغاز شد و گویا سایه بلایای طبیعی تا آخرین روزهای این سال بر سر کشور باقی مانده است.
ابتداییترین روزهای بهار ۹۸ همزمان با وقوع سیل در حدود ۲۵ استان کشور همراه بود. بارش فراوان باران در مناطق شمالی کشور منجر به وقوع سیل و آب گرفتگی در بخشهای زیادی از استان گلستان ازجمله شهرستانهای آق کلاً، گمیشان، بندر ترکمن، گنبد کاووس و غیره شد. ۲ روز پس از درگیری استانهای شمالی کشور با این حادثه، استان فارس و شهر شیراز نیز به دلیل بارش کوتاه اما شدید باران، میزبان سیل و آسیب دیدن شمار زیادی از مسافران نوروزی بود.
پیش از پایان یافتن تعطیلات نوروزی نیز به دنبال بارشهای فراوان و طغیان رودخانهها در استان لرستان، فصل بهار ساکنان شهرهای پل دختر و معمولان به خزان تبدیل شد و حدود ۳۵ درصد شهرستان معمولان بر اثر سیلاب آسیب دید.
سیل فروردین ماه ۹۸ به عنوان یکی از نامهربانترین بلایای طبیعی سالهای اخیر، تنها به آسیب زدن به گلستان، فارس و لرستان بسنده نکرد و همچنان به مسیر تخریب خود در دیگر نقاط کشور ادامه داد. پس از استان لرستان؛ ایلام، خوزستان، کرمانشاه، اراک و برخی دیگر از استانها نیز با سیل و جاری شدن آب در شهرهای مختلف روبرو شدند.
واژگونی حدود ۲۰۰ خودرو در منطقه دروازه قرآن شیراز و جان باختن ۲۲ نفر از هموطنان بر اثر سیل، آسیب دیدگی ۱۳ روستای استان خوزستان و آوارگی ۳۰۰ نفر از اهالی این روستاها، زیر آب رفتن تعدادی از روستاهای استان کرمانشاه و تخلیه کامل چندین روستای حاشیه تالاب میقان در استان اراک بخشی از خسارات ناشی از سیل نوروزی سال ۹۸ بود.
بنابر اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، شمار جانباختگان حوادث فروردین ماه سال جاری ۵۷ نفر بود. به گفته عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور نیز درگیری ۲۵ استان و ۴۴۰۰ روستای کشور با سیل در ابتدای سال، ۳۰ تا ۳۵ هزار میلیارد تومان خسارت به کشور وارد کرد.
پس از پایان یافتن بحرانهای طبیعی بهار ۹۸، اتفاقاتی نظیر زمین لرزههای خرد و حوادث طبیعی کوچک در گوشه و کنار کشور ادامه داشت تا اینکه فصل زمستان همراه با بحرانی دیگر پای به میدان گذاشت.
این بار بارش شدید باران و تگرگ طی چندین روز، موجب جاری شدن سیل در نقاط مرکزی و جنوبی استان سیستان بلوچستان شد. سیل در این استان منجر به تخریب بسیاری از زمینهای کشاورزی، آسیب به تأسیسات آبی و خاکی، تخریب شماری از منازل و وارد کردن خسارت فراوان به شهر چابهار و شهرهای اطراف آن شد.
بررسی کارنامه مدیریت بحران در سال جاری/ قبول با ارفاق!
به گفته معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری سیستان و بلوچستان، حجم سیلاب در این استان ۳.۵ برابر سیل در گلستان بود و علاوه بر تخریب ۲۰ هزار هکتار زمین زراعی، کشاورزان استان نیز قریب به ۷۵۰ میلیارد تومان خسارت دیدند.
این سیل همزمان در کرمان و هرمزگان نیز با شدتی کمتر جریان داشت و دستگاههای امدادی را به خدمت رسانی به مردم مشغول کرد. اما نامهربانیهای سال ۹۸ با کشور همچنان ادامه داشت و ابتدای اسفند ماه نیز وقوع زمین لرزه در شهرستانهای خور و قطور در استان آذربایجان غربی، شروع یک بحران طبیعی جدید را برای کشور رقم زد.
