به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت امور اقتصادی و دارایی، فرهاد دژپسند در پی استعفای علیرضا صالح، رئیس سازمان خصوصی سازی، ضمن موافقت با این استعفا، حسن اعلایی را به عنوان سرپرست این سازمان منصوب کرد.
گفتنی است حسن علایی در حال حاضر عضو هیأت عامل سازمان خصوصی سازی است که با پذیرش استعفای علیرضا صالح از سوی وزیر اقتصاد، با حفظ سمت به عنوان سرپرست سازمان خصوصی سازی منصوب شده است.
جهانگیری اصلاح مصوبه واگذاری سهام دولت درصندوق ETF را ابلاغ کرد
به گزارش خبرگزاری مهر، اسحاق جهانگیری اصلاحیه مصوبه واگذاری سهام دولت در صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF) را ابلاغ کرد.
در جلسه مورخ یازدهم آبان ۱۳۹۹ هیات دولت و در راستای انتقال حقوق مالکانه سهام هریک از صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF) از زمان شروع پذیرهنویسی به صندوق، مصوبه مربوط به واگذاری سهام دولت در صندوق مزبور اصلاح و با الحاق یک بند به آن موافقت شد.
به موجب اصلاحیه مذکور، از زمان شروع پذیرهنویسی واحدهای هر یک از صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله در بورس (ETF)، همه حقوق مالکانه سهام از جمله سود سهام، حق تقدم و سهام جایزه، متناسب با سهام مورد انتقال، متعلق به صندوق مربوطه خواهد بود و سازمان خصوصیسازی مکلف است نسبت به انتقال حقوق مالکانه به صندوق اقدام کند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و به نقل از وزارت صنعت، معدن و تجارت، علیرضا رزمحسینی در نشست پیگیری مشکلات شرکتهای آذرآب، هپکو و واگن پارس که با حضور استاندار مرکزی و نماینده مردم اراک در مجلس شورای اسلامی برگزار شد، با بیان این مطلب افزود: هپکو، آذرآب و واگن پارس مجموعه کارخانجات استراتژیکی برای کشور هستند که متأسفانه با مشکلات عدیده مدیریتی در چند سال اخیر روبه رو بودهاند.
وی با بیان اینکه این ۳ شرکت مهم باید به مجموعههای توانمندی که توانایی مدیریت آنها را دارند، واگذار شوند، گفت: مسئولان دولت مجدانه خواهان پیگیری و رفع مشکلات این سه مجموعه مهم و فعال شدن آنها هستند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به اینکه رفع موانع تولید را در دستور کار داریم، تصریح کرد: فعال کردن واحدهای راکد و رفع موانع تولید را به عنوان یکی از اولویت برنامهها به مجلس ارائه داده و بر همین محور نیز حرکت میکنیم که حل مشکلات این سه کارخانه نیز در همین راستا است.
رزم حسینی با اعلام اینکه مشکلات این شرکتها قابل حل است، اضافه کرد: افزایش اشتغال و تثبیت مدیریتی با واسپاری این مجموعهها به شرکتهای توانمند و ورود سرمایه گذاری جدید محقق خواهد شد.
وی همچنین با تاکید بر ضرورت تعامل و هماهنگی دستگاههای ذیربط در امر فعال شدن این سه شرکت بزرگ، گفت: مجموعههای بزرگ کشور همانند قرارگاه خاتم الانبیا اگر آمادگی لازم برای فعال کردن این شرکتها را دارند، پای کار بیایند و با این شرکتها وارد انعقاد قراردادهای همکاری شوند.
وزیر صنعت، معدن و تجارت همچنین از سازمانهای توسعهای مانند ایمیدرو و ای درو نیز خواست تا قراردادهای تازهای با این شرکتها منعقد کنند.
به گزارش خبرآنلاین، صالح، رئیس سازمان خصوصیسازی اعلام کرد: مجوزهای تاسیس صندوق دارا دوم گرفته شده، این مهم شنبه هفته آینده ثبت خواهد شد؛ بر این اساس روز چهارشنبه پنجم شهریور زمان پذیرش دارای دوم خواهد بود.
دارا دوم شامل نمادهای پالایشگاهی، شتران پالایش نفت تهران، شبریز (پالایش نفت تبریز)، شپنا (پالایش نفت اصفهان) و شبندر (پالایش نفت بندر عباس) است، که حداکثر به ۵ میلیون تومان نقدینگی نیاز دارد.
به گزارش خبرنگار مهر، در حالی که بازار بورس خود را آماده ورود دومین صندوق ETF میکرد، هیئت واگذاری دیروز به یکباره از لغو واگذاری دارا دوم و تغییر شیوه واگذاری به روش بلوکی خبر داد و واکنش منفی سهامداران بورس را برانگیخت.
بر اساس تبصره دو لایحه بودجه سال ۹۹، به دولت اجازه داده شده است که واگذاری بنگاههای دولتی را پس از احراز صلاحیت حرفهای و اهلیت متقاضی در قالب «ETF» انجام دهد. در همین راستا دولت اولین ETF را در اردیبهشت ماه ۹۹ عرضه کرد که در طی آن باقیمانده سهام دولت در سه بانک ملت، تجارت و صادرات به علاوه باقیمانده سهام دولت در بیمه البرز و بیمه اتکایی امین که جمعاً به ارزش ۲۳ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود در قالب صندوق واسطهگری مالی یکم و با تخفیف ۲۰ تا ۳۰ درصدی به عموم مردم واگذار شد در این واگذاری حدود سه میلیون و ۶۰۰ هزار نفر، واحدها و یونیتهای نخستین صندوق ETF را خریداری کردند.
پس از قابل معامله شدن این صندوق، بلافاصله خبر از ارائه دو صندوق دیگر در تیر و مرداد داده شد. در این باره وزارت اقتصاد در سایت رسمی خود اعلام کرد: طبق اعلام قبلی معاون وزیر اقتصاد قرار است در نیمه اول امسال دو ETF دیگر به نامهای صندوق واسطهگری پالایشی مرکب از باقیمانده سهام دولت در ۴ پالایشگاه تهران، تبریز، بندرعباس و اصفهان و صندوق واسطهگری فلزی (شامل باقیمانده سهام دولت در شرکت فولاد مبارکه، ملی مس ایران، ایرانخودرو و سایپا) با تخفیف ۲۰ تا ۳۰ درصدی به همه دارندگان کدملی ایرانی واگذار شود. این اقدامات در راستای واگذاری تصدیهای دولتی به مردم و گسترش فرهنگ سهامداری و مالکیت در بین مردم و از طرفی تأمین مالی دولت از طریق بورس انجام میشود.
در این باره علی ربیعی، سخنگو دولت نیز در ۱۷ تیرماه، گفت: صندوق دارایی دوم به زودی عرضه میشود و داراییهای دولت در این صندوق نیز عرضه خواهد شد. ETF دوم که پالایشگاهها و فلزیها در آن هستند یک روح جدید به بورس خواهند داد.
اواخر تیرماه / دولت طبق قانون بودجه ETFها را عرضه خواهد کرد
پیگیری رسانهها از نمایندگان مجلس برای تعیین تکلیف جاماندگان از سهام عدالت موجب شد ۲۰ تیرماه مهدی طغیانی، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس با انتقاد از تصمیم دولت برای واگذاری باقیمانده سهام دولتی در قالب صندوقهای سرمایه گذاری قابل معامله (ETF) در اظهارنظری گفت:دولت نباید منابع بازگشتی سهام عدالت را بفروشد. این منابع مربوط به سهام عدالت است و طرح مجلس این است که منابع به جاماندگان واگذار شود و نباید تحت عنوان صندوق یکم یا صندوقهای دوم و سوم فروخته شوند.
