سینمای ایران
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی موسسه «هنر و تجربه»، شهرام مکری که از ابتدای تاسیس «هنر و تجربه» در هیات مدیره این موسسه سینمایی حضور داشت به دلیل مشغله کاری و حضور در پروژه های سینمایی جای خود را به مجید برزگر داد.
شهرام مکری همچنان به عنوان مشاور در کنار هیات مدیره خواهد بود.
شورای سیاستگذاری و اعضای هیات مدیره موسسه «هنر و تجربه سینمای ایرانیان» را جمال امید، ایرج تقی پور، سیف الله صمدیان، هوشنگ گلمکانی، امیرحسین علم الهدی، جعفر صانعی مقدم و مجید برزگر تشکیل می دهند.
به گزارش خبرنگار مهر، ابراهیم داروغهزاده دبیر سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر درباره دبیری این جشنواره برای سومین دوره پیاپی عنوان کرد: من امسال نمیخواستم دبیری جشنواره را بپذیرم و با آقای انتظامی هم صحبت کرده بودم که این کار را قبول نکنم اما بحثهای تحریم که پیش آمد انگیزهای برایم به وجود آورد که حضور داشته باشم.
داروغهزاده درباره توهینآمیز بودن اقدام سعید ملکان در آئین اختتامیه و غیبت عوامل روز صفر هم گفت: توهینی نشده است، سعید ملکان از تهیهکنندگان خوب سینماست و در سه دورهای که من دبیر بودم سه فیلم خوب به جشنواره آورده است. او فیلمهای «تنگه ابوقریب» و «تختی» را داشته است و امسال هم «روز صفر» را به جشنواره رساند که داوران خوششان امد و در میان بهترین فیلم آرای مردمی نیز حضور داشت.
بهروز افخمی کارگردان سینما و مجری برنامه تلویزیونی «نقد سینما» که جمعه شب ۲۵ بهمنماه میزبان دبیر جشنواره فیلم فجر بود، خطاب به داروغهزاده عنوان کرد: امسال به من پیشنهاد داوری جشنواره شد و نتوانستم در تیم داوران باشم اما اگر عکسالعمل درستی برای این حرکت ملکان وجود نداشته نباشد، داوری جشنواره را هیچ گاه قبول نمیکنم چون دبیر جشنواره باید از حیثیت داوران دفاع کند.
اعتراض ملکان به دبیر بود نه داوران
داروغهزاده نیز پاسخ داد: ملکان در بیانیهاش گفته بود به رأی داوران احترام میگذارد و ایرادش مشخصاً به دبیر بود. او به رأی داوران اعتراض نداشت بلکه اعتراض به دبیر بود که چرا مثلاً فردی که گفته است به جشنواره نمیآید داوری شده است.
افخمی نیز در واکنش بیان کرد: اگر منظور پیمان معادی است که چنین حرفی نزده بود و اینها به نظرم برای توجیه است.
داروغهزاده در ادامه درباره اینکه چطور خبر ترکیب جوایز پیش از آئین اختتامیه به ملکان رسیده بود، اظهار کرد: فیلمسازان همیشه سعی میکنند از جوایز مطلع شوند. چیزی که باید خود بچههای سینما رعایت کنند این است که حتی اگر جوایزی به آنها تعلق نمیگیرد برای همکاران و دوستانشان بیایند و آنها را تشویق کنند. سال گذشته حامد بهداد، نوید محمدزاده و امین حیایی آمده بودند و برای هوتن شکیبا کف زدند.
تغییر رأی داوران صحیح نیست
وی درباره نظر فرشته طائرپور که ممکن است جوایز دوباره رأی گیری شود و به فیلم دیگری برسد، گفت: رأی داور نهایی است ممکن است جوایز نقدی را پرداخت نکنند یا درباره سیمرغ بگویند تا نامهای نوشته نشود و رسماً عذرخواهی نکند، سیمرغ داده نمیشود اما تغییر رأی درست نیست.
دبیر جشنواره همچنین در پاسخ به سوال دیگر افخمی درباره فیلمهای بخش نگاه نو و کم توجهی به آنها عنوان کرد: امسال برای اولین بار چهار فیلم از بخش نگاه نو به بخش اصلی راه یافت برخلاف سالهای پیش که دو فیلم راه پیدا میکرد. فیلم اولیها، فیلمهای خوبی هستند و این احتمال هست که سال دیگر فیلمهای بیشتری در بخش اصلی داوری شود.
وی درباره داوریها و اهدای سیمرغ توضیح داد: وقتی ما کاندیداها را اعلام کردیم نود درصد رسانهها میگفتند نظر داوران درست بوده است و حتی بعد از جوایز خیلیها میگفتند خوب بوده است و امسال حتی فیلمهای لوباجت هم جایزه گرفتند و خیلیها دوست دارند این فیلمها را هم ببینند.
