برچسب: خاورمیانه

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، دفتر توسعه کارآفرینی و بهره وری نیروی کار گزارش «پاندمی (همه گیری جهانی) کرونا و نجات کسب‌وکارهای ایرانی» که در سه بخش «شش آموخته از چین»، «دو برنامۀ نوآورانه برای دولت» و «دو فرصت توسعه برای ایران» است را منتشر کرد.

در این گزارش، با بررسی کشور مبدا ویروس کورونا، یعنی جمهوری خلق چین، سیاست‌ها و برنامه‌های اتخاذ شده توسط دولت این کشور برای صنایع آسیب دیده نشان داده شده است که در شرایط پاندمی، بسیاری از کسب وکارهای چینی، با سطح نقدینگی معمول خود، تنها بین یک تا سه ماه قادر به ادامه فعالیت هستند؛ چراکه آنها علیرغم کاهش میزان فروش و درآمد، همچنان نسبت به پرداخت هزینه‌های حقوق و دستمزد، اجاره، تأمین اجتماعی، مالیات و … متعهد هستند. از طرف دیگر، عمدۀ کسب و کارها به دلیل عدم حضور نیروی کار، با کمبود شدید نیروی کار و همچنین به دلیل اختلال در زنجیرۀ تأمین، با عدم دسترسی به مواد اولیه مواجه می‌شوند.

بر اساس این گزارش، پیمایش‌های صورت گرفته بر روی انواع کسب وکارهای چینی نشان می‌دهد که از نظر کسب وکارهای خرد-کوچک-متوسط و خدماتی، مهمترین مداخلۀ مطلوب توسط دولت، ابتدا در حوزۀ اجاره و سپس در حوزۀ مالیات است. به عبارت دیگر، حمایت مالی و موضوع تأمین اجتماعی، در اولویت‌های بعدی قرار دارند.

در این گزارش آمده است: برنامه‌های محتمل پیش روی دولت ایران جهت حمایت از عدم ورشکستگی و احیای کسب وکارها در مواجهه با پاندمی کورونا را می‌توان به دو دسته برنامه‌های هزینه‌زا و برنامه‌های غیرهزینه‌زا تقسیم کرد که تاکنون دو برنامۀ اصلی هزینه‌زا توسط دولت، تا حدودی مشابه آنچه در چین انجام شده که شامل امهال اقساط وام‌های اخذ شده توسط کسب-وکارهای فعال در ۱۰ رسته و بخش به مدت ۳ ماه و ارائۀ وام ۱ تا ۲ میلیونی با وثیقۀ یارانه به اجرا درآمده است.

در این گزارش، با بررسی وضعیت چین، پیشنهاد سه برنامۀ حمایتی جدید در حوزه‌های مالیات (ارائۀ تخفیفات مالیاتی یا تمدید مدت زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی و تعویق پرداخت مالیات تا یک مدت مشخص)، انواع اجاره (معافیت از پرداخت اجاره برای کسب-وکارهایی که به نوعی در حال استفاده از زمین و امکانات دولتی، حاکمیتی هستند) و انواع بیمه (ارائۀ تخفیف یا استمهال پرداخت حق بیمۀ تأمین اجتماعی و کلیۀ موارد مشابه تا یک مدت مشخص و پرداخت حق بیمۀ بیکاری) پیشنهاد شده است.

در این گزارش، پیشنهاد دو برنامۀ نوآورانۀ غیرهزینه‌زا برای دولت نیز ارائه شده است؛ «برنامۀ انتگرال صفر»، پیشنهاد می-شود تا به دلیل سود قابل توجه کسب وکارهای صنایعی که با توجه به شرایط خاص ایجاد شده، فروش قابل توجه یا استثنایی داشته‌اند مثل صنعت بیمۀ اتومبیل و شخص ثالث، فروش آنلاین و تفریحات آنلاین، صنعت غذایی-شیمیایی و بهداشتی (بنگاه‌های بزرگ) و چند صنعت دیگر، در سال ۱۳۹۹ سهم مالیات، تأمین اجتماعی، و دیگر عوارض قابل توجهِ کسب‌وکارهای آسیب دیده از کرونا، توسط دریافت چند درصد مالیات بیشتر از کسب‌وکارهای صنایع پرفروش، بعلاوۀ واریز مستقیم همین مقدار توسط خود دولت از محل افزایش درآمد خود از مالیات اخذ شده از فروشِ بسیار بیشترِ این صنایع (نسبت به سال قبل) تأمین گردد؛ اما در سال ۱۴۰۰، این سهم معکوس گردد بگونه‌ای که مبلغ اضافی اخذ شده از کسب-وکارهای صنایع پرفروش، توسط کسب‌وکارهای خرد-کوچک-متوسط و خدماتی باز پس گردد. به‌عبارت دیگر، در سال ۱۳۹۹، مبلغی توسط کسب‌وکارهای صنایع پرفروش به کسب‌وکارهای آسیب‌دیده قرض داده می‌شود (البته از طریق مکانیسم مالیات) اما این مبلغ در سال ۱۴۰۰ (مجدداً از طریق مکانیسم مالیات) بازپس گرفته می‌شود.