در واکنش به این سخنان، یاسر فلاح، مدیر ارتباطات سازمان بورس در صفحه شخصی خود نوشت: براساس بودجه سال ۹۹ دولت موظف است باقیمانده سهام خود در شرکتها و بنگاههای دولتی را در قالب صندوقهای قابل معامله در بورس عرضه کند. این روال طبق یک برنامه زمانبندیشده انجام خواهد شد.
علیرضا صالح، رئیس سازمان خصوصیسازی هم در واکنش به این اظهارات در گفتگویی گفت: قانونی در کشور بهعنوان قانون بودجه وجود دارد که طبق آن قانون در حال اقدام برای عرضه صندوقهای دولتی هستیم و نمیتوان اقدامی جز آن را در دستور کار قرار داد.
تاکید مقامات دولتی به تداوم عرضه ETFها به همین جا ختم نشد و حسن قالیبافاصل رئیس سازمان بورس هم در اظهارنظری تاکید کرد که «تصمیمی مبنی بر توقف ETFها گرفته نشده است.ETFها همچنان برقرار هستند و وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس سازمان خصوصیسازی صحبتی از لغو شدن ETFها نکردند. حتی رئیس سازمان خصوصیسازی اعلام کرد ETFها همچنان برقرار است.»
اواخر تیرماه: عرضه ETF پالایشی؛ طی یک تا دوماه آینده!
اما اواخر تیرماه و حدود یک هفته پس از این اظهارنظرها، وزارت اقتصاد اعلام کرد که عرضه صندوق ETF پالایشی به یک تا دو ماه آینده موکول شده است.
این اعلام بلافاصله با واکنش فعالان بازار بورس مواجه و باعث شد میانگین قیمت سهام پالایشی در بورس تهران با سقوطی ۴ درصدی روبرو شود.
یکم مردادماه نیز علیرضا صالح، رئیس سازمان خصوصی در تأیید عرضه ETFپالایش گفت: اقدامات لازم به منظور تشکیل دومین صندوق سرمایهگذاری قابل معامله(etf) با نام «صنایع پالایش نفت» متشکل از شرکتهای پالایش نفت تبریز، پالایش نفت بندرعباس، پالایش نفت اصفهان و پالایش نفت تهران توسط وزارت نفت در مرحله انجام بوده و امید است تا پایان مرداد ماه این صندوق نیز از طریق پذیره نویسی عمومی تشکیل شود.
۱۵ مرداد: واگذاری پالایشیها بصورت بلوکی!
علیرغم اظهارنظرهای صریح گذشته، ۱۵ مردادماه سازمان خصوصی سازی در خبری بر روی وبسایت خود از عرضه بلوکی باقیمانده سهام دولت در شرکتهای پالایشی خبر داد و نوشت: سازمان خصوصیسازی بلوکهای ۱۵ درصدی سهام شرکتهای پالایش نفت بندرعباس، تهران و اصفهان و نیز بلوک ۱۲.۳۱ درصدی شرکت سرمایهگذاری ملی ایران را واگذار میکند.
این خبر که مهر تأیید بر لغو ETF دوم بود بار دیگر با واکنش منفی سهام پالایشی در بازار بورس مواجه شد.
۲۰ مرداد: عرضه دارا دوم لغو شد
در حالی که بازار بورس و سهامداران خود را برای عرضه صندوق دارادوم در آخر مرداد یا نهایتاً اوایل شهریور آماده میکردند و سهام شرکتهای پالایشی با صف خرید مواجه بود، دیروز سازمان خصوصی در اطلاعیهای از لغو واگذاری این صندوق خبر داد که غافلگیری فعالان بازار بورس را بدنبال داشت و باردیگر سهام پالایشیها و شاخص کل را تحت تأثیر شدید قرار داد و انتقادات فراوانی را نسبت به بی برنامگی دولت برانگیخت.
سازمان خصوصی سازی اعلام کرد: بر اساس اعلام قبلی سازمان خصوصی سازی قرار بود سهام دولت در چهار پالایشگاه در قالب دومین صندوق سرمایه گذاری قابل معامله (etf) عرضه شود لیکن با توجه به عدم اقدام وزارت نفت در تأسیس صندوق مذکور، هیأت واگذاری در آخرین جلسه خود و با توجه عرضه قبلی سهام شرکت پالایش نفت تبریز، عرضه باقی مانده بلوک سهام متعلق به دولت در سه شرکت پالایش نفت بندرعباس، تهران، و اصفهان را نیز مصوب نمود. لذا بر همین اساس آگهی عرضه عمده و بلوکی سهام این شرکتها هفته گذشته منتشر شده که پس از هماهنگی با بورس تاریخ دقیق عرضه آن در بازار سرمایه مشخص خواهد شد.
وزارت نفت: دستور وزیر اقتصاد بود / وزیر اقتصاد: زیر ساختهای وزارت نفت آماده نبود
اما شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی در واکنش به اعلان سازمان خصوصی سازی اطلاعیه ای منتشر کرد و در آن تصمیم برای واگذاری بلوکی سهام پالایشی را بر گردن وزیر اقتصاد انداخت.
در این اطلاعیه آمده است: طبق آخرین نظر جناب آقای دژپسند وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی، قرار شد سهام پالایشگاهها به صورت بلوکی فروخته شود و لذا با انتخاب این روش عرضه، دیگر لزومی به تشکیل صندوق ETF نبوده است. در هر حال در صورت تغییر این نظر و تصمیم برای تشکیل صندوق ETF، این شرکت و وزارت نفت آماده بوده و هستند که تمامی اختیارات خود را در این خصوص به وزیر و وزارت محترم امور اقتصادی و دارایی، تفویض نمایند.
اما عصر دیروز، فرهاد دژپسند، وزیر اقتصاد آماده نبودن زیر ساختهای وزارت نفت را دلیل لغو صندوق دارادوم معرفی کرد و گفت: سهام پالایشیها که قرار بود در دارادوم عرضه شود به علت آماده نبودن دستگاه ذیربط (وزارت نفت) بصورت بلوکی یا شناور عرضه خواهد شد.
وی افزود: دستگاه مربوطه در روزهای اخیر اعلام کرد آمادگی نداریم. بر این اساس، دارادوم به صورت بلوکی عرضه میشود و اگر هم نتوانستیم، آن را شناور میکنیم.
سازمان خصوصی سازی نیز در اطلاعیه دوم خود بار دیگر آماده نبودن زیر ساختهای وزارت نفت را علت واگذار لغو دارا دوم اعلام و تاکید کرد: اگر عرضه بلوکی این پالایشگاهها موفق نباشد سازمان خصوصی سازی به صورت خرد و تدریجی و به صورت عرضه شناور باقیمانده سهام این پالایشگاهها را به عموم مردم در بازار سرمایه عرضه مینماید.
روایت رئیس سازمان خصوصی سازی از علت لغو دارادوم
در حالی که بازار گمانهها درباره علت لغو دارا دوم داغ بود، علیرضا صالح شامگاه دیروز گفت نظر وزارت نفت این بوده که وزارت اقتصاد اقدام به تشکیل ETF پالایشی کند حال انکه طبق قانون، دستگاه تخصصی مربوطه یعنی خود وزارت نفت مسئول تشکیل این صندوق است.
وی توضیح داده است: بر اساس تبصره ۲ قانون بودجه سال ۱۳۹۹ مدیریت صندوقهای سرمایه گذاری قابل معامله صرفاً توسط دستگاههای اجرایی تخصصی که در مورد ETF پالایشی وزارت نفت است امکان پذیر میباشد.
