برچسب: رابطه والدین و فرزندان

آنچه از تأثیر طلاق بر فرزندان بهتر است بدانیم

نازنین اخوان :  به هرحال، هر انتخابی که داشته باشید، چه باهم بمانید و زندگی پرتنشی داشته باشید و چه راه زندگیتان را از هم جدا کنید، فرزندانتان به شدت تحت تأثیر تغییرات قرار خواهند گرفت.

در کنار تمام مسائلی که ذهن والدین را مشغول می‌کند، از شرایط زندگی و موقعیت اجتماعی آینده گرفته تا محل زندگی، مهم‌ترین دل مشغولی، واکنش فرزندان و اثرات طلاق بر آن‌هاست.

حال می‌خواهیم ببینیم که اثر طلاق بر فرزندان یک خانواده چه خواهد بود؟ محققان عقیده دارند که این اثرات تا حد زیادی به شرایط زندگی بستگی دارد. با وجود این که طلاق والدین شرایط سخت و استرس‌زایی برای کودکان دارد، بعضی کودکان راحت‌تر از دیگران به شرایط عادت کرده و با آن وفق پیدا می‌کنند.

والدین نیز می‌توانند با انجام اقدامات خاصی، به بهبود وضعیت زندگی و رفع استرس فرزندشان کمک کنند.

یک سال اول، بعد از طلاق، سخت‌ترین و پرچالش‌ترین دوره است

رئیس انجمن مددکاری اجتماعی ایران، سید حسن موسوی چلک در گفت و گو با ایسنا گفت: اگر فراوانی طلاق را بررسی کنیم باز هم شاهد روند افزایشی داشته و نرخ ازدواج نیز بین ۱۱ تا ۱۳درصد کاهش را نشان می‌دهد.

موسوی چلک اضافه کرد: همچنان طلاق در ایران بیش از ۶ درصد رشد دارد. به ازای هر ۳.۴ تا ۳.۵ ازدواج، یک طلاق به وقوع می‌پیوندد. الان نسبت طلاق به ازدواج به حدود ۲۴ رسیده که قبلا ۲۲ بود.

همانطور که انتظار می‌رود، کودکان در سال‌های اول و دوم بعد از طلاق، بیشترین کشمکش درونی را تجربه می‌کنند. آن‌ها به شدت در معرض استرس، خشم، اضطراب شدید و ناباوری قرار می‌گیرند. اما بسیاری از کودکان پس از مدتی با شرایط خو می‌کنند و به زندگی عادی برمی‌گردند. اما ممکن است بعضی از آن‌ها هرگز به حالت عادی باز نگردند.

تأثیرات عاطفی طلاق بر کودکان

طلاق، نوعی آشفتگی عاطفی برای تمام اعضای خانواده به همراه خواهد داشت، اما برای کودکان ممکن است ترسناک، گیج کننده و آزار دهنده باشد.

• در سنین پایین‌تر، برای کودکان قابل درک نیست که چرا باید مدام بین خانه پدر و منزل مادرشان در حال رفت و آمد باشد. حتی ممکن است به این نتیجه برسند که اگر والدینشان می‌توانند از دوست داشتن یکدیگر دست بکشند، روزی فرزندشان را نیز دیگر دوست نخواهند داشت.
• بچه‌هایی که در سن مدرسه رفتن هستند، ممکن است دچار عذاب وجدان شده و خود را در طلاق والدینشان مقصر بدانند. آن‌ها فکر می‌کنند که سرپیچی‌هایی که در گذشته مرتکب شده‌اند یا خواسته‌هایشان علت اصلی جدا شدن پدر و مادرشان است.
• نوجوانان اغلب در مقابل خبر طلاق والدینشان و اثرات ناشی از آن، دچار احساس خشم می‌شوند. ممکن است یکی از والدین را به شدت سرزنش کنند یا هر دو را بخاطر آشوب به وجود آمده آزرده خاطر کنند.