بر اساس این گزارش، پاندمی کرونا و فضای اضطرار ناشی از آن، می‌تواند به‌عنوان یک فرصت نیز نگریسته شود. از یک طرف، این بحران و فشار ناشی از آن، بهترین فرصت برای غلبه بر اینرسی ذاتی دولت‌ها و حرکت به سمت دولت دیجیتال و قرار دادن همۀ خدمات در بستر آنلاین است. از طرف دیگر، این بحران فشاری است بر کسب‌وکارها برای آموزش و توانمندسازی کارکنان خود در زمان آزاد ایجاد شده، و حرکت به سمت روش‌های مدرن فروش، برندینگ، و خدمات‌دهی به مشتری (نظیر بانکداری تمام دیجیتال) است.

در بخش پایانی این گزارش آمده است: مهمترین نکته اینکه اینگونه بحران‌ها، جدای از آسیب‌هایی که به همراه خود دارند، فرصتی هستند برای روی آوردن به نوآوری‌های سیاستی؛ چراکه محدودیت و فشارها، گاهی بهترین ابزار برای واداشتن انسان به نوآوری هستند. تجربۀ تاریخی کشورهای موفق در فرآیند توسعه نیز به خوبی مؤید آن است که راه توسعه، اگرچه می‌تواند از طریق یادگیری از دیگران تسهیل شود، اما نهایتاً این نوآوری در همۀ ابعاد، به خصوص در حوزۀ سیاستگذاری است که مسیر اصلی یک کشور را تعیین خواهد کرد. متن کامل گزارش را اینجا ببنید.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، برخلاف کاهش قیمت طلا در بازار جهانی، اما قیمت طلا و سکه در بازار ایران افزایش یافت.

قیمت طلا در بازار جهانی امروز با کاهش ۲۱.۹ دلاری مواجه شد و در نهایت یک‌هزار و ۴۸۱ دلار قیمت پیدا کرد.

این در حالی است که هر گرم طلای ۱۸عیار در بازار ایران با رشد ۱۴ هزار و ۱۰۰ تومانی روبه‌رو شد. هر گرم طلای ۱۸عیار امروز در بازار با قیمت ۶۰۳ هزار و ۱۰۰ تومان به فروش رفت. هر مثقال طلا نیز ۲ میلیون و ۶۱۳ هزار تومان بود.

از سوی دیگر، قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید ۳۰ هزار تومان افزایش یافت. هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید امروز در بازار ۶ میلیون و ۲۶ هزار تومان بود.

قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم نیز با افزایش ۵۰ هزار تومانی همراه بود و با قیمت ۵ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان فروخته شد.

اما قیمت نیم‌سکه ۱۰ هزار تومان و ربع‌سکه ۴ هزار تومان کاهش یافت. امروز در بازار نیم‌سکه ۳ میلیون و ۵۰ هزار تومان و ربع‌سکه یک میلیون و ۷۵۰ هزار تومان قیمت داشت. سکه گرمی نیز با قیمت ۹۸۰ هزار تومان فروخته شد.

۲۲۳۲۲۵

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت جهاد کشاورزی، مرتضی رضایی در رابطه با جذب مازاد شیر دامداران اظهار داشت: با توجه به شرایطی که در این ایام برای خرید و مصرف شیر به وجود آمد، با پیگیری‌های انجام شده توسط وزارت جهاد کشاورزی و تصویب ستاد تنظیم بازار، روز گذشته خرید حمایتی شیرخام مازاد از دامداران توسط سازمان تعاون روستایی تصویب شد.