آتابای فیلم خوبی بود که سیمرغ نگرفت
داروغهزاده درباره آتابای که هیچ جایزهای دریافت نکرد نیز گفت: فیلم «آتابای» فیلم خوبی بود که در برخی از رشتهها کاندیدا شد اما اتفاق لازم در هیچ یک از رشتهها برایش رخ نداد.
وی درباره جایزه فیلمنامه اقتباسی که قرار بود امسال در نظر گرفته شود نیز پاسخ داد: چنین نکتهای مطرح شده بود اما امسال فیلم اقتباسی نداشتیم در آئین نامه قید کرده بودیم اما هیچ یک از فیلمنامهها اقتباسی نبود.
فیلمسازان حاضر در فجر، برای تحریم تحت فشار بودند
دبیر سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: امسال شرایط سختی داشتیم چون اتفاقاتی در جامعه رخ داد و فیلمسازان که احساسی و عاطفی هستند واکنشهایی داشتند. رسانههای خارجی هم روی این مساله کار کردند تا جشنوارههای فجر در حوزههای مختلف سینما، موسیقی، تئاتر، تجسمی و… برگزار نشود. برخی از فیلمسازان میگفتند با آنها تماس گرفته میشود و میگویند اگر در جشنواره شرکت کنند خائن هستند! حتی با برخی گزینههای ما برای داوری نیز چنین تماسهایی گرفته شده بود. من تشکر میکنم که فیلمسازان فیلمهایشان را شرکت دادند.
وی اضافه کرد: تمام نشستهای ما به جز یک فیلم برگزار شد و عوامل علی رغم جوسازیها حضور داشتند. حتی به خیلی از سینماگران فشار آوردند تا داوری را هم قبول نکنند اما خدا را شکر امسال ۹ داور داشتیم.
داروغهزاده درباره تنوع فیلمها نیز گفت: معمولاً گفته میشود هر دو سال یک بار فیلمها خوب هستند اما امسال هم فیلمها خوب بود هم متنوع و ژانرهای مختلفی در فیلمها وجود داشت.
انتقاد دبیر فجر از ضبطی شدن ویژهبرنامههای سیما
وی در پایان با اشاره به ضبطی شدن برنامههای سینمایی نیز تصریح کرد: تلویزیون همراهی خوبی با جشنوارخ فجر داشت اما نمیدانم چه نگرانی ای وجود داشت که برنامهها را ضبطی پخش کردند و دیروقت هم پخش میشد که مخاطب را کاهش میداد.
در واکنش به این انتقاد داروغهزاده، بهروز افخمی هم گفت: با وجود اینکه شخصاً طرفدار برنامههای غیرزنده در تلویزیون هستم اما معتقدم برای پوشش جشنواره فیلم فجر باید برنامههای بهصورت زنده روی آنتن میرفت.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مشاور رسانهای پروژه، اکران فیلم سینمایی «عطر داغ» به سرگروهی سینما استقلال و پس از فیلم سینمایی «جهان با من برقص» در سینماهای کشور آغاز میشود.
اولین ساخته سینمایی علی ابراهیمی، روایتگر داستان دختری به نام مریم است که مجبور میشود، شبی را بیرون از خانه سپری کند؛ این موضوع او را با چالشی عجیب روبه رو میکند.
در آستانه اکران فیلم سینمایی «عطر داغ» اولین ساخته سینمایی علی ابراهیمی، از پوستر این فیلم سینمایی هم رونمایی شده است.
خاطره اسدی، مهردادصدیقیان، بهاره کیان افشار، شیوامکی نیان، احسان امانی، سیما تیر انداز و شهرام حقیقت دوست بازیگران اصلی این فیلم را تشکیل میدهند.
علی سرتیپی تهیهکننده سینما و مدیرعامل شرکت پخش «فیلمیران» در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: خوشبختانه در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر فیلمهای خوبی داشتیم و واقعاً امیدوارم که اکران خوبی هم در سال آینده داشته باشیم.
وی بیان کرد: این دوره از جشنواره، جشنواره بدی نبود و در آن فیلمهای قابل توجهی از جمله «خوب، بد، جلف ۲: ارتش سری»، «درخت گردو»، «خروج»، «شنای پروانه»، «روز صفر»، «آبادان یازده ۶۰»، «روز بلوا» از جمله فیلمهایی بودند که میتوانند در اکران جواب مناسبی از مخاطب بگیرند و مخاطب را به سینما بکشانند.
این تهیهکننده سینما تاکید کرد: البته خارج از فیلمهای حاضر در جشنواره نیز، تعدادی فیلم هست که آنها هم آثار خیلی خوبی هستند و میتوانند در اکران مورد استقبال قرار گیرند. در نتیجه اگر سیاستهای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به خوبی اجرایی شود، میتوانیم شاهد اکرانهای خوب باشیم.
