برچسب: صادرات گاز

به گزارش خبرنگار مهر به نقل از راشاتودی، غول انرژی روسیه، گاز پروم مناقصه‌ای بی‌سابقه برای خرید ۱۰۰ میلیارد روبل (معادل ۱.۵ میلیارد دلار) لوله برای توسعه خطوط انتقال گاز خود، به‌ویژه اَبَرخط لوله «قدرت سیبری» برگزار می‌کند.

طبق داده‌های پاسگاه‌های ثبت معاملات دولتی، انتظار می‌رود تحویل این لوله‌ها از امسال آغاز شده و تا پایان ۲۰۲۲ ادامه داشته باشد. این خرید تحت نظارت «گازپروم اینوست» انجام خواهد شد، که یکی از بازوهای این شرکت است که مسئول پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ آن می‌باشد.

حدود ۱.۳ میلیون تن لوله هم برای استفاده در مسیرهای انتقال گاز داخلی روسیه و هم برای صادرات گاز روسیه به شرکای تجاری آن استفاده خواهد شد. طبق گزارش رسانه‌های روسیه بخش بزرگی از این لوله‌ها برای توسعه خط لوله عظیم «قدرت سیبری» که بزرگترین سیستم انتقال گاز در شرق روسیه است، استفاده خواهد شد.

این خط لوله با ظرفیت صادرات سالیانه ۳۸ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی به چین، از انتها سال گذشته عملیاتی شده است و روسیه به دنبال این است که تا سال ۲۰۲۲ یک میدان گازی دیگر خود را به آن متصل کند.

نتیجه این مزایده که قیمت شروع آن ۹۸.۴ میلیارد روبل اعلام شده است قرار است در ۱۶ ژوئن نهایی شود.

به گزارش خبرنگار مهر، گشتی در اطراف خیابان حافظ کافی است تا بنرهای رنگارنگ با شعار یک گام تا پایان فعالیت بخش دریایی فاز ۱۱ پارس جنوبی را به عنوان یکی از وعده‌های وزیر نفت، ببینیم. پایان فعالیت بخش دریایی فاز ۱۱ پارس جنوبی، اتمام بخش فراساحلی پارس جنوبی و افزایش ظرفیت تولید گاز کشور است، اما میان این هیاهوی افزایش تولید گاز، اشاره‌ای به نحوه مصرف این فرآورده بی نهایت ارزشمند نمی‌شود. البته در تولید گاز نیز «در» بر همان «پاشنه» تولید نفت می چرخد؛ به گفته کارشناسان، افزایش صرف ظرفیت تولید گاز بدون اینکه هدف اقتصادی و بلندمدتی برای آن در نظر گرفته باشیم، شاید کارکرد رسانه‌ای برای دولت داشته باشد اما در عمل و پازل اقتصادی این صنعت، بی شک محکوم به شکست است. چرا که سرعت رشد تولید گاز در کشور بیشتر از روند رشد صنایع است. البته قیمت و درآمد گازی در داخل کشور قابل مقایسه با درآمد صادراتی آن و همچنین همبستگی استراتژیکی که بین کشورها ایجاد می‌کند، نیست. از سویی دیگر حال بازارهای صادراتی که توسعه چندانی نیز نسبت به ۷ سال پیش نداشته‌اند، خوب نیست و نبض اندک سهم بازار صادراتی گاز کشور نیز به کندی می‌زند.

وزیر نفت: علت تعلل ترک‌ها برای ترمیم خط لوله را نمی دانم!

چندی پیش بیژن زنگنه، وزیر نفت طی یک مصاحبه رادیویی درباره آخرین وضعیت صادرات گاز به ترکیه گفت: به دلیل انفجاری که در اوایل سال جاری در خط لوله صادرات گاز ایران به ترکیه اتفاق افتاد، صادرات گاز ما به این کشور قطع شد و اگر چه ترمیم این خط لوله بیشتر از چند روز طول نمی‌کشد اما هنوز طرف ترک این خط لوله را ترمیم نکرده است.

وی در ادامه با اشاره به پیشنهاد ایران برای ترمیم این خط لوله اظهار داشت: بنده نمی‌دانم به چه دلیلی این ترمیم به تأخیر افتاده است و حتی ما اعلام آمادگی کردیم که حاضر هستیم این خط لوله را برای آنها ترمیم کنیم ولی ترک‌ها از این پیشنهاد استقبال نکردند.

برنامه‌ای برای صادرات گاز به سوریه وجود ندارد / از ایده تا عمل

به گفته این مقام مسؤول برنامه‌ای برای صادرات گاز از طریق خط لوله بصره به سمت بندر لاذقیه در سوریه وجود ندارد و همه مسائلی که پیرامون این قضیه مطرح می‌شود در حد ایده است. ضمن اینکه قرارداد ما برای صادرات گاز ایران به بصره از طریق این خط لوله منعقد شده است اما به هر حال برای صادرات گاز به سوریه نیز مشکلی نداریم.

کاهش حجم واردات گاز ترکیه از ایران

جواد سلیمانپور، کارشناس حوزه گاز در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه سهم ایران در سبد وارداتی گاز ترکیه از ۱۲ به ۱۶ درصد رسیده است، ادامه داد: در مقابل افزایش سهم، حجم واردات گاز از ایران کاهش داشته است علت این کاهش نیز، کاهش میزان واردات گاز ترکیه به طور کلی است. بنابراین این افزایش سهم به نفع ایران نیست و نشان می‌دهد ایران در استفاده کردن از فرصت موجود برای افزایش سهم از بازار گاز ترکیه به خوبی عمل نکرده است؛ در حالی که آذربایجان از این فرصت به خوبی استفاده کرد. این در حالی است که قرارداد صادرات گاز ایران به ترکیه امکان افزایش ظرفیت از ۸ به ۱۲ میلیارد مترمکعب در سال داشته و حتی نیاز به عقد قرارداد جدیدی ندارد.