وی افزود: براساس این مصوبه در صورت وجود شیر خام مازاد در سطح مناطق مختلف کشور، تعاون روستایی نسبت به خرید این شیر از دامداران با قیمت مصوب تنظیم بازار اقدام کند تا از التهاب در بازار جلوگیری شده و ضرر و زیان دامداران کاهش یابد.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی تصریح کرد: از معاونین امور دام استان‌ها و سازمان‌های جهاد کشاورزی استانی خواسته شده تا دامدارانی که نمی‌توانند شیر تولیدی خود را به کارخانجات لبنی تحویل و با مشکل فروش شیر مازاد شیرخام روبرو هستند، را برآورد و از طریق سازمان تعاون روستایی برای جذب شیر پیگیری و اقدام نمایند تا در اسرع شیر مازاد از دامداران خریداری شود.

وی در خصوص صادرات ۱۰ هزار تن شیر خشک مازاد گفت: خوشبختانه کار جمع بندی و سهمیه صادراتی شیر خشک دپو شده در استان‌ها و صنایع شیر خشک و لبنی با همکاری تشکلهای مختلف به سرعت نهایی شده و به وازارت صمت برای پیگیری و اقدام، ارسال شده و به مبادی گمرگ ابلاغ شده است.

وی ابراز امیدواری کرد: اولین محموله صادراتی شیرخشک قبل از پایان سال عملیاتی شود و با مساعدت وزارت صمت، در صورت تحقق صادرات اولین محموله، محموله بعدی در اولین فرصت پیگیری و نهایی شود.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، همتی رئیس بانک مرکزی از مردم خواست تا به گمان اینکه جز مشاغل آسیب دیده هستند به بانک ها مراجعه نکند.

وی در خصوص پرداخت قسط های وام های قرض الحسنه بانکی افزود: برای تسهیلات قرض الحسنه نیز اعلام کردیم که تا سه ماه نیازی به پرداخت اقساط نیست.

همتی گفت: برخی از بانک ها از حساب های مشتریان  اقساط تسهیلات قرض الحسنه را برداشت کرده اند که خوب نیست؛ اگر برداشت شده باشد بانک ها موظف به بازگشت اقساط هستند و این تخلف است.

وی از بانک ها خواست با مردم همکاری کنند و ادامه داد: از مدیران عامل بانک ها خواهش می کنم به شعب تاکید کنند که با مردم همراهی کنند و اقساط تسهیلات قرض الحسنه و کسب و کارهای مشمول تعویق سه ماهه را برداشت نکنند.

عبئالناصر همتی در ادامه در خصوص اصلاح قانون چک های برگشتی افزود: با اصلاح قانون چک پیش بینی شد که اگر فردی یک چک برگشتی داشته باشد از خدمات بانکی محروم شود؛ با این حال اما به دلیل شرایط خاص کشور و مشکلاتی که برخی کسب و کارها از شیوع کرونا پیدا کرده اند مصوب کردیم افرادی که از اول اسفند تا ۳۱ اردیبهشت چک شان برگشت بخورد تا سه ماه بعد می توانند از خدمات بانکی استفاده کنند و محروم نمی شوند.

۲۲۳۲۲۷

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از فرابورس ایران، امیر هامونی یکی از مهمترین ویژگی‌های این پروژه را گزارشگری شفاف از عملکرد مالی و اجرایی مبالغ جمع‌آوری‌شده برای مدیریت این بحران توسط «امین طرح» ذکر کرد و گفت: تمامی فعالیت‌های مربوط به تخصیص وجوه جمع‌آوری شده از طریق سامانه‌های مورد تایید مانند کدال، سایت فرابورس ایران و وزارت بهداشت افشا می‌شود.

مدیرعامل فرابورس ایران با اعلام ایجاد دو نماد “کرونا۱” و “کرونا۲” به منظور جمع‌آوری وجوه برای جبران بخشی از هزینه‌های ناشی از شیوع ویروس کوید۱۹ در کشور گفت: با راهنمایی رئیس سازمان بورس و انجام هماهنگی‌های لازم با وزارت بهداشت برای نخستین‌بار قرار است به کمک ظرفیت‌های کرادفاندینگ در بستر بازار سرمایه و رونمایی از یک پروژه تامین مالی جمعی همگام با سایر نهادها و ارگان‌های درگیر این ماجرا، وظیفه خود را به عنوان یک عضو از جامعه اقتصادی کشور ایفا کنیم.