وی افزود: پس از تصویب هیئت وزیران در فروردین ماه سال جاری مکاتبات متعددی با وزارت نفت انجام شد و طی آن درخواست معرفی مدیر صندوق از آن وزارتخانه گردید با توجه به اینکه پس از گذشت چندین ماه از این موضوع و عدم تأسیس صندوق توسط آن وزارتخانه ‘ موضوع توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی در آخرین جلسه هیئت واگذاری که در اواسط مرداد ماه سال جاری برگزار گردید، مطرح شد و او اعلام کرد که پیگیریهای اینجانب در خصوص معرفی مدیر و رئیس صندوق ETF پالایشی توسط وزارت نفت، منجر به نتیجه نشده است و گذر زمان عرضه سهام دولت در پالایشگاهها را با مشکل مواجه مینماید و وزارت نفت اعلام میکند که صندوق توسط وزارت دارایی تأسیس شود حال آنکه قانونگذار این موضوع را به عهده وزارتخانه تخصصی گذاشته است.
صالح تصریح کرد: در این خصوص ابتدا این موضوع که آیا میتواند مؤسس صندوق و مدیر صندوق وزارتخانهای متفاوت از وزارتخانه تخصصی ذیربط باشد، در هیئت واگذاری به رأی گذاشته شد که به اتفاق آرا اعضای هیئت واگذاری اعلام نمودند که میبایست مؤسس و مدیر صندوق یک دستگاه اجرایی واحد باشد. از آن جایی که با توجه به نظر وزارت نفت عملاً ایجاد صندوق پالایشی توسط وزارت نفت منتفی شده بود، هیئت واگذاری تصمیم گرفت که باقیمانده سهام دولت در پالایشگاهها را به صورت بلوکی عرضه نماید و در صورتی که متقاضی خرید وجود نداشت کلیه سهام متعلق به دولت در پالایشگاههای تهران، بندرعباس، اصفهان و تبریز به صورت خرد و تدریجی و به صورت شناور عرضه گردد.
وی افزود: عرضه این پالایشگاهها هم اکنون آگهی شده است و در شرف عرضه توسط بازار سرمایه است.
واکنش منفی بازار به بی برنامگی دولت
تغییر چند باره تصمیم درباره شکل واگذاری سهام پالایشی در اختیار دولت طی ایام اخیر به وضوح تأثیر خود را در نوسان شاخص سهام شرکتهای پالایشی حاضر در بورس و تبدیل صفهای خرید به صفهای فروش و بالعکس نشان داده است. تغییراتی که بیش از همه، سرمایه سهامداران خرد را تحت تأثیر قرارداده و انتقادات متعددی را نسبت به برنامگی دولت برانگیخته است.
اعلام قیمت پایه سازمان خصوصیسازی بلوکهای ۱۵ درصدی سهام شرکتهای پالایش نفت بندرعباس، تهران و اصفهان و نیز بلوک ۱۲.۳۱درصدی شرکت سرمایهگذاری ملی ایران را واگذار می کند. ۳۰۳ میلیون و ۲۰۰ هزار سهم توسط سازمان خصوصی سازی به صورت ۵۰ نقد و باقی اقساط در بورس اوراق بهادار عرضه میشود.چپ
این میزان سهام به قیمت تابلوی بورس در روز عرضه(معادل بسته شدن روز قبل از عرضه) بعلاوه ۵۰ درصد به شرط آن که هر سهم از مبلغ ۶۰هزار و ۷۲ریال کمتر نباشد و ارزش کل پایه ۲۵۸هزار و ۵۰۱میلیارد و ۸۳۰میلیون و ۴۰۰هزار ریال واگذار خواهد شد.
این گزارش میافزاید: بلوک ۱۵درصدی شرکت پالایش نفت تهران نیز شامل ۶ میلیارد و ۶۰۰ هزار سهم این شرکت به صورت ۵۰ نقد و باقی اقساط و به قیمت تابلوی بورس در روز عرضه(معادل بسته شدن روز قبل از عرضه) بعلاوه ۵۰ درصد به شرط آن که هر سهم از مبلغ ۵۹هزار و ۸۲۰ریال کمتر نباشد و ارزش کل پایه ۳۹۴هزار و ۸۱۲میلیارد ریال واگذار خواهد شد.
همچنین بلوک ۱۵ درصدی شرکت پالایش نفت اصفهان شامل ۷ میلیارد و ۶۵۰ میلیون سهم توسط سازمان خصوصی سازی به صورت ۵۰ نقد و بقیه اقساط در بورس اوراق بهادار عرضه میشود. این میزان سهام نیز به قیمت تابلوی بورس در روز عرضه (معادل بسته شدن روز قبل از عرضه) بعلاوه ۵۰ درصد به شرط آن که هر سهم از مبلغ ۵۹هزار و ۱۹۶ریال کمتر نباشد و ارزش کل پایه ۴۵۲هزار و ۸۴۹میلیارد و ۴۰۰میلیون ریال واگذار خواهد شد.
این گزارش می افزاید: بلوک ۱۲.۳۱درصدی شرکت سرمایهگذاری ملی ایران نیز شامل ۸۶۱ میلیون و ۴۴۴هزار و ۱۷۱سهم توسط سازمان خصوصی سازی به صورت کاملا نقد در بورس اوراق بهادار عرضه میشود. این میزان سهام به قیمت تابلوی بورس در روز عرضه(معادل بسته شدن روز قبل از عرضه) بعلاوه ۵۰ درصد به شرط آن که هر سهم از مبلغ ۵۴هزار و ۳۶۰ ریال کمتر نباشد و ارزش کل پایه ۴۶هزار و ۸۲۸میلیارد و ۱۰۵میلیون و ۱۳۵ هزار و ۵۶۰ ریال واگذار خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر، شرکت هپکو در سال ۱۳۵۱ در شهر اراک تأسیس شد. این شرکت پس از انقلاب اسلامی و در جنگ تحمیلی، با ساخت ماشین آلات نظامی مورد نیاز نقش قابل توجهی در پیشبرد اهداف جنگ داشت. هپکو پس از جنگ نیز رشد قابل توجهی پیدا کرد و حتی زمزمههایی درباره تأسیس خط تولید در کشور عراق به گوش میرسید. این شرکت که رفته رفته به غول ماشین سازی سنگین خاورمیانه تبدیل شد و حتی به تکنولوژی ساخت موتور نیز نزدیک شده بود که نهایتاً پس از واگذاری در سال ۸۶ رو به افول نهاد و در حال حاضر به وضعیتی رسیده که توان پرداخت مطالبات کارگران خود را ندارد و در آستانه بازگشتی تلخ به دولت است. به همین بهانه در نشستی با حضور مجید لطیفی، سید امیر میرناصری و کریمی نمایندگان کارگران هپکو؛ مصطفی ناظمی، کارشناس اقتصادی و ابوالفضل لطفی و روح الله دشتی فعالین جنبش دانشجویی ضمن آسیب شناسی واگذاری این شرکت، به راهکارهای خروج از شرایط فعلی پرداختهایم که مشروح آن از نظرتان میگذرد:
آقای ناظمی، در ابتدای برنامه خلاصهای از وضعیت شرکت هپکو از سال ۸۵ که واگذاری آن انجام شد تا کنون که از پس حقوق کارگران برنمیآید بفرمائید.
مصطفی ناظمی: بنده قصد ندارم اینجا مشکلات را زیاد بازگو کنم، دوستان هستند در ادامه خواهند گفت، بلکه خلاصهای از شرایط هپکو و مشکلاتی که باعث شده وضعیت شرکت به اینجا برسد را عرض خواهم کرد.