وی ادامه داد: شاید برخی از فیلمهای امسال تلخ هستند اما تکنیک و ساختار خوبی دارند و میتوانند مخاطب را راضی نگه دارند.
مدیرعامل شرکت پخش فیلمیران درباره ایده قرعهکشی فیلمها برای اکران عمومی توضیح داد: فکر میکنم در شرایط فعلی اکران، قرعهکشی کردن فیلمها به نفع شرایط فعلی سینما است و میتواند بهترین روش باشد. هرچند قرعهکشی از نظر اصولی کار درستی نیست، اما میتواند برای مدت کوتاهی قابلقبول باشد.
سرتیپی در پایان گفت: شرکت پخش فیلمیران با فیلمهایی چون «درخت گردو»، «خروج»، «شنای پروانه»، «آبادان یازده ۶۰» قرارداد پخش بسته است.
به گزارش خبرگزاری مهر، فیلم سینمایی «مرد نقرهای» به کارگردانی محمدحسین لطیفی، در آستانه اکران ویژه برای اهالی هنر و رسانه قرار گرفت. فیلم سینمایی «مرد نقرهای» که جدیدترین اثر محمدحسین لطیفی در سینمای ایران است، به موضوع اقتدار و غرور ملی در میدانهای داخلی و خارجی پرداخته و با محوریت قداست پرچم ایران ساخته شده است.
این فیلم تلاش کرده تا در قالب یک داستان جذاب، موضوع «عزت و اقتدار ایرانی» را روی پرده نقرهای سینما به نمایش بگذارد.
نخستین اکران این اثر سینمایی، عصر جمعه ۲۵ بهمن، همزمان با شب ولادت با سعادت حضرت زهرا (س)، ویژه اهالی هنر و رسانه و با حضور کارگردان و عوامل «مرد نقرهای» انجام خواهد شد.
در این مراسم که از ساعت ۱۶ در فرهنگسرای ارسباران برگزار میشود، با حضور عوامل فیلم، خبرنگاران حوزه سینما و اهالی فرهنگ و هنر و خانوادههایشان و نیز مدیران ارشد رسانه ملی و رسانهها، «مرد نقره ای» اکران می شود و در ادامه، کارگردان و هنرمندان حاضر در «مرد نقرهای»، در نشست خبری به پرسش های خبرنگاران پاسخ خواهند داد.
حضور خانواده شهید مدافع حرم محسن حججی و قدردانی عوامل فیلم از مادر شهید، بخش محوری این اکران ویژه است.
به گزارش خبرگزاری مهر، تازه ترین برنامه «نقد سینما» روز جمعه ۲۵ بهمن با حضور ابراهیم داروغهزاده، دبیر سی و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر به بازخوانی متن و حاشیه این رویداد خواهد پرداخت.
پس از ویژه برنامه های جشنواره فجر، «نقد سینما» به روال سابق خود بازگشته و جمعه ها ساعت ۲۲ به نقد و بررسی فیلمهای روز سینمای ایران و جهان میپردازد. کارشناسان و چهرههای سینمایی در بخش گفتگوی ویژه «نقد سینما» درباره رویدادها و مسائل سینمای امروز ایران گفتگو میکنند.
این برنامه روز جمعه ۲۵ بهمن با حضور بهروز افخمی و ابراهیم داروغهزاده، به بررسی سیوهشتمین جشنواره فیلم فجر و موضوعات مطرح حول آن خواهد پرداخت.
در بخشی دیگر از این برنامه فیلم «انگل» نخستین فیلم آسیایی برنده جایزه بهترین فیلم از آکادمی اسکار، ساخته بونگ جون-هو با حضور منتقدان، نقد و بررسی خواهد شد.
«نقد سینما» با اجرای بهروز افخمی و تهیهکنندگی یوسف بچاری هر جمعه ساعت ۲۲ از شبکه پنج سیما پخش میشود.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی خانه فیلم داستانی، مجموعه آموزش و انتقال تجربه «کار راه» در اسفندماه ۹۸ با برگزاری اولین دوره ۴ روزه آغاز به کار می کند. این دوره با عنوان «تولید فیلم کوتاه حرفه ای» با تدریس ۴ کارگردان و فیلمنامه نویس جوان سینما تلاش خواهند کرد تا مسیر کوتاه تری پیش روی نسل جوان و مستعد سینمای تجربی قرار دهد.
هدف از برگزاری این رویداد، انتقال تجربه سینماگران جوان و موفق سال های اخیر به نسل نیمه حرفه ای و مستعد است که در شرف ورود به سینمای حرفه ای هستند.