وی با بیان اینکه ویروس کووید۱۹ در بسیاری از استان‌های کشور شیوع پیدا کرده است و این موضوع یاری مردم و همه سازمان‌ها را برای تسهیل فرایندهای مبارزه با این بیماری می‌طلبد، این طرح را یکی از اثرگذارترین ابزارهای مالی مسئولیت اجتماعی و سرمایه‌گذاری مسئولانه دانست و بیان کرد: با کمک وجوه جمع‌آوری‌شده از طریق تامین مالی جمعی، بخشی از منابع به تامین تجهیزات مصرفی پزشکی مانند ماسک و ‌گان و سایر تجهیزات مربوط به پیشگیری و تشخیص کرونا تخصیص می‌یابد، همچنین تامین منابع مالی برای خرید تجهیزات بادوام آزمایشگاهی-پزشکی و بیمارستانی و انجام تحقیقات مورد نیاز برای مبارزه با این ویروس نیز در دستور کار قرار گرفته است.

هامونی یکی از مهمترین ویژگی‌های این پروژه را گزارشگری شفاف از عملکرد مالی و اجرایی مبالغ جمع‌آوری‌شده برای مدیریت این بحران توسط «امین طرح» ذکر کرد و گفت: تمامی فعالیت‌های مربوط به تخصیص وجوه جمع‌آوری شده از طریق سامانه‌های مورد تایید مانند کدال، سایت فرابورس ایران و وزارت بهداشت افشا می‌شود.

مدیرعامل فرابورس ایران با اعلام اینکه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازارهای بورس و فرابورس، هلدینگ‌ها، موسسات مالی و بانک‌ها می‌توانند در این تامین مالی جمعی مشارکت کنند، افزود: این قبیل شرکت‌ها و نهادها چنانچه بودجه هبه ندارند می‌توانند اصل مبالغ مدنظر خود را در نماد «کرونا۲» سرمایه‌گذاری کرده و صرفا منافع و سود حاصل از سرمایه‌گذاری را در این پروژه خیرخواهانه سرمایه‌گذاری کنند.

هامونی همچنین با اشاره به اینکه جامعه سهامداران فعال بازار سرمایه به حدود دو میلیون نفر رسیده است، بیان کرد: از فعالان بازار سرمایه و جامعه سهامداری دعوت می‌کنیم تا با مشارکت در تامین مالی جمعی «کرونا» نقش بزرگ و ماندگاری در کاهش هزینه‌های مقابله با این بیماری داشته باشند.

وی در پایان تاکید کرد که کارمزد تمامی ارکان این فعالیت در بازار سرمایه صفر است و به هیچ‌یک از بخش‌های اجرایی این پروژه کارمزدی تعلق نمی‌گیرد.

سعید سلطانی افزود: قیمت هر کیلوگرم دام زنده در استان‌های کشور ۳۶ هزار تومان و در تهران کمی بالاتر به فروش می رسد؛ قیمت هر کیلو گرم گوشت شقه گوسفندی نیز ۷۰ تا ۷۵ هزار تومان است. فروش گوشت گوسفندی بالاتر از این قیمت ناشی از سوء استفاده و سودجویی برخی افراد متخلف است.

مدیرعامل اتحادیه دامداران ادامه داد: دلیل افزایش قیمت گوشت گوسفندی در برخی از خرده فروشیها به خاطر شایعه قرنطینه  شهرها و سوء استفاده  برخی از افراد از افزایش تقاضای به وجود آمده در بازار است.

سلطانی اظهار داشت: اختلالی در فعالیت کشتارگاه ها صورت نگرفته و به فعالیت های خود ادامه می دهند .

این مقام مسئول اظهار داشت: روند حمل و نقل نهاده های دامی  توسط ناوگان حمل و نقل جاده ای به کندی صورت می گیرد موضوع کرونا  نیز مزید بر علت شده است و نهادها دامی با تاخیر در اختیار دامداران قرار میگیرد.