شرکت هپکو سال ۱۳۵۱ تأسیس شد و سال ۸۲ به شرکت سهامی عام تبدیل و در بورس اوراق بهادر عرضه شد. سال ۸۵ اولین واگذاری شرکت به مالک شرکت واگن کوثر با قیمت حدود ۷۴ میلیارد تومان انجام شد و سال ۹۵ بعد از عدم توانایی مالک اول و وضعیت بغرنجی که برای هپکو به وجود آمده بود به مبلغ حدود ۲۶۰ میلیارد تومان به شرکت هیدرو اطلس واگذار گردید.
در این واگذاری قرار بود بعد از دو سال دوره تنفس، اقساط در دوازده قسط پرداخت شود که با دستور رئیس جمهور مالکیت هپکو به دولت بازگشت و هیچ قسطی توسط این مالک (شرکت هیدرواطلس) پرداخت نشد. در دوران مدیریت دولت و قبل از خصوصی سازی، هپکو سالانه ۱۸۰۰ دستگاه خودروی سنگین تولید میکرده اما بعد از آن شاهد روند نزولی تولید بودیم و تعداد کارکنان نیز با اینکه تعهد داده شده بود که حفظ شود، روند کاهشی داشت و از ۲۰۰۰ نفر به ۷۸۰ نفر رسید.
حذف یکباره حمایتهای دولتی از بازار هپکو چه سهمی در شکل گیری شرایط فعلی داشته است؟
عوامل متعددی در شکل گیری این شرایط نقش داشته است؛ عدم انگیزه سهامداران عمده برای تولید با توجه به مشکلات به وجود آمده، تصمیمات غلط مدیریتی، وسوسه بهره برداری از زمینها، افت شدید سفارش ماشین آلات توسط ارگانهای دولتی پس از خصوصی سازی، جایگزین شدن واردات ماشین آلات و مجوز دادن به شرکتهای دولتی برای واردات، افزایش بدیهیهای بانکی و اخذ پیاپی تسهیلات بانکی باعث شد که شرکت از یک مقطع به بعد نتواند این تسهیلات را بازپرداخت کند و با توجه به کند شدن درآمد عملیاتی شرکت، چرخه بازپرداخت تسهیلات یک جایی متوقف شد و تبدیل به بدهی انباشته شد.
مشکل دیگر تأمین قطعات بود، حدود ۵۰ درصد تولیدات هپکو وابسته به قطعاتی است که از خارج کشور تأمین میشود و طرفهای خارجی مثل شرکتهای ولوو، لیبهر و… نیز از مقطعی به بعد نقدی با هپکو کار میکردند. هپکو در سال ۸۶، ۳۰۰ میلیون دلار تولید کرده است که بیشتر آن تولیدات ماشین آلات بوده است، حجم واردات از سال ۸۵ به بعد و از زمانی که خصوصی سازی انجام میشود بیش از ۲.۵ برابر شده است این تأثیرش را در روند تولیدات هپکو میگذارد این روند باعث میشود که درآمدهای عملیاتی کاهش پیدا کند و با توجه به هزینههای زیاد مالی، روند عملیاتی هپکو مختل شود. به نظر من مشکلات هپکو از همین دو عامل ناشی میشود.
هپکو چگونه دوباره بلند خواهد شد؟
شرایط هپکو شرایط خاصی است و قاعدتاً راهکارهایی که برای آن اجرا میشود نیز باید متناسب با آن باشد. این شرکت در حال حاضر از تولید ۲۰۰۰ دستگاه در سال به ۳۰ دستگاه رسیده است و پس از دو واگذاری ناموفق در حال حاضر گویی دولت راهی برای نجات آن ندارد، به نظر شما راهکاری برای برون رفت از این شرایط وجود دارد؟
ناظمی: برای برون رفت هپکو از وضعیت فعلی یک سری راه حل داریم اما اجرای هر کدام یک سری پیش نیاز دارد. یکی از این پیش نیازها تسویه شرکتهایی است که به صورت اقماری از سال ۸۸ به بعد تأسیس شده است. این شرکتها یا وارداتچی بودند یا صرفاً برای اخذ وامهای بیشتر تأسیس شدند که تنها نتیجه آن رشد هزینههای جاری شرکت و پیچیدهتر شدن وضعیت مالی آن بود.
دیگر اینکه سهام واقعی هپکو باید تعیین تکلیف شود؛ میگویند ۵۰ درصد است، اما الان ۲۵ درصد ثبت شده و یک گمانه این است که مالک دوم هم آمده همین را برداشته و فروخته و سندزنی کرده است، این باید مشخص شود. وضعیت صورتهای مالی نیز باید کاملاً شفاف گردد، شرکت حدود یک سال است هیچگونه صورت مالی ارائه نکرده باید علیرغم حسابرسی کامل صورتهای مالی و وضعیت بدهیهای آن کاملاً مشخص شود و در صورت امکان برای کاهش بدهی تسهیلات با بانکهای عامل مذاکره صورت گیرد.
مورد آخر هم این است که در شرایط فعلی که اوضاع بازار بورسی ایران رشد کرده است در سهام هپکو حرکتهای خراب کارانه و سفته بازانه زیادی انجام میشود و این به خاطر این است که سهامدار دولتی مجوزی برای عرضه سهام یا تعیین بازارگردان و کنترل قیمت ندارد. رسیدگی به وضعیت بازار شرکت هم باید در اولویت مسئولان دولتی باشد.
پیشنهاد اول ما به صورت خلاصه این است که، هپکو به صورت سهامی عام بماند و واگذاری هپکو با همه داراییهایش و بعد از تسویه بدهیها توسط تیم مدیریتی که دولت یا وزارت صمت تعیین میکنند انجام شود. به این صورت که در گام اول بدهیهای شرکت با افزایش سرمایهای که برای شرکتهای بورسی میتواند اتفاق بیافتد، تسویه شود. مزایای این روش این است که به صورت ارزان قیمت بدون هیچ تعهد و بهرهای تأمین مالی انجام میشود و میتواند حدود ۱,۵۰۰ میلیارد تومان تأمین مالی بدون نیاز به هیچ گونه منابع دولتی انجام دهد این افزایش سرمایه میتواند تماماً با آورده نقدی سهامداران جدید (صرف سهام با سلب حق تقدم سهامداران) اتفاق بیافتد بسیاری از شرکتهای سرمایهای با این شیوه دارند تأمین مالی میکنند نمونهاش شرکت پتروشیمی کازرون یا ممسنی است که جدیداً این کار را در دستور کار قرار دادهاند.
گام دوم این پیشنهاد این است که ارزش زمین را از هپکو جدا کنیم، معمولاً یکی از مشکلاتی که در واگذاریها وجود دارد این است که زمینها یا داراییهای غیر مولد نیز به مالک واگذار شده و پس از واگذاری بخشی از زمینها تبدیل به ساختمان شده است. برای از بین رفتن این آفت در نهایت باید بیاییم کارخانه هپکو را به صورت تدریجی انتقال بدهیم و درآمدی که از فروش یا قطعه بندی فروش زمینهای شرکت به دست میآید را (که مبلغ قابل توجهی است) به صورت تدریجی افزایش سرمایه داده و صرف توسعه کارخانه و خصوص تولید و حتی خرید داراییهای سرمایهای جدید کنیم در نهایت با اجرای صحیح این کار میتوان فضای کسب و کار شرکت را توسعه داد و موجب افزایش اشتغال، افزایش تناژ تولید و … شد. زمین جدید میتواند در یکی از شهرکهای صنعتی مجاور اراک مثلاً در خیرآباد به صورت اجاره ۹۹ ساله ارائه شود.