این کارشناس حوزه گاز اظهار داشت: ترکیه طی چند سال اخیر تلاش کرده تا با افزایش واردات گاز خود از آذربایجان و روسیه سبد وارداتی گاز خود را متنوع و خود به بازیگری اثرگذار در حوزه بازار گاز تبدیل شود.

حالا وقت هست!

۲۲ دی ماه سال ۹۷ حسن منتظر تربتی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در نشست خبری در پاسخ به خبرنگار مهر درباره برنامه این مجموعه برای تمدید صادرات گاز به عراق و ترکیه که هرکدام ۶ سال به پایان آنها زمان باقی مانده بود، گفت: عموماً برای مذاکره درباره تمدید قراردادهای صادراتی، ۲ تا ۳ سال آخر قرارداد وارد مذاکره می‌شویم؛ اما به طور کلی درباره صادرات گاز به عراق باید گفت که اکنون در ابتدای راه قرار داریم و صادرات به این کشور را از دو نقطه بصره به تازگی آغاز کرده‌ایم؛ بنابراین برای اظهارنظر و ورود به حوزه مذاکرات برای تمدید قرارداد صادرات به این کشور زود است؛ چراکه ممکن است تقاضای عراق برای گاز ایران در تابستان سال آینده که میزان مصرف برق آن افزایش می‌یابد، رشد قابل توجهی داشته باشد.

وی در پاسخ به پرسش دیگر مهر درباره احتمال جایگزینی گاز روسیه به جای ایران در بازار گاز ترکیه، توضیح داد: برای مذاکره درباره تمدید صادرات گاز به ترکیه، از شرایط صادرات گاز عراق پیروی می‌کنیم؛ به این ترتیب که در دو تا سه سال پایانی قرارداد، وارد مذاکره می‌شویم؛ اما به طور کلی باید در نظر داشت که هیچ کشوری مبداً صادراتی خود را محدود به یک کشور نمی‌کند و اینگونه نیست که روسیه بتواند جایگزین ایران در بازار گاز ترکیه شود.

کرونا بهانه است

حال تنها ۴ سال به اتمام قرارداد گازی ایران و ترکیه و البته ایران و عراق باقی مانده و اخبار خوبی از این مقاصد صادراتی گاز به گوش نمی‌رسد.

علی نصر، کارشناس حوزه گاز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه در ۱۲ فروردین ماه سال جاری انفجاری در خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه در خاک این کشور اتفاق افتاد، گفت: مسئولیت این حمله را گروهک تروریستی پ.ک. ک برعهده گرفت. اتفاقی که بارها در طی این چند سال گزارش شده بود. اما این بار شرکت ترکیه‌ای بوتاش تمایلی به تعمیر این خط لوله نداشت.

وی افزود: این شرکت خطر شیوع ویروس کرونا را بهانه‌ای برای به تعویق انداختن تعمیر خط لوله بیان کرد. ولی در حقیقت به علت اختلاف قیمت گاز وارداتی ایران نسبت به سایر بازارها، ترکیه از این فرصت استفاده کرده تا نیاز گازی خود را از منابع دیگری تأمین کند.

افزایش تولیدی که قدرت چانه زنی را تضعیف می‌کند

به گفته کارشناسان متأسفانه دولت تدبیر و امید تنها بر افزایش ظرفیت تولید گاز تکیه کرده و با وجود اینکه ایران دارنده دومین ذخایر بزرگ گازی جهان است، سهمی کمتر از ۲ درصد از تجارت گاز دنیا را در اختیار دارد. این در حالی است که تمامی همسایگان ایران با کمبود مواجه بوده و به این گاز نیاز دارند. زمانی که شاهد افزایش تولید صرف گاز هستیم و از سویی پیش از اعلام این دست اخبار نیز اوضاع صادراتی (مقصد مصرفی) مطلوبی نداریم و از آنجایی که امکان ذخیره سازی ماهیتی گاز وجود ندارد و همچنین به دلیل مصرف داخلی و فنی نیز امکان کاهش تولید را نداریم، بنابراین نمی‌توانیم به طور شایسته ای در موضع قدرت ایفای نقش کنیم در نتیجه قدرت چانه زنی ما می‌تواند در قراردادها، هدف مشتریان دندان گرد قرار گیرد.

برآیند فعالیت وزارت نفت طی سالهای گذشته نشان می‌دهد که طی این سال‌ها نه تنها بازار گازی جدیدی ایجاد نشد بلکه اندک سهم صادراتی موجود نیز در معرض تهدید قرار گرفته که حفظ و توسعه آنها اراده و همت مضاعف و سرعت عمل بالا می‌طلبد.

فرصت سوزی ۷ ساله در صادرات گاز به پاکستان

به گزارش خبرنگار مهر، پاکستان در همسایگی شرقی ایران با بیش از ۲۰۰ میلیون نفر جمعیت همواره با مشکل کمبود منابع انرژی و به طور ویژه گاز طبیعی روبرو بوده است و تلاش‌های دولتمردان این کشور برای توسعه میادین جدید و تأمین نیاز گاز بی نتیجه مانده است؛ به این ترتیب تنها با واردات انرژی این کشور می‌تواند نیازهای خود را تأمین کند.

۴ دلیل برای الزام صادرات گاز به پاکستان / ایران از روسیه و قطر و ترکمنستان عقب ماند

ایران به عنوان دومین دارنده ذخایر گاز در جهان شناخته می‌شود اما در حال حاضر سهمی کمتر از ۲ درصد از بازار گاز جهانی را دارا است. این درحالی است که کشورهای دیگر همچون روسیه، قطر و ترکمنستان به ترتیب ۲۰، ۱۲ و ۴ درصد از صادرات گاز کل جهان را در انحصار خود دارند.