بنابراین گزارش انتشار شایعاتی مبنی بر قرنطینه شدن تهران و دیگر استانهای کشور باعث افزایش تقاضا برای خرید مایحتاج عمومی توسط مردم و ایجاد صفهای طولانی در مراکز خرید شد.

 این افزایش تقاضا منجر به بالارفتن قیمت برخی از محصولات شده است به طوری که هر کیلوگرم گوشت شقه گوسفندی در تهران تا ۱۷۰ هزار تومان نیز به فروش می رسید.

۲۲۳۲۲۷

 در حالی که کاهش شدید قیمت نفت به دلیل شیوع جهانی ویروس کرونا و جنگ قیمت بین عربستان و روسیه موجب شده تا دلالان برای خرید نفت ارزان وارد بازار شوند، قیمت نفت امروز شاهد رشد بیش از یک درصدی بود، اما نگرانی ها از بروز رکود در اقتصاد جهانی مانع از رشد بیشتر قیمت ها شد.

بر اساس این گزارش، قیمت هر بشکه نفت برنت امروز با ۵۵ سنت معادل ۱.۸۸ درصد افزایش به ۳۰ دلار و ۶۰ سنت رسید. در اوایل امروز قیمت نفت برنت تا ۳۱ دلار و ۲۵ سنت بالا رفته بود. قیمت نفت خام آمریکا هم که اوایل امروز تا ۳۰ دلار و ۲۱ سنت بالا رفته بود، با یک دلار و ۶ سنت معادل ۳.۷ درصد افزایش به ۲۹ دلار و ۷۶ سنت رسید.

استفن اینز تحلیلگر موسسه آکسی کورپ در این باره گفت: «تقاضای فیزیکی برای نفت از سوی دلالان و پیش خریدهای انجام شده در بازار موجب تقویت قیمت نفت شده است.»

آمریکا اعلام کرده که از افت قیمت جهانی نفت برای پر کردن ذخایر نفتی استراتژیک خود استفاده می کن.د کشورها و شرکت های دیگر نیز در حال برنامه ریزی برای پرکردن ذخایر استراتژیک خود هستند.

اینز افزود: «اما این تاسیسات استراتژیک به سرعت پر می شوند. اگر ذخایر پر شوند و تقاضا باز هم کاهش یابد، قیمت نفت بیش از این سقوط خواهد کرد و آنگاه بازارهای جهانی باید امیدوار باشند که اختلاف بین عربستان و روسیه پیش از رسیدن به نقطه بدون بازگشت حل شود.»

در حالی که به دلیل شیوع گسترده ویروس کرونا تقاضا برای نفت به شدت کاهش یافته است، عربستان و روسیه پس از ناکامی در رسیدن به توافقی بر سر کاهش بیشتر تولید نفت جنگ قیمت را در بازار به راه انداخته اند.

۲۲۳۲۲۷

سعید نادری – ویروس کرونا به عنوان یک بیماری همه‌گیر جهانی به رسمیت شناخته شد و تاکنون ۱۰ برابر بیش از شیوع سارس مردم جهان را آلوده کرده است. مدارس، دانشگاه‌ها، موزه‌ها و تئاترها در سراسر ایالات متحده در حال حاضر تعطیل هستند و به زودی ممکن است تمام شهرها به همین وضع در بیایند. کارشناسان هشدار می‌دهند که برخی از افراد که گمان می‌کنند ممکن است به ویروس کرونا مبتلا شده باشند مشغول به کار خود هستند یا به دلیل ضعف سیستم بهداشتی که کاملا خصوصی سازی شده است به آن‌ها اجازه مرخصی نمی‌دهد.

اکثر ما دقیقاً نمی‌دانیم که چه کاری باید انجام دهیم یا به چه کسی گوش کنیم. حرف‌های دونالد ترامپ با توصیه‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری مغایرت دارد و این پیام‌های متناقض، فرصت ما را برای کاهش آسیب‌های ناشی از ویروس واگیردار کرونا محدود کرده است.