پیشنهاد دوم ما این است که هپکو از سهامی عام خارج شود به این صورت که در ابتدا یک شرکت اقماری به اسم هپکو صنعت ثبت شود پس از آن داراییهای ماشین آلات هپکو و یک قطعه زمین که از دولت گرفته شده (به صورت اجاره به شرط تملیک) را به عنوان داراییهای شرکت ثبت کنیم. بدین ترتیب هپکو فارغ از هرگونه مشکلات بدهی و دارایی غیر مولد به صورت یک شرکت کوچک شده در میآید (این کاهش به خاطر جدا شدن بدهیها و داراییهای شرکت اتفاق افتاده و صنعت هپکو به قوت خود پابرجاست است) در نهایت این شرکت اقماری که شکل گرفت و کارگران در آن کار مشغول شدهاند را به صورت مذاکره یا مزایده واگذار میکنیم. در مراحل بعد داراییها ارزشگذاری شده و تسویه بدهکاران و صاحبان سهام صورت میگیرد.
بخش مهم این پیشنهاد اینجاست که با توجه به مالکیت حدود ۶۰ درصدی دولت عوائد حاصل از تسویه حقوق صاحبان سهام برای دولت، در راستای گسترش فضای سبز، گردشگری و توسعه زیرساخت خود شهر اراک هزینه شود. بدین صورت که در مرحله اول داراییها شرکت به جز زمین اصلی کارخانه فروخته شوند، در مرحله دوم تسویه بدهکاران و کارکنان شرکت صورت گیرد و در مرحله آخر وجوه باقیمانده صرف تسویه سهامداران گردد به این صورت که دولت سهم سایر سهامداران در زمین کارخانه را به قیمت ارزشگذاری شده خریداری کند، مبلغ مورد نیاز برای این منظور میتواند از منابع حاصل شده از سهم دولت در فروش سایر داراییها و در صورتی که کافی نبود با اختصاص بخشی از بودجه عمرانی و بودجه شهرداری اراک تأمین شود چرا که در نهایت قرار است این زمین صرف توسعه گردشگری و زیرساخت شهر اراک گردد. به عبارت دیگر دولت ۶۰ درصد سهم خود را به بودجه عمرانی شهر اراک اضافه میکند.
پیشنهاد سوم ما نیز به این صورت است شرکت تبدیل به یک هلدینگ سرمایه گذاری در حوزه معدنی و راه سازی شود. دو مورد اول پیشنهاد دوم را انجام دهیم ولی هپکو صنعت را واگذاری نکنیم. یعنی بعد از اینکه صنعت هپکو جدا شد با تغییر اساسنامه شرکت هپکو تبدیل به یک شرکت سرمایه گذاری فعالی در حوزه معدنی، راه سازی و مهندسی شود. منابع این کار با فروش داراییهای مازاد زمین و املاک شرکت که رقم قابل توجهی هستند تأمین خواهد شد. شرکت میتواند با سرمایه گذاری در حوزههای ساخت تجهیزات مهندسی، معدنی و پیمانکار راهسازی زنجیره تولید و سفارش گیری را بین شرکتهای زیرمجموعه شکل دهد و فضای کسب و کار خود را توسعه ببخشد.
این چیزهایی بود که ما رسیدیم و خواستیم کاملاً بیطرفانه باشد و به مشکلاتی که وضعیت حال حاضر هپکو به خاطر آنهاست توجه شود و در نهایت چرخ صنعت هپکو بچرخد. و امیدواریم بهترین تصمیم برای این هپکو و کارکنان صبور و زحمت کش آن گرفته شده و هرچه سریعتر مدیریت قوی در آن استقرار یابد.
آقای لطفی حضرتعالی به عنوان فعال کارگری در شرکت هپکو، دلیل رسیدن غول ماشین سازی خاورمیانه به این شرایط را چه میدانید؟
مجید لطیفی: هپکو سال هشتاد و پنج، ۱۸ میلیارد تومان سود داشت اما وقتی آنرا واگذار کردند، رهایش کردند، به جای اینکه به هپکو برسند، وام گرفتند و رفتند جاهای دیگر خرج کردند، شرکتهای دیگر زدند، من لطیفی، جوشکار و سرم در ماسک خودم بود و داشتم جوشکار ی میکردم به هوای اینکه قوه قضائیه بیدار است، سازمان بازرسی و دیوان محاسبات بیدار است، نفهمیدم همه اینها خواب بودند. یک روزی آرزو داشتیم هپکو به جایی برسد که پسر من بیاید جایگزین من در همین شرکتی شود که در خاورمیانه حرف اول را میزند، شما صحبت از ساخت کارخانه در زمین صد هکتاری خیرآباد میکنید اما این مدیران همین را نمیتوانند سرپا نگه دارند.
مهندسین و متخصصین کشور آلمان وقتی میآمدند برای بازدید پروژههای داخل شرکت هپکو، میگفتند از این سولهها باید هواپیما بیرون بیاید! در شرکت هپکو ما ابزارآلات فرسوده نداریم فرسوده مغزهایی هستند که میخواهند این صنعت را هدایت کنند، آنها مغزهایشان فرسوده است نمیخواهند هپکو جان بگیرد نه تنها هپکو بلکه در بسیاری از شرکتهای دیگر نیز همین وضعیت است.
من یکم مهر سال ۹۶ با آقای شریعتمداری وزیر صنعت وقت صحبت کردم، گفتم با همین فرمانی که میروید جلو شما برروی هپکو خاک خواهید ریخت چراکه شما با واگذاری به بخش خصوصی هپکو را رها کردید. اما الان هم قسم میخورم اگر هپکو دست اهل آن بیفتد هپکو دوباره بلند شده و سرپا میشود اما برخی نمیخواهند هپکو بلند بشود.
هپکو غول ماشین آلات خاورمیانه است، هپکو زمان جنگ مگر بولدزرهای عملیاتی نساخت؟ مگر پلهای شناور نساخت؟ مگر نیکوب نساخت؟ اما الان نقدش را آقایان خریدند اقساطش را دادند به هپکو ولی کی سوال کرد؟ کی احوالپرسی کرد؟ الان یازده ماه است خود دولت روی هپکو متمرکز شده است اما کجا پرسیدند که آقای روغنی، آقای مهندس غلامی در این ده ماهه شما ۱۰ تا پیچ وارد شرکت کردید؟ ۱۰ تا کار کوچک انجام دادید؟ انجام ندادند. احوالپرسی نیست! وقتی نیست من هم اگر مدیر عامل شرکت هپکو باشم و ماهی ۴۰ الی ۵۰ میلیون تومان فقط حقوق پایهام باشد چهار مأموریت نیز به تهران بیایم و برگردم هپکو همینجور میماند.
ما جنازه ناموسمان که در خرمشهر به نخل سوخته بسته بودند را پایین آوردیم اما میدانید ناموسمان در پنج سال گذشته که در کف خیابان بودیم و گاهی هفت الی هشت ماه حقوق معوقه داشتیم چه از مغازهدارها شنیدند؟ به نظر من برخی از مسئولین صبح که از خواب بلند میشوند و نماز صبح را که میخوانند بعد از آن میگویند امروز صنعت فلان جا را به زمین بزنیم قربه الی الله، الله اکبر!
آقای میر ناصری اخیراً خبرهایی مبنی بر تغییر نظر دولت برای واگذاری به ایمیدرو به گوش میرسد، آخرین وضعیت واگذاری هپکو به دولت نهایتاً به کجا رسید؟
سید امیر میرناصری: بستههای پیشنهادی ای که آقای ناظمی توضیح دادند واقعاً خوب است ولی اینکه این بستهها کجا اجرا شود خیلی اهمیت بالایی دارد. در ایران متأسفانه کسی دلش به حال صنعت نسوخته و من قاطعانه میگویم که بنابر این است که صنایع کشور منحل شود. بارها و بارها در چهار ماهه ای که از سال گذشته شنیدید که هپکو قرار است به ایمیدرو واگذار بشود اما دوباره تصمیمی در هیئت دولت گرفته میشود که قرار است هپکو را به جای بدهی دولت با ارزش ۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان به شستا بدهند. میخواهد قانونی باشد یا غیر قانونی!