با توجه به نیاز گازی کشور پاکستان، صرفه اقتصادی واردات گاز از ایران، امنیت تأمین انرژی و مهم‌تر از آن درآمد صادرات گاز در دوران تحریم برای ایران، صادرات گاز به پاکستان را به اقدامی برد-برد برای دو طرف تبدیل کرده است.

سرگذشت قرارداد خط لوله صلح / جنگ گازی آمریکا علیه ایران

به گزارش خبرنگار مهر، مذاکرات صادرات گاز به پاکستان در اواخر دولت هشتم و در دور اول وزارت زنگنه در نفت آغاز شد. در ابتدای دولت نهم مذاکره ایران و پاکستان نتیجه داد و قرارداد ۲۵ ساله خط لوله صلح(IP) در سال ۸۸ به امضا رسید.

این خط لوله با هدف صادرات گاز به پاکستان کلید خورد تا در ادامه به بازارهای هند و حتی چین نیز از این طریق ورود کند. با این وجود از همان ابتدا ایالات متحده امریکا به منظور جلوگیری از توسعه روابط این کشورها با ایران با این خط لوله مخالفت و تلاش کرده مانع اجرای آن شود.

قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء؛ پای کار صادرات گاز به پاکستان

بدین طریق در همان ابتدا و پیش از انعقاد قرارداد، دولت هند از این خط لوله خارج و قرارداد نهایی بین ایران و پاکستان منعقد شد. با پیگیری‌ها و تلاش‌های دیپلماتیک در سال ۸۸ کار احداث بخش ایرانی خط لوله توسط قرارگاه سازندگی خاتم الانبیا کلید خورد.

با وجود انعقاد رسمی قرارداد بین ایران و پاکستان، اما ایالات متحده آمریکا در یک جنگ گازی تمام عیار علیه ایران تلاش کرد مانع اجرای آن شود. در همین راستا از طریق مذاکره با ترکمنستان درصدد بود تا نیاز گاز هند و پاکستان را از طریق واردات از ترکمنستان به کمک خط لوله تاپی برطرف کند.

سعودی‌ها هم آستین بالا زدند / چرا تاپی بی ثمر ماند؟

امریکا در راستای کارشکنی علیه خط لوله صلح، تلاش کرده تا نیاز مالی پروژه تاپی را به کمک متحدان خود همچون عربستان تأمین کند.

سید علی نصر، کارشناس حوزه گاز در گفتگو با خبرنگار مهر با تاکید بر اینکه برتری اقتصادی خط لوله صلح نسبت به تاپی (ترکمنستان – افغانستان – پاکستان) و همچنین مشکلات امنیتی خط لوله تاپی در افغانستان مانع از اجرای این خط لوله تاکنون شده است، تصریح کرد: بنظر نمی‌آید که این مشکلات و محدودیت‌ها برای بلندمدت بتواند اجرای خط لوله صلح را تضمین کند. اما با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، در آبان ماه سال ۹۲، بیژن زنگنه که خود مذاکره با پاکستانی‌ها را در دولت هشتم آغاز کرده بود در اظهار نظری تعجب آور گفت: «امیدی به صادرات گاز به پاکستان ندارد».

چرخش به سمت آمریکایی‌ها آغاز شد

نصر افزود: بعد از آن، مسئولین کشور پاکستان درخواست ملاقات با وزیر نفت ایران را دادند که این درخواست از سوی زنگنه پذیرفته نشد. در نهایت سخنگوی وزارت امورخارجه پاکستان اعلام کرد: «هنوز قرارداد صادرات گاز ایران به این کشور لغو نشده و این کشور تمام گزینه‌ها را برای تأمین انرژی خود بررسی می کند».

به گفته این کارشناس حوزه گاز، بعد از این موضوع گیری، پاکستانی‌ها مذاکره با آمریکا را به منظور استثنا کردن این پروژه از تحریم‌های ایران آغاز کردند که البته نتیجه‌ای در بر نداشت. پاکستانی‌ها که می‌دیدند به پایان زمان مهلت قانونی خود در خصوص واردات گاز از ایران نزدیک می‌شوند و باید جریمه چندین میلیون دلاری به ایران پرداخت کنند، دوباره سفرهای خود را به تهران آغاز کردند تا ضمن یادآوری مذاکرات گذشته خود با مسئولین وقت وزارت نفت ایران، زمان احداث خط لوله را نیز به تعویق بیاندازند.

وقتی زمین بازی تغییر می‌کند / کت تن چه کسی است؟

نصر با بیان اینکه به همین دلیل در بازگشت از یکی از همین سفرها اعلام کردند با ایران در خصوص احداث این خط لوله در شرایط جدید به توافق رسیده اند، اظهار داشت: البته پس از تکذیب اولیه از سوی مسئولین صنعت نفت ایران مشخص شد برخی از پیشنهادهای پاکستان از جمله تعویق زمان ساخت و نحوه صادرات گاز به این کشور مورد توافق دو طرف قرار گرفته است.

وی ادامه داد: پس از این مذاکرات، پاکستانی‌ها که می‌دیدند مسئولین سیاسی ایران به دنبال مذاکره با کشورهای تحریم کننده و به خصوص آمریکا هستند و همچنین مسئولین جدید صنعت نفت ایران توافقات قبلی را نادیده گرفته اند، احداث خط لوله آی پی را به تعویق انداخته و از موضع بالا برخورد کردند. از همین جهت وزیر نفت پاکستان که در سال‌های قبل به دنبال احداث خط لوله آی پی با پیشنهادات ایران بود در اظهارات جدیدی اعلام کرد: «واردات گاز از ایران روی میز این کشور قرار ندارد و تا تحریم‌های ایران برطرف نشود پاکستان نمی‌تواند از ایران گاز وارد کند.»

