جاهای-دیدنی
مستندنگاری آیینی برای حفظ میراث ناملموس «کیش»
به گزارش ایسنا، به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، علیرضا حسنزاده با بیان اینکه خلیجفارس دیدارگاه تمدنهای کهن است و بخش مهمی از تنوع فرهنگی و زیستی جهان را میتوان در این حوزه فرهنگی مشاهده کرد، بخش مهمی از میراث فرهنگی ایران را شناخت فرهنگ اقوام و مردم بومی دانست و افزود: وجود چاههای نفت ، رفت وآمد اقوام و ملیت های مختلف آفریقایی،اروپایی، عرب، هندی و پاکستانی و بلوچ از گذشته، همچنین موقعیت گردشگری و تفریحی و تجاری جزیره کیش که در خلیج فارس قرار گرفته، به عنوان منطقه آزاد تجاری تغییرات و تاثیراتی برفرهنگ این منطقه گذاشته است.
او شناخت فرهنگ این منطقه مهم را برای شناخت فرهنگ مردم خلیج فارس و جنوب کشور بسیار مهم و قابل مطالعه دانست و بیان کرد:پژوهشکده مردم شناسی در راستای انجام این مهم با انجام پژوهشهای گسترده در این راه گام برداشته است.
وی با اشاره به اینکه جزیره کیش امروز بیشتر با تصویری از فعالیتهای اقتصادی بهعنوان یک منطقه آزاد تجاری به ذهن متبادر میشود، در حالیکه دارای فرهنگ بومی غنی نیز هست، ادامه داد: این طرح در راستای اهداف کلان، راهبردی و کاربردی پژوهشگاه میراث فرهنگی گردشگری است که میتواند باعث افزایش شناخت و آگاهی ما از فرهنگ بومی و الگوهای فرهنگی خاص هر منطقه به خصوص جنوب کشور شود و برنامهریزان اجتماعی را در برنامهریزیهای فرهنگی و اجتماعی برای بهرهگیری از الگوهای بومی راهنما باشد و به طرح اطلس مردم نگاری این سرزمین کمک کند.
صدیقه فاتح – کارشناس این طرح – نیز گفت: مردم بومی جزیره کیش با وجود همه تحولات اقتصادی این جزیره سنتها و آیینها و مراسم خود را مانند گذشته حفظ کردهاند، اما با توجه به تغییرات اجتماعی و فرهنگی باید این صورتهای قدیمی و میراث فرهنگی ناملموس آنها ثبت و ضبط شود.
انتهای پیام
علی صالحی صبح امروز(نهم اردیبهشت ماه) در جمع خبرنگاران، افزود: در پی انتشار اخباری مبنی بر عدم رعایت حریم دریا و ضوابط زیست محیطی در پروژه بومگردی جزیره هنگام که نگرانی هایی را در میان اهالی این جزیره برانگیخته بود ، به دادستان عمومی و انقلاب قشم مأموریت داده شد تا بادعوت از کارشناسان ، متخصصین و مدیران اجرایی مربوطه ، نسبت به بررسی موضوع اقدام و چنانچه تخلفی مشاهده شد ، فوراً تدابیر لازم را اتخاذ کند.
صالحی تصریح کرد: دادستان عمومی و انقلاب جزیره قشم پس از بازدید از محل مورد نظر واقع در ساحل غیل جزیره هنگام و احراز تخلفات انجام شده ، دستور رفع تصرف و تخریب ساخت و سازهای غیرقانونی را به علت عدم رعایت حریم دریا صادر کرد.
رییس کل دادگستری استان هرمزگان در پایان بر لزوم اهتمام ویژه دستگاههای اجرایی به گزارش سریع و به موقع تخلفات با هدف تسریع در روند رسیدگیهای قضایی و صیانت از حقوق بیت المال تأکید کرد.
به گزارش ایسنا، برای نخستین بار این خبرگزاری در گزارشی با عنوان “نگرانی مردم برای لاک پشت های هنگام” در خصوص این سازه در تاریخ ۳۱ فروردین ماه سال جاری هشدارهای لازم را داده بود.
