با سرد شدن هوا، درختان پاییزی فرش رنگین خود را در پهنای عظیم جنگلهای استان گلستان پهن میکنند. این جنگلها مساحتی بیش از ۲۰۰ کیلومتر را در بر میگیرند که در ادامه رشته کوههای البرز از کوههای شهرستان بندر گز شروع شده و درمشرق به جنگلهای مینودشت و گلستان میرسد. این تصاویر تنها بخش بسیار بسیار کوچکی از این طبیعت هزار رنگ است. پارک جنگلی «النگدره» مساحت آن حدود ۱۸۵ هکتار و در پنج کیلومتری جنوب غربی شهر گرگان و در مسیر جاده ناهارخوران قرار دارد. این مکان با آب و هوایی کم نظیر، مکانی فوقالعاده برای بازدید به شمار میرود. چندی پیش، جادهای که برای تردد خودروها در پارک جنگلی النگدره استفاده میشد به پیاده راه تبدیل شد. پیاده راه النگدره یکی از زیباترین پیاده راهها در کشور محسوب میشود.
به گزارش ایسنا به نقل از دیلی میل، این اکتشاف در «گلا» شهری در جنوب «سیسیل» رخ داد. بیش از ۲۰ اثر باستانی از جمله تکههای ظروف سرامیکی و سفالین در کنار بقایای یک نوزاد در این گورستان که باستانشناسان معتقدند یک گورستان یونان باستان است، کشف شدهاند.
این اکتشاف برای تاریخدانان از اهمیت زیادی برخوردار است، چراکه به کشف بقایای نخستین مهاجران این منطقه و نمونهای از برترین نوع ظروف سرامیکی که توسط آنها ساخته شده، منجر شده است.
قدمت آثار کشفشده به ۷۰۰ تا ۶۵۱ سال پیش از میلاد تخمین زده شده است. این بازه زمانی کمی پس از مهاجرت یونانیان باستان به سیسیل و سکونت دائمی آنها است.
اما بقایای نوزاد کشفشده از دیگر آثار این گورستان بسیار قابل توجهتر است، چرا که استخوانهای او در نوعی کوزه که در گذشته معمولا برای نگهداری آب استفاده میشده، قرار داده شده بود. هنوز مشخص نیست چرا یونانیان بقایای یک نوزاد را درون یک کوزه قرار داده و سپس آن را دفن کردهاند اما با توجه به نتایج اکتشافات اخیر در این منطقه میتوان نتیجه گرفت اعتقادات خاص و خرافات بسیاری درباره مرگ در بین یونانیان باستان وجود داشته است.
در سال ۲۰۱۵، محققان یک گورستان تاریخی یونانی را در شهر «کامارینا» که تنها ۲۰ مایل با «گلا» فاصله دارد، کشف کردند. در این گورستان بقایای انسانهای بزرگسال و کودک درحالی کشف شدند که سنگهای بزرگی برای له کردن یا به دام انداختن اجسادشان روی آنها قرار داده شده بودند.
«کری سولوسکی» که یک باستانشناس است معتقد است، ترس از مُرده مفهومی است که از دوران نوسنگی در فرهنگ یونان وجود داشته است.
گورستانهای کشفشده نیز میتواند گواهی بر این موضوع باشد چرا که گورستانهای بزرگ اغلب در فاصلهای بسیار دور از شهرهایی که جمعیت بسیاری در آنها سکونت داشته، ساخته میشدند.
علیرضا ایزدی در جلسه کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان مرکزی با اشاره به اینکه یکی از معایب موجود در کشور، نبود شناخت نسبت به جایگاه بخش خصوصی است، افزود: متاسفانه هنوز وضعیت شغلی راهنمایان گردشگری و بیمه آنها در کشور مشخص نیست و در واقع حوزه گردشگری مظلومترین بخش در کشور است.