مصطفی ناظمی: واگذاری برای تهاتر بدهی غیر قانونی است، این مورد از سال ۹۳ در مجلس تصویب شد، در دورهای قرار بود هپکو را به وزارت دفاع بدهند اما به دلیل این قانون نگذاشتند این اتفاق بیفتد بنابراین اگر چنین حرکتی انجام شده است غیر قانونی است.
سید امیر میرناصری: به دلیل همین بیقانونیای که دولت دارد بنده از این بستههایی که شما زحمت کشیدید و وقت گذاشتید، هم خوشحالم هم ناراحت. واقعاً چرا کارشناس اقتصادی ما باید اینگونه وقت بگذارد بعد دولت برعکس آن را عمل کند این دردآور است!
آقای میرناصری شما برای خروج هپکو از شرایط فعلی پیشنهادی دارید؟
سید امیر میرناصری: بله، هپکو داراییهایی مثل سهام مس طاران را دارد و برای کمک به هپکو اصلاً نیازی به جابجایی کارخانه نیست اگر حسابرسی ویژهای از ۱۲ سال گذشته شرکت هپکو انجام شود، مشخص میشود که شرکت هپکو نیاز به هیچ گونه وام و منابع مالی ندارند و بدهیهایی که الان دارد خیلی راحت از همان منابع مازاد میتواند پرداخت شود و حتی سرمایه در گردش برای تولید نیز باقی بماند.
پیشنهاد اول ما این است که حسابرسی از داراییهای هپکو انجام شود، چیزی که امسال سازمان بورس در نظر گرفت بابت ۲۵ درصد سهام هپکو، دو هزار میلیارد ارزش گذاری شد، ما دو هزار میلیارد تومان نیز سهام مس طاران را داریم اگر آنرا واگذار کنیم نه تنها بدهیهایمان را میدهیم بلکه ۷۰۰ میلیارد سرمایه در گردش نیز برای هپکو باقی میماند.
پیشنهاد دوم این است که شرکت را به یک سازمان یا نهاد ذیصلاح و اهلیتدار بدهند واقعاً من نمیدانم با توجه به تصمیمی که گرفتند حالا یا قانونی بوده و یا غیر قانونی که شرکت را به شستا بدهند واقعاً این اتفاق برای هپکو میافتد یا خیر!
پیشنهاد بعدی استفاده از نیروی متخصص و متعهد و انقلابی است. این موضوع خیلی مهم است الان کسانی در رأس شرکت هپکو هستند که به عنوان نمونه مدارکشان در داروسازی، دامپزشکی و کاغذسازی بوده است. آنها آمدهاند و میخواهند راجع به صنعت استراتژیک هپکو نظر بدهند ولی در کنار اینها افراد متخصصی مثل آقای رفیعی هفده سال قبل از خصوصی سازی مدیر عامل شرکت بودند و راهکارهای پیشنهادی مناسبی برای شرکت معرفی کردند که بسیار منطقی و قابل اجراست. پیشنهاد بعدی فروش سهام تا ۵۰ درصد است ولی نه به صورت خرده فروشی.
آقای کریمی نظر شما درباره نگاه دولت به شرکت هپکو چیست؟
کریمی، فعال کارگری: به نوبه خودم هم از خبرگزاری مهر تشکر میکنم هم بچههای دانشجو هم دوستان کارشناس مسائل کارگری. به قول آقای لطیفی باید در وسط میدان باشید و با یک سری مسائل خانوادگی و یک سری مسائل اجتماعی روبرو شوید تا بتوانید درباره وضعیت کارگران و هپکو قضاوت کنید. متأسفانه هر نامی که رهبری برای سالهای مختلف میگذارند، در عمل عکسش اتفاق میافتد شما میبینید چندین وزیر در دولت و خود مسئول ایمیدرو، یک ماه، یک ماه و نیم، دو ماه صحبت میکنند، مصاحبه میکنند، که مقصد بعدی هپکو، ایمیدرو است و سهام سیصد و خردهای هپکو را میرسانند به پانصد خردهای اما یکباره در سکوت خبری و فقط با یک جمله که آقای ربیعی در مصاحبه شان داشتند مبنی بر اینکه «وزیر رفاه لطف کردند و قبول کردند که هپکو در لیست واگذاریها قرار بگیرد» به همین راحتی با سرمایه مردم در بورس بازی میکنند.
در این صورت من جوان، چهل سال بعد از انقلاب به این نتیجه میرسم که آنهایی که آن بالا نشستند از خیلیها که برای ما تعریف کردند ضد انقلاب ترند! چطور زمان شاه ملعون هپکو با آن عظمت ساخته بشود، زمان جنگ نیز آن حماسهها را بیافریند اما در حال حاضر به این وضعیت گرفتار شود؟ ما به این نتیجه رسیدیم که آقایان طوری برنامهریزی میکنند که مجموعه عظیم هپکو را با اخبار دروغ، شایعه سازی، حاشیه سازی و از همه مهمتر استفاده از مدیران نالایق، روز به روز ضعیفتر نشان دهند.
تلویزیون دقیقاً شب جلسه با آقای رئیسی گزارشی پخش میکند و میگوید که آقا هپکو وضعیتش گل و بلبل است اینجوری است آنجوری است! تمام اینها سبب میشود که فضای کارگری یک شرکت متشنج شود و وقتی فضا متشنج شد وقتی کارگر پنج شش ماه حقوقش عقب افتاد، هیچ آیندهای نیز برای شرکت متصور نبود، مدیران نالایق آمدند بر کرسی مدیریت نشستند، رسانه نیز پای کار نبود و شرکت عین توپ فوتبال از این طرف به آن طرف میرفت، دیگر وقتش است بی بی سی، من و تو و … بیاید وسط کار و وقتش است از آب گل آلود ماهی بگیرند خودشان مثل یک مخلوط کن افتادند وسط جمعیت کارگری، جمعیت تخصصی آب را گل آلود میکنند و دوستان نامرئیشان از آب گل آلود ماهی میگیرند.
جناب آقای لطفی، جنبش دانشجویی از همان سالهایی که شرکتها به مشکل بازپرداخت حقوق کارگران برخورد کردند نقش پررنگی در مطالبه حقوق کارگران داشتند که حتی تمجید مقام معظم رهبری را نیز در پی داشت. بفرمائید که در پیگیریهای ۴ ساله تان به چه نتایجی برای نجات هپکو رسیدید.
ابوالفضل لطفی، فعال دانشجویی: از خبرگزاری مهر که این جلسه را تدارک دیدند تشکر میکنم. خوب است خبرگزاریها به سمتی بروند که غیر از تریبون دادن به مسئولین، به کارگرها و کسانی که در کف صنعت هستند نیز تریبون بدهند از حدود چهار سال گذشته که اثرات و ضررهای خصوصی سازی نادرست در صنایع مختلف نمایان شد جنبش دانشجویی تصمیم گرفت که به این مسائل ورود پیدا کند و در نوع خودش تأثیرگذاری داشته باشد و به سمت حل این مسائل برود
متأسفانه تاکنون فضای کشور ما به این صورت بوده که تا یک مسئله اعتراضی در کشور به وجود میآید سریع اوضاع امنیتی میشود و رسانه، حرف بدنه کارگری و کف جامعه را به جهت محافظه کاری کمتر پوشش میدهد. در چنین وضعیتی قاعدتاً چه رسانهای این اعتراضات پوشش میدهد؟ رسانههایی مثل بی بی سی و من و تو و جاهای دیگر اینها را پوشش میدهند. وقتی اوضاع به سمت این برود، کارگر مجبور است برای رساندن صدایش این کار را بکند، میآید خط راه آهن تولید ملی را نیز میبندد برای اینکه صدایش حداقل شنیده بشود
صدا و سیما نیز از هپکو کلیپی پخش میکند و آنرا مونتاژ و صدا گذاری میکند و بسیاری از اخبار آنها نیز اشتباه بوده است وقتی رسانه ملی ما به این وضع بیافتد و با اخبار نادرست و امید واهی دادن به جامعه طوری وانمود کند که وضعیت هپکو خوب شده است، من دیگر نمیتوانم به آن صدا و سیما اعتماد کنم. یک نکتهای جالب نیز در مورد قوه قضائیه این است که طبق صحبت خود کارگران هپکو در دیدار آنها با آقای رئیسی، ایشان تازه آنجا برای اولین بار میشنوند که وضعیت هپکو خوب نیست! این نشان میدهد یک سری فسادها همچنان در قوه قضائیه نیز وجود دارد که نمیگذارند اخبار درست به شخص آقای رئیسی برسد.