البته که شرایط زندگی افراد متفاوت است اما اگر طلاق به کاهش مشاجره و آسیب‌های روحی اعضای خانواده کمک کند، مسلما راه مناسبی است و کودکان نیز از میدان آشوب والدین نجات پیدا خواهند کرد.

شرایط استرس‌زایی که طلاق به همراه خواهد داشت

طلاق اغلب منجر می‌شود که کودکان نتوانند هر روز با پدر یا مادرشان در ارتباط باشند. کاهش ارتباط کودک با پدر یا مادر، به پیوند کودکان و والدین آسیب می‌رساند.

علاوه بر این، ارتباط کودکان با والدی که سرپرستی‌شان را به عهده گرفته است نیز تحت الشعاع قرار می‌گیرد. به همین سبب سرپرستی کودکان بعد از طلاق با حجم زیادی استرس همراه خواهد بود که ممکن است میزان حمایت‌گری والدین به شدت کاهش دهد. گاهی تنش زیادی که بین فرزند و سرپرستش به وجود می‌آید، حتی نظم و انضباطی که والد برای زندگی فرزندش در نظر می‌گیرد را بی بها می‌سازد.

برای بعضی از کودکان، این طلاق نیست که سخت و طاقت‌فرساست، بلکه نقل مکان برای تغییر محل زندگی که در بیشتر موارد با تغییر مدرسه و محل تحصیل نیز همراه است، برای کودکان بسیار چالش برانگیز خواهد بود.

مشکلات مالی نیز یکی دیگر از معضلات طلاق والدین است.

ازدواج مجدد و سازگاری‌های بعد از آن

بعد از جدایی، ممکن است والدین فرصتی برای ازدواج پیدا کنند و این مسأله اغلب زندگی فرزندان را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. علاوه بر پذیرش شخص دیگری در کنار پدر یا مادر، ممکن است نیاز باشد کودکان با حضور خواهر یا برادر ناتنی نیز کنار بیایند که به هرحال دشواری‌های خود را خواهد داشت.

طلاق ممکن است اثرات زیادی بر سلامت فکری کودکان داشته باشد

گاهی طلاق سلامت ذهنی کودکات را تحت تأثیر قرار می‌دهد. فارغ از سن، جنسیت و فرهنگ، مطالعات نشان می‌دهند که فرزندان طلاق، بیشتر از دیگران با مشکلات روانشناختی روبرو خواهند شد. اختلالات و مشکلاتی که در خصوص انطباق پذیری کودکان با شرایط جدید به وجود خواهد آمد، ممکن است بعد از چند ماه حل شود اما معمولا آمار اضطراب و افسردگی در کودکان طلاق بسیار زیاد است.

گاهی طلاق موجب بروز مشکلات اخلاقی کودکان خانواده می‌شود

رفتارهای تنشی در کودکان طلاق بسیار شایع است و آن‌ها اغلب بیشتر از کودکانی که در یک خانواده عادی و بدون تنش زندگی می‌کنند دچار مشکلات رفتاری و تندی اخلاق می‌شوند.

طلاق والدین ممکن است بر تحصیلات فرزند خانواده اثر داشته باشد

مطالعات نشان می‌دهد که کودکان طلاق نمرات کم‌تر و عملکرد ضعیف‌ترین نسبت به دیگر دانش‌آموزان دارد و در سنین بالاتر، درصد ترک تحصیل بین این افراد بیشتر از دیگران است.

طلاق والدین، ریسک‌پذیری فرزندان را افزایش می‌دهد

نوجوانانی که پدر و مادرشان طلاق گرفته‌اند، گاهی بیشتر از دیگران دست به رفتارهای پر خطر می‌زنند و مصرف مواد مخدر بین این افراد شایع‌تر است. در ایالت متحده آمریکا، نوجوانانی که فرزند طلاق هستند، از سنین پایین‌تری به مصرف الکل، ماریجوانا، تنباکو و قرص‌های اعتیاد آور روی می‌آورند.