وی گفت: در شرایط کنونی باید بساط نقد مطلق برچیده شود، همه ما نسبت به شرایط اشراف داریم و باید فکری برای رفع مشکلات کرد، انتقاد صرف نتیجهای به دنبال ندارد.
ایزدی با طرح این سوال که آیا ارزان بودن ایران به عنوان مقصد گردشگری تهدید است یا فرصت؟ گفت: برای جلوگیری از موازیکاری، اتاق فکر اداره کل میراث فرهنگی تعطیل می شود و طی همافزایی با کمیسیون گردشگری اتاق فکر در کمیسیون تشکیل میشود.
وی در ادامه با اشاره به شرایط موجود در کشور و تنگناهای مالی، بیان کرد: امسال ۱۰۰ میلیون تومان برای تملک به استان تخصیص دادهاند که شامل اوراق خزانه ۱۳۹۹ است، از طرفی هتل پیام تعطیل شد و تعدادی بیکار شدند، حتی یک نفر نپرسید چرا؟
ایزدی با بیان اینکه با وجود همه مشکلات برای کار کردن آمدهایم و تلاش داریم که خشتی بر روی خشت صنعت گردشگری بگذاریم، تبلیغات استان مرکزی در حوزه معرفی ظرفیتها را بسیار ضعیف دانست و افزود: اگر همافزایی و همکاری شکل گیرد میتوان کار کرد و لازم است مجموعه بازرگانی و صنعتی استان گردشگری را نیز در کنار خود ببیند.
به گزارش ایسنا، در این جلسه مدیرکل راهآهن استان مرکزی با بیان اینکه عموما تصمیمات به جای برخورداری از بعد کارشناسی، بیشتر مدیریتی است و همین باعث میشود که کارها به نتیجه نرسد، گفت: با حضور در استان مرکزی با طرحهایی چون راهآهن شهر امیرکبیر-اراک و شهر مهاجران-اراک مواجه شدم که ظاهرا جزو طرحهای دیکته شده بود و مورد مخالفت بنده قرار گرفت.
محمدرضا قربانی تصریح کرد: تلاش بر این است که راهآهن اراک که قدیمی و یک خطهاست دو خطه شود. دوخطه شدن این خط قطعا به توسعه گردشگری کمک میکند، همچنین پیگیر راهاندازی خط اراک-قم خواهیم بود.
در این جلسه رییس کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی استان مرکزی نیز بیان کرد: امروز قوانین و برنامههایی در کشور تدوین میشود که بخش خصوصی دخالت چندانی در آن ندارد.
مریم توسطی با تاکید بر اینکه در بحث سیاستگذاری کلان مهمترین زیرساخت لازم توسعه سیاستهای خارجی است، اما در تعاملات دچار مشکل هستیم، افزود: وزارت امور خارجه باید در حوزه تنشزدایی و توسعه تعاملات برای توسعه گردشگری کشور وارد شود. متاسفانه هنوز با موضوع ایرانهراسی مواجه هستیم و باید این تبلیغات وسیع علیه ایران در حوزه گردشگری خنثی شود.
وی گفت: در استان مرکزی خلاءهای آموزشی در حوزه گردشگری احساس شد که براساس آن کمیسیون برنامهریزی در جهت برگزاری دورههای آموزشی داشت و تاکنون این دوره در کمیجان و دلیجان برگزار شده و در مناطق هدف گردشگری نیز تدوام مییابد.
به گزارش ایسنا، در این جلسه فعالان حوزه گردشگری و دفاتر خدمات گردشگری مشکلاتی اعم از ضعف و خلاء زیر ساختهای گردشگری، معضل دیده نشدن دفاتر خدماتی، لزوم پرداخت تسهیلات کمبهره به دفاتر، تبلیغات موثر ویژه معرفی استان، بی اهمیتی و بی هویتی شغل راهنمایان گردشگری، لزوم سیاستگذاری در حوزه گردشگری در سطح حاکمیت، فاصله گرفتن از موازیکاریها در این حوزه، آموزش و … را مطرح کردند، همچنین تفاهمنامه ای سه جانبه بین اتاق بازرگانی، کمیسیون گردشگری و اداره کل میراث فرهنگی استان مرکزی جهت همکاری مشترک به مدت ۳ سال به امضا رسید.
