برچسب: خاورمیانه

با وجود تلاش‌های گسترده بانک مرکزی و دیگر بانک‌های دولتی ترکیه برای شکسته نشدن کانال شش لیر، نرخ دلار در آخرین دور از معاملات هفتگی بورس استانبول به ۶.۰۴۸۲ لیر رسید که این نرخ، کمترین نرخ برابری ثبت شده برای لیر از ماه می سال گذشته تاکنون است. شکسته شدن این کانال مقاومتی مهم باعث ایجاد نگرانی در بین معامله گران از ریزش‌های بیشتر لیر شده است.

با وجود قرار گرفتن لیر در کمترین سطح هشت ماه اخیر، این ارز هنوز فاصله با نرخ برابری ۷.۲ به ازای هر دلار دارد که در ماه اوت ۲۰۱۸ به ثبت رسیده بود. معامله‌گران بازارهای ارزی ترکیه احتمال رسیدن لیر به سطوح ثبت شده در ماه اوت را بسیار بعید می دانند. در برابر دیگر ارزهای مهم، هر پوند به ازای ۷.۷۸۱ لیر و هر یورو به ازای ۶.۵۸۲ لیر مبادله شد.

ارزش لیر در سال گذشته در برابر دلار ۱۱ درصد و در سال ۲۰۱۸ نیز ۲۸ درصد کاهش پیدا کرده بود هر چند انتظار می‌رود با توجه به رشد مثبت احتمالی و کاهش تورم، لیر امسال عملکرد بهتری در برابر اسکناس سبز داشته باشد.

از سوی دیگر، ریزش در بازارهای ارزی به بازار بورس نیز کشیده شد تا جایی که شاخص “بیست ۱۰۰” بورس استانبول در آخرین دور از معاملات هفتگی با ریزش ۱.۰۴ درصدی به ۱۲۱ هزار و ۱۵.۱۴ واحد رسید. اکنون ارزش کل نمادهای مورد معامله در این بورس به ۸۳۷.۲ میلیارد لیر ( ۱۴۰ میلیارد دلار) رسیده و حجم روزانه مبادلات نیز به طور متوسط حدود ۲ میلیارد دلار است.

با این حال برات آلبایراک، وزیر خزانه داری ترکیه روز گذشته اعلام کرد که اقتصاد ترکیه توانایی دستیابی به رشد پنج درصدی در سه ماهه نخست امسال را دارد و شرایط این کشور در حوزه رشد اقتصادی، نرخ تورم و نرخ ارز بهتر از سال گذشته خواهد بود.

۲۲۳۲۲۳

مهدی قمصریان، سخنگوی سازمان برنامه و بودجه کشور گفت: یارانه نقدی فردا شب به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود. یارانه بهمن ۱۰۸ امین مرحله یارانه نقدی و به ازای هر نفر ۴۵۵۰۰ است.او گفت: عیدی کارکنان دولت با حقوق بهمن ماه واریز می‌شود.

گفتنی است، حقوق کارکنان دولت از بازه زمانی ۲۶ تا ۳۰ هر ماه واریز می‌شود.

۲۲۳۲۲۳

حسن حضرتی گفت: تاکنون حدود ۱۳ هزار تشکیل پرونده فروش عرصه واحدهای مسکن مهر پردیس را به ارزش بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان داشته‌ایم.

وی ادامه داد: بر اساس تفاهمنامه‌ای که با بانک مسکن امضا شده،‌۲۰ میلیون تومان وام جعاله برای افرادی که عرصه مسکن مهر را خریداری کرده‌اند، پرداخت می‌شود.

وی بیان کرد:‌ از سوی دیگر فروش ویژه‌ای را برای دهه مبارک فجر در نظر گرفته‌ایم؛ بر این اساس ۳۰ درصد تخفیف در خرید نقدی عرصه برای مالکان اعمال می‌شود و مابقی قیمت عرصه را طی مدت یکسال پرداخت خواهند کرد.

مدیر اجرایی واگذاری عرصه مهر پردیس یادآور شد: همچنین روال سابق خرید عرصه مسکن مهر به صورت اقساط ۵ ساله را داریم که مالکان می‌توانند ۲۰ درصد قیمت کارشناسی را پرداخت کنند. این نوع خرید بدون سود بانکی است، البته دیگر تخفیف ۳۰ درصدی را در خرید نقدی ندارد.

