امیررضا افشاری، متخصص فارماکولوژی بالینی و عضو هیات علمی دانشگاه، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره یکی از مهمترین انواع سرطانهای مغزی، گفت: گلیوبلاستوم مولتی فرم (GBM)، یکی از بدخیمترین انواع تومورهای مغزی است که با وجود پیشرفت در روشهای درمانی، این بیماری تا حد زیادی غیرقابل درمان کامل و قطعی است و در بیشتر موارد از زمان تشخیص تا فوت بیمار حدود ۱۴ ماه طول میکشد.
افشاری افزود: این بیماری، در سنین حدود ۵۵ تا ۶۰ سال اتفاق می افتد اما ممکن است در هر سنی از جمله کودکی رخ دهد. بررسی ها نشان میدهد میزان بروز این بیماری در ایران در حال افزایش است و موارد زیادی به بخش مغز و اعصاب دانشگاه های علومپزشکی برای درمان این بیماری مراجعه میکنند.
این متخصص کلینیکال فارماکولوژی افزود: علایم این سرطان، افزایش فشار داخل جمجمه و سردرد بوده و تشنج علامت مهم ۲۵٪ از بیماران است و می تواند در مرحله بعدی بیماری در تقریبا در نیمی از بیماران رخ دهد. درمان استاندارد فعلی این بیماران شامل برداشتن تومور بوسیله جراحی، و به دنبال آن رادیوتراپی و شیمی درمانی با داروی تموزولوماید است.
وی ادامه داد: با توجه به عدم موفقیت شیمی درمانی کلاسیک و داروهای مذکور، تلاش های تحقیقاتی با تمرکز بر استفاده از داروهای کمتر سمی در دنیا افزایش یافته است و ایران نیز در همین راستا تحقیقات گسترده ای را آغاز کرده است که خوشبختانه در تحقیقات صورت گرفته یافته های ارزشمندی به دست آمده به طوری که می توان گفت ترکیبات طبیعی، اثرات ضد توموری و القاگر مرگ سلولی در برابر سرطان GBM را نشان داده است.
عضو گروه تحقیقاتی سرطان دانشگاه علوم پزشکی مشهد افزود: ما از سال ۹۲ تحقیقات آزمایشگاهی و بالینی درباره ترکیبات مختلف از جمله اوراپتن، زرومبون، صمغ باریجه و همچنین اثر عصاره هیدروالکلی گیاه هلیله کابلی بر تومورهای مغزی (GBM) در دو دانشگاه علوم پزشکی مشهد و بجنورد انجام دادهایم. در این پژوهش علمی، تومور مغزی را به حیوانات آزمایشگاهی القا کردیم و آنها را تحت درمان با این ترکیب قرار دادیم. نتایج تحقیقات نشان داد این دارو پیشرفت تومور را در محیط کشت سلولی گلیوبلاستوم مولتی فرم و همچنین تومور القا شده در حیوانات آزمایشگاهی کاهش می دهد.
افشاری ادامه داد: گیاه هلیله کابلی با نام علمیTerminalia chebula ، دارای ترکیبات فعال و مفید مانند تاننها، فلاونوئیدها و پلیفنولهاست. مهمترین مواد موثره این گیاه، شامل ترکیبات آنتی اکسیدان مانند گالیک اسید، الاژیک اسید، و کبولاژیک اسید است. این داروی گیاهی در هند جهت درمان برخی بیماریهای تحلیلبرنده اعصاب مانند آلزایمر و پارکینسون مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین اثرات مثبت گیاه هلیله کابلی بر درمان بیماریهای قلبی عروقی، نقرس، آرتریت، تشنج و برخی بیماری های پوستی به اثبات رسیده است.
وی بر ضرورت حمایت تیم های تخصصی شامل جراحان مغز و اعصاب، نوروانکولوژیست و کلینیکال فارماکولوژیست از تحقیقات صورت گرفته بر تومورهای مغزی تاکید کرد و گفت: این داروی گیاهی و بسیاری از ترکیبات طبیعی موثر دیگر هنوز در مراحل تحقیقاتی بوده و هنوز روی نمونههای انسانی آزمایش نشده اند، بنابراین از دانشگاهها و مراکز علمی کشور درخواست داریم برای انجام تحقیقات بیشتر در زمینه تاثیر ترکیبات موثر بر سرطانهای مغزی همیاری کنند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه با تاکید بر ضرورت استفاده از ترکیبات موجود در گیاهان ویژه برای درمان بیماری های مختلف اظهار کرد: ترکیب طبیعی اوراپتن که در سیب وجود دارد، نیز نتایج مشابه و موفقیت آمیزی در کاهش پیشرفت این نوع تومورهای مغزی داشته اند. امیدواریم توجه نهادهای دخیل در امور سلامت به استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماریهای مختلف از جمله سرطان بیشتر شود.
وی درباره موثر بودن داروهای گیاهی در درمان بسیاری بیماریها اظهار کرد: سازمان بهداشت جهانی تخمین میزند که حدود ۴ میلیارد نفر برای بعضی مراقبتهای بهداشتی خود از گیاهان دارویی استفاده میکنند و گیاهان منابع مفیدی برای درمان بسیاری از بیماری ها هستند. به دلیل بعضی خواص آنتی اکسیدانی در گیاهان، میتوان از آنها برای پیشگیری و درمان بیماریهایی از جمله سرطان نیز بهره برد. میتوان گفت تقریبا ۶۰ درصد از داروهای شیمی درمانی برای درمان سرطان مانند وین کریستین و وین بلاستین، از گیاهان مشتق شدهاند.