به گزارش ایسنا، بعد از هشدارهای مکرر فعالان میراث فرهنگی نسبت به خطراتی که بافت تاریخی و نخستین سکونتگاه انسان در کرمان را تهدید میکرد، محمدحسن طالبیان – معاون میراث فرهنگی کشور – که او را میتوان متولی بناهای تاریخی کشور بعد از وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی دانست، خرداد امسال در سفر به کرمان، مواردی را نسبت به لزوم حفاظت از این محوطههای تاریخی در کرمان مطرح کرد؛ صحبتهایی که در آن زمان به عنوان تعیین تکلیف این بناهای تاریخی در این شهر باستانی عنوان شد و خوشحالی فعالان میراثی را به همراه داشت.
طالبیان در آن زمان برای پروژه هتل بام کرمان و منظر فرهنگی نخستین سکونتگاه کرمان – شیوشگان – و پروژه ساخت مجتمع تجاری در وسط بافت تاریخی دستورهای لازم را داد.
او گفت: «من از همان روز اول اعلام کردهام با ساختوساز بالای کوه که منظر آنجا را به هم میزند مخالفیم و امروز هم در جلسه با استاندار محترم کرمان، خیلی روشن این موضوع را مجدد گفتم. این کوه منظر فرهنگی شهر هم هست، ولی تاکنون آنجا جاده تلهکابین را اجرا کردهاند که ای کاش از لحاظ مهندسی طرح بهتری را اجرا کرده بودند. کسی مخالف این نیست که مردم از آنجا چشمانداز شهر را ببینند و دسترسی داشته باشند. البته میشد دسترسی پیاده خوبی از پشت منظر این کوه ایجاد کنند و اگر اینطور میشد خیلی ایدهآل بود اما متاسفانه این اتفاق به شکل دیگری رخ داده است و در این شرایط، با کمترین دخالت باید این دسترسی را به اتمام برسانند ولی نباید چیزی بالای کوه ساخته شود.»
اما به نظر میرسد هیچکدام از این خوشحالیها بیشتر از چند ماه دوام نیاوردند…
روز گذشته یعنی ۱۱ آذر، مصطفی آیتالهیموسوی – معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان – در جلسه بررسی پروژههای عمران شهری اعلام کرد: «زمانی که تلهکابین شهر کرمان به بهرهبرداری برسد، مردم را به بالای کوه میرساند لذا یک امکان جدید برای آن درنظر گرفتیم تا ارتباط بین دو کوه (شیوشگان یا صاحب الزمان) که اکنون تنها راه دسترسی به آن از طریق کوهنوردی و هوایی است، از طریق یک پل معلق ایجاد شود.
او در بخش دیگری از این جلسه با اشاره به وضعیت تلهکابین شهر کرمان با بیان اینکه تا پایان سال جاری ایستگاههای تلهکابین پایین و بالای کوه به بهرهبرداری خواهد رسید، بیان کرد: فضای سبز پروژه تلهکابین نیز حداکثر تا عید نوروز کامل خواهد شد، ضمن آنکه تجهیزات مورد نیاز این پروژه بهصورت کامل خریداری شده و مشکلی در این خصوص وجود ندارد.»
اما نکته جالب توجه، حضور فریدون فعالی – مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمان – در این جلسه است که به جای دفاع از موضع میراث فرهنگی برای حفاظت از محوطه تاریخی شیوشگان و نخستین سکونتگاه انسان در کرمان، فقط به اعلام خبر «واگذاری شش خانه قدیمی به جهادنصر برای مرمت و احیا» اکتفا کرده است.