این شرایط بهترین موقعیت برای دولت‌ها و نخبگان جهانی برای اجرای برنامه‌های سیاسی مدنظرشان است؛ برنامه‌هایی که اگر مردم تا به این اندازه سردرگم و تحت تاثیر شرایط بحرانی نباشند، مخالفت‌های بزرگی با آن‌ها خواهند کرد. این زنجیره وقایع تنها منحصر به بحران ناشی از شیوع ویروس کرونا نیست. بلکه برنامه کار سیاست‌مداران و دولت‌ها در دهه‌های اخیر است که تحت عنوان “دکترین شوک” دنبال می‌شوند، اصطلاحی که توسط نائومی کلاین فعال سیاسی و نویسنده در کتابی به همین نام در سال ۲۰۰۷ ابداع شد.

تاریخ، زنجیره‌ای از توالی شوک‌ها – شوک جنگ‌ها، بلایای طبیعی و بحران‌های اقتصادی – و پیامدهای‌ آن است. این پیامدها تحت عنوان “سرمایه‌داری فاجعه” شناخته می شود. سرمایه فاجعه یعنی “راه‌حل”های تعیین شده توسط نظام بازار آزاد جهت سوءاستفاده از بحران‌ها برای تشدید نابرابری های موجود است.

کلاین می‌گوید ما در حال حاضر شاهد بازی سرمایه‌داری فاجعه در سطح ملی هستیم: در پاسخ به کرونا ویروس، ترامپ یک بسته محرک ۷۰۰ میلیارد دلاری پیشنهاد کرده است که شامل کاهش مالیات‌ها (که باعث تضعیف امنیت اجتماعی می شود) و کمک به صنایعی است در نتیجه شیوع بیماری تجارت خود را از دست داده‌اند.

کلاین گفت: “آن‌ها خودشان هم فکر نمی‌کنند این اعمال را برای کاهش تبعات و مشکلات کرونا انجام می‌دهند؛ بلکه این ایده‌ها و برنامه‌ها از قبل هم وجود داشته‌اند و حالا این شرایط را فرصت مناسبی برای اجرای برنامه هایشان می بینند.”

نائومی کلاین در این گفتگو توضیح می‌دهد که چگونه “شوکِ ویروس کرونا” خود را به زنجیره حوادثی که وی بیش از یک دهه پیش در کتاب دکترین شوک تشریح کرده بود، متصل می‌کند.

 بیایید با اصول اولیه شروع کنیم. سرمایه داری فاجعه چیست؟ چه رابطه‌ای بین آن با “دکترین شوک” وجود دارد؟

روشی که من از طریق آن سرمایه‌داری بحران را تعریف می‌کنم، کاملاً واضح و روشن است: بدین شکل که بخش خصوصی با کمک این شیوه به بهره‌برداری مستقیم از بحران های کلان می‌پردازد. سودجویی از فاجعه و سودجویی از جنگ مفاهیم و اتفاقات جدیدی نیستند اما واقعاً پس از ۱۱ سپتامبر وقتی دولت بوش آغاز یک بحران امنیتی بی‌پایان را اعلام کرد این سودجویی شدیدتر شد که در همان زمان نیز آن را خصوصی‌سازی و برون‌سپاری کرد که این مقوله شامل خصوصی‌سازی در بخش امنیت داخلی نیز شد. همین اتفاق در حمله و اشغال عراق و افغانستان هم رخ داد.

“دکترین شوک” استراتژی سیاسی استفاده از بحران‌های کلان برای اعمال سیاست‌هایی است که به طور سیستماتیک و هدفمند نابرابری در سطح جامعه را عمیق‌تر، سرمایه‌داران را ثروتمندتر و هر کس دیگر را زیر پا له می‌کند. در لحظات بحرانی مردم می‌خواهند که در شرایط اضطراری روزمره بر روی جان به در بردن از آن بحران -هر چه که باشد- متمرکز شوند و تمایل زیادی به اعتماد بیش از حد به افراد قدرتمند دارند. ما در لحظه‌های بحران کمی نگاه خود را از مسائل دور می‌کنیم.

این استراتژی سیاسی از کجا نشات می گیرد؟ چگونه می توان تاریخ آن را در سیاست‌های آمریکا ردیابی کرد؟

استراتژی دکترین شوک واکنشی به توافق جدید دوران فرانکلین روزولت بود. میلتون فریدمن -اقتصاددان نئولیبرال آمریکایی و مخالف سرسخت این توافق- معتقد بود که همه چیز در آمریکا تحت این توافق از بین می‌رود. این توافق پاسخی به رکود بزرگ دهه ۳۰ و دوران داست بول -دوره شدید طوفان های شن در دهه ۳۰ آمریکا و کانادا-  بود و طبق آن یک دولت بسیار فعال‌تر در کشور پدید آمد که رسالت خود را حل مستقیم بحران اقتصادی از طریق ایجاد اشتغال دولتی و ارائه کمک‌های مستقیم به مردم می‌دانست.