حضرتی گفت: البته بر اساس مجوز هیئت مدیره می‌توانیم در این نوع خرید عرصه نیز ۱۵ درصد تخفیف اعمال شود. پس از خرید سند ۵ برگی عرصه برای واحدهای مسکن مهر از سوی شرکت عمران پردیس صادر خواهد شد.

۲۲۳۲۲۳

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، گزارش‌ها از وضعیت بازار سرمایه حاکی از آن است که از ابتدای امسال تاکنون شاخص کل بورس با جهشی خیره‌کننده، از ارتفاع ۱۷۸ هزار و ۶۵۹ واحد به ارتفاع ۴۲۷ هزار و ۱۳۹ واحد رسیده است؛ این یعنی رشدی در حدود ۱۴۹.۵ درصد. شاخص بازار اول نیز در این بازه زمانی از رشد ۱۸۸ هزار و ۱۸۱ واحدی برخوردار بوده و شاخص بازار دوم رشد ۵۷۰ هزار و ۷۸۹ واحدی را ثبت کرده است؛ به عبارتی، بازار اول ۱۴۰.۵ درصد و بازار دوم ۱۶۵.۳ درصد رشد داشته است.

در این میان، گزارش‌ها حاکی از آن است که در مدت ۲۱۰ روز معاملاتی، تعداد ۹۳۲ میلیارد و ۱۹۰ میلیون سهم و حق تقدم به ارزش ۳۷۸ هزار و ۹۶۳ میلیارد تومان در ۸۷ میلیون و ۹ هزار و ۸۶۷ دفعه مورد در بورس اوراق بهادار معامله قرار گرفته است.

با توجه به این اعداد و ارقام و بازدهی‌ای که تاکنون بازار سرمایه داشته است، تحلیلگران اقتصادی معتقدند در صورتی که بورس تهران بتوان سطوح فعلی نماگرها را حفظ کند، سال ۹۸ به عنوان بهترین سال در تاریخ این بازار ثبت خواهد شد. این در شرایطی است که جهش بورس در فضایی رقم خورده که رشد اقتصادی منفی و تورم نیز بالای ۳۰ درصد و در حدود ۳۸.۶ درصد گزارش شده است.

روزانه چقدر نقدینگی جدید وارد بورس می‌شود؟

واقعیت حال حاضر بورس تهران، جهت‌گیری قیمت‌ها با اهرمی تحت عنوان پول است. پول‌هایی که در عدم جذابیت بازارهای موازی و به انگیزه کسب سودهای چند صد درصدی در کوتاه‌ترین زمان ممکن، سرمایه‌گذاری در بازار سهام را برگزیده و روانه گردونه معاملات این بازار شده‌اند. شرایطی که سبب شده تا ارزش معاملات هزار میلیارد تومانی که در دو سال اخیر رویایی برای فعالان بازار سهام بود، این روزها درحال نزدیک شدن به ۵ هزار میلیارد تومان باشد و دیگر رکوردزنی‌های متوالی در این بازار به امری طبیعی تبدیل شود.

در این شرایط اما دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری در این خصوص معتقد است؛ روزانه نزدیک به یک‌هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان نقدینگی جدید وارد بورس می‌شود. به گفته سعید اسلامی، اکنون باید بازار را از نظر ارزش معاملات مورد بررسی جدی قرار داد اما تا زمانی که بازارهای جایگزین در رکود به سر می‌برند و فقط یک بازار در مسیر افزایش ارزش قرار می‌گیرد، می‌تواند باعث ایجاد یک حباب جدی در بازار شود.

این کارشناس بازار سرمایه عنوان می‌کند: ورود حجم گسترده‌ای از نقدینگی به بازار سرمایه ضمن افزایش ارزش پایه، زمینه ورود چند شرکت جدید به بورس، افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها را فراهم می‌کند، بنابراین با این شرایط است که ارزش بازار به صورت نگران کننده افزایش نمی‌یابد.

به اعتقاد وی، براساس شرایط اقتصاد کنونی در کشور، هر گونه پیش‌بینی برای ادامه روند بازار با چالش روبه‌رو می‌شود و ممکن است با هر تغییر نرخی، مسیر کل بازار تغییر کند. اما چنانچه هیچ یک از بازارهای دیگر با تغییر معاملاتی روبه‌رو نشوند و دولت هم عملیات بازار باز را اجرایی کند، روند صعودی بازار ادامه‌دار و شاخص بورس رشد خواهد کرد.