انتهای پیام
سیدمسعود سیادتی همزمان با روز شوراها در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: من به عنوان یکی از مسوولان شهری گواهی میدهم که همه مسوولان استان و از جمله استاندار سمنان، فرماندار، اداره کل میراث فرهنگی، راه و شهرسازی و…دیگر دستگاههای مسوول همه تلاش خود برای انتقال این زندان به کار بسته و همه نوع همکاری را کردهاند اما متاسفانه تاکنون زندان از مرکز شهر منتقل نشده است.
رئیس پارلمان شهری سمنان در پاسخ به این پرسش ایسنا که چرا دو طرح انتقال زندان و طرح امامزاده یحیی(ع) سمنان به عنوان دو مطالبه جدی شهروندان سمنانی با وجود وعدههای بسیار همچنان اجرایی نشده خاطرنشان کرد: همه مسوولان استان همه نوع همکاری را برای انتقال زندان و آزادسازی این بنای تاریخی شهر سمنان به کار بردند اما متاسفانه تاکنون این امر عملی نشده است.
وی با بیان اینکه آخرین مورد مطرح شده برای انتقال زندان بحث آب و هوا بوده که آن نیز مرتفع شده افزود: پروژه زندان جدید سمنان تکمیل و آماده شده و شرایط انتقال زندانیان فراهم است و از همین رو از نظر من اقامت و ماندن بیش از این اداره کل زندانها در این بنای تاریخی، حقالناس است.
رئیس شورای اسلامی شهر سمنان با اشاره به لزوم دور بودن زندان از شهر از مسوولان این اداره کل درخواست کرد: با انتقال زندانیان به زندان جدید و کمک به آزادسازی این کاروانسرا زمینه استفاده مردم از این ظرفیت مهم تاریخی و گردشگری را فراهم کنند.
سیادتی همچنین در پاسخ به پرسشی در خصوص چرایی عدم اجرای طرح امامزاده یحیی گفت: بنده هم معتقدم که طرح محور امامزاده یحیی(ع) عقب است اما متاسفانه در این طرح نیز برخی مانعتراشیها وجود دارد که اگر برداشته شود پیشبینی ما این است که این طرح مهم یک ساله تکمیل میشود.
وی وجود متولی دوگانه در امامزاده یحیی را یکی از مشکلات و موانع اجرای طرح ارزیابی کرد و گفت: در این طرح با دوگانه اداره کل اوقاف و میراث فرهنگی روبرو هستیم. شهرداری سمنان همیشه در این طرح پای کار بوده و چنانچه موانع نیز برداشته شود، همچنان پای کار خواهد بود.
رئیس شورای اسلامی شهر سمنان با بیان اینکه شورا و شهرداری در حوزه میراث فرهنگی بیش از توان خود به وظایفش عمل کرده افزود: در هر صورت ما نیز قبول داریم که محور امامزاده یحیی(ع) به عنوان یک ظرفیت مهم گردشگری مذهبی عقب است و باید برای اجرای آن همه مسوولان ذیربط پای کار بیایند.
وی با انتقاد از عدم تصویب طرح در وزارت میراث فرهنگی گفت: این درحالی است که طرح ابتدا به تایید مشاوران میراث فرهنگی رسیده است.
انتهای پیام
دکتر «محسن میرجانی» باستانشناس و رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اردکان در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به اهمیت این بنای تاریخی، میگوید: کاروانسرای شگفتانگیز قلعه خرگوشی که بنای استوار و سنگیاش را باید در نزدیکی باتلاق گاوخونی مشاهده کرد، مکانی در میانه جاده قدیمی یزد – اصفهان است که تا شهر عقدا حدود ۶۰ کیلومتر فاصله دارد.
وی ادامه میدهد: کاروانسرای قلعه خرگوشی یکی از مهمترین کاروانسراهای دوره صفوی است که بنای آن را به زمان حکومت شاهعباس صفوی به تاریخ ۱۰۲۳ هجری قمری بازمیگردد و در واقع، این کاروانسرا، یکی از همان ۹۹۹ کاروانسرایی است که به دستور شاهعباس در مسیرهای اصلی آن زمان ساخته شده است.
این باستانشناس اضافه میکند: تمام این بنای ۸۰×۸۰ متری از سنگ گرانیت و آجر ساخته شده است، حتی صفهها، حجرههاه و اصطبل بنا هم سنگی هستند و این شاید مهمترین دلیل استوار ماندن قلعه خرگوشی تا به امروز باشد.