تغییر موضع ژنرال!

این کارشناس حوزه گاز گفت: این اظهار وزیر نفت پاکستان موجب شد تا وزیر نفت ایران اعلام کند ایران هنوز به صادرات گاز به این همسایه شرقی می‌اندیشد و به محض برداشته شدن تحریم‌ها گاز ایران به پاکستان می‌رسد. هرچه به سال ۹۳ نزدیک می‌شد انتظار بر این بود که ایران از حربه شکایت گازی و دریافت جریمه استفاده کند تا پاکستان مجبور شود که این خط لوله را احداث کند اما مسئولین صنعت نفت اعلام کردند ما مشکلی با همسایه شرقی خود نداریم و به دنبال دعوا و درگیری با این کشور نیستیم.

وی توضیح داد: با تغییر ۱۸۰ درجه‌ای مواضع وزارت نفت ایران در قبال صادرات گاز به پاکستان، بیژن زنگنه وزیر نفت در اظهار نظری عجیب اعلام کرد صادرات گاز ایران به هند و چین نیز توجیه اقتصادی ندارد!

چرا صادرات گاز؟ / امید واهی به برجام

نصر تصریح کرد: تجربه عدم تحریم صادرات گاز ایران به ترکیه و عراق در دو دوره تحریم‌های قبلی و فعلی نشان داد که صادرات گاز می‌تواند درآمد اقتصادی قابل توجه و بلندمدت و تحریم ناپذیری برای کشور فراهم کند. علاوه بر آن به دلیل ایجاد وابستگی متقابل عملاً قدرت سیاسی کشور را در مجامع بین المللی نیز افزایش خواهد داد.

طبق اظهارات این کارشناس حوزه گاز، ایران می‌تواند با تأمین کل نیاز گازی همسایگان، به ویژه پاکستان و هند و عراق و ترکیه درآمدی سالانه بیش از ۲۰ میلیارد دلار بیش از کل درآمد صنعت پتروشیمی کشور برای کشور بدست بیاورد. متأسفانه رویکرد بیژن زنگنه وزیر نفت و تیم همراهش در طی سال‌های گذشته، بی توجهی به صادرات گاز و چشم دوختن به برجامی است که بتواند تحریم‌ها را بردارد و مشکلات کشور را حل کند. نگاهی که موجب شده پرونده صادرات گاز ایران به پاکستان همچنان باز بماند.

احتمال حذف ایران از بازارهای گازی قوت می‌گیرد

به گزارش خبرنگار مهر، باید توجه داشت که ادامه این روند در مواجه با بازارهای صادرات گاز ایران موجب حذف ایران از این بازارها و از دست رفتن فرصت‌های کشور در کسب منافع اقتصادی و سیاسی از این بازارها است.

در صورت تعلل ایران در رفع نیاز گازی پاکستان، این کشور به دنبال رفع این نیاز از طریق واردات از ترکمنستان یا ال ان جی خواهد رفت و عملاً ایران از بازار گاز پاکستان حذف می‌شود. این بدان معنی است که در مسئله خط لوله صلح زمان مهم‌ترین فاکتور برای کشور است و مسئولین باید با اولویت قراردادن صادرات گاز فرصت را از دست ندهند.

تحریم صادرات گاز ایران، رویای بر باد رفته آمریکایی‌ها

به گزارش خبرنگار مهر، بنیاد دفاع از دموکراسی‌های آمریکا (FDD) بیست‌ودوم اردیبهشت ۱۳۹۹ (۱۱ می ۲۰۲۰) در گزارشی به قلم بِرِندرا شافر استاد دانشگاه جورج تاون نوشت تحریم‌های آمریکا به طور شفاف صادرات گاز ایران با خط لوله را هدف قرار نداده است اما می‌توان این تحریم‌ها را بر تراکنش‌های مالی‌ای که این صادرات را میسر می‌کنند اعمال کرد تا پرداخت‌ها به ایران انجام نشود و در حساب کشور میزبان واردکننده نگاه داشته شود. در همین راستا دولت ترامپ از همه خریداران گاز ایران خواسته است تا نشان دهند در حال کاهش واردات از ایران هستند.

گرای غلط به آمریکایی‌ها

بِرِندرا شافر در بخش دیگری از اظهارات غلط خود آورده است که دولت ترامپ می‌تواند صادرات گاز طبیعی ایران را هدف قرار دهد زیرا همه کشورهای خریدار آن، ترکیه، عراق و ارمنستان، حالا منابع جایگزینی برای واردات گاز خود دارند.

وی درباره واردات گاز از ایران نوشته است که عراق دارای منابع گسترده گاز در داخل این کشور است که تا کنون برای برداشت آنها کاری انجام نداده بود. برای برداشت این گاز، عراق نیازمند ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش زیرساخت می‌باشد در غیر این صورت مجبور به ادامه واردات از ایران خواهد بود.

بی خبری کارشناسان از اوضاع دقیق خاورمیانه / افزایش صادرات گاز ایران به عراق

هر چند ایران به عنوان دومین دارنده منابع قابل استحصال گاز دنیا تنها ۱ درصد تجارت گازی را به خود اختصاص داده است اما به نظر می‌رسد این استاد دانشگاه اطلاعات دقیقی از قراردادهای صادراتی گاز از طریق خط لوله و همچنین اوضاع کشورهایی که گاز ایران را وارد می‌کنند ندارد.