این زلزله حوالی ۹ صبح ۴ اسفند ماه به بزرگی ۵.۷ ریشتر رخ داد و در ۷ روستای شهرستان خوی بین ۱۰ الی ۱۰۰ واحدهای مسکونی تخریب و ۷۵ نفر نیز مصدوم شدند.
از ابتدای سال ۹۸ تا کنون که آخرین روزهای سال را سپری میکنیم، نقاط مختلف کشور بارها با حواث و بلایای طبیعی مختلف روبرو شدهاند. در تمامی این وقایع نیز نیروهای امدادی، جهادی، بسیج، ارتش، سپاه و دیگر دستگاههای کشور با حضور در مناطق، به رفع حادثه و مدیریت بحران پرداختهاند. هر یک از دستگاههای اجرایی کشور به فراخور مسئولیت و ظرفیتهای خود گوشهای از حوادث پیش آمده را به دست گرفتند و با وجود کمبودها، به شرایط بحرانی رسیدگی کردند.
اسکان اضطراری مردم آسیب دیده، انجام خدمات امدادی اولیه، توزیع ارزاق، بستههای بهداشتی و وسایل گرمایشی میان مردم از مراحل ابتدایی عملیاتهای امدادی در حین بحران بوده و بازسازی منازل، مناطق آسیب دیده و جبران خسارات وارده به مردم نیز مرحله بعدی فرآیند رسیدگی به بحرانها بوده است.
در این میان سازمان امداد و نجات و جمعیت هلال احمر به عنوان اصلی ترین نهاد امدادی کشور، مسئولیت حضور در این شرایط و مدیریت بحران را بر عهده دارد. با توجه به حادثه خیز بودن جغرافیای کشور، موضوع مدیریت بحران از اهمیت به سزایی برخوردار است و بررسی نقاط ضعف و قوت عملیاتهای امدادی میتواند در مواجهه بهتر با بلایای طبیعی آتی مؤثر باشد.
سال پرفشاری را سپری کردیم
در همین خصوص مرتضی سلیمی رئیس سازمان امداد و نجات کشور در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره نقاط ضعف و قوت عملیاتهای امداد و نجات در بحرانهای سال ۹۸ ازجمله سیل فروردین ماه و زمین لرزه آذربایجان غربی، گفت: یکی از موارد قابلتوجه در بحرانهای امسال، آمادگی پیش از بحران بود. ما آمادگی قبل از بحران مناسبی داشتیم، همین امر هم باعث شد که علیرغم کاستیها و کمبودها در فرآیند پاسخگویی عملکرد مناسبتر و چالش کمتری داشته باشیم. بهطور کل ارزیابی من مثبت است.
ما در کل سال بسیار پرفشاری را سپری کردیم و تجربههای ارزشمندی را هم بهدست آوردیم؛ در ۲۸ استان کشور بهشکل همزمان درگیر سیل و آبگرفتگی بودیم و این بیسابقه بوده است رئیس سازمان امداد و نجات کشور افزود: ما گامبهگام و روبهرشد حرکت کردهایم. اگر بخواهیم مرور کنیم، متوجه میشویم که هرسال میزان آمادگیمان در پاسخگویی به حوادث و سوانح بیشتر شده است. در حالحاضر نزدیک به ۶۰۰ پایگاه داریم و این نشان میدهد که روند روبهرشدی داشتهایم. مراکز عملیاتی هلالاحمر توسعه قابلتوجهی پیدا کرده است. رشد لجستیکی جمعیت هلالاحمر هم از موارد دیگری است که در این میان مؤثر بوده است. اگر سوابق را بررسی کنیم، میبینیم که ناوگان عملیاتی ما متحول شده و همه اینها توان پاسخگویی ما را بالا برده است.