نخستین سکونتگان انسان در کرمان روی کوههای شیوشگان
مجتمع تجاری در دل بافت تاریخی تاریخ کرمانرا نادیده میگیرد
از سوی دیگر صبح روز گذشته ۱۱ آذر موحد – رئیس کل دادگستری استان کرمان – نیز در حالی از سرعت گرفتن اجرای پروژه احداث مجتمع اداری، فرهنگی، تجاری، تفریحی صاروج پارس در مجاورت بافت تاریخی شهر کرمان با ورود دستگاه قضاخبر داد که طالبیان در همان زمان نیز درباره این پروژه که همان وقت هم ارتفاع آن از بازار تاریخی شهر کرمان بالاتر رفته بود، اعلام کرد؛ «در دولت گذشته درباره این پروژه توافقاتی صورت گرفته است. ما براساس همان توافقات که ارتفاع نباید از بازار تاریخی بالاتر باشد اقدام میکنیم. این پروژه نقشههای خیلی روشنی در شهرداری دارد که باید طبق آن اجرا شود اما اکنون ارتفاع بالاتر رفته و من بعید میدانم سرمایهگذار اصلی پروژه هم راضی به این تخلفات باشد.»
او حتی در صحبتهای بعدی با خبرنگاران اعلام کرد «با وجود هزینه سرمایهگذار عمانی برای این پروژه، اما موقعیت قرارگیری این مجتمع تجاری، این الزام را به وجود میآورد تا ارتفاع این سیتی سنتر کاهش پیدا کند».
اما موحد در صحبتهای روز گذشته خود اظهار کرد: «در راستای حمایتهای لازم برای رفع مسائل و مشکلات حقوقی و قضایی سرمایهگذاری و تسریع در اجرای پروژه احداث مجتمع اداری، فرهنگی، تجاری، تفریحی صاروج پارس در پی برگزاری جلسات متعدد، شهرداری و سازمان میراث فرهنگی استان کرمان موظف به همکاری و مساعدت لازم دراین رابطه شدند. با توجه به نبود یک مجتمع چندمنظوره در شهر کرمان، افتتاح این مرکز در قلب تجاری شهر و در کنار بافت تاریخی و بازار کرمان باعث جذب گردشگران داخلی و خارجی، ایجاد اشتغال پایدار و در نتیجه رونق بازار و بافت تاریخی میشود.»
این صحبتها در حالی مطرح میشوند که ابلاغ «سند حفاظت از بافتهای تاریخی ۱۶۸ شهر» در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۶ توسط شورای عالی معماری و شهرسازی انجام شد. بر اساس این ابلاغ مصوبهای در ۱۳ بند به عنوان رویکردهای اصلی تهیه سند واحد حفاظت از بافتهای تاریخی و فرهنگی ۱۶۸ شهر به تصویب رسید. بنابراین قرار بود تا این سند هفت بخش؛ تدوین مقدمه و کلیات سند، تعاریف و مفاهیم پایه و مشترک، راهبردها و سیاست ها، نظامنامه نحوه اقدام، شیوهنامه (شرح خدمات) تهیه برنامهها و طرحها، نظام و ساختار مدیریت هماهنگ و یکپارچه و دستورالعمل را نهادینهسازی کند.
اما به نظر میرسد هیچکدام از این دستورالعملها و سندهای ابلاغشده کرمان و بافتهای تاریخیاش را در برنمیگیرد یا شاید برای مسوولان شهری آن اهمیتی ندارد.
حتی اعتراض محمدمهدی زاهدی – رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس، نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی – که اوایل امسال در دیدار با تعدادی از طلاب جوان کرمان اعلام کرد «از قوه قضائیه پیگیر موضوع تخریب کوههای چندهزارساله مسجد صاحبالزمان (عج) به بهانه اجرای برخی پروژهها خواهم شد، چرا که آیندگان در مورد تخریب محیط زیست و سرمایههای ملی ما را مواخذه میکنند» نیز تا کنون نتیجهای نداده است.