به گزارش خبرنگار مهر، تازه‌ترین آمار رسمی نشان می‌دهد میزان صادرات گاز کشور در سال گذشته ۱۷.۵ میلیارد مترمکعب بود که نسبت به مدت سال ۹۷ از رشدی ۲۶ درصدی برخوردار بود؛ به نظر می‌رسد علت این رشد، صادرات گاز به عراق بوده است. بر اطلاعات موجود میزان تولید تجمعی گاز شیرین کشور در سال ۹۸ معادل ۲۶۷ میلیارد مترمکعب بوده است.

افزایش نیاز عراق به گاز

نیاز روزافزون عراق به گاز به دلیل توسعه ظرفیت‌های نیروگاهی این کشور در حال افزایش است. نیازی که ایران می‌تواند مبدا مطمئنی برای تأمین آن به شمار رود. پس از تثبیت اوضاع سیاسی این کشور طی یک دهه گذشته، دولتمردان عراقی برای ایجاد و توسعه زیرساخت‌های عمرانی و انرژی خود به دنبال منابع گازی بودند که با توجه به همسایگی با ایران – دومین دارنده ذخایر گازی جهان – مذاکرات صادرات گاز به این کشور در دولت نهم آغاز شد و نخستین قرارداد صادرات گاز به بغداد در سال ۹۲ و چند ماه پیش از روی کارآمدن دولت یازدهم امضا شد.

ایران چه میزان گاز به عراق صادر می‌کند؟

به گزارش خبرنگار مهر، طبق این قرارداد، خط لوله‌ای احداث شد که ظرفیت صادرات ۳۵ میلیون مترمکعب گاز طبیعی در روز را دارد. مذاکراتی که پیشتر برای صادرات گاز به بصره آغاز شده بود نیز در سال ۹۴ به قرارداد منعقد و ایران برای تأمین ۲۵ میلیون مترمکعب گاز در روز متعهد شد.

در مجموع صادرات گاز ایران به عراق بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون متر مکعب در روز و در قالب دو قرارداد بغداد و بصره است. سقف صادرات گاز در این قراردادها، ۶۰ میلیون مترمکعب در روز است.

حال برق عراقی‌ها خوب نیست

طبق آخرین آمار رسمی، ۸۲ درصد برق عراق، از گاز تأمین می‌شود که این رقم در سال ۲۰۲۷ میلادی به ۸۴ درصد خواهد رسید. عراق طی دو سال آینده سه نیروگاه جدید را به مدار خواهد آورد که به دلیل عدم تأمین گاز مورد نیاز آن، به سمت جمع آوری گازهای همراه از میادین نفتی خود روی آورده است تا پس از پایان یافتن قرارداد خود با ایران، از این منابع بهره ببرد. با این وجود اما عراق همچنان با کمبود گاز مواجه خواهد بود؛ هم اکنون عراق در مجموع دو قراردادی که با ایران منعقد کرده است از ۵۰ درصد ظرفیت دو خط لوله استفاده می‌کند.

عراق کشوری نفتی

به گزارش خبرنگار مهر، درباره عراق باید توجه داشت که عراق کشوری نفتی است و منابع گازی چندانی ندارد. بخش گازی اندک این کشور نیز در شمال آن یعنی کردستان عراق واقع شده که از سویی به دلیل اختلاف با دولت به دلیل درخواست بودجه بیشتر و از طرفی به دلیل شیوع کرونا و خروج شرکت‌های خارجی به ویژه یک شرکت اماراتی احتمال توسعه چندانی به ویژه در مدت زمان کوتاه ندارد.

پای حرف کارشناسان

به گفته کارشناسان اگر دولت عراق که اکنون در آستانه یک تحول سیاسی قرار گرفته بخواهد پایه مصرف نیروگاه‌های خود را که با مشکلات زیادی روبه رو است بر اساس ال ان جی قرار دهد، بی شک برق گرانی تولید می‌شود که یا مردم باید هزینه آن را بپردازند یا دولت. از آنجایی که فشارهای اقتصاد و سیاسی در عراق بالا گرفته و مردم آن بحران‌های ویژه ای را پشت سر گذاشتند، تحمیل پرداخت چنین هزینه‌ای از سوی مردم بی شک با اعتراض همراه خواهد بود. از سویی دیگر باید در نظر داشت که شبکه برق این کشور از بخش تولید تا انتقال و توزیع و مصرف با مشکلات عمیقی دست و پنجه نرم می‌کند که نیاز مبرم به افزایش ظرفیت و بهسازی و توسعه شبکه دارد. بنابراین به نظر می‌رسد عراق در افق ۱۰ ساله هم نتواند نیاز خود به گاز ایران را کاهش داده یا قطع کند.

این در حالی است که قراردادهای صادرات گاز خط لوله همانند قراردادهای نفتی کوتاه مدت نبوده و گاهی بازه بالغ بر ۲۵ سال را نیز در بر می‌گیرند که در این دوره طرف خریدار موظف به خرید گاز تعهد شده در زمان معین است و در صورت تحویل نگرفتن گاز باید هزینه آن را بپردازد و اگر قرارداد را به طور کامل فسخ کند باید جریمه سنگینی به مبدا وارداتی بپردازد که با توجه به اوضاع اقتصادی عراق چنین روندی بسیار بعید به نظر می‌رسد چرا که علاوه بر ضرر مالی، اعتبار این کشور زیر سوال می‌رود.

جنگ قریب‌الوقوع قیمت ال‌ان‌جی / خطر سقوط نرخ گاز طبیعی به محدوده

 

به گزارش خبرنگار مهر به نقل از راشاتودی، تولیدکنندگان گاز طبیعی جهان به زودی جنگ بر سر به دست آوردن سهم بازار را آغاز خواهند کرد که این باعث خواهد شد قیمت‌ها حتی منفی شوند و در نهایت باید برخی از این تولیدکنندگان تصمیم بگیرند تولید خود را کاهش دهند.