اسامی اساتید این رویداد ۴ روزه به شرح زیر است:
دکوپاژ حرفه ای برای فیلم کوتاه
مدرس: امیرعباس ربیعی (نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی لباس شخصی)
زمان برگزاری جلسه: ۸ اسفند ۹۸
فیلمنامه حرفه ای برای فیلم کوتاه
حسین حسنی(نویسنده فیلم سینمایی درخت گردو)
زمان برگزاری جلسه: ۹ اسفند ۹۸
بازیگردانی حرفه ای برای فیلم کوتاه
مدرس: رضا زهتابچیان(نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی دیدن این فیلم جرم است)
زمان برگزاری جلسه: ۱۵ اسفند ۹۸
بایدها و نبایدهای حرفه ای شدن
مدرس: سید محمدرضا خرمندان (نویسنده و کارگردان فیلم سینمایی بیست و یک روز بعد)
زمان برگزاری جلسه: ۱۶ اسفند ۹۸
علاقه مندان به حضور در این رویداد سینمایی می توانند با مراجعه به نشانی اینترنتی www.karrahfilm.ir اقدام به ثبت نام دوره نمایند.
به گزارش خبرنگار مهر، ابراهیم داروغهزاده دبیر سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر یک روز پس از برگزاری آیین اختتامیه این رویداد سینمایی در صفحه شخصیاش در توییتر اعلام کرد که پاسخگوی سوالات اهالی رسانه است و در پاسخ به سوالی مبنیبر حضور پیدا نکردن عوامل فیلم سینمایی «روز صفر» در اختتامیه جشنواره فیلم فجر و اعتراض گروه سازنده این فیلم توضیحی ارائه کرد.
داروغهزاده نوشت: «آقای ملکان به دو موضوع انتقاد داشتند و اختتامیه فیلم فجر را تحریم کردند: ۱-معتقد بودند نباید افرادی که صحبت از تحریم کرده اند و یا افرادی که در نشست رسانه ای اعتراض کرده اند داوری و کاندید میشدند. ۲-پذیرش فیلم «خورشید» علیرغم دیر رسیدن به جشنواره»
خبرگزاری مهر -گروه هنر: «مهر سیمرغ» عنوان بسته خبری-تحلیلی روزانهای بود که طی برگزاری سیهشتمین جشنواره فیلم فجر به مرور متن و حاشیه این رویداد ملی میپرداخت.
در روزهای برگزاری این دوره از جشنواره فیلم فجر هر روز صبح تلاش کردیم با «مهر سیمرغ ۳۸» روایتگر آخرین تحولات بزرگترین رویداد سینمایی کشور باشیم.
امروز چهارشنبه ۲۳ بهمنماه و یک روز پس از برگزاری اختتامیه سیوهشتمین جشنواره فیلم فجر و معرفی برگزیدگان این رویداد، با شماره دوازدهم و پایانی «مهر سیمرغ ۳۸» همراه شوید.
چهره روز؛ سعید ملکان
«خواستیم در کنارِ مدیران فرهنگی قرار نگیریم که اصرار بر جاانداختنِ مسیری دارند که شایسته سینمای ایران نیست. مسیری که پر از باجدهی و تکریم کسانیست که با پنجه کشیدن به صورت سینما، باعث منفور شدن همکاران سینمایی، نزد مردم میشوند. با سپاس از داوران و احترام به انتخابهایشان و با آگاهی از برنده شدن در ۵ رشته ترجیح دادیم در مراسمِ اختتامیه شرکت نکنیم تا برای آیندگان جوابی داشته باشیم که ما شریکِ این بیفرهنگیها و ترویجِ رویههایِ غلط نیستیم. سینما و مردم، تحریم شدنی نیستند.»؛ تعجب نکنید، این متن بیانیه «مجازی» تیم تولید فیلمی است که شب گذشته سیمرغ زرین بهترین فیلم از «نگاه ملی» به نامش ثبت شد و با شکار مجموع ۵ سیمرغ، در کنار «شنای پروانه» رکورد دریافت جایزه در آئین اختتامیه «فجر ۳۸» را از آن خود کرد!
سعید ملکان، چهرهپرداز باسابقه و تهیهکننده سالهای اخیر سینمای ایران، با کارگردانی اولین فیلمش «روز صفر»، در یک شب تعداد سیمرغهای کارنامه خودش را از عدد ۸ به ۱۱ رساند؛ پس مشکل کجاست و طبیعیترین سوال در ذهن مخاطبان آئین اختتامیه شب گذشته و علاقهمندان سینمای ایران این است که بهانه این بهاصطلاح «قهر» چه بود؟
هرچند اعلام موضع اعتراضی سعید ملکان و تیمش بهشدت «محافظهکارانه» است و اشاره مستقیمی به «موضوع اعتراض» در آن نیست اما اگر بخواهیم سراغ احتمالات برویم، با مرور حواشی روزهای اخیر جشنواره فیلم فجر نزدیکترین مصداق برای این «باجدهی» احتمالاً برگزاری نشست رسانهای برای فیلم خارج از مسابقه «شین» به تهیهکنندگی شهاب حسینی است و مصداق «پنجه کشیدن به صورت سینما» که «باعث منفور شدن همکاران سینمایی، نزد مردم میشوند»، لابد اظهارات شهاب حسینی علیه مسعود کیمیایی است.