آخرین وضعیت محوطه تاریخی شیوشگان کرمان روی کوههای صاحبالزمان (عج)
دیگر چه نیازی به وجود میراث فرهنگی است؟
امید ابراهیمی – فعال میراث فرهنگی کرمان – نیز در گفتوگو با ایسنا نسبت به اظهارنظرهای مطرحشده توسط مسوولان شهری و قضایی کرمان اظهار نگرانی میکند.
این دانشآموخته مرمت بناهای تاریخی با اشاره به صحبتهایی که در طول مدت زمان مطرح شدن این پروژه بارها گفته شده است، میگوید: با آغاز اعتراضها و هشدارها، بارها اعلام کردند که آن یک طبقه روی سیتی سنتر حذف میشود و ارتفاع باید مناسب باشد، حتی گفتند هتل روی کوه صاحبالزمان (عج) (شیوشگان) اجرایی نمیشود، اما اکنون همه آن اتفاقات بدون درنظر گرفتن ابلاغها و قولها عملیاتی میشوند.
او با بیان اینکه مشخص نیست با این اقدامات میخواهند چه تاریخ و هویتی برای کرمان باقی بگذارند، ادامه میدهد: با اجرایی شدن این پروژهها دیگر چه نیازی به وجود میراث فرهنگی در استان کرمان است؟ بعد از آن میتوانند به راحتی این اداره کل را تعطیل کنند.
او با بیان اینکه چرا مسوولان از ابتدا حرف و عملشان را یکی نکردند، اظهار میکند: در این میان هر بار همه تقصیرات را گردن نفر قبلی – مدیر قبلی میراث فرهنگی – میاندازند و کارشان را ادامه میدهند، اما به نظر نمیرسد حتی قانون سراغ آن افراد رفته باشد تا با مجازات کردنشان، دیگران به راحتی تفاهمنامه نابودی بافت تاریخی و هویت شهر کرمان را امضا نکنند.
این فعال میراث فرهنگی کرمان با اشاره به تصویب قانون حفظ بافتهای تاریخی سراسر کشور، میگوید: در صحبتی که با مدیر کل میراث فرهنگی استان کرمان داشتم، درباره تخلف در حال انجام روی پروژه بام کرمان که معاون میراث فرهنگی نیز نسبت به کوتاه شدن ارتفاع آن در حد یک طبقه هشدار داده بود، صحبت کردم، اما او در جوابم گفت که «چون مدیر کل قبلی نظر داده و کار را تایید کرده است، اخلاقی نیست روی آن حرف بزنم.»مشخص نیست کارها باید قانونی انجام شوند یا فقط به اخلاق بسنده کنیم، کافی است؟
او حتی به ساختوسازهای جدید روی کوه شیوشگان اشاره میکند و میگوید: علاوه بر هتل و تلهکابینِ در حال ایجاد روی کوه، دکلِ مخابراتی صداو سیما و چند ساخت و ساز جدید نیز در همان منطقه در حال انجام است، اتفاقی که به طور دائم هشدار دادیم که با هر ساخت و سازی، تسهیلات لازم برای آنها نیز باید تامین شود.
ابراهیمی اظهار میکند: در حال حاضر سطح اشغال زمین نسبت به زیربنا در این پروژه بر اساس قرارداد اولیه نیست، چون در طرح اولیه ۶۰ درصد ساختوساز بود و باید ۴۰ درصد فضای باز وجود میداشت، اما آن نسبت اکنون تبدیل به ۸۰ درصد ساخت و ساز و ۲۰ درصد فضای باز شده است.