ریسک زیادی وجود دارد که بازار گاز طبیعی مسیری مشابه بازار نفت خام را در پیش گرفته و جنگ قیمت بر سر به دست آوردن سهم بازار باعث سقوط قیمت‌ها تا سطح زیر صفر شود.

قطر بزرگترین تولید کننده ال‌ان‌جی در جهان، تحت فشار کاهش تقاضای گاز طبیعی و پر شدن ظرفیت انبارهای ذخیره‌سازی آن به زودی مجبور به کاهش تولید خواهد بود، در غیر این صورت باید با رقیبانی مانند روسیه، استرالیا، آمریکا و نروژ برای به دست آوردن سهم بازار نبرد کند که این احتمالاً باعث سقوط شدید قیمت‌ها خواهد شد.

این یک وضعیت باخت باخت برای قطر است هرچند گزینه دوم برای بازار ال‌ان‌جی و به ویژه صادرکنندگان آمریکایی بسیار خطرناک خواهد بود.

اما مانند بازار نفت، بازارهای گاز طبیعی هم اشباع شده و ظرفیت انبارهای ذخیره‌سازی آن رو به اتمام است. در حال حاضر ۱۷ کشتی سوپرتانکر ال‌ان‌جی در آب‌های امارات سرگردان هستند که چنین چیزی در این موقع از سال بی‌سابقه است.

قیمت‌های ال‌ان‌جی تا ۱.۶۳ دلار برای هر واحد گرمایی انگلیسی، سقوط کرده‌اند. قیمت پیش‌خرید ال‌ان‌جی برای ماه‌های تابستان با تخفیفی سنگین نسبت به ماه‌های زمستان ارائه می‌شود. فاصله بین شاخص قیمت ال‌ان‌جی تحویل در ژوئن با شاخص قیمت ال‌ان‌جی تحویل در جولای به ۲۳.۹ سنت رسیده است که این بیشترین اختلاف قیمت بین قراردادهای دو ماه متوالی از اکتبر ۲۰۱۶ تا کنون است.

کارشناسان معتقدند با شرایط موجود بازار ال‌ان‌جی ظرف چند هفته آینده به وضعیت بحرانی اشباع کامل خواهد رسید.

انفعال وزارت نفت، ضامن منافع گازی آمریکا و ترکیه در منطقه

به گزارش خبرنگار مهر، ترکیه مهم‌ترین کشور وارد کننده‌ گاز طبیعی ایران محسوب می‌شود. قرارداد صادرات گاز ایران به این کشور در سال ۱۹۹۶ میلادی به امضای دو طرف رسید و طبق این قرارداد ایران تا سال ۲۰۲۶ باید روزانه ۲۷ میلیون متر مکعب گاز به این کشور صادر کند.

ترکیه علاوه بر ایران از کشورهای روسیه و آذربایجان نیز گاز وارد می‌کند. این کشور طی چند سال اخیر تلاش کرده است تا با افزایش واردات گاز خود از آذربایجان و روسیه سبد وارداتی گاز خود را متنوع و خود را به بازیگری اثرگذار در حوزه بازار گاز تبدیل کند.

بررسی روند تاریخی این قرارداد گازی نشان می‌دهد، صادرات گاز ایران به ترکیه همواره با مشکلاتی همراه بوده؛ به طوری که قیمت و کیفیت گاز وارداتی بارها مورد مناقشه طرفین بوده است. به همین دلیل این کشور بارها به بهانه اختلاف قیمت گاز وارداتی ایران نسبت به روسیه و آذربایجان، به دیوان بین‌المللی شکایت کرده و در دو مورد نیز حتی از ایران تخفیف دریافت کرده است.

ترکیه در پی جایگزینی گاز ایران / کرونا، بهانه تأخیر در تعمیر خط لوله

علی نصر، کارشناس حوزه گاز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به اینکه در ۱۲ فروردین ماه سال جاری انفجاری در خط لوله گاز صادراتی ایران به ترکیه در خاک این کشور اتفاق افتاد، گفت: مسئولیت این حمله را گروهک تروریستی پ.ک. ک برعهده گرفت. اتفاقی که بارها در طی این چند سال گزارش شده بود. اما این بار شرکت ترکیه‌ای بوتاش تمایلی به تعمیر این خط لوله نداشت.

وی افزود: این شرکت خطر شیوع ویروس کرونا را بهانه‌ای برای به تعویق انداختن تعمیر خط لوله بیان کرد. ولی در حقیقت به علت اختلاف قیمت گاز وارداتی ایران نسبت به سایر بازارها، ترکیه از این فرصت استفاده کرده تا نیاز گازی خود را از منابع دیگری تأمین کند.

ال. ان. جی آمریکا جای گاز ایران را می‌گیرد / تلاش برای حذف ایران از بازار گاز

به گفته این کارشناس حوزه گاز در ادامه و پس از گذشت یک ماه، این شرکت با استناد به بند price revision به دلیل گران بودن قیمت گاز از ایران شکایت کرده تا ایران را در تحت فشار قرار دهد. ترکیه با راه اندازی این سناریو در نظر دارد تا با افزایش واردات ال. ان. جی از کشورهای دیگر و بخصوص آمریکا به قیمت روز، از مزایای افت قیمت استفاده کند و آن را جایگزین گاز ایران کند چرا که در غیر این صورت بر اساس قرارداد حتی در صورت دریافت نکردن گاز از ایران باید هزینه آن را بپردازد.