وی تصریح میکند: در بیابان های این منطقه، معادن گرانیت زیادی وجود دارد و کارگران عصر صفوی، وقتی کاروانسرای قلعه خرگوشی را میساختند از گرانیتهای کوههای اطراف استفاده کردند.
رئیس سابق پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی اردکان با اشاره به این که سبک معماری این بنا چهاردیواری است و از ویژگیهای منحصربفردی همچون تزئینات بدیع آجر کاری شامل، کاربندی، رسمیبندی، گرهچینیآجری، اِزارهچینیخفته و راسته برخوردار است، خاطرنشان میکند: محراب این بنا با تزئینات مقرنس کاری گچی و قاببندی آن شامل پلاکهای سنگآهکی تراشیده شده دارای دو کتیبه سنگآهن تراشخورده حاوی اطلاعات اثر، شامل بانی و تاریخ ساخت آن است.
میرجانی با اشاره به این که دیواره روی پشت بام کاروانسرا، دو متر عرض دارد و سر در آن دو طبقه و طبقه دوم شاه نشین است، میگوید: اگر پا به داخل رباط بگذارید، می توانید ۱۸ صفه را ببینید که صفه بزرگتر و صفه دیگری که در قسمت جنوبی قرار دارد، دارای محراب و نمازگاه هستند و در چهار گوشه رباط، چهار مدخل برای ورود به طویله دیده میشود و مخزن آب به صورت آب انبار در وسط رباط ساخته شده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی اردکان تاکید میکند: شاید جالبترین تزئین بنا که در نگاه اول نظر هر گردشگری را جلب کند، کتیبهای است که بر سر در ورودی نصب شده و روی آن به خط «علی رضا عباسی» خطاط معروف عصر شاه عباس نوشته شده است که در مورد آن باید گفت که این کتیبه، بر روی ۱۵ قطعه سنگ سبز رنگ به طول هشت متر و عرض ۶۰ سانتی متر و در سه ضلع مدخل نصب شده است که به علت دستبرد سارقان تاریخ، این روزها به صورت مولانژ بازسازی و نصب شده است.
وی یادآور میشود: البته اصل این سنگنوشتهها در میراثفرهنگی استان یزد نگهداری میشود.
این باستانشناس در خصوص مسیرهای دسترسی به این مکان تاریخی نیز میگوید: رسیدن به این کاروانسرای کویری، از شهر عقدا که در مسیر اردکان _ نائین قرار دارد، جدا میشود و بعد از پشت سر گذاشتن روستاهای مزرعهنو، خلیلآباد و سروعلیا شما را به بیابان خرگوشی میرساند که البته باید مسافتی در حدود ۲۵ کیلومتری را در کویر طی کرد تا به این رباط رسید.
گفتنی است؛ اخیراً گروهی از مردممیراث دوست و حافظ اماکن تاریخی شهرستان اردکان به صورت خودجوش و مردمی ضمن تشکیل زنجیره انسانی حفاظت از این کاروانسرای تاریخی، در حرکتی جهادیِ بخشی از بافت این مجموعه منحصربفرد تاریخی را مرمت کردند.
انتهای پیام
پیش از سفر و بازدید از دره قدیسان لازم است قدری با کلمهی قدیس آشنا شویم. قدیس در واقع یک لقب در بین پیروان دین مسیحیت کاتولیک میباشد. این لقب را به افرادی میدهند که خصوصیتهای خاصی داشته باشند به عنوان مثال پاکدامنی، عاری از معصیت و پایبند بودن به اصول دین و… در واقع کلیسای کاتولیک و کشیشان هستند که لقب قدیس را به اشخاص میدهند و هر شخصی درصورتی که همهی شرایط و خصوصیت قدیس را هم داشته باشد بدون تأیید کلیسا به صورت رسمی قدیس محسوب نمیشود.
علت ساخت دره قدیسان فرانسه:
علت ساخت این پروژه علاوه بر جنبه کسب درامد از توریست، شناساندن و معرفی تاریخ مردم این منطقه به دنیا میباشد. البته استفاده از سنگ گرانیت برای ساخت این مجسمهها هم بی علت نیست و میخواهند با این کار به اهمیت کسب درامد از طریق منابع زیاد سنگ گرانیت در این منطقه و بهبود اقتصاد محلی هم اشاره کنند.