او همچنین از تخلفی دیگر در این پروژه خبر میدهد و میگوید: «براساس نقشههای اولیه باید از لبه خیابان طالقانی ساختمان سه طبقه ارتفاع داشته باشد، اما در دیگر نقاط نباید ساخت و سازی با این ارتفاع باشد تا عرصه و حریم بافت تاریخی شکسته نشود، ولی در حال حاضر در بخشهای دیگر پروژه نیز سه طبقه ساختوساز انجام شده است، در حالی که بر اساس توافق انجامشده با میراثفرهنگی ساخت طبقه سوم خلاف مقررات است، در واقع میتوان گفت نقشه در دست اجرای کنونی، خلاف مقررات میراثی است.»
نخستین سکونتگاه انسان در کرمان زیر پای مسوولان شهری کرمان میافتد؟
مژگان ثابت تیموری در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تعداد مقالات ارسال شده به دبیرخانه کنفرانس اکوتوریسم، فرهنگ و توسعه گردشگری بیان کرد: تاکنون ۱۲۱ مقاله به دبیرخانه ارسال شده که موضوع غالب مقالات حوزه اکوتوریسم و گردشگری طبیعی، مباحث مربوط به بازاریابی و مدیریت در اکوتوریسم و گردشگری، جامعه شناسی گردشگری و سایر محورهای کنفرانس است.
وی ادامه داد: در این کنفرانس، داوری مقالات به طور جدی و با کمک ۸۹ داور عضو هیأت عملی و متخصص صورت گرفته و کمیته علمی پس از اتمام داوری اولیه مقالات، نسبت به ارزیابی نهایی مقالات طی جلسات مشترک اقدام نمود.
عضو هیأت علمی پژوهشکده گردشگری جهاد دانشگاهی بیان کرد: از تعداد مقالات پذیرش شده، ۴۸ مقاله به صورت پوستر و ۵۲ مقاله به صورت سخنرانی پذیرفته شد که در قالب کتابچه همایش به صورت مقاله کامل چاپ و در سایت سیویلیکا و SID نمایه خواهد شد، همچنین مقالات سخنرانی در قالب ۹ پنل علمی و طبق برنامه تعیین شده در روز اول همایش ارایه خواهد شد.
ثابت تیموری افزود: همچنین ۶ کارگاه تخصصی حوزههای مختلف گردشگری و زیارت به زبان فارسی و دو کارگاه به زبان انگلیسی طی دو روز در این کنفرانس برگزار میشود.
وی خاطرنشان کرد: امیدواریم تعامل اساتید، مدیران و کارشناسان دستگاههای اجرایی، فعالان گردشگری، دانشجویان و علاقمندان به فعالیت در حوزه گردشگری و بومگردی بتواند امکان ایجاد شبکه دانشی گردشگری را فراهم نماید. هدف ما یادآوری اهداف توسعه گردشگری پایدار و ترویج گردشگری مسئولانه است.
حسین الهبداشتی که در حاشیه کارگروه گردشگری ایران در پکن با ایسنا گفتوگو کرد، با اعتقاد بر اینکه راه سفر تجار به ایران و مناطق آزاد از طریق گردشگری باز میشود، گفت: مناطق آزاد با توجه به معافیت مالیاتی و گمرکی موقعیت خوبی برای گردشگران تجاری دارد؛ یعنی میتوان از طریق گردشگری پای تجار و بازرگانان را به این مناطق باز کرد. یکی از طرحهای مناطق آزاد نیز تقویت گردشگری تجاری است که درحال مطالعه و بررسی آن هستیم. باید بازارهای مختلفی را مطالعه کنیم تا متوجه شویم مناطق آزاد برای کدام یک از کشورها جذاب است. بستر گردشگری تجاری در مناطق آزاد آماده است. باید متناسب با میزان استقبال برای آن برنامهریزی کنیم.
او درباره انگیزه حضور در این رویداد که از سوی بخش خصوصی ایران همزمان با سفر وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به پایتخت چین برگزار شد، اظهار کرد: مناطق آزاد هم دنبال سهم خود از گردشگری چین است. البته خیلی دیر از برگزاری این کارگروه و دیدار دو جانبه آژانسهای ایرانی و چینی مطلع شدیم، برای همین فرصت اطلاعرسانی به بخش خصوصی فعال در مناطق آزاد را نداشتیم اما خود را به این نشست رساندیم تا درباره جاذبههای گردشگری این مناطق در چین اطلاعرسانی کنیم.