دنبال سودهای کوتاه‌مدت نباشید

با این وجود، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار اعتقاد دارد که سودآوری بازار سرمایه از بازارهای دیگر بهتر است. به گفته شاپور محمدی، افراد وقتی وارد بازار می‌شوند، نباید کوتاه‌مدت انتظار داشته باشند که از سود سرشاری بهره‌مند شوند، بلکه باید افق خود را سه تا پنج سال انتخاب کنند.

او درباره سرمایه گذاری در بورس می‌گوید: به‌طور کلی با میزان سرمایه کم یا زیاد می‌توان در این بازار فعالیت کرد. بازار سرمایه یک بازار تخصصی است، از این رو ضرورت دارد مردم برای ورود به این بازار آموزش‌های لازم را فراگیرند.

وی متذکر می‌شود: اگر برخی افراد وقت کافی حتی فرصت برای آموزش و تحلیل روزمره بازار را ندارند، می‌توانند از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری وارد بازار سرمایه شوند، چون ریسک صندوق‌ها کنترل شده است.

رییس سازمان بورس در عین حال تاکید می‌کند: نباید به شایعات توجه کرد و توصیه می‌شود شرکت‌ها به اخبار رسمی که در سامانه کدال انتشار می‌یابد، به این آمار و اطلاعات توجه کنند.

فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز اعتقاد دارد؛ در حال حاضر بورس به سمتی هدایت می‌شود که قابل اعتماد باشد و صاحبان منابع خرد و بنگاه‌ها برای تامین خواسته‌های خود بازار سرمایه را به عنوان تکیه گاهی مطمئن تلقی کرده و به آن مراجعه کنند.

سهام خود را نفروشید

در این میان، جواد جمالی نوبندگانی، نماینده مجلس با اشاره به حضور و ورود گسترده سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه، می‌گوید: به طور قطع توجه سرمایه‌گذاران به بازار بورس نتایج مثبتی را برای اقتصاد کشور به دنبال دارد، زیرا جمع‌آوری نقدینگی در بازارهای اقتصادی و انتقال آن به بازار سرمایه موجب کاهش تلاطمات اقتصادی می‌شود.

به اعتقاد وی، در سال‌های اخیر شاهد بودیم که هجوم نقدینگی جامعه به بازارهای اقتصادی موجب بروز تلاطم در بازارهای اقتصادی از جمله ارز، خودرو و مسکن شد، از این رو ساماندهی این سرمایه‌ها در بازار بورس می‌تواند از بروز این مسائل جلوگیری کند.

او با بیان اینکه در تمام بازارهای سرمایه جهان، بورس اقدام به جمع‌آوری سرمایه ریز و خرد می‌کند، متذکر می‌شود: سرمایه‌گذاری در بورس موجب تقویت حوزه اقتصاد و تولید کشور می‌شود، اما تجربه بیانگر این است نگهداری سرمایه‌ها در بانک‌ها تاثیر مثبتی در اقتصاد کشور نداشته است.

این نماینده مجلس تصریح می‌کند: در شرایط کنونی اغلب مردم نسبت به کلیت بازار سرمایه توجیه نیستند، همچنین بسیاری از افراد هنوز اطلاعات دقیقی نسبت به سقوط و صعود شاخص‌های بورس ندارند، بنابر این باید دستگاه‌های متولی نسبت به آموزش لازم متقاضیان اقدام کنند.

۱۷۲۲۳۲۲۵

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از شاتا، حسین مدرس خیابانی در جلسه پیگیری ویژه مسائل و مشکلات پیش روی صادرات کشور که با حضور معاون اقتصادی وزارت امور خارجه، رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، معاون سازمان امور مالیاتی، معاون گمرک جمهوری اسلامی ایران و مدیرکل دفتر صادرات بانک مرکزی و روسای کمیسیون‌های تسهیل صادرات و توسعه کسب و کار اتاق بازرگانی تهران و کمیسیون توسعه صادرات اتاق بازرگانی ایران برگزار شد، گفت: بر اساس اعلام وزارت امور خارجه، ۸۰ درصد از ماموریت‌های سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در سراسر کشور، اقتصادی است و تلاش شده تا این تفکر در سفرای ایران برای انجام اقدامات موثر اقتصادی و به ویژه رشد و توسعه صادرات کشور، پررنگ شود.

قائم‌مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور بازرگانی افزود: وزارت امور خارجه تاکید زیادی مبنی بر این دارد که سفرای جمهوری اسلامی ایران، مسائل اقتصادی را در اولویت اول خود قرار داده و مسیر ورود کالاهای ایرانی به بازارهای هدف صادراتی به ویژه بازار کشورهایی که نمایندگان وزارت امور خارجه در آن حضور دارند، را باز کنند.