تاریخچه ساخت دره قدیسان:
دره قدیسان پر است از مجسمههای خاص قدیسان که در نقاط گوناگون این دره قرار داده شده اند و فضای خاصی را پدید آورده اند.
این پروژه به گونه رسمی در سال ۲۰۰۸ آغاز شد. هریک از مجسمههای این دره، یک قدیس مرتبط با افسانههای محلی است که به نوبه خود ترکیبی از سلتی، گالو رومی و فرهنگ مسیحی هستند. به لطف تنوع هنرمندانی که در این پروژه بکار گرفته شدند، ظاهر هر مجسمه کاملاً منحصر به فرد است.
پروژه دره قدیسان به وسیله فیلسوف بریتانی «فیلیپ ابجین» تاسیس گردید و هزینه آن کاملا توسط کمکهای مالی جوامع و سازمانهای محلی تامین میشود. هرکسی میتواند اسپانسر (Sponsor) یک مجسمه باشد، قدیس حامی خود را انتخاب و محل قرارگیری آنرا در دامنه انتخاب کند.
منبع:بیتوته
لاله واژگون از گونههای منحصربفرد گلها و گیاهان بومی و وحشی مناطق کوهستانی ایران است که در بیش از ۱۰۰۰ هکتار در دشتها و مناطقی از جمله “دامنههای کوه دنا”، “طسوج”، “سرگچینه”،” شبلیز”،” کوه دمه”، “جلیل بابکان”، “سرچنا”،”مداب”،”ساورز”،” مارگون”، “گُرگو”، “کاکان”، “سی سخت”، “کوه گل” و “نرم آب” استان کهگیلویه و بویراحمد می روید. عقیده گیاهشناسان این گیاه به سرعت در حال انقراض بوده و زیستگاه و تعداد این گونه گیاهی بسیار کاهش یافته است. این گلها، به دلیل برداشت غیرقابل کنترل از گیاه و پیاز آن و نیز اقدام برخی افراد برای کندن بوتههای آنها، بیش از پیش در معرض نابودی قرار گرفته که از سوی مسئولان، متولیان امر و مردم نیاز به مراقبت ویژه دارد تا اینکه منقرض نشود. دشت “مورپیسه” روستای کاکان از توابع شهرستان بویراحمد در ۴۵ کیلومتری شهر یاسوج یکی از محلهای رشد لالههای واژگون در استان کهگیلویه و بویراحمد است
لاله واژگون از گونههای منحصربفرد گلها و گیاهان بومی و وحشی مناطق کوهستانی ایران است که در بیش از ۱۰۰۰ هکتار در دشتها و مناطقی از جمله “دامنههای کوه دنا”، “طسوج”، “سرگچینه”،” شبلیز”،” کوه دمه”، “جلیل بابکان”، “سرچنا”،”مداب”،”ساورز”،” مارگون”، “گُرگو”، “کاکان”، “سی سخت”، “کوه گل” و “نرم آب” استان کهگیلویه و بویراحمد می روید. عقیده گیاهشناسان این گیاه به سرعت در حال انقراض بوده و زیستگاه و تعداد این گونه گیاهی بسیار کاهش یافته است. این گلها، به دلیل برداشت غیرقابل کنترل از گیاه و پیاز آن و نیز اقدام برخی افراد برای کندن بوتههای آنها، بیش از پیش در معرض نابودی قرار گرفته که از سوی مسئولان، متولیان امر و مردم نیاز به مراقبت ویژه دارد تا اینکه منقرض نشود. دشت “مورپیسه” روستای کاکان از توابع شهرستان بویراحمد در ۴۵ کیلومتری شهر یاسوج یکی از محلهای رشد لالههای واژگون در استان کهگیلویه و بویراحمد است.
ه گزارش ایسنا، این نسخه از قرآن کریم در سدههای سوم و چهارم هجری قمری در دوره سامانی با ۱۵۴ صفحه هفتسطری و در قطع وزیری بیاضی به اندازه ۱۹×۲۸ سانتیمتر نوشته شده است. این نسخه قرآنی در مجموعه شیخ صفیالدین اردبیلی نگهداری میشده و اکنون در بخش اسلامی موزه ملی ایران به شماره ۴۲۹۳ محفوظ است.