نصر با بیان اینکه البته این اقدام ترکیه را می‌توان در راستای تقابل گازی آمریکا با ایران بررسی کرد، ادامه داد: این کشور تلاش می‌کند ایران را از بازار گاز حذف کند. دیدار ترامپ و اردوغان در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۰۲۰ میلادی و افزایش سطح همکاری‌ها در زمینه تبادل ال. ان. جی حاکی از این ماجراست.

لانه گزینی آمریکا در گاز عراق / ایران در گوشه رینگ

وی گفت: علاوه بر ترکیه، آمریکا در کشور عراق که به عنوان یکی از وارد کنندگان گاز ایران به حساب می‌آید، سعی در جایگزینی ال. ان. جی به جای گاز ایران را دارد. همینطور افزایش قیمت کنونی گاز ایران موجب گشته عراق، تمایل بیشتری به جایگزینی آن را داشته باشد.

این کارشناس گازی تصریح کرد: با توجه به همه اتفاقات اخیر اما در شرکت ملی گاز و امور بین‌الملل این شرکت، انفعال عجیبی را شاهد هستیم که ادامه دار بودن آن ضامن منافع ترکیه و آمریکا در منطقه است به طوری که به دلیل نداشتن برنامه‌ای منسجم برای صادرات گاز به کشورهای همسایه عملاً تا چند سال آینده، از بازار گاز حذف می‌شویم و عملاً بازیگری منفعل در بازار گاز در اختیار سایر بازیگران قدرتمند همچون بازار نفت خواهیم بود.

راهکارهای صادرات پایدار گاز به ترکیه/فرصت سوزی به سبک تدبیرو امید

علی حسینی، کارشناس حوزه گاز در گفتگو با خبرنگار مهر در پاسخ به اینکه آیا ایران می‌تواند با ایجاد تقاضا برای گاز خود در ترکیه، پایداری و توسعه صادرات گاز خود را افزایش دهد، گفت: بله، ایران می‌تواند با واحدهایی که تأمین خوراک آن را خود، عهده دار هستیم این تقاضا را ایجاد کند، اما بازار گاز فرصت مهم‌تری دارد؛ ایران می‌تواند با ایجاد زمینه مشارکتی با طرف مقابل در زمینه تولید، توسعه و انتقال گاز به محل مصرف آن، مصرف کننده را به نوعی در سود و توسعه و همچنین پایداری صادرات سهیم کند. اقدامی که روسیه با اروپا کرده و شرکت‌های اروپایی را در بخش‌های مختلف تولید، توسعه و انتقال سهیم کرده است.

وی ادامه داد: این اقدام روس‌ها به نوعی ضامن پایداری صادرات گاز این کشور به اروپا و حتی توسعه آن است، چرا که شرکت‌های فعال در این حوزه سوددهی خود را در این توسعه صادرات گاز می‌بینند. از سویی دیگر این ایجاد منافع مشترک، وابستگی مقصد دریافت گاز را به تولیدکننده اصلی افزایش داده و می‌تواند مانع اعمال تحریم در این حوزه باشد.

نقش کلیدی منافع مشترک در صادرات گاز

به گفته این کارشناس حوزه گاز ترک‌ها نیز با اقدامی مشابه در توسعه میدان‌های گازی جمهوری آذربایجان و شمال عراق سرمایه گذاری کرده اند. این سرمایه گذاری مشارکتی حتی در بخش انتقال گاز و خطوط انتقالی نیز دیده می‌شود و به این ترتیب آذربایجان، ترکیه را در سود بلندمدت خود سهیم کرده است. از سویی دیگر ترکیه نیز برطرف کردن نیاز خود به گاز آذربایجان را در بلند مدت تضمین کرده است.

حسینی با بیان اینکه ایران نیز می‌تواند با تعریف چنین اقداماتی، دست به کار شود، اظهار داشت: هندی‌ها خواهان حضور در میدان گازی فرزاد در ایران بود تا بتواند با توسعه مشارکتی، گاز تولیدی را از طریق خط لوله یا به صورت ال ان جی به هند صادر شود که به دلایل مختلف انجام نشد. این اقدام برای ترکیه نیز می‌تواند شکل بگیرد.

خیز ترک‌ها برای هاب گازی / سهم ایران در این بلندپروازی چیست؟

وی با اشاره به اینکه در ایران میادین گازی توسعه نیافته وجود دارد که با سهیم کردن ترک‌ها در آن می‌توانیم یک سوددهی تضمینی و مشارکتی را شکل دهیم، افزود: متأسفانه مسؤولین ما بجای ایجاد جذابیت حوزه گاز برای ترک‌ها، در انتظار انقضای قرارداد بوده تا مجدد وارد مذاکره شوند. این در حالی است که ترکیه در حوزه بازار گاز یک نقش هاب انتقال گاز برای اروپا به ویژه اروپای جنوب شرقی تعریف کند. مشابه نقشی که آلمان برای گاز روسیه در اروپا ایفا می‌کند.

حسینی تاکید کرد: ترک‌ها قصد دارند با استفاده از گاز ایران و آذربایجان چنین نقشی برای خود در اروپا ایجاد کنند. در این میان ایران می‌تواند از این بلندپروازی ترکیه استفاده کرده و نقش خود در بازار گازی ترکیه را پررنگ کند و به جای نگاه رقابتی یک نگاه هم پیمان ژئوپلیتیکی داشته باشیم.

انفعال ایران در بازار گاز / روس‌ها چه کردند؟

این کارشناس حوزه گاز توضیح داد: ایران حتی در سقف قراردادی به صادرات گاز به ترکیه نمی‌پردازد و این روند در حالت حداقلی قرار دارد. روسیه در برهه‌ای با اعطای تخفیف گازی به ترکیه از این کشور خواست در قبال این تخفیف، میزان واردات گاز از روسیه را افزایش دهد که موفق هم شد تا جایی که سهم روسیه در سبد گاز ترکیه به رقم حدود ۵۰ درصد رسید.