وی درباره اینکه آیا حضور مناطق آزاد در بازار چین با مطالعه بوده است، گفت: مطالعه و بررسی آغاز شده اما این حضور بیشتر جنبه شناسایی بازار و سلیقه سفر مردم چین را داشته است. شنیدهایم گردشگران چینی به آثار تاریخی و مسیر کلاسیک ایران مانند شیراز و اصفهان بیشتر علاقه دارند. فکر میکنیم آنها از دیگر جاذبههای ایران و حتی سواحل آن مطلع نیستند. هرچند فعلا محتوایی را به زبان چینی تولید نکردهایم اما فیلمهایی را از جذابیتهای مناطق آزاد در اختیار آنها قرار دادیم.
الهبداشتی ادامه داد: لغو روادید یکی از مزیتهای مناطق آزاد است اما چون ویزای ایران کلا برای چینیها لغو شده، این مزیت مناطق آزاد دیگر برای چینیها جذاب نیست و خیلی نمیتوانیم روی این موضوع مانور دهیم. اما شاید معافیتهای مالیاتی و گمرکی مناطق آزاد برای چینیها جذاب باشد.
به گزارش ایسنا، محمد رکنی – مدیر پایگاه میراث فرهنگی آسبادهای ایران – با بیانکه تا کنون ۱۲۴ آسباد در شهرستان خواف شناسایی شده که ازاین تعداد ۱۰۷ آسباد به صورت اضطراری مرمت شدهاند، از در دستور کار بودن مرمت تدریجی این آثار تاریخی خبر داد و افزود: ۱۲دستگاه از آسبادها ثبت شده در فهرست آثار ملی نیز تا کنون به طور کامل احیا شدهاند.
او با اشاره به ثبت موقت آسبادهای ایران در فهرست میراث جهانی و انجام مراحل ثبت جهانی این اثر تاریخی، افزود: مرمت و احیای این آثار تاریخی در شهرستان خواف، میتواند نقش مهمی در جذب گردشگر داشته باشد.
بنا بر گزارش روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خراسان رضوی، همچنین محمود باعقیده – مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان خواف؛ نیز با اشاره به ثبت ملی آسبادهای قرار گرفته در روستاهای “خرگرد”، “تیزاب”، “برآباد” و شهر “سنگان” با هفت شماره مختلف در فهرست آثار ملی بیان کرد: از آنجایی که این آثار تحت حفاظت و نظارت اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد، هرگونه دخل و تصرف یا اقدام عملیاتی که منجر به تخریب یا تغییر هویت آنها شود، برابر مواد ۵۵۸ تا ۵۶۹ قانون مجازاتهای اسلامی، تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده، جرم محسوب میشود و مرمت و بازسازی آنها فقط با تأیید و نظارت اداره میراث فرهنگی انجام میشود.
آسبادهای نشتیفان خواف یا همان آسیابهای بادی در نشتیفان مشهد، یکی از بزرگترین مجموعههای خشت، گل و چوبی تاریخی کشور و از مجموعه آسبادهای تاریخی جهان محسوب میشود که از دوران پیش از تاریخ اسلام در ایران باقی مانده است. این مجموعهی تاریخی در شهر نشتیفان دست در ۶ سدهی گذشته نیز با همین نام در بین مردم شهرت داشته است.
سوزنی سمرقندی در بارهی این تاریخی ارزشمند نوشته است: «آل مظفر یکی از سلسله پادشاهان و حکام ایرانی اهل نشتیفان بودهاند و شاه شجاع از بزرگان این شهر سالها بر شیراز و فارس حکمرانی کرد که در زمان حکومت وی اندیشمندان و شاعران فراوانی مانند حافظ در