وی افزود: صادرکنندگان علیرغم محدودیت‌های بسیار تحریمی، توانسته‌اند ۳۵.۵ میلیارد دلار صادرات داشته باشند که این رقم آن هم در شرایط سختی که نقل و انتقالات بانکی، سیستم بیمه‌ای و حمل و نقل کشور تحریم است، اتفاقی بسیار نادر و مهم به شمار می‌رود.

مدرس خیابانی در ادامه به اعلام آمارهای مرتبط با تجارت خارجی کشور در ده ماهه سال جاری پرداخت و تصریح کرد: بر اساس آمارهای رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران، میزان صادرات کشور ۳۵.۵ میلیارد دلار و واردات ۳۶ میلیارد دلار بوده که در مجموع، تجارت ۷۲ میلیارد دلاری را برای کشور رقم می‌زند؛ این در حالی است که کالاهای صادراتی ایران به ۱۰۰ کشور دنیا صادر می‌شوند. مدرس خیابانی با بیان اینکه رکورد صادرات وزنی کشور به گواه آمارهای گمرک جمهوری اسلامی ایران شکسته شده است، گفت: در ده ماهه ابتدای سال جاری، ۱۱۵ میلیون تن کالا از کشور صادر شده است؛ این در حالی است که در مقابل، واردات کشور ۲۸ میلیون تن بوده؛ اما باید توجه داشت که علیرغم اختلاف شدید آماری میان تناژ کالاهای صادراتی و وارداتی ایران، اما به دلیل اختلاف قابل توجه ارزش میانگین کالاهای صادراتی و وارداتی، میزان صادرات کشور با تناژ چند برابری، تقریبا معادل ارزش واردات کشور است. وی در توضیح این مطلب خاطرنشان کرد: ارزش میانگین کالاهای صادراتی کشور کمتر از ۴۰۰ دلار و ارزش کالاهای وارداتی حدود ۱۲۰۰ دلار در هر تن است که بر این اساس باید تلاش شود که کالاهای با ارزش افزوده بالاتری در بازارهای جهانی عرضه شوند.

مدرس خیابانی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت رفع موانع پیش روی صادرکنندگان خاطرنشان کرد: صادرکنندگان کشور باید در مسیر صادرات خود، کمترین مشکلات را داشته باشند و بتوان با مجموعه تدابیری، مسیر آنها را برای توسعه صادرات هموار کرد؛ به همین دلیل وزارت صنعت، معدن و تجارت تلاش کرده تا با برگزاری کارگروه توسعه صادرات که به صورت مرتب و هفتگی، جلسات خود را صبح هر چهارشنبه تشکیل می‌دهد، مجالی را فراهم آورد تا صادرکنندگان مسائل و مشکلات پیش روی خود را مطرح کرده و بتوان با هماهنگی دستگاههای حاضر در جلسات، تصمیمات سریعی را برای رفع این موانع اتخاذ کرد.

وی افزود: همراهی و هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت با صادرکنندگان در کنار حضور پررنگ نمایندگان بانک مرکزی، گمرک جمهوری اسلامی ایران و سازمان امور مالیاتی سبب شده تا مسیرهای بازگشت ارز صادراتی با مشکلات کمتری نسبت به گذشته مواجه باشد؛ همانطور که ثمره این هماهنگی به نحوی حاصل شده که به گواه آمارهای بانک مرکزی ۷۰ درصد از ارز حاصل از صادرات به کشور بازگشته است که این نشانگر آن است که صادرکنندگان در بازگشت ارز نهایت همکاری را با بانک مرکزی داشته‌اند.

مدرس خیابانی از وزارت امور خارجه درخواست کرد تا مشکلات پیش روی صدور روادید برای تجار و بازرگانان برخی کشورهای هدف صادراتی ایران را از میان بردارد و گفت: در این رابطه به همکاری وزارت امور خارجه به شدت نیاز داریم تا بتوانیم مسیر تعاملات تجار سایر کشورها با صادرکنندگان ایرانی و حضور تجار و بازرگانان سایر کشورها در ایران را هموار نماییم.