طبق اظهارات حسینی برآیند روند بازارهای گازی اطراف ایران در ترکیه، عراق (که آمریکایی‌ها خواهان کاهش واردات گازشان از ایران هستند)، پاکستان، افغانستان و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس نشان می‌دهد که ایران در این بازار منفعل بوده و به شدت عقب مانده است. این در حالی است که ایران دارنده دومین ذخایر گازی دنیا است و انتظار می‌رود علاوه بر توسعه منابع داخلی از پتانسیل کشورهایی نظیر ترکمنستان و آذربایجان به شکل سوآپ استفاده بیشتری کند. این روند موجب می‌شود ایران در آینده با مازاد گاز روبرو بوده و در آن زمان مجبور به تصمیم گیری های دیگری درباره این منابع طبیعی خود باشد.

به گزارش خبرنگار مهر، چندی پیش عملیات بارگیری (Load Out) جکت سرچاهی سکوی ۱۱B طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی برای انتقال به محل نصب خود در مرز مشترک ایران و قطر آغاز و با بارگیری این جکت طلسم طرح توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی به‌طور رسمی شکسته شد. این در حالی است که روزهای پایانی سال گذشته نیز فاز ۱۳ پارس جنوبی به طور کامل تکمیل شد و ظرفیت تولید گاز کشور از ۷۰۰ میلیون مترمکعب فراتر رفت. روند تکمیل فازهای پارس جنوبی و حتی تقویت و توسعه آنها یک پیام به همراه دارد: افزایش تولید گاز. این افزایش تولید گاز در حالی انجام می‌شود که به نظر می‌رسد برنامه ریزی زنجیره واری برای آن طراحی نشده است. برآوردها نشان می‌دهد در دولت تدبیر و امید توفیق چندانی در زمینه تعریف مقصد صادراتی جدید نداشتیم و عملاً در صورتی که اقدام عملیاتی نداشته باشیم در آینده نزدیک با در اختیار داشتن نخستین ذخایر گازی قابل استحصال جهان از بازار گاز کنار گذاشته می‌شویم.

ایران، سرآمد در صنعت برق منطقه

یکی از بخش‌هایی که می‌تواند همپای صادرات گاز نقش مهمی را در اقتصاد کشور و منطقه ایفا کند، صادرات برق است. احداث نیروگاه‌هایی که از گاز به عنوان خوراک استفاده می‌کنند می‌تواند یکی از بهترین روش‌ها برای ایجاد ارزش افزوده برای گاز تولیدی کشور باشد.

پیام باقری، نایب رئیس هیأت مدیره فدراسیون صادرات انرژی در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه نخست باید نگاهی به توانمندی و شرایط داخلی کشور داشته باشیم، گفت: ایران در بخش ساخت تجهیزات صنعت برق و ارائه خدمات فنی و مهندسی مهارت قابل توجهی دارد این در حالی است که تقاضای مطلوبی نیز برای هر دوی این بخش‌ها در منطقه وجود دارد. از سویی دیگر با توجه به اینکه پایه تولید برق را می‌توان گاز، که در ایران به میزان زیادی وجود دارد، قرار داد، که به دلیل فراوانی آن هزینه تولید تمام شده برق در ایران نسبت به همسایگان رقم اقتصادی‌تری است.

وی افزود: با وجود چنین پتانسیل‌هایی که می‌توان برق ایران را در مقایسه با همسایگان رقابتی کند، مشکلاتی در داخل کشور وجود دارد که تنها مربوط به بخش داخلی است و حتی ارتباطی به تحریم‌ها ندارد. همین مشکلات در هزینه نهایی تولید اثرگذار است.

انسداد شریان صادرات برق زیر ذره بین

به گفته این عضو سندیکای برق ایران نرخ بالای بهره برای زمانی که سرمایه مورد نیاز را از بانک دریافت کرده باشید، مشکلات حق بیمه و مالیات نیز می‌تواند هزینه نهایی تولید را بالا برد. تقاضای بالایی برای تجهیزات، خدمات برق و خود انرژی برق وجود دارد.

باقری ادامه داد: برای آنکه بتوانیم فعل صادرات را عملیاتی کنیم نیازمند حلقه‌های واسط هستیم که از جمله آن‌ها می‌توان به نظام بانکی، گمرکات، ناوگان حمل و نقل کشور … اشاره کرد.

این مقام مسؤول اظهار داشت: در شرایط تحریم دریافت درآمدهای حاصل از صادرات به راحتی امکان پذیر نیست. یکی از روش‌هایی که می‌تواند به حوزه صادراتی برق کشور در سال رونق تولید کمک بیشتری کند، تحریک تقاضای خارجی برای برق، خدمات فنی و مهندسی و تجهیزات است. برای تحقق چنین هدفی باید همراهی بین المللی مقامات کشور را داشته باشیم.

پیمان ارزی راهگشای توسعه صادرات / صادرات، موتور جهش تولید

وی گفت: یکی از اقداماتی که می‌تواند در راستای بهبود اوضاع صادرات برق باشد، شکل گرفتن پیمان‌های ارزی است که بانک مرکزی باید برای آن اقدام کند. از سویی دیگر تهاتر و ایجاد تعرفه‌های ترجیحی برای کشورهای منطقه از راهکارهای حمایت از صادرات برق است.

بر اساس اظهارات باقری در سال گذشته از ۱۳۰۰ میلیارد تومانی که برای صادرات غیر نفتی برای صادرکنندگان در نظر گرفته شده بود تنها ۲۰ میلیارد تومان آن اختصاص یافت؛ در صورتی که این ملاحظات در بخش صادرات برق رعایت شود می‌توان صادرات را موتور جهش تولید دانست.