من خودم به این نتیجه رسیدم که مسئلهای مثل خصوصی سازی و اصل ۴۴ قانون اساسی با اینجا نشستن و با یک سری صحبتهای معمولی کردن حل نمیشود، تا نرویم هپکو را از نزدیک نبینیم، هفت تپه را از نزدیک نبینیم، با کارگران، کارفرماها و مهندسان صحبت نکنیم، نمیتوانیم اطلاعات دقیق کسب کنیم.
ما از مطالبه گری در این شرکتها به نتایجی درباره مشکلات واگذاریها در صنایع مختلف واگذاری رسیدیم نه اینکه بگوییم صرفاً هپکو یا هفت تپه مشکل دارد ولی کلیت خصوصی سازی خوب است. نه! بلکه به نتایجی رسیدیم که کلیت خصوصی سازی و سیاستهای کلی مربوط به اصل ۴۴ یک سری ایرادهای اساسی دارد که باید مجمع تشخیص مصلحت نظام و مجلس، مسائل مربوط به آن را حل کنند. در این باره جلساتی را با معاونت بازرسی مجمع تشخیص مصلحت نظام داشتیم. خود مجمع تشخیص نیز چند روز پیش یک گزارش کلی از ایرادهای اصلی در اصل ۴۴ قانون اساسی ارائه دادند و ما به جد پیگیر هستیم که چه در هفت تپه، چه هپکو و چه شرکتهای دیگر مشکلات کلی خصوصی سازی را پیگیری کنیم و اصلاح سیاستها و قوانین مرتبط با آنرا تا حد توان جلو ببریم.
جناب آقای دشتی، رویکرد جنبش دانشجویی در قبال ماجرای هپکو و خصوصیسازیهای ناموفق چه بوده است، آیا این رویکرد تغییر کرده است؟
روحالله دشتی، فعال دانشجویی: دانشجویان بسیج امیرکبیر از تابستان پارسال به طور جدی وارد مسئله خصوصی سازی و کارخانه هپکو اراک شدند، ما به قضیه واگذاری ماشین سازی تبریز و پالایشگاه کرمانشاه نیز ورود کردیم. در آن لحظه تشخیص ما بر این بود که با برکناری رئیس سازمان خصوصی سازی مشکلات حل میشود اما این تصور غلطی بود که جنبش دانشجویی در آن زمان داشت. در این راستا تجمعاتی علیه ایشان برگزار کردیم و نهایتاً ایشان برکنار شد ولی باز همان روند ادامه پیدا کرد.
کارخانه هپکو اراک نیز اعتراضاتشان در شهریور پارسال ادامه پیدا کرد، درگیریهایی پیش آمد، بعضی کارگران زندانی شدند در این بین جمعی از دانشجویان دانشگاه تهران به اراک سفر کردند و با خود کارگران دیدار کردند. البته به دانشجو اجازه ندادند ورود پیدا کنند اما برای دلگرمی به دیدار کارگران رفتند بعد از آن با نماینده شهر اراک دیدار کردند و آنجا مطالبات را به گوش نمایندگان رساندند. در نماز جمعه شهر اراک نیز یک تجمعی برگزار شد و آنجا نیز دانشجویان اعتراضاتشان را به همراه کارگران بیان کردند.
به مرور سعی کردیم به ریشه موضوع نگاه کنیم، برای این کار سلسله جلساتی با کارشناسان اقتصادی برگزار کردیم برخی نظرات بر این بود که همین سیاستهای دولت ادامه پیدا کند. برخی میگفتند کلاً خصوصی سازی دیگر بسته بشود و کلاً برگردد به دولت. برخی نیز معتقد بودند که سیاست گذاری ها یک بازنگری صورت بگیرد که به نظر ما همین بهترین گزینه است. این دستوری است که رهبری نیز سال ۹۵ به مجمع تشخیص مصلحت نظام مبنی بر لزوم بازنگری در سیاستهای کلی نظام ارائه کرده بودند.
در دیداری که با نمایندگان مجلس داشتیم، آنها نیز معتقد بودند که سیاستهای کلی یک سری ابهامات و اشکالات دارد و همان موارد اشتباه نیز به نحو غلطی اجرا شده است، با توجه به روند واگذاریها، این واگذاری اگر دوباره نیز اتفاق بیافتد، به احتمال زیاد این مشکل باز هم به وجود میآید بنابراین مطالبه اصلی این است که یک بازنگری در سیاستهای کلی اصل ۴۴ به وجود بیاید.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از سازمان خصوصی سازی، علیرضا صالح، گفت: با هدف ایجاد شفافیت و نظارت مطلوب بر روند صدور مجوزات سازمان خصوصیسازی به شرکتها و خریداران و کنترل انطباق کیفیت اقدامات صورت گرفته با مشخصات مجوز صادر شده، سامانه هوشمند صدور و پیگیری مجوزات الکترونیک طراحی شده و به زودی رونمایی میشود.
رئیس سازمان خصوصیسازی با اعلام این خبر اظهار کرد: «طرح جامع توسعه زیرساختهای دولت الکترونیک با هدف افزایش شفافیت فعالیتهای این سازمان و نظارت هر چه مطلوبتر بر عملکرد سازمان، شرکتها و خریداران در حال برنامه ریزی و اجرا بود و طی دو ماه آینده اولین گام در این طرح عملیاتی خواهد شد.»
وی تصریح کرد: «در حال حاضر شرکتهایی هستندکه در آنها سهام کنترلی واگذار شده و خریداران تا زمان انتقال قطعی مالکیت، برای انجام پارهای از فعالیتهای خود، ملزم به اخذ مجوز از این سازمان هستند و از آنجایی که تکمیل فرایند واگذاری شرکتهای دولتی و یا در دست واگذاری ممکن است چندین سال به طول انجامد، پیاده سازی نظامی متمرکز و یکپارچه (هوشمند) که بتواند این مجوزات را از ابتدا تا انتها رصد و پیگیری نماید در دستور کار این سازمان قرار گرفت.»
به گفته رئیس کل سازمان خصوصیسازی «این سامانه به گونهای طراحی شده که علاوه بر رصد کامل فرآیند درخواست تا صدور یک مجوز، اقدامات صورت گرفته پس از صدور مجوز را نیز تا انتها رصد نماید. این مجوزها که بر اساس قانون بیشتر در حوزههای ثبت تغییرات حقوقی شرکت، تغییرات در وضعیت مالکیت بر اموال و تعهدات مالی شرکت سهامی باشند در همکاری با سایر سازمانها و نهادهایی چون بانک مرکزی و سازمان ثبت شرکتها پایش خواهد شد تا اطمینان حاصل آید که اقدامات انجام شده با مشخصات مجوزات صادر شده مطابقت کامل داشته باشد.»