وی درباره وضعیت ایران در پاسخگویی به بحران بیان کرد: ما در کل سال بسیار پرفشاری را سپری کردیم و تجربههای ارزشمندی را هم بهدست آوردیم؛ در ۲۸ استان کشور بهشکل همزمان درگیر سیل و آبگرفتگی بودیم و این بیسابقه بوده است. در شرایط فعلی از نظر پاسخگویی به بحرانها در شرایط مناسبی قرار گرفتهایم و در زمره چند کشور برتر دنیا هستیم.
باید روی پیشگیری سرمایه گذاری کنیم
رئیس سازمان امداد و نجات کشور با اشاره بر راهکارهای بهبود عملیاتهای امداد و نجات در کشور اظهار داشت: برای این امر باید برنامه بلندمدت نظاممندی در زمینه بحث تغییر نگرش از رویکرد «پاسخ» به «پیشگیری» داشته باشیم و روی پیشگیری سرمایهگذاری کنیم. اگر میخواهیم آینده مطلوبتری داشته باشیم، باید به این اصل توجه کنیم و جامعهمحور جلو برویم یعنی درواقع مدیریت سوانح مبتنی بر جامعه شود و اگر این اتفاق بیفتد، جامعه تعامل خواهد داشت.
سلیمی با بیان اینکه در بخش پاسخ میتوان بهتر از وضع فعلی از جامعه بهره برد، تصریح کرد: اما موضوع مهم، بحث پیشگیری است. بایدها و نبایدها برای آمادگی قبل از بحران بسیار ضروری است. به میزان آنکه سطح تابآوری مردم بالاتر برود، میزان همکاری آنها با نیروهای امدادی هم بیشتر میشود. وقتی آگاهی و شناخت مردم از حوادث بیشتر شود، تعامل بهتری در مدیریت بحران اتفاق میافتد. نمیتوانیم بگوییم بحران نباشد چراکه بحران قطعاً هست.
لزوم برنامه ریزی جامع در حوزه «پیشگیری» از بحران
وی با تاکید بر اینکه راهکار کاهش خسارات بحران، تقویت حوزه «پیشگیری» است، بیان کرد: هزینهای که برای پیشگیری میشود بهمراتب کمتر از هزینه پاسخگویی است. اگر ما پیشگیری را بهعنوان یک سند راهبردی تدوین کنیم، برای آن برنامه بلندمدتی درنظر بگیریم و از مهدکودکها الگوسازی را شروع کنیم، کشور توانمندتری در زمینه پاسخگویی به بحرانها میشویم. ما در بحرانهای سخت عملکرد مناسبی داشتهایم که از طرف سازمانهای بینالمللی هم مورد توجه قرار گرفته است.
رئیس سازمان امداد و نجات کشور با اشاره بر نقاط ضعف و قوت در فرماندهی عملیاتهای امداد و نجات تصریح کرد: هر کدام از دستگاهها وظیفه ذاتی خود را میدانند و قانونگذار در این زمینه شرح لازم را داده اما در این میان «تیمشدن» مهم است. بهشکلیکه همه یک هدف و مسیر را دنبال کنند. اگر دستگاهها بهدرستی باهم لینک نشوند، روند کمکرسانی با مشکل مواجه خواهد شد. هرچقدر لینکشدن بین دستگاهها بهتر اتفاق بیفتد، پاسخگویی ما در بحرانها هم بهتر میشود. در این میان سه مسئله اصلی مطرح است و آن عبارت است از اینکه مدیران باید آموزش مناسبی ببینند، نقش دستگاهها بهروشنی تبیین شود و سومین مورد هم تزریق منابع است.
تأثیر آموزشهای مردمی در مدیریت بحرانهای طبیعی
یکی از خلاءهای مدیریت بحران، نبود آموزشهای کافی برای مردم منطقه درباره نحوه مواجهه با بحرانها و عدم اطلاع کافی دستگاهها از منابع و امکانات استانها برای شروع عملیاتهای امداد و نجات است.