وی تاکید کرد: معاونت اقتصادی وزارت امور خارجه به عنوان یک گام اجرایی در مسیر توسعه صادرات و پشتیبانی از صادرکنندگان در بازارهای هدف صادراتی می‌تواند فضایی را به وجود آورد تا با صدور دستورالعمل‌هایی، زمینه‌ای را فراهم آورد تا سفرای جمهوری اسلامی ایران در سایر کشورهای دنیا، بانک اطلاعاتی از تجار ایرانی ساکن در آن کشور، کالاهای وارداتی کشور محل استقرار، میزان پذیرش هیات های تجاری و مواردی از این دست را تدوین کرده و بتوانند زمینه را برای افزایش فعالیت تجار ایرانی در بازارهای هدف صادراتی را فراهم آورند.

مدرس خیابانی گفت: با توجه به اینکه پروسه استقرار رایزنان بازرگانی ایران در سفارتخانه های کشورهای دنیا کاری پیچیده و زمان بر است، از وزارت امور خارجه تقاضا می‌شود تا با نمایندگان تام الاختیار تجاری ایران که قرار است از سوی سازمان‌های تابعه وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق‌های بازرگانی مشترک تعیین و اعزام می‌شوند، نهایت همکاری را به عمل آورد.

همچنین در این نشست، غلامرضا انصاری، معاون اقتصادی وزارت امور خارجه نیز با اعلام آمادگی نسبت به تامین مکان‌هایی خارج از سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در کشورهای دنیا برای استقرار نمایندگان تام الاختیار تجاری ایران، گفت: با توجه به قواعدی که اداره سفارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران در دنیا دارد، امکان استقرار این نمایندگان در سفارتخانه‌ها وجود ندارد، اما این آمادگی اعلام می‌شود تا در مکان‌هایی خارج از سفارتخانه‌ها برای استقرار این نمایندگان نهایت همکاری به عمل آید. وی با بیان اینکه سفارتخانه خانه تجار و بازرگانان ایران و با اغوش باز مسائل صادرکنندگان را می پذیرند افزود: پیشنهاد ما این است که نظر به ضرورت توجه به توسعه صادرات کشور، سال آینده به عنوان سال «رونق صادرات» نامگذاری شود تا بتوان با یک پشتوانه قوی‌تر نسبت به حمایت از صادرات کشور گام برداریم. این در حالی است که باید زمینه امضای توافق‌نامه های تجارت ترجیحی و در گام بعدی تجارت آزاد را هم با سایر کشورهای دنیا فراهم کرد.

انصاری با تاکید بر ضرورت توجه به ظرفیت کشورهای عضو اکو و گروه D۸ گفت: امیدواریم بتوانیم در اجلاس گروه D۸ که اواخر فروردین ماه سال ۹۹ برگزار می‌شود، توافق نامه تجارت ترجیحی با کشورهای عضو این گروه مهم را به امضا برسانیم. انصاری با تاکید بر اینکه عملکرد سفرای کشور باید در قالب فاکتورهای مرتبط با توسعه صادرات کالاهای ایرانی به کشورهای دنیا مورد ارزیابی واقع شود، افزود: عملکرد سفرای کشور باید بر اساس میزان کمک به توسعه صادرات کالاهای ایرانی سنجیده شود. همچنین در این نشست، نمایندگان سازمان امور مالیاتی، گمرک جمهوری اسلامی ایران و بانک مرکزی گزارشی در خصوص آخرین وضعیت رفع تعهد ارزی و استرداد مالیات بر ارزش افزوده صادرات ارایه دادند و نمایندگان بخش خصوصی نیز نقطه نظرات خود را در حوزه بازگشت مالیات بر ارزش افزوده و رفع تعهد ارزی ارایه کردند.

۲۲۳۲۲۹

مهمترین گفته‌های رضا اردکانیان، وزیر نیرو در پی می‌آید:

* اگر می‌خواهیم تاثیر پیام‌های مدیریت مصرف را در آب و انرژی افزایش دهیم باید در درجه اول خودمان نشان دهیم که در تولید این دو محصول چه روش‌هایی را برای افزایش بهره‌وری و کاهش هدررفت اجرا می‌کنیم.

* با توجه به تجربیاتی که طی ۳۰ سال اخیر در عرصه ملی و بین‌المللی داشته‌ام باید بگویم متاسفانه به اندازه کافی به مردم گفته نشده که به چه میزان دسترسی خوبی به منابع داریم و در اطلاع‌رسانی این مسأله کوتاهی کرده‌ایم، این در شرایطی است که در نظام جمهوری اسلامی ایران میزان بهره‌مندی از منابع به نسبت سایر کشورهای مشابه بسیار بالا است. این به معنای انکار برخی کاستی‌ها نیست، بلکه دیدن نقاط قوت در کنار کمبودهاست.