اگر شما یک اقتصاددان سرسخت مدافع بازار آزاد هستید، می‌دانید که وقتی بازارها شکست می‌خورند به تدریج فضا برای تغییرات ترقی‌خواهانه بنیادی مهیاتر از اجرای سیاست‌های تعدیل و مقررات‌زدایی در راستای منافع شرکت‌های بزرگ خواهد بود. درست در چنین موقعیتی دکترین شوک به عنوان روشی برای جلوگیری از رسیدن بحران‌ها به موقعیت‌هایی که سیاست‌های مترقی در آن ظهور می‌کنند به کار گرفته می‌شود. نخبگان سیاسی و اقتصادی به خوبی می‌دانند که لحظات بحرانی بهترین فرصت برای پیگیری لیست خواسته‌ها و آرزوهای ضد مردمی مدنظرشان است که باعث بروز شکاف بیشتر طبقاتی در این کشور و سراسر جهان می‌شود.

در حال‌حاضر ما با چندین بحران رو به رو هستیم: همه‌گیری کرونا، عدم وجود زیرساخت‌ها برای مدیریت این اپیدمی و سقوط بازار سهام. آیا می‌توانید توضیح دهید که چگونه هر یک از این مؤلفه‌ها با مدلی که در دکترین شوک ارائه می دهید در تناسب است؟

شوک در اینجا واقعا خود ویروس است و به گونه ای مدیریت شده است که سردرگمی در بالاترین حد باشد و حفاظت از مردم در ضعیف‌ترین شکل صورت پذیرد. فکر نمی‌کنم که این اتفاق یک توطئه باشد، بلکه روش مدیریت ناکارآمد دولت ایالات متحده و ترامپ در برابر این بحران است. ترامپ با این مسئله نه به‌عنوان یک بحران سلامت عمومی بلکه به عنوان یک بحران ادراکی و مشکلی احتمالی بر سر راه انتخاب مجدد خودش به‌عنوان رئیس جمهور برخورد کرده است.

این بدترین سناریوی ممکن است، به ویژه هنگامی که در کنار این موارد واقعیت‌هایی مانند اینکه ایالات متحده آمریکا برنامه درمانی ملی ندارد و حمایت از کارگران در این سیستم بسیار ناچیز است هم وجود دارند. این ترکیب نیروها بیشترین میزان شوک را با خود به همراه داشته است. از این شرایط برای نجات صنایعی که در کانون بحرانی‌ترین بحران‌های جهان مثل بحران اقلیمی قرار دارند استفاده و بهره‌برداری می‌شود. آن‌ها می‌خواهند صنعت هواپیمایی، صنعت نفت و گاز، صنعت دریایی- را به هر قیمتی سرپا نگه‌دارند.

آیا در گذشته نیز با چنین مساله‌ای رو به رو شده‌ایم؟

در کتاب دکترین شوک در مورد چگونگی بروز این اتفاق پس از طوفان کاترینا صحبت کرده‌ام. اندیشکده‌های واشنگتن مانند بنیاد هریتج، در جلسه‌ها راه‌حل‌های خود را که لیستی از خواسته‌های”بازار آزاد” برای رویارویی با طوفان کاترینا بود، ارائه می‌دادند. ما می‌توانیم با اطمینان بگوییم که همان جلسات دقیقا در حال‌حاضر اتفاق می افتد. در حقیقت، فردی که ریاست گروه پرونده طوفان کاترینا را بر عهده داشت، مایک پنس بود.

در سال ۲۰۰۸ ، این بازی با نجات سرمایه‌های بانکی انجام شد، یعنی جایی که کشورها چک‌های سفید خود را به مقصد بانک‌ها نوشتند، که در نهایت باعث سودآوری چند تریلیون دلاری برای آن‌ها شد. اما هزینه واقعی آن از طریق سیاست‌های ریاضت اقتصادی و کاهش خدمات اجتماعی پرداخت شد. به همین دلیل آنچه در حال حاضر رخ می‌دهد مساله اصلی نیست، بلکه نحوه پرداخت هزینه‌های این اتفاقات در آینده مساله کلیدی است.