همکاری چندجانبه ارگانها و سازمانهای همکار در مدیریت بحران با یک ادبیات واحد زمینهساز ارائه آموزشهای لازم به مردم است که درنهایت منجر به خدمات مؤثرتر در بحرانها میشود سلیمی در خصوص رفع این خلاءها به منظور مقابله بهتر با حوادث طبیعی، ابراز داشت: بر اساس آنچه در قانون آمده، موضوع آموزش همگانی برعهده جمعیت هلالاحمر است. برای همین اداره کل آموزش عمومی، پایه و همگانی در معاونت آموزش، پژوهش و فناوری هلالاحمر تشکیل شده است. همانطور که میدانید هلالاحمر از مدتها قبل با انتشار فایلهای متنی، اسلایدها و کلیپهای آموزشی در زمینه پیشگیری از کرونا قدم برداشته است. فعالیتهای آموزشی هلالاحمر در این حوزه حتی پیش از ورود این ویروس به کشور انجام شد و این آموزشها باعث میشود که مردم تابآوری بیشتری داشته باشند.
وی افزود: ضرورت این امر، شناخت از فرآیند امدادرسانی است. در چنین شرایطی، منابع بهتر و مناسبتر مدیریت میشود. باید گفت که همکاری چندجانبه ارگانها و سازمانهای همکار در مدیریت بحران با یک ادبیات واحد زمینهساز ارائه آموزشهای لازم به مردم است که درنهایت منجر به خدمات مؤثرتر در بحرانها میشود.
از سوی دیگر در تمامی بحرانها و حوادث طبیعی در کنار امداد رسانی نیروهای امدادی و دستگاههای دولتی، همواره گروههای مردمی از جمله گروههای جهادی، تشکلهای مردم نهاد یا سمنها، طلاب، دانشجویان و گروههای مردمی حضور داشتهاند. نقش گروههای مردمی در رفع بحرانها را نمیتوان نادیده گرفت چرا که اغلب این گروهها در مرحله دوم مدیریت بحران و هنگامی که نیروهای هلال احمر منطقه را ترک میکنند نیز در مناطق آسیب دیده باقی میمانند و به مردم خدمت رسانی میکنند.
بدون همکاری سمنها قادر به مدیریت بحرانها نیستیم
در همین خصوص محمد نصیری رئیس سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر کشور در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره همکاری سمنها و سازمانهای مردم نهاد با سازمان داوطلبان در حوادث طبیعی و بحرانها گفت: خوشبختانه تاکنون مشارکت و همکاری سازمانهای مردم نهاد و سمنها با جمعیت هلال احمر بی نظیر بوده است. در تمامی بحرانهای کشور از جمله سیل فروردین ماه سال جاری در استانهای شمالی، لرستان، فارس و دیگر مناطق کشور، در سیل استان سیستان و بلوچستان، زلزله آذربایجان و دیگر حوادث سال جاری سمنها همواره در کنار نیروهای امدادی به ویژه هلال احمر بوده و به صورت مطلوب با یکدیگر مشارکت داشتهاند.
در حال حاضر حدود ۵۰ تشکل عملیاتی در سطح کشور داریم که با جمعیت هلال احمر و سازمان داوطلبان همکاری کامل دارند و در تمامی حوادث و بلایای رخ داده حضور داشتهاند نصیری با بیان اینکه جمعیت هلال احمر بدون همکاری سازمانهای مردم نهاد قادر به مدیریت بحرانها نبود، اظهار داشت: سطح مشارکت سمنها با دستگاههای دولتی در بهترین حالت ممکن بوده و جمعیت هلال احمر همواره برای همکاری با سمنها و سازمانهای مردم نهاد آماده همکاری کامل است چرا که بدون حضور و حمایتهای این سازمانها نمیتوانیم بحرانهای طبیعی را مدیریت کنیم.
وی با اشاره به تعداد تشکلهای مشارکت کننده با جمعیت هلال احمر گفت: در حال حاضر حدود ۵۰ تشکل عملیاتی در سطح کشور داریم که با جمعیت هلال احمر و سازمان داوطلبان همکاری کامل دارند و در تمامی حوادث و بلایای رخ داده حضور داشتهاند. این تشکلها به صورت به صورت عملیاتی و در زمان وقوع حوادث مستقیماً به مناطق آسیب دیده آمده و در عملیاتهای امداد و نجات و رفع بحران مشارکت میکنند.