با این پیشفرض شاید راحتتر بتوان درباره اقدام عجیب، غیرقابل دفاع و تا حدود زیادی «نمایشی» سعید ملکان و عوامل فیلم «روز صفر» در آئین اختتامیه جشنواره صحبت کرد؛ سعید ملکان در حالی «شوی اعتراض» در دفاع از یک سینماگر پیشکسوت به راه انداخته که حتی اصول اولیه اعتراض را هم از او نیاموخته است.
تفاوت میان اقدام اعتراضی مسعود کیمیایی پیش از آغاز جشنواره فیلم فجر با اقدام سعید ملکان پس از برگزاری آئین اختتامیه، تفاوت میان «اقدام درست برای موضع ناصحیح» با «اقدام نادرست برای موضع صحیح» است. پیشگامی مسعود کیمیایی برای «تحریم جشنواره فجر» حتماً اقدامی قابل دفاع نبود به همان اندازه که اظهارات شهاب حسینی علیه این فیلمساز پیشکسوت قابل دفاع نبود، اما بیاییم ماجرا را از زاویه «ادب اعتراض» بازخوانی کنیم؛ مسعود کیمیایی با انتشار یک ویدئو، موضع اعتراضی خود را با صراحت مطرح کرد، قالبی که امکان انکار در آینده را از همان ابتدا از او سلب کرد. سعید ملکان اما ترجیح داد موضع انتقادی خود را در بیانیهای «مجازی» و «محافظهکارانه» که حتی به رسانههای رسمی هم ارسال نشد و امضایی هم پای آن نبود، اعلام کند. بیانیهای که نه فقط بهدلیل نبود اشاره مستقیم به مصداق اعتراض در آن، هر برداشتی از آن در آینده قابل کتمان است که حتی اصالت آن با یک تکذیبیه ساده میتواند مخدوش شود!
مسعود کیمیایی پای هزینههای اعتراضش ایستاد، در میانه جشنواره نظرش را تغییر نداد و فیلم «خون شد» با اعلام تهیهکننده از داوری در بخش «بهترین کارگردانی» کنار گذاشته شد، سعید ملکان اما به گواه همین متن بیانیه با علم به اینکه در ۵ رشته برگزیده شده است، ترجیح داد طرح اعتراضش را به بعد از آئین اختتامیه و ثبت ۵ سیمرغ برای فیلمش موکول کند، در حالی که اگر بنای اعتراض به عملکرد مدیران جشنواره در قبال مواضع شهاب حسینی را داشت، میتوانست دو ساعت قبل از اختتامیه همین بیانیه را منتشر و از داوری فیلمش در همه بخشها کنارهگیری کند اما چشمپوشی بر ۵ سیمرغ انگار چندان هم راحت نیست!
اصلیترین ایراد در موضعگیری سعید ملکان اما همان مسئلهای است که در آغاز به آن اشاره کردیم؛ ملکان حتی از تشریح صریح موضع انتقادی خود و بهانه اتخاذ تصمیمش ابا دارد؟ او واقعاً به چه چیز معترض است؟ صرف کارگردانی و تولید پروژههایی چون «تنگه ابوقریب» (با بودجه سازمان اوج)، «تختی» (با سرمایهگذاری ۴۰ درصدی بنیاد سینمایی فارابی) و حالا «روز صفر» آیا معنای جز «قرار گرفتن در کنار مدیران فرهنگی» دارد؟ اگر صراحتاً خطاب به کسانی که معتقدید «پنجه به صورت سینما کشیدهاند» موضع نگرفتهاید؟ این حجم از ابهام در تشریح نیت اقدام توهینآمیز «عدم حضور در ملیترین جشن سینمای ایران» چه نسبتی با ادعای معترض بودن دارد؟ جواب به «آیندگان» پیشکش، کاش برای آنانی که در همین ده روز برگزاری جشنواره سیوهشتم فیلم فجر با لذت به تماشای «روز صفر» نشسته و آن را تحسین کردند و برخی حتی منتظر بودند در آئین اختتامیه برای عوامل برگزیده این فیلم هورا بکشند، جوابی روشن داشتید!
قهرمان بیشناسنامه فیلم آبرومند «روز صفر» که پیشتر هم از نقاط ضعفش نوشته بودیم، در پایان فیلم نریشنی نهچسب و شعاری دارد قریب به این مضمون که «کاش اگر گلولهای هم به سمتش شلیک شود، وسط کویر باشد یا در دل دریا، که کسی صدایش را نشنود و دلی نلرزد…» حالا باید گفت کاش سعید ملکان لااقل به این باور قهرمان فیلمش احترام میگذاشت و اگر انتقاد به حقی هم داشت، آن را تبدیل به گلولههایی مشقی در شب آرام و پرافتخار سینمای ایران نمیکرد! گلولههایی که هرچند کاری نبودند و هیچ زخمی هم طبیعتاً نمیتوانستند به جا بگذارند اما دل بسیاری از دلسوزان سینمای ایران را لرزاند.
فیلم روز؛ شنای پروانه
از میان فیلمهایی که در آئین اختتامیه سیوهشتمین جشنواره فیلم فجر قدر دیدند و جوایز اصلی را شکار کردند، مهمترین جایزه یعنی «سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران» به فیلم اول محمد کارت رسید. تندیسی که مهمترین امتیازش برای یک فیلم، تضمین حضور در ترکیب اکران نوروزی است.
فیلم «شنای پروانه» با همین سیمرغ از امروز اولین فیلم قطعی اکران نوروز ۹۹ محسوب میشود و با توجه به ترکیب بازیگران و داستان ملتهب و جذاب، بیتردید از مدعیان صدرنشینی در گیشه سال آینده نیز به شمارش آورد.
برگ برنده فیلم محمد کارت اما در کنار کارگردانی و فیلمنامه حضور متفاوت بازیگرانی است که دو نفر از آنها یعنی امیر آقایی و طناز طباطبایی شب گذشته موفق به شکار سیمرغ شدند و دیگری یعنی جواد عزتی، بهرغم درخشش غیرقابل کتمان، حتی در بخش بهترین بازیگری نامزد هم نشد. جواد عزتی که در جشنواره امسال با ۵ فیلم حضور داشت، صرفاً بهعنوان بازیگر مکمل فیلم «آتابای» از سوی هیأت داوران شایسته نامزدی در فجر تشخیص داده شد، اما حضور او در نقش اصلی «شنای پروانه» بهرغم تحسین از سوی منتقدان و اصحاب رسانه، از سوی هیأت داوران نادیده ماند.
ترکیب بازیگران «شنای پروانه» اما چند غافلگیری دیگر هم دارد، از حضور غیرمنتظره علیرضا داوودنژاد کارگردان پیشکسوت سینما که برای اولین بار مقابل دوربین نقشآفرینی کرده تا گریم و بازی غیرمنتظره پانتهآ بهرام که با سر تراشیده نقش کاراکتری متفاوت از یکی از زنان آسیبدیده جنوب شهر را ایفا میکند.
در کنار همه این امتیازات دیگر نکته مهم درباره «شنای پروانه» ساخت آن با سرمایهگذاری محمدصادق رنجکشان است. جدیترین نماینده بخش خصوصی در سینمای ایران که سال قبل با «متری شیش و نیم» توانست عنوان پرفروشترین فیلم غیرکمدی سال را از آن خود کند و حالا با «شنای پروانه» در انتظار تکرار آن تجربه در چرخه اکران سال ۹۹ است.
حاشیه روز؛ چرا تلویزیون نمیتواند «زنده» باشد؟
«پخش زنده» حالا تبدیل به یک کابوس برای مدیران تلویزیون شده است. مدیرانی که در راستای محافظهکاری برای عبور از حواشی ماههای اخیر، ترجیح دادند همه ویژهبرنامههای سینمایی همزمان با جشنواره فیلم فجر بهصورت ضبطی روی آنتن بروند و طبیعتاً با ریزش شدید مخاطب مواجه شوند و در آخرین شاهکار خود در پوشش خبری مهمترین رویداد سینمایی کشور، کاریکاتوری از «پخش زنده» را روانه آنتن کردند.
اینکه صحنه برگزاری آئینهای هنری اعم از افتتاحیه و اختتامیه جشنوارههای سینمایی مختصاتی دارد که الزاماً متناسب با استانداردهای تعریف شده پخش در قاب تلویزیون نیست، اصلی است که نمیتوان آن را رد کرد اما برای عبور از این چالش و همزمان بهرهمندی از امتیاز ویژه پوشش زنده این مراسمها برای سینمادوستان، اندکی سعهصدر و سلیقه لازم است.
آنچه پوشش زنده آئین اختتامیه جشنواره سیوهشتم فیلم فجر از آنتن شبکه «نمایش» را تبدیل به یک کمدی ناخواسته کرد، نه اصل «ملاحظات» که کیفیت اعمال آن با چاشنی محافظهکاری بیش از اندازه بود.
اینکه دایره ملاحظات سیما به اندازهای گسترده شده که حتی همدردی فیلمسازی چون محمدحسین مهدویان با قربانیان تشییع پیکر حاج قاسم سلیمانی در شهر کرمان و یا انتقاد امیر آقایی نسبت به اظهارات مجری شبکه افق (که پیشتر روابط عمومی رسانه ملی هم آن را مردود دانسته بود) در آن «سانسوری» محسوب میشود، نه فقط نشان از اقدام اصولی رسانه ملی در حفظ چارچوبهای خود را ندارد که بیشتر نشاندهنده یک وسواس و به تعبیر بهتر «هراس» است؛ هراسی که حتماً برای زنده بودن یک رسانه آفت محسوب میشود و در بلندمدت میتواند هزینههای بیشتری هم به همراه داشته باشد.
تمام بریدههای سخنانی که احتمالاً از نظر ناظران تلویزیون بهتر بود به گوش مخاطب رسانه ملی نرسد، به فاصله چند ساعت با برچسب تبلیغاتی «اظهارات سانسورشده در سیما» با ضریب نفوذ چندبرابری در شبکههای اجتماعی و رسانههای مجازی بازنشر شد و این یعنی تأثیرگذاری عکس یک تصمیم، که همزمان هم اعتبار رسانه ملی را در چشم مخاطبان دوچندان کرد و هم به اصل آن موضعگیریها حقانیتی مضاعف بخشید.
خبرگزاری مهر– گروه هنر-آزاده فضلی: جشنواره فیلم فجر همیشه مهمترین سکوی پرش برای فیلمسازان جوان در عرصههای داستانی و مستند بوده است. البته فیلمسازان مستند همواره در این رویداد بزرگ و مهم سینمایی، تحتالشعاع حضور فیلمهای داستانی بودهاند.
در سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر، ۴۶ فیلم مستند متقاضی حضور بودند که بر اساس آئیننامه جشنواره ۱۰ فیلم برای این بخش انتخاب شدند. در این میان فیلمسازان مستند در طول برگزاری جشنواره دغدغههایی از جمله زمان نمایش نامناسب فیلمهایشان در سالن رسانه یا نبود نشست خبری برای فیلمهایشان داشتند.
در همه جای دنیا کفه ترازو بیشتر به سمت سینمای داستانی است
محمد حمیدی مقدم رئیس مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی درباره شرایط حضور فیلمهای مستند در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر به خبرنگار مهر گفت: به نظر من حضور مستند در جشنواره فیلم فجر بسیار خوب است و روندی رو به جلو محسوب میشود البته فراز و نشیبهایی داشته و زمانی تصمیم بر این بود که مستند از جشنواره فجر حذف شود. بالاخره در این تقابل بین جهان سینمای داستانی و سینمای مستند، کفه ترازو همیشه به سمت داستانی است و این موضوع در همه جای دنیا وجود دارد. به همین دلیل است که وقتی جشنوارهها به سمت تخصصی شدن میرود، سینمای مستند جایگاه خود را پیدا میکند.
خاطرم هست زمانی که جشنواره فجر در برج میلاد برگزار میشد، سانس پخش مستند و فیلم کوتاه ظهر یا اولین سانس بود. آن زمان استقبالی در حد مقبول از فیلمها رخ میداد که من به آن استقبال واقعی از سینمای مستند می گویم وی با اشاره فراگیری این موضوع در جشنوارههای بزرگ و معتبر دنیا، پیشنهاد داد: در جشنوارههای کن و برلین فیلمهای کوتاه داستانی و فیلمهای سینمایی داستانی معمولاً در یک بسته و فیلمهای مستند در بستهای مجزا قرار میگیرند. فکر میکنم با توجه به آزمون و خطایی که الان در حال رخ دادن است، برای سالهای بعد شاید بتوان این تفکیک را در جشنواره فیلم فجر هم انجام داد. مخاطب شاید علاقمند به فیلم مستند نباشد اما در صورت علاقه میتواند در بسته اکران جداگانه آن را تجربه کند.
حمیدی مقدم درباره قرارگیری فیلمهای مستند در سانس اکران آخر شبانه در سینمای رسانه بیان کرد: باید به جشنواره فیلم فجر حق داد. در برخی دورهها هم مستندسازان و فیلمسازان فیلمکوتاه گله میکردند که چرا سانس پخش آثار ما را در طول روز قرار میدهند! باید قبول کنیم جشنواره فجر، جشنواره فیلمهای داستانی است و مختص اکران اول فیلمهای سودای سیمرغ یا فیلماولیها است.
وی تصریح کرد: خاطرم هست زمانی که جشنواره فجر در برج میلاد برگزار میشد، سانس پخش مستند و فیلم کوتاه ظهر یا اولین سانس بود. آن زمان استقبالی در حد مقبول از فیلمها رخ میداد که من به آن استقبال واقعی از سینمای مستند می گویم.
بازپخش مستندهای دیده شده شاید جذابیتی نداشته باشد
رئیس مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در ادامه به اشکالی در نمایش فیلمهای مستند اشاره کرد و گفت: فیلمهای مستندی که در جشنواره فیلم فجر به نمایش در میآیند، به این دلیل که اولین نمایششان در جشنواره سینماحقیقت یا دیگر جشنوارهها مثل جشنواره جهانی فیلم فجر بوده است، قاعدتاً برای دوستان رسانهای که همه فیلمها را دیدند، شاید جذابیتی نداشته باشد. همچنین نشستهای خبری فیلمهای مستند نیز در همان جشنوارههای قبلی برگزار شده است. بنابراین به این دلایلی که ذکر کردم، یکی از آسیبها این است که نوعی مقایسه شکل میگیرد؛ این در حالی است که جشنواره فیلم فجر قصد داشته زمان خوبی به اکران آثار مستند بدهد که اتفاقاً به نظر من ساعت ۲۲ در سالن رسانه زمان بدی هم نبود، اما برخی مستندسازان گله داشتند که این استقبال کم مخاطبان به دلیل آخرین سانس بودن است.
به نظر من جشنواره فیلم فجر باید برنامهریزی کند باکس پخش فیلمهای مستند را جداگانه در نظر بگیرد و فیلمهای مستند نیز اولین اکرانشان در جشنواره باشد تا جذابیتی برای خبرنگاران و منتقدان و حتی مخاطبان داشته باشندوی تاکید کرد: به نظر من جشنواره فیلم فجر باید برنامهریزی کند باکس پخش فیلمهای مستند را جداگانه در نظر بگیرد و فیلمهای مستند نیز اولین اکرانشان در جشنواره باشد تا جذابیتی برای خبرنگاران و منتقدان و حتی مخاطبان داشته باشند.
حمیدی مقدم درباره استقبال مردمی از فیلمهای مستند در حالی که مردم این فیلمها را برای اولین بار تماشا میکنند هم گفت: اگر صادقانه بخواهم پاسخ دهم هنوز رصدی روی این موضوع نداشتهایم. امسال سینمای مستند شانس آورد و نمایش فیلمهای مستند لابلای فیلمهای سودای سیمرغ تقسیم شد و هر کس سری بلیتهای جشنواره را خریداری میکرد توفیق اجباری نصیبش میشد تا فیلمهای مستند را نیز تماشا کند. نکته مثبت دیگر این بود که نام فیلمها روی سری بلیتها حک شده بود و از قبل برای مخاطب مشخص بود فیلم مستند می بیند یا کوتاه.
وی تاکید کرد: همین که فیلمهای مستند در چرخه فروش و عرضه عمومی فیلم قرار گرفتهاند، موفقیت محسوب میشود.
این مدیر سینمایی در ادامه توضیح داد: ما از جشنواره سینماحقیقت شروع به فروش بلیت برای فیلمها مستند کردیم و این اتفاق بزرگی به حساب میآمد اما چون موضوع در حوزه سینمای مستند بود خیلی تبلیغ و معرفی آن جواب داد. در جشنواره فیلم فجر به دلیل سیطره فیلمهای داستانی، شاید دوستان رسانهای و آنهایی که باید به سینمای مستند میپرداختند لابلای سینمای داستانی به این سینما کمتر پرداختند.
حمیدی مقدم افزود: طی روزهای برگزاری جشنواره فیلم فجر در سینما فرهنگ که عموماً فیلمهای داستانی و سینمایی مخاطب دارد، به تماشای فیلم نشسته بودم و در آنجا دیدم تعدادی از افراد درباره فیلمهای مستند در حال صحبت هستند که بسیار جای خوشحالی داشت و این اتفاق به معنای آن است که سینمای مستند با همین دو باکس فیلم مستند و کوتاه، راه خود را باز کرده است اما واقعیت را هم باید پذیرفت؛ هم ما به عنوان مدیران سینمایی و هم مستندسازان باید بپذیریم که استقبال و علاقهمندی مخاطب به سینمای داستانی بیشتر است. این موضوع نباید به عنوان آفت در نظر گرفته شود و فکر کنیم این موضوع فقط در ایران رخ میدهد، بلکه در همه جای دنیا نیز اینگونه است و سینمایی که درام و قصه، سوپراستار و… دارد علاقمندان بیشتری دارد و شاید اگر نسبتها را مقایسه کنید، آثار مستند در جهان به نسبت ایران مخاطبان کمتری نیز داشته باشد اما ورود باکس مستند-کوتاه در جشنواره فیلم فجر، جشنواره را دارای اعتباری فرهنگی کرده است.
وی در پایان به عنوان پیشنهاد گفت: به نظرم جشنواره فیلم فجر میتواند در سالن سینمای رسانه نشست نقد و بررسی مختص به فیلمهای مستند و کوتاه را برگزار کند تا علاقمندان این فیلمها نیز به نشست بیایند. حال ممکن است نمایندگان دو رسانه در جلسه حاضر شوند اما مهم نیست، مهم اختصاص اعتبار به فیلم کوتاه و مستند است. فیلمهای بخش مستند و کوتاه وقتی در جشنواره معتبر فجر وجود دارند، پس معتبر هستند و باید بهصورت درخور برای آنها برنامهریزی شود و به همین میزان فیلمسازان مستند و کوتاه نیز امیدوارانهتر به مسیر خود ادامه میدهند.