مشکلاتی که تا بزرگسالی همراه کودکان خواهد بود

برای عده‌ای از کودکان، مشکلات روانشناختی ناشی از طلاق والدین، دراز مدت خواهد بود. بعضی مطالعات طلاق والدین و مشکلات روانشناختی در بزرگسالی را مرتبط می‌دانند.

تحقیقات زیادی حاکی از آن هستند که طلاق پدر و مادر بر کاهش شانس موفقیت فرزندان در بزرگسالی در حوزه‌های مختلف از جمله تحصیل، کار و روابط عاطفی، اثر خواهد گذاشت. حتی ممکن است احتمال طلاق در بزرگسالانی که در کودکی شاهد طلاق والدینشان بوده‌اند بیشتر باشد.

اگر در آستانه جدایی از همسرتان هستید، برای این که آسیب‌های وارده به فرزندتان را به حداقل برسانید، این نکات را رعایت کنید:

• با همسر سابقتان رفتار صلح‌آمیز داشته باشید

تنش بین والدینی که در آستانه جدایی قرار می‌گیرند، استرس کودکان خانواده را به شدت افزایش می‌دهد. رفتارهای تند و خشونت‌آمیز والدین، موجب افزایش مشکلات رفتاری فرزندان خانواده در بزرگسالی خواهد شد پس سعی کنید رفتار آرام و صلح‌آمیزی با همسر سابقتان داشته باشید و رفتار و گفتارتان را مقابل کودکان کنترل کنید.

• کودکان را مجبور به انتخاب نکنید

هرگز کودکانتان را مجبور نکنید بین شما و همسر سابقتان قرار بگیرند. این که برای انتخاب بین والدین یا رد و بدل کردن پیغام به فرزندانتان فشار بیاورید، اصلا رفتار صحیح و مناسبی نیست. در کودکانی که به این رفتارها مواجه می‌شوند، آمار افسردگی و اضطراب بسیار بالاست.

• رابطه سالم و به دور از تنشی با فرزندتان داشته باشید

ارتباط مثبت، روابط گرم و صمیمی و کاهش تنش بین فرزند و والدین به کودکان کمک می‌کند که راحت‌تر و سریع‌تر با طلاق کنار بیایند. با این رفتار احتمال ابتلا به افسردگی در فرزندان خانواده کاهش یافته و به حفظ عزت نفسشان کمک می‌شود.

• سعی کنید متناسب به سن و شرایط فرزندتان، قوانینی برای زندگیتان تنظیم کنید.
• تلاش کنید که با فرزند نوجوانتان رابطه صمیمی‌تری داشته باشید

برای این که بهتر بتوانید بر زندگی نوجوانان نظارت داشته باشید، بهتر است بیشتر به آنها توجه کنید و ببینید با چه کسانی وقت می‌گذرانند.

• به فرزندتان قوت قلب بدهید

کودکانی که به توانایی‌هایشان شک دارند، به شدت تحت تأثیر تغییرات قرار می‌گیرند چرا که خودشان را قربانی می‌دانند و بیشتر از دیگران دچار مشکلات روحی روانی می‌شوند. به فرزندتان یاد بدهید که اگرچه کنار آمدن با طلاق کار سختی است اما او قدرت آن را دارد که با این مسأله کنار بیاید.

در کنار تمام اقداماتی که برای حفظ آرامش فرزندتان انجام می‌دهید، به سلامت و کاهش استرس خودتان نیز توجه کنید و در صورت نیاز به یک متخصص مراجعه کنید.

اگرچه طلاق برای همه اعضای خانواده شرایط سختی را ایجا د می‌کند، اما گاهی با هم ماندن والدینی که به شدت بایکدیگر نزاع و جنگ دارند، بیشتر از طلاق به سلامت روانی و گاهی جسمی کودکان آسیب می‌زند.