به گزارش ایسنا، این نسخه از قرآن کریم در سدههای سوم و چهارم هجری قمری در دوره سامانی با ۱۵۴ صفحه هفتسطری و در قطع وزیری بیاضی به اندازه ۱۹×۲۸ سانتیمتر نوشته شده است. این نسخه قرآنی در مجموعه شیخ صفیالدین اردبیلی نگهداری میشده و اکنون در بخش اسلامی موزه ملی ایران به شماره ۴۲۹۳ محفوظ است.
در توضیح این اثر تاریخی نوشته شده است: «سدههای نخست پس از پیروزی اسلام، قرآنهایی با قطع عرضی، بسیار رایج بودهاند. این قرآنها از زیباترین آثار هنر کتابت اسلامی و به طور سنتی به نام «کوفی» – نام شهر کوفه در میان رودان – شناخته میشوند.
این واژه به خطوطی اطلاق میشود که خطوط کلفت و قویِ عمودی از ویژگیهای آن بوده یا الهام گرفته از این نوع خطوط باشند. قدیمیترین قرآنها به ندرت نوشتهای مبنی بر تاریخ یا محل کتابت دارند. برخی از این قرآنها، دارای کاتب الحاقی با تاریخ مخدوش، محلنوشت هستند که نوشته متن را به شخصیتی معروف از جهان اسلام منتسب میکنند، مثلاً امام علی (ع) و خلفا در سدهی اول هجری-قمری.
آغاز این قرآن با سورهی مبارکه الملک (تبارک) و انجام آن آیه پایانی سورهی «المرسلات» است، تزئینات خاصی هر یک از سورهها را از دیگری جدا میکند. یک نوار افقی با تزیینات طلایی و برگ نخلی که در حاشیه سمت راست ادامه پیدا میکند، در اول هر سوره دیده میشود.
انتهای هر آیه به وسیله تزییناتی شامل شش نقطه که یک مثلث را تشکیل دادهاند و دور نقطههای بیرونی با مرکب دورگیری شده است، مشخص میشود. علائم تخمیس(هر پنج آیه) به وسیله نشانهای به شکل حرف “ه” تجریدیشده، مشخص شدهاند که در حروف ابجد، ارزش پنج را دارد.
این روش سنتی برای مشخص کردن یک گروه مشتمل بر پنج آیه است. علائم تشعیر برای متمایز کردن یک گروه شامل ۱۰ آیه به طور سنتی از یک دایره کوچک که درون آن عدد ۱۰ نوشته شده استفاده شده است.
اِعراب با نقطههایی توپر شنگرف یا سبز و مشکی مشخص شدهاند. در حروف فتحهدار، نقطه در بالای حرف، در حروف کسرهدار در زیر حرف و در حروف ضمهدار در بالا یا در کنار حرف قرار گرفته است. خطوط کوچک مورب در زیر یا روی حروف، عملکردی تعیینکننده دارند، آنها حروفی با اشکال مشابه را از یکدیگر متمایز میکنند.
صفحه اول مُذهب دارای یک سرلوح مُذهب مزین، سر سورهها در سور اولیه بهصورت منفی در زمینه مُذهب و در سور بعدی با قلم زر و تحریر قهوهای در قابی مذهب مزین نوشته شدهاند. دو صفحه آخر مُذهب و مزین به نقوش هندسی، در صفحه پایان «کتبه و ذهّبه علی بن ابی طالب سبع هجریه» الحاق شده است.
جلد کتاب متعلق به سده یازدهم در دوره صفوی است. این جلد ضربی طلاکوب لولادار قهوهای رنگ، با طرح ترنج و سرترنج و لچک ترنج است که با نقوش اسلیمی در میانه تزئین شده و داخل آن با روش سوخت کار شده است. این نسخه قرآنی باارزش در مجموعه شیخ صفی الدین اردبیلی نگهداری میشده و اکنون در بخش اسلامی موزهی ملی ایران به شماره ۴۲۹۳ محفوظ است.»
انتهای پیام
ویدئو / دشت لالههای واژگون در یاسوج
تصویربردار: عیسی فتحی / تدوینگر: جواد علیزاده