خبرگزاری مهر، گروه سیاست- محسن احدی؛ علیاکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی صبح دیروز (دوشنبه) با حضور در تاسیسات هستهای شهید مصطفی احمدی روشن نطنز از جدیدترین دستاوردهای سازمان متبوع خود بازدید و فرایند گازدهی به زنجیره ۶ تایی از سانتریفیوژ IR۶ را استارت زد.
دربهای سالن قشقایی برای اولین بار بود که به روی دوربینهای رسانه و خبرنگاران باز میشد و به همین رو، از اهمیت بالایی برخوردار بود.
یکی از نکات جالبی که در این دیدار جالب توجه بود، تعداد بسیار زیاد سانتریفیوژ بود که مشغول چرخش و غنیسازی اورانیوم بودند. این تعداد زیاد باعث شده بود تا دیگر فضای خالی در سالن S۸ نباشد، بهطوری که تکنسینها مراقب بودند خبرنگاران احیانا به ماشینهای غنیسازی برخورد نکنند.
حرکت سانتریفیوژها اقتدار ملی را یادآور میشود
صدای غرش سانتریفیوژها هرچند کمی گوش را آزار میداد ولی به انسان اقتدار ملی کشور و توانمندی جوانانی را که با مجاهدتهای علمی خود این دستاوردها را کاملا بومی و مطابق با دانش روز آن هم در زمانی که کشور تحت شدیدترین تحریمها قرار دارد، گوشزد میکرد.
سالن S۸ برای اولین بار به روی خبرنگاران باز میشد
صالحی در جریان بازدید از سالن شهید قشقایی (S۸) جدیدترین ماشینهای غنیسازی و دستاوردهای نوین را به اصحاب رسانه معرفی کرد.
بخشی از جزئیات این بازدید به این شرح است:
رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به گام سوم ایران در کاهش تعهدات برجامی ادامه داد: بعد از دستور مسئولان ارشد نظام برای برداشته شدن گام چهارم، دو زنجیره ۱۶۴ تایی سانتریفیوژ نصب، گازدهی و در حال غنیسازی اورانیوم هستند.
صالحی افزود: سانتریفیوژها بعد از تحقیق به صورت تکی ساخته و مورد آزمایش قرار میگیرد. بعد از آن وارد زنجیره ۱۰ تایی، ۲۰ تایی، ۳۰ تایی و در نهایت ۱۶۴ تایی میشوند. ۲۰ فروردین سال جاری از زنجیره ۲۰ تایی سانتریفیوژ IR۶ رونمایی شد و امروز فرایند گازدهی به زنجیره۳۰ تایی این ماشین پیشرفته را آغاز کردیم. بر طبق برجام باید این فرایند هشت سال و نیم بعد از اجرایی شدن توافق هستهای انجام میشد که ما امروز آن را اجرا کردیم.
وی با انتقاد از این موضوع که برخی ادعا میکنند بعد از برجام سازمان انرژی اتمی تعطیل شده است، تصریح کرد: سازمان در حدود ۱۵ هزار نیرو دارد که همه مشغول فعالیت هستند. مگر میشود این تعداد نیرو در جایی کار کنند و ادعا شود که سازمان تعطیل شده است. در مدت اجرایی شدن برجام ما فرایند تحقیق و توسعه را پی گرفتیم و امروز این توانمندیهای را مشاهده میکنید.
تعداد سانتریفیوژهای جدید ما ۱۰ برابر شده است
معاون رئیس جمهور افزود: هیچگاه بعد از برجام از نظر تعداد و ظرفیت ماشینهای غنیسازی به اندازه امروز نبودهایم و در حال حاضر با حداکثر فعالیت مشغول به کار هستیم. قبلاً در همین سالن حدودا ۴۸ ماشین نصب بود ولی در حال حاضر بیش از ۴۹۰ ماشین نسل جدید در آن وجود دارد که این افزایش نشان دهنده افزایش ۱۰ برابری تعداد سانتریفیوژ بوده ظرفیت غنیسازی ما را نیز بالا برده است.
صالحی یادآوری کرد: تمامی این پیشرفتها در فاصله دو ماه به دست آمده و من باید از تمامی بچهها در مجموعه سازمان انرژی اتمی، شرکت تسا و کالا تشکر کنم. همه افراد این مجموعه شبانه روز تلاش کرده و تعطیلات را نیز کار کردند تا به اینجایی که هستیم، برسیم. این اقدام مصادف با ایام محرم، عاشورا و تاسوعا و اربعین بود و همکاران بنده عاشورایی عمل کردند.