در صورتی که برای حفظ سلامت روحی و جسمی فرزندتان و وفق یافتن او با شرایط زندگی جدید به مشکل برخوردید، حتما به یک روانشناس متخصص مراجعه کنید تا به شما در این روند کمک کند.

برداشتی از Very Well Family

۴۲۴۲

نوع برخورد با کودک لجباز را جدی بگیرید

 

رقیه نوری پور لیاولی روانشناس و مشاور خانواده، در خصوص چگونگی برخورد با کودکی که می‌خواهد با جیغ و گریه به خواسته‌هایش برسد، گفت: در برخورد با این رفتار کودک، به هیچ وجه نباید به جیغ‌های او اعتنا کرد.

او افزود: وقتی یک کودک با جیغ‌زدن یا پرخاشگری به خواسته‌های خود می‌رسد، می‌آموزد که این رفتار را تکرار کند و اگر پدر و مادر به جیغ زدن فرزندان خود توجه کنند، این رفتار را در او تقویت می‌کنند.

نوری پور با بیان اینکه در چنین وضعیتی باید از تکنیک نادیده گرفتن استفاده کرد، افزود: یعنی در کنار او هستیم، اما نه به او نگاه می‌کنیم و نه با او حرف می‌زنیم، فقط خودمان را مشغول می‌کنیم، بدون اینکه با او ارتباط برقرار کنیم. در چنین شرایطی کودک متوجه می‌شود بدون ارتباط با پدر و مادر، هیچ لذتی برایش وجود نخواهد داشت و اگر این کار را ادامه دهیم، او رفتار ناپسند خود را ترک می‌کند.

این روانشناس گفت: در کنار نادیده گرفتن، باید به تقویت رفتارهای مثبت کودک هم توجه کنیم، تا میزان پرخاشگری او کم شود. همچنین باید کاری کنیم که کودک حس کند راه دیگری نیز وجود دارد که می‌تواند به پدر و مادرش نزدیک شود و با داد و فریاد به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد.

۴۲۴۲

چه کنیم فرزندان‌مان با هم کارد و پنیر نباشند؟

 

رقیه نوری پور لیاولی روانشناس و مشاور، در خصوص ایجاد یک رابطه خوب بین فرزندان در خانواده گفت: این مسئله یکی از نگرانی‌های والدینی است که بیش از دو فرزند دارند.

او افزود: فرزندان یک خانواده در ارتباط با خواهر و برادر خود مهارت‌های اجتماعی-شناختی یاد می‌گیرند. همچنین در ابعاد مختلف مثل هوش پیشرفت می‌کنند.

این روانشناس گفت: خواهران و برادران به صورت مستقیم رفتارهای یکدیگر را الگو قرار می‌دهند و در رشد هم تأثیر می‌گذارند.

نوری پور ادامه داد: هنگامی که فاصله سنی بین فرزندان ۴_۵ سال باشد، احتمال مثبت بودن رابطه‌ آن‌ها بیشتر خواهد بود. همچنین اگر والدین در ارتباط با فرزندان خود تبعیض قائل شوند، به عنوان مثال با فرزند کوچکتر مهربان‌تر باشند، رابطه‌ فرزندان آن‌ها مثبت نخواهد بود.

او با بیان اینکه روابط بین اعضای خانواده در روابط بین خواهر و برادران تأثیرگذار است، افزود:‌ بر اساس تحقیقات انجام شده اگر فرزندان خانواده‌ای با والدین خود ارتباط مثبت و سازنده داشته باشند، تنش بین خواهر و برادر کمتر می‌شود و ارتباط مناسب بین آن‌ها شکل می‌گیرد.

این روانشناس تاکید کرد: به صورت کمی رابطه بین خواهر و برادر انواعی دارد که می‌توان به شخصیت مراقبت (از یکدیگر مراقبت می‌کنند)، مبارز (رقابت و مشاجره می‌کنند)، جستجوگر (به دنبال کارهای جدید هستند)، عاشق (احساس صمیمیت دارند)، شوخ (بازیگوش هستند) و غیره اشاره کرد.

نوری پور با اشاره بر اینکه والدین در جهت بهبود رابطه‌ فرزندان خود باید به یکدیگر احترام گذارند، اضافه کرد: احترام گذاشتن والدین به یکدیگر کمک می‌کند فرزندان از والدین خود الگوبرداری خوبی داشته باشند و به عنوان یک فرد محترم یاد کنند.

او گفت: والدین باید فرزندان خود را تشویق کنند، در عین حال که با خواهر و یا برادر خود صمیمی هستند، به یکدیگر احترام گذارند. همچنین والدین نباید به صورتی رفتار کنند که فرزندان آن‌ها احساس کنند که مورد تبغیض قرار گرفته‌اند.

این روانشناس با بیان اینکه والدین قبل از دخالت در روابط میان فرزندان باید درباره عواقب و ارتباط آن‌ها سنجیده عمل کنند، گفت: ممکن است فرزندان مهارت‌های لازم برای حل مسائل خود را نداشته باشند، بنابراین والدین می‌توانند به عنوان معلم و آموزش دهنده در زمان درگیری ایفای نقش کنند.

نوری پور افزود: هنگامی که والدین در درگیری فرزندان دخالت می‌کنند، نباید طوری رفتار کنند که یکی از آن‌ها احساس کند از طرف دیگری طرفداری می‌کند، به همین دلیل لازم است که والدین در این زمینه کاملا نسبت به مسائل روانشناختی آگاه باشند.

او تاکید کرد: والدین باید به فرزندان خود آموزش دهند هنگام مشاجره با خواهر و برادر خود، بدون فکر و هیجانی واکنش نشان ندهند و آرامش خود را حفظ کنند.

این روانشناس گفت: لازم است والدین برای فرزندان خود وقت گذارند تا فرزندشان احساس کند فرد مهم در زندگی والد خود است، در این صورت والدین بهتر می‌توانند در موقعیت‌های مختلف فرزندان خود را تغییر دهند.

نوری پور با اشاره به اینکه برخی از والدین تنیبه گروهی را برای کاهش اختلافات بین فرزندان مناسب می‌دانند، گفت: هنگامی که فرزندان به اختلافات خود ادامه دهند، والدین همه‌ آن‌ها را محروم و تنبیه می‌کنند.

این روانشناس ادامه داد: والدین باید با فرزندان در خصوص انتظاراتی که دارند صحبت کنند، همچنین والدین باید بدانند که فرزندانشان با یکدیگر فرق دارند و مساوات به معنی رفتار مشابه با همه فرزندان نیست، بلکه والدین باید با توجه به ویژگی‌های هر یک از فرزندانشان با آن‌ها رفتار کنند.

۴۷۲۳۴

با وجود تمام پیشرفت‌های حاصل شده در علم باروری و امکان فریز کردن تخمک و اسپرم، باید به این نکته مهم توجه داشته باشید که سن مناسب برای بچه‌دار شدن، بسیار زودتر از زمانی است که شما تصور می‌کنید.

طی ۳ دهه گذشته، متوسط سن والدین در جهان افزایش یافته است. پیشرفت‌های حاصل شده در علم باروری (و درمان ناباروری) به ویژه روش‌هایی مانند فریز کردن اسپرم یا تخمک، این امکان را برای زوج‌ها فراهم کرده است تا حتی در سنین بالای ۴۰ سال نیز بتوانند صاحب فرزند شوند.

درحال حاضر، شرکت‌های بزرگی مانند اپل، فیسبوک و گوگل امکان فریز کردن تخمک یا اسپرم را در قالب خدمات مراقبت‌های بهداشتی برای کارمندان خود فراهم کرده‌اند.

اما با وجود فراهم شدن امکان فریز کردن تخمک و اسپرم، باید به چند سوال مهم در این زمینه پاسخ داد: آیا کودک متولد شده با این روش سالم خواهد بود؟ آیا امکان بارداری با استفاده از تخمک / اسپرم فریز شده وجود دارد؟ هزینه این کار چقدر است؟

افزایش سن والدین و افزایش خطر بیماری‌های ژنتیکی و عصبی

نتایج تحقیقات مختلف نشان‌ می‌دهند، کودکانی که از مادران بالای ۳۵ سال و پدران بالای ۴۵ سال متولد می‌شوند، در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری‌های ژنتیکی و اختلالات عصبی مانند اسکیزوفرنی و اوتیسم قرار دارند که می‌تواند بر کیفیت زندگی فرزند تأثیر نامطلوب داشته باشد.

در عین حال، زوج‌هایی که در سنین بالا تصمیم به بچه‌دار شدن می‌گیرند، اغلب به روش‌های کمک باروری از جمله IVF نیاز پیدا می‌کنند که این مسأله با افزایش خطر زایمان زودرس یا وزن کم نوزاد هنگام تولد در ارتباط است. همچنین، کودکانی که با روش IVF به دنیا می‌آیند، با خطر بالاتر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی در سال‌های آتی زندگی مواجه هستند.

پزشکان تأکید می‌کنند، اگر زوج‌ها در سنین جوانی اقدام به فریز تخمک یا اسپرم کنند، می‌توانند خطرهای مرتبط با سن بالا – و نه خطرهای مرتبط با IVF – را کاهش دهند.

مناسب‌ترین سن برای فرزندآوری براساس ساعت بیولوژیکی بدن، برای زنان سن زیر ۳۵ سال و برای مردان سن زیر ۴۰ سال است.

اگر قصد فریز تخمک دارید، باید بدانید که سنین پایین‌تر زمان مناسب‌تری برای این کار است، زیرا در سنین بالای ۳۵ سال، به روش‌های تحریک تخمک‌گذاری نیاز خواهید داشت تا ذخیره تخمک شما به ۸ تا ۱۰ تخمک مورد نیاز برسد و البته این روش (و داروهای مورد نیاز) نسبتا گران است.

اغلب زوج‌ها معمولا پس از یکسال (بدون استفاده از روش‌های پیشگیری) موفق به بارداری می‌شوند؛ اما از هر ۷ زوج، یک زوج با مشکل ناباروری مواجه است و در این بین، سن زوجین نقش مهمی در ناباروری ایفا می‌کند.

از هر ۶ زن ۳۵ تا ۳۹ ساله، یک نفر با مشکل ناباروری مواجه است (۱۶.۶ درصد) و اگر همسر وی نیز بالای ۴۰ سال باشد، این میزان به ۲۵ درصد افزایش پیدا می‌کند.مدلسازی رایانه‌ای از به تأخیر انداختن بچه‌دار شدن نشان می‌دهد، اگر یک خانم ۳۰ ساله، فرزندآوری را تا سن ۳۵ سالگی به تأخیر بیندازد، شانس باردار شدن وی تا ۹ درصد کاهش پیدا می‌کند.

بهترین زمان برای بچه‌دار شدن؟

داده‌های علمی در این زمینه کاملا مشخص هستند: مناسب‌ترین سن برای فرزندآوری براساس ساعت بیولوژیکی بدن، برای زنان سن زیر ۳۵ سال و برای مردان سن زیر ۴۰ سال است.بنابراین، زوج‌ها هرچه زمان بچه‌دار شدن را به تأخیر بیندازند، از شانس کمتری برخوردار بوده و به روش‌های کمک باروری نسبتا پرهزینه نیاز خواهند داشت.

از همین رو، به افزایش آگاهی عمومی در زمینه خطرهای به تأخیر انداختن زمان فرزندآوری نیاز داریم و پزشکان و مشاوران خانواده می‌توانند نقش مهم و تأثیرگذاری در این زمینه ایفا کنند.
۲۳۵۲۳۸