* باید اشاره کرد که ۴۰ سال پیش تعداد کل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب موجود در کشور تنها ۴ تصفیه‌خانه بود که هیچکدام از آن‌ها نیز تمام یک شهر را پوشش نمی‌داد. به طور مثال در تهران در منطقه شمال یک تصفیه‌خانه و در اصفهان نیز یک تصفیه‌خانه وجود داشت، اما در طی این ۴۰ سال علی‌رغم جنگ تحمیلی و تحریم‌های اقتصادی، توانستیم دویست و سی ‌و سومین تصفیه‌خانه فاضلاب را نیز به تازگی افتتاح کنیم، این امر دستاورد بسیار بزرگی است و هم اکنون نیز هر ۴۰ یا ۴۵ روز یک تصفیه‌خانه فاضلاب جدید افتتاح می‌شود که همه آن‌ها ساخت داخل و با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ایجاد می‌شود.

* طی این مدت اخبار متعددی درباره سیل منتشر شد که بعضاً همه واقعیّت را پوشش نمی‌داد. به همین دلیل با توجه به این‌که من معتقدم یکی از اصلی‌ترین چالش‌های ما در شیوه‌ی حکمرانی کشور، نگاه شدیداً بخشی‌شده در سازمان‌های ما است، خود را ملزم می‌دانم که به عنوان نماینده دولت به این سوال پاسخ دهم.

* سیلاب‌های فروردین ۹۸ سبب شد توجه به مدیریّت سیلاب افزایش یابد. البته باید به این مساله نیز توجه کرد که کشورهایی که مجهزترین و پیشرفته‌ترین سیستم‌های پیش‌بینی سیلاب را دارند باز هم نمی‌توانند میزان خسارات را به میزان خیلی زیاد کاهش دهند. در ضمن، این‌که سیلاب در فروردین‌ماه سبب شود میزان خسارات سیلاب‌های بعدی به شدت کاهش یابد، تصور درستی نیست. کاهش خسارات سیلاب نیازمند ایجاد زیرساخت‌ها، توسعه هماهنگی‌های بین سازمانی و مجموعه‌ای از اقدامات میان مردم و دولت است که انجام آن‌ها زمان‌بر است و به سرعت در ظرف یک سال محقق نخواهد شد. اما حرکت برای رسیدن به چنین تاب‌آوری آغاز شده است.

باید با شرایط جدید سازگار شویم

* به اعتقاد بنده کشور باید آماده زندگی با شرایط حدی باشد، یعنی دور شدن از یک شرایط صرفا معتدل و زندگی در شرایط کرانه‌ای یا حدی بدین معنا که اکنون در وضعیتی قرار گرفته‌ایم که سال‌های بسیار خشک یا سال‌های بسیار تر را تجربه می‌کنیم و لازم است شرایط سازگاری با این وضعیت را در کشور فراهم کنیم.

* با نگاه به آمار و اطلاعات موجود در می‌یابیم که ایران کشوری است که متوسط بارندگی در آن ۲۵۰ میلی‌متر بوده ولی هم اکنون این عدد به ۲۳۰ میلی‌متر کاهش یافته، اما باز هم ممکن است که هر سال ۲۳۰ میلی‌متر بارش را نداشته باشیم و چند سال خشک و چند سال شدیدا تر را شاهد باشیم به همین دلیل باید با شرایط موجود در کشور سازگار شویم.

*درخصوص مساله سیلاب اول از همه باید تشخیص دهیم که این موضوع یک حادثه غیرمترقبه نیست و نمی‌توانیم با این مساله مقابله کنیم بلکه باید با مسائلی همچون سیل و خشکسالی سازگار شویم. سازگار شدن با مقابله کردن خیلی فرق دارد. زیرساخت ذهنی، فنی، اجتماعی، مدیریتی و هماهنگی‌های بین‌بخشی لازم برای “سازگاری” با آنچه‌که برای “مقابله” به‌کار گرفته می‌شود متفاوت است.

* در این بین لازم است تا اقدامات متعددی برای سازگاری با این شرایط صورت گیرد. اول از همه باید بگویم که برنامه‌ریزی‌ها باید متاثر از به رسمیت شناختن این شرایط باشد یعنی اگر می‌گوییم ۷۵۰۰ کیلومتر رودخانه اصلی در کشور داریم که نیاز به یک برنامه‌ریزی برای تعیین حریم، آزادسازی آن، لایروبی و ساماندهی رودخانه دارد، باید با اولویت این اقدامات توسط تمام سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها انجام شود به گونه‌ای که برای چندین سال این موضوع در اولویت قرار گیرد. این در اولویت قرار گرفتن، شامل تحولاتی در سازمان‌ها، رویکردها و البته تخصیص منابع مالی است.

* از سوی دیگر اگر تاکنون گفته می‌شد که سدسازی باید با هدف تامین آب شرب، کشاورزی، تولید برق و کنترل سیلاب صورت بگیرد، اکنون باید وارد این مسیر شویم که سدسازی را با هدف کنترل سیلاب انجام دهیم و این‌که گفته می‌شود بارندگی‌های یکساله سدها را پر نکرده و سدسازی بی‌فایده است! دیگر نباید مانع کار باشد زیرا ما جیره منابع آبی‌مان را در هر سال دریافت نمی‌کنیم و ممکن است هر چند سال یکبار این سهمیّه در اختیارمان قرار گیرد. به همین دلیل باید ظرفیت‌های ذخیره‌سازی را در اختیار داشته باشیم.

* به‌طور مثال سد کارون ۳ در دهه ۸۰ تکمیل و آبگیری شد و در همان دهه نیز به بهره‌برداری رسید و در همان اوان، سیلاب وسیعی در حوزه کارون بزرگ رخ داد و این سد همچون یک مخزن بزرگ توانست سه میلیارد مترمکعب آب شیرین را در خود جای دهد و از خسارات جانی وسیع جلوگیری نماید و همچنین به موجب آن هشت واحد تولید برق ۲۵۰ مگاواتی وارد مدار شد و شاهد توان تولید ۲۰۰۰ مگاوات برق بودیم. امسال نیز در سیستان و بلوچستان توانستیم مدیریت مناسبی داشته باشیم به گونه‌ای که اقدامات موثری در این راستا انجام شد و اگر این اقدامات صورت نمی‌گرفت قطعا میزان خسارات سیلاب بیش از این میزان بود.

* درخصوص میزان بارش‌ها نیز باید گفت که امسال در استان سیستان و بلوچستان تا پایان دی‌ماه میزان نزولات نسبت به سال قبل ۲۷۲ درصد افزایش داشت و حتی در برخی از ایستگاه‌ها این میزان تا ۴۵ برابر سال قبل نیز ثبت شده است. در واقع مدیریت این حجم بارش کار بسیار سختی بود با این وجود، بر خلاف پنج سیل اخیر استان سیستان و بلوچستان، تلفات جانی به دنبال نداشت و این اولین سیلاب بزرگی بود که حتی یک مورد خسارات جانی نیز در پی نداشت.

* بحث تغییر اقلیم بحث دامنه‌داری است که به نسبت یک دهه قبل اکنون می‌توان با اطمینان بیشتری این پدیده را پذیرفت، اما پاسخ روشن و قطعی برای آن و اثرات آن داده نشده است. به همین دلیل درصدد هستیم اجلاسی را با مشارکت سازمان جهانی هواشناسی، ظرفیت‌های دانشگاهی و علمی در داخل کشور برگزار و آخرین نظرات در این راستا را تدوین کنیم تا بتوانیم هرگونه تجدیدنظر لازم را برای مدیریت منابع آبی کشور در نظر بگیریم.

* برای سال آبی ۱۳۹۹ – ۱۳۹۸ در فصل پاییز که آن را پشت سر گذاشته‌ایم شرایط نسبتا نرمال و کمی بالاتر از نرمال پیش‌بینی شده بود و برای زمستان نیز شرایط به صورت نرمال و کمی پایین‌تر از نرمال پیش‌بینی شده است. اما بر اساس آنچه که تاکنون رخ داده میزان بارش‌ها از ابتدای سال آبی ۱۵۰ میلی‌متر ثبت شده است که حدود ۳۱ درصد بیشتر از متوسط بلندمدت است که در این شرایط لازم است مردم آماده وضعیت پر بارش‌تری باشند. این عدد حتی از پارسال نیز که سال تری بود ۵ درصد بیشتر بوده است.

نگرانی درباره تامین برق

* نگرانی که در حال حاضر وجود دارد، تامین برق در شرایط فعلی کشور است زیرا از حیث تامین گاز برای نیروگاه‌ها مشکل جدی داریم. در واقع پس از کاهش دما در کشور، مصرف گاز خانگی تا حد قابل توجهی افزایش یافت و نیروگاه‌ها را با مشکلات جدی روبرو کرد اما تجربه تابستان گذشته نشان داد که با همکاری مردم مدیریت مصرف می‌توان بسیاری از موانع را پشت سر گذاشت.

* تابستان گذشته در اوج بار توانستیم ۳۸۰۰ مگاوات اوج بار را کاهش دهیم و همین مساله نیز موجب شد تا شاهد خاموشی نباشیم، اکنون نیز در زمستان خانواده‌ها می‌توانند با مدیریت مصرف، سهم مناسبی در پایدارسازی شرایط و احتراز از خاموشی‌های پراکنده داشته باشند.

* افزایش مصرف گاز در بخش خانگی موجب شده تا گاز مصرفی نیروگاه‌ها کاهش یابد و وزارت نفت نتواند به تعهد خود در این حوزه عمل کند. قرار بر این بود که از ۷۰۰ میلیون مترمکعب گازی که در شبانه‌روز تولید می‌شود ۵۲۰ میلیون مترمکعب به بخش خانگی و تجاری، ۹۰ میلیون مترمکعب به نیروگاه‌ها، ۴۰ میلیون مترمکعب به صنایع بزرگ تخصیص داده شود و ۵۰ میلیون مترمکعب نیز صادر شود، اما عدد ۵۲۰ به بیش از ۶۰۰ میلیون مترمکعب در بخش خانگی و تجاری افزایش یافته و این ۸۰ میلیون مترمکعب افزایش مصرف در این دو بخش موجب شده تا به نیروگاه‌ها فشار وارد شود.

* به همین دلیل نیروگاه‌ها به ناچار به سراغ استفاده از مخازن ذخیره سوخت مایع رفته‌اند زیرا میزان گاز تحویل‌شده از سوی وزارت نفت به نیروگاه‌ها کمتر از نیمی از آن است که باید داده می‌شد و این موضوع چند مشکل جدی را به وجود آورده است.نخست افزایش استفاده از سوخت مایع است. این موضوع در وهله‌ی اول برای محیط‌زیست و سلامت جامعه خوب نیست و در وهله دوم با توجه به محدودیت آن باعث خواهد شد تا احتمالا به سراغ خاموشی‌های‌ منطقه‌ای به ویژه در شمال کشور به دلیل وجود افت فشار گاز برویم. این در حالی است که اگر نیروگاه‌ها به دلیل مصرف بالا و کم شدن فشار گاز نتوانند سوخت مایع را نیز جایگزین کنند دچار مشکلات جدی‌تری نیز خواهیم شد.

توصیه‌ها درباره صادرات برق

* جایی شنیدم که گفته شده که بهتر است صادرات برق کاهش یابد، این در حالی است که کل صادرات برق با همه کشورهایی که با آن‌ها قرارداد داریم نیازمند مصرف یک درصد کل گاز مصرفی خانگی و تجاری است یعنی اگر بخواهیم به تعهدات خود عمل کنیم تنها یک درصد کل گاز مصرفی در این دو بخش را نیاز داریم و اگر صادرات را قطع کنیم و به تعهدات خود عمل نکنیم، این مساله تبعات زیادی را برای کشور به دنبال خواهد داشت. از دست رفتن بازارهای صادرات برق و اعتماد خریداران، از جمله این خسارات است.

* این در شرایطی است که تنها با کاهش یک درجه دمای محیط کار یا سکونت شش درصد مصرف انرژی کاهش می‌یابد و اگر مردم همراهی کنند و به‌ جای استفاده از وسایل گرمایشی در دمای بالا، مثلاً پنجره‌ها را باز نکنند و پوشش مناسب‌تری داشته باشند، وضعیت بسیار بهبود می‌یابد. در مجموع چشم امید ما به این است که ۱۰ درصد مصرف گاز در کل کشور کاهش یابد چرا که در غیر این صورت احتمال خاموشی در کشور وجود دارد.

* از ما خواسته شده که میزان صادرات برق در شرایط فعلی افزایش پیدا نکند، وزارت نیرو به این مساله متعهد است. البته تبادل انرژی با همسایگان کشور ما صورت می‌گیرد، بدین معنا که در ساعاتی صادرکننده برق و در ساعاتی خاص و اندک، واردکننده انرژی نیز هستیم.

* اکنون مشکل جدّی در این حوزه نداریم و با توجه به این‌که در ماه‌های اخیر سدهای برق‌آبی با ظرفیت خوبی توانسته‌اند فعالیت کنند مشکلی برای تامین برق زمان اوج مصرف نیز نخواهیم داشت و در تلاش هستیم که قبل از زمان اوج بار و پیک تابستان تمام نیروگاه‌ها را وارد مدار کنیم.

۱۷۲۲۳۲۲۳