رئیس سازمان داوطلبان جمعیت هلال احمر کشور افزود: تا کنون نیز در سال جاری دوره آموزشی برای مدیریت بحران ویژه سمنها و تشکلهای مردمی برگزار کردهایم حتی در موضوع کرونا نیز در حال حاضر با مشارکت حدود ۱۲ در منطقه هرندی به ضدعفونی کردن مناطق پرداختیم.
نصیری درباره جزئیات اقدامات سمنها در عملیاتهای امداد و نجات توضیح داد: تشکلهای مردمی در زمان بحران در کنار نیروهای امدادی و دیگر نیروهای خدماتی در مناطق آسیبدیده حضور دارند و با همکاری یکدیگر هر کدام مسئولیتهای خاصی را به عهده میگیرند. توزیع بستههای غذایی، اقلام بهداشتی و تهیه دام از جمله اقدامات اولیه سمنها است. به علاوه مهمترین قسمت عملکرد تشکلها در هنگام بحران، بعد از فعالیتهای جمعیت هلال احمر آغاز میشود و این مرحله شامل بازسازی مناطق آسیب دیده، ساخت منازل هم وطنان، اشتغالزایی و به طور کلی بازسازی مناطق است.
کمک ۳۰ میلیاردی تشکلها در سیل سیستان و بلوچستان
در برخی مواقع آن طور که شایسته بود، قادر به مدیریت بحران و رسیدگی به هموطنان نبودهایم با این حال نمیتوان تلاشهای گروهای امدادی و مردمی را در این شرایط نادیده گرفت وی درباره همکاری تشکلهای مردم نهاد در سیل سیستان و بلوچستان نیز توضیح داد: از ابتدای این سیل تشکلهای مردمی در کنار نیروهای امدادی حضور داشتند و به فعالیت متعددی پرداختند. یکی از مهمترین اقدامات آنها در سیل اخیر جمع آوری کمکهای نقدی بود که تأثیر مستقیمی در رفع بحران داشت. تاکنون نیز مجموع کمکهای نقدی تشکلها در حادثه سیل سیستان و بلوچستان به رقم ۳۰ میلیارد تومان رسیده است. امیدواریم این مشارکت روند رو به رشدی داشته باشد تا بتوانیم بحرانهای آتی را نیز بهتر از گذشته مدیریت کنیم.
بلاتکلیفی مهمترین دستگاه امدادی کشور در روزهای بحرانی
سال ۹۸ با حوادث مختلف طبیعی همراه بود و دستگاههای امدادی و خدماتی نیز همواره در کنار مردم حضور داشتند هرچند که در این میان کاستیها و کمبودهایی وجود داشت و شاید در برخی مواقع آن طور که شایسته بود، قادر به مدیریت بحران و رسیدگی به هموطنان نبودهایم با این حال نمیتوان تلاشهای گروهای امدادی و مردمی را در این شرایط نادیده گرفت. حال با توجه به شرایط جوی کشور و احتمال وقوع سیل در برخی استانهای کشور در ایام نوروز، انتظار میرود تا نهادهای امدادی کشور به ویژه سازمان امداد و نجات و سازمان مدیریت بحران با بررسی چالشهای عملیاتهای مدیریت بحران، در سال آینده عملکرد بهتری داشته باشند.
از سوی دیگر با توجه به حادثه خیز بودن جغرافیای ایران، سازمانهای امدادی و جمعیت هلال احمر باید همواره در بالاترین سطح از آمادگی قرار داشته باشند این در حالی است که هم اکنون نیز کشور در شرایط مقابله با بحران ویروس کرونا روبروست و احتمال ووقع سیل در ایام نوروز ۹۹ نیز وجود دارد. با این حال نبود مقام مسئول و مدیریتی در اصلی ترین نهاد امدادی کشور آن هم به مدت بیش از ۴ ماه هیچ توجیح عقلانی ندارد و انتظار میرود رئیس جمهور در اسرع وقت نسبت به انتخاب رئیس جدید جمعیت هلال احمر اقدام کند.