به گزارش خبرنگار مهر، شرکت هپکو اراک از جمله صنایع استراتژیک کشور به شمار میآید که تا کنون نقش بسزایی در توسعه عمران و سازندگی کشور ایفا کرده است. شرکتی که سالیانی بازوی اجرایی دولت در عمران و آبادانی کشور به شمار میرفت هم اکنون با مشکلات عدیده ای دست و پنجه نرم میکند. مشکلاتی که عمدتاً بعد از واگذاریهای غیر اصولی ایجاد شده و هم اکنون نیز میتواند شرکت را بیش از پیش دچار مشکل کند.
تسهیلات معوق و ربح مرکب وامها، حقوق معوق کارکنان، کاهش شدید سفارش گیری، مجوز واردات ماشین آلات مشابه تولید داخل و ماشین آلات مستعمل، نبود سرمایه در گردش کافی، مشکلات تأمین قطعات و مواد اولیه تولید و از این قبیل موارد، اجازه فعالیت را مانند گذشته به این شرکت نمیدهد و این شرکت را به موتور تولید بدهی تبدیل کرده است که با گذشت هر روز بر بدهیهای این شرکت افزوده میشود. بخش قابل توجهی از این مشکلات ناشی از حاکمیت مدیریت نادرست در شرکت است که با انجام واگذاریهای غلط اتفاق افتاد.
هم اکنون پس از دوبار واگذاری ناموفق (یکبار در سال ۱۳۸۵ به شرکت واگن سازی کوثر و بار دوم با اقساط بلند مدت به شرکت هیدرواطلس)، این شرکت در تاریخ ۲۸/۰۶/۱۳۹۸ به دستور ریاست جمهور برای بازگشت به دولت، به صورت موقت جهت تعیین تکلیف به سازمان خصوصی سازی منتقل شده است.
ابلاغ شرایط واگذاری پس از انتقال سهام
اوایل خرداد ماه، نامهای از طرف رئیس سازمان خصوصی سازی به سرپرست وزارت صمت، مبنی بر «واگذاری بدون پیش شرط شرکت هپکو و تمامی شرکتهای متعلق به آن با حفظ کلیه حقوق مرتبط، به سازمان گسترش و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) با اعمال حق مالکیت» منتشر شد و در آن از تاریخ ۰۶/۰۳/۱۳۹۹ شرکت هپکو را متعلق به ایمیدرو معرفی کرد. نامه مذکور موید قطعی بودن انتقال سهام و مالکیت شرکت به وزارت صمت و سازمان ایمیدرو است.
از قرار معلوم به جهت تسریع در امور، ابتدا سهام هپکو منتقل میشود و پس از انجام انتقا ل، شرط و شروط واگذاری در دولت بررسی و به ایمیدرو ابلاغ خواهد شد. هرچند گفته شده این انتقال موقت و در جهت حل مشکلات و اصلاح ساختار شرکت خواهد بود ولی مشخص نیست چرا باید شرط و شروط واگذاری پس از انتقال سهام ابلاغ شود.
با اینکه ایمیدرو یک سازمان توسعهای است اما در مقاطعی دچار مشکلات مدیریتی شده و به واسطه این مشکلات بسیاری از طرحهای توسعهای کشور در زمینه اکتشاف و بهره برداری متوقف، یا پیشرفت آنها با کندی مواجه شد. علاوه بر این، نکته قابل توجه در این خصوص امکان واگذاری ایمیدرو به صورت سهامی عام در بورس اوراق بهادار در آینده نزدیک است، خبری که چندی پیش از طرف مدیرعامل ایمیدرو مطرح شد و با توجه به مشکلات کلان دولت در بودجه سال ۱۳۹۹ و روند فعلی واگذاری شرکتهای تحت مدیریت دولت، بسیار نزدیک تلقی میشود.
زمین با ارزش، پاشنه آشیل تولید در هپکو
از طرفی در واگذاریهای پیشین شرکت هپکو، که از خریداران تضمینهایی برای حفظ اشتغال و تولید صورت گرفته بود و شروطی برای عمل به تعهدات آنها وجود داشت، مشاهده شد که پس از مدتی رویکرد مدیران شرکت از اهمیت رونق تولید به سو استفاده از زمینهای شرکت و سرمایه گذاری در بخشهای غیر مرتبط با فعالیت شرکت، تبدیل شد. در واقع زمینهای با ارزش شرکت پاشنه آشیل کاهش تولید آن شده و تولید را از اولویتهای شرکت هپکو خارج کرد.
انتقال هپکو به ایمیدرو ابهام دارد
واگذاری هپکو به یک سازمان توسعهای نظیر ایمیدرو بدون تعیین سازکاری شفاف و اصولی، آینده شرکت هپکو را با ابهام مواجه خواهد کرد. سازمان ایمیدرو یا هر سازمان دولتی دیگر که مدیریت شرکت هپکو را به عهده خواهد گرفت باید قبل از واگذاری برنامههای کوتاه مدت و بلند مدت خود را برای احیای شرکت به دولت و سهامداران ارائه کند تا براساس این برنامه و عملکرد مدیریتی، مورد ارزیابی قرار گیرد. کارکنان شرکت و سهامداران انتظار دارند بعد از گذشت بیش از یک سال و نیم بلاتکلیفی بهترین تصمیم برای این شرکت گرفته شود و هپکو به رونق گذشته بازگردد.
چنانچه در متن خبر هم مشخص است چنین جملهای از طرف معاون سازمان خصوصی سازی در گفتگو با خبرگزاری مهر عنوان نشده و این جمله صرفاً سو برداشت خبرنگار از این مصاحبه بوده است. در این مصاحبه به دلایل مختلفی که باعث شده این افراد از ثبت نام نهایی باز بمانند تاکید شده و هرگز چنین جملهای عنوان نشده است.
همانگونه که قبلاً هم بارها اعلام شده است در زمان ثبت نام و شناسایی مشمولان سهام عدالت در دهه ۸۰ به دلایل مختلف، برخی از مشمولانی که فرآیند اولیه ثبت نام را انجام داده بودند در لیست نهایی سهام عدالت قرار نگرفتند، در آن زمان سیستم اطلاعاتی استانها به صورت «دایالآپ» با سیستم مرکزی ارتباط داشت و همین نقص باعث شد تا اطلاعات بخشی از مشمولان وارد سیستم نهایی نشود. علاوه بر این برخی از تعاونیها برای ارسال اطلاعات مشمولان به ستاد مرکزی سهام عدالت باعث شد تا تعدادی از افراد مشمول نهایی نشوند.
و با توجه به اینکه اطلاعات مشمولان سهام عدالت از سال ۱۳۸۵ الی ۱۳۹۱ از سوی شرکتهای تعاونی سهام عدالت به صورت متناوب برای سازمان خصوصی سازی ارسال شده و بعضاً مراحل ثبت نهایی آن دنبال نشده است برخی افراد از لیست نهایی جا مانده اند، لذا این جمله که قصور تعاونیها باعث شده افراد ثبت نهایی نشوند قویاً تکذیب میشود.
لازم به ذکر است بر همین اساس و با توجه به تقاضای انبوه جاماندگان، اقدامات همزمانی در دولت و مجلس برای تعیین تکلیف این بخش از جامعه در حال انجام است. در همین راستا سازمان خصوصی سازی در حال رایزنی برای پوشش دوباره افراد جا مانده از سهام عدالت است و در صورتی که دولت یا مجلس در این زمینه و از مجاری قانونی طرحی را به تصویب برسانند امکان اعطای سهام عدالت به این جاماندگان وجود خواهد داشت و تاکید میشود سازمان خصوصی سازی صرفاً مجری طرح توزیع سهام عدالت است.