مردم برای کاهش آسیب‌های ناشی از سرمایه‌داری فاجعه در شرایط کنونی و در برابر ویروس کرونا چه اقداماتی می‌توانند انجام دهند؟ اکنون در وضعیتی بهتر یا بدتر نسبت به زمان طوفان کاترینا یا آخرین رکود جهانی قرار داریم؟

وقتی با بحران مورد آزمایش قرار می‌گیریم به عقب رانده می‌شویم و فرو می‌پاشیم یا رشد می‌کنیم، نقاط قوت و همدلی خود را می‌یابیم و متوجه می‌شویم نمی‌دانستیم که چه توانی داریم. این شوک یکی از آن آزمایش‌ها خواهد بود. دلیلی که من امیدوارم تا بتوانیم مسیر تحول و تغییر را انتخاب کنیم این است که بر خلاف سال ۲۰۰۸ ما آلترناتیو سیاسی واقعی داریم که گونه دیگری از پاسخ به بحران را پیشنهاد و یک جنبش سیاسی بزرگ‌تر که از آن پشتیبانی می‌کند.

این همان چیزی است که تمام تلاش‌های پیرامون “توافق جدید سبز” درباره‌ی آن است: آماده شدن برای چنین لحظه‌ای. ما نمی‌توانیم در چنین موقعیتی روحیه خود را از دست بدهیم و باید برای به‌دست آوردن یک سیستم درمان جهانی کارآمد و همگانی، برنامه جهانی حمایت از کودکان و مرخصی درمانی با حقوق که مواردی بسیار وابسته و مرتبط به یکدیگرند، سخت‌تر از گذشته مبارزه کنیم.

اگر دولت های ما و طبقات فرادست جهانی قصد دارند از این بحران در جهت منافع خود بهره برداری کنند، مردم برای مراقبت از یکدیگر چه کاری می‌توانند انجام دهند؟

“من از خودم و دارایی‌هایم مراقبت خواهم کرد، می‌توانیم با بهترین شرکت بیمه قرارداد داشته باشیم. اگر بیمه خوبی ندارید احتمالاً تقصیر خودتان است و این مشکل من نیست” این همان چیزی است که ذهنیت اقتصادی همه‌چیز برای موفق‌ها و برندگان به ما می‌گوید! اما آنچه که در لحظه بحران خود را نمایان می‌کند در هم‌تنیدگی ما انسان‌ها با یکدیگر است. در گره‌گاه‌ها می‌بینیم که همبستگی و ارتباط میان انسان‌ها بسیار بیشتر از آن است که سیستم اقتصادی کاملاً بی‌رحمانه ما خواهان آن باشد.

ممکن است فکر کنیم اگر از مراقبت‌های بهداشتی خوبی برخوردار باشیم دیگر خطری ما را تهدید نخواهد کرد، اما اگر کسی که غذای ما را تهیه می‌کند یا غذای ما را تحویل می‌دهد یا جعبه‌های ما را بسته بندی می‌کند، مراقبت‌های بهداشتی مناسب و بضاعت انجام آزمایش را نداشته باشد -اینکه بتواند در خانه بماند را فراموش کنید چرا که کسی مرخصی استعلاجی با حقوق ندارد- هیچ یک از ما نیز در امان نخواهیم بود. اگر مراقب همدیگر نباشیم، هیچکس از ما مراقبت نمی‌کند. ما درگیر این مخمصه هستیم.

روش‌های مختلف سازماندهی جامعه، هر کدام خصلت‌های متفاوتی از ما را برایمان عیان می‌کنند. اگر در سیستمی زندگی می‌کنید که می‌دانید از مردم مراقبت نمی‌شود و منابع به شکل عادلانه در آن توزیع نمی‌شوند، آنوقت شما نیز در چنین شرایطی تحریک می‌شوید که دست به احتکار بزنید. از این امر آگاه باشید و به جای احتکار به این فکر کنید که چگونه می‌توانید از خود و خانواده‌تان مراقبت کنید. می‌توانید به فکر ایجاد محوری برای اشتراک اقلام ضروری با همسایگان خود باشید و از افراد آسیب پذیر مراقبت کنید.

۲۲۳۲۲۹