۱۵ مدل سانتریفیوژ جدید رونمایی کردهایم
وی خاطرنشان کرد: این کار به معجزه شبیه است و اهل فن میدانند که این اقدامات به چه معنا است. ۱۵ مدل سانتریفیوژ جدید در این سالن مشغول فرایند گازدهی، تحقیق و توسعه و غنیسازی هستند و توان علمی زیادی به ما بخشیدهاند.
رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه تمامی ماشینهای غنیسازی اورانیوم بومی شدهاند، افزود: برای هر سانتریفیوژ نزدیک به ۲ هزار و ۵۰۰ سند علمی تدوین شده و جدیدا برای گازدینامیک سانتریفیوژ یک نرمافزار ۲۰۰ هزار خطی و برای دینامیک روتور ۹۰ هزار سطر برنامه تدوین شده که این کار بسیار با ارزش است. این کار ارزشی چند میلیون دلاری دارد و اهل فن از اهمیت آن باخبرند. ما از این نرمافزار حتی میتوانیم در دیگر صنایع مانند ساخت توربین نیز استفاده کنیم.
IR۹ پیشرفتهترین سانتریفیوژ ایران با ظرفیت ۵۰ سو
علیاکبر صالحی اظهار داشت: امروز برای اولین بار سانتریفیوژ IR۹ را رونمایی میکنیم که پیشرفتهترین ماشین غنیسازی ما با ظرفیت ۵۰ سو است و امیدواریم تا پایان سال آن را به چرخش دربیاوریم. پیش از آن IR۸ پیشرفتهترین سانتریفیوژ ما بود که توان غنیسازی ۲۴ سویی داشت. این دستاورد تنها در دو ماه بهدست آمده و نشان میدهد که کارهای تحقیقاتی و نرمافزاری ما هیچگاه تعطیل نشده بود. آنچه امروز برای اولین بار نشان دادیم اصلا نمادین نبوده وکاملا واقعی و تبلور قدرت ما است.
وی ادامه داد: کشور ما با چالشی سیاسی مواجه شد و ما تصمیم گرفتیم تا برای نشان دادن توانایی کشور سانتریفیوژهای جدید بسازیم. اروپاییها در طول ۷۰ سال به ظرفیت ساخت سانتریفیوژ ۱۰۰ سویی رسیدند و من میتوانم بگویم که میتوانیم این نوع ماشین را هم بسازیم و توان علمی آن را پیدا کردهایم.
تصمیم آمریکاییها برای خروج از برجام باعث شد تا توانمندیهای خود را نشان دهیم
رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به خروج آمریکا از برجام گفت: تصمیم آمریکاییها باعث شد تا توانمندیهای خود را نشان دهیم. خیلیها میگفتند بازگرداندن سانتریفیوژهایی که طبق برجام جمع کرده بودیم، سخت و پرتلفات خواهد بود ولی ما آن را طی یک ماه و کمتر از یک درصد خرابی انجام دادیم که کار بسیار بزرگی است.
صالحی با اعلام اینکه سازمان انرژی اتمی اقتدار نظام اسلامی است، ادامه داد: ماشینهای غنیسازی تنها یک لوله نیستند، بلکه اقتداری ملی کشور بوده و باید اخبارش بازتاب یابد. ما امروز در این سالن فضای دیگری برای نصب سانتریفیوژ نداریم و به زودی یک واحد تحقیق و توسعه دیگر راهاندازی خواهد شد.
محدودیت زمانی در برجام منطبق با زمانی بود که برای تحقیق و توسعه میخواستیم
وی گفت: ما اگر مسیر طبیعی تحقیق و توسعه را میپیمودیم دقیقا همین زمانی طی میشد که در برجام ذکر شده بود؛ ولی به دلیل خروج واشنگتن از توافق هستهای روند آن را تسریع بخشیدیم.
سانتریفیوژ IR۶ دیگر بخش بازدید اصحاب رسانه از سالن S۸ بود که رئیس سازمان انرژی اتمی در مورد آن گفت: برای اولین بار این ماشین را سال ۱۳۸۸ رونمایی کردیم و یک سال بعد اولین نمونه آن را ساختیم. هنوز روی آن کار میکنیم و در عین پیشرفت پروژه هنوز به تولید انبوه نرساندیم. امروز به زنجیره ۳۰ تایی آن فرایند گازدهی را انجام دادیم که بسیار برایمان مهم است و میتواند به موفقیت پروژه کمک شایانی کند. ما ظرفیت زنجیره ۱۶۴ تایی از این سانتریفیوژ را ایجاد کرده و زیرساخت آن آماده شده و پایپینگ انجام شده است.
صالحی در مورد سانتریفیوژ IR۸ نیز تصریح کرد: در حال حاضر سه دستگاه از این ماشین را ساختهایم که دو تای آن گازدهی شده و یکی از آنها هنوز به کار نیفتاده است. چون این ماشینها بسیار گرانقیمت هستند، وقتی به تولید انبوه میرسانیم که خطای آنها به زیر یک درصد برسد.
در دو ماه جاری نزدیک به ۲۶۶۰ سو به ظرفیت ما اضافه شده که معادل ۴۰ درصد است
معاون رئیس جمهور افزود: در مدت دو ماه جاری نزدیک به ۲۶۶۰ سو به ظرفیت ما اضافه شده که معادل ۴۰ درصد است و باید بگویم روزانه حدود پنج هزار گرم در روز غنیسازی ۴.۲ درصد انجام میدهیم. باید توجه داشت که قبل از برجام و در اوج ما حدود هفت کیلو غنیسازی میکردیم که در این مدت دو ماه آن را به بالای پنج کیلو رساندهایم. نرخ تولید اورانیوم غنیشده قبل از اجرای سه گام اخیر حدود ۴۸۰ گرم در روز بود، که پس از ابلاغ گامهای سهگانه به این ظرفیت رسیدهایم که بیش از پنج هزار گرم در روز غنیسازی کنیم.
صالحی با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری که در ۱۴ خرداد دو سال قبل از ظرفیت ۱۹۰ هزار سویی فرموده بودند، خاطرنشان کرد: بعد از فرمایش معظم له فرایند ساخت سانتریفیوژها را تسریع بخشیده و ما در حال حاضر ظرفیت ساخت ۶۰ ماشین را داریم.
بخش دیگری از این بازدید نمایش دستگاه نمونهگیری و اندازهگیری آنلاین غنیسازی بود که به دست متخصصان سازمان انرژی اتمی و به صورت کاملا بومی ساخته شده است.
رئیس سازمان انرژی اتمی درباره این دستگاه گفت: پیش از این مجبور بودیم از ماشینها، نمونهگیری کنیم ولی به همت متخصصان کشورمان دستگاهی ساختهایم که به صورت کاملا آنلاین و در جریان فرایند با لیزر میزان و درصد غنیسازی را در اختیار ما قرار میدهد.
علیاکبر صالحی با اشاره به اینکه پیش از گام سوم اورانیوم غنیشده و تهیهشده را با هم مخلوط میکردیم، گفت: در حال حاضر این اتفاق رخ نمیدهد و تمامی اورانیومها غنی شده و ذخیره میشود.
وی با اشاره به دو ماشین جدید IR۹ و IR۷ گفت: این دو ماشین جدید بوده و هر کدام به ترتیب پنج و سه متر ارتفاع دارند. ظرفیت غنیسازی هر کدام نیز ۵۰ و ۲۰ سو است.
قدرت غنیسازی یک ماشین به طول روتور آن بستگی دارد
معاون رئیس جمهور اضافه کرد: قدرت غنیسازی یک ماشین به طول روتور آن بستگی دارد و هرچه روتور بلندتری داشته باشد، ظرفیت غنیسازی نیز بالا میرود.
در حاشیه این بازدید از جدیدترین دستاوردهای سازمان انرژی اتمی رونمایی و علیاکبر صالحی از آنها بازدید کرد.
دیگر سانتریفیوژهایی که رئیس سازمان انرژی اتمی در جریان بازدید به خبرنگاران نشان داد، عبارتند از:
۱- ماشین IRS با ظرفیت ۱۲ سو
۲- ماشین IR۵ که ظرفیت ۱۰ سو داشته و اولین سانتریفیوژ کامبوزیتی کشور است
۳- زنجیره ۲۰ تایی IR۶S با ظرفیت هر کدام ۶ سو
۴- ماشین IRS با ظرفیت ۱۲ سو
۵- ماشین IR۸B با ظرفیت ۱۵ سو
۶- ماشین IR۸S با ظرفیت ۹ سو
۷- ماشین IR۳ با ظرفیت ۲.۵ سو
۸- ماشین IR۴ با ظرفیت ۵.۵ سو
۹- ماشین IR۵ با ظرفیت ۱۰ سو
۱۰- زنجیره ماشین IR۶SMO که به صورت خانوادگی و متصل به هم در حال کار بوده و ظرفیت غنیسازی ۷۰ سو دارند
۱۱- ماشین IR۶M با ظرفیت ۱۲ سو
۱۲- ماشین IR۶SM با ظرفیت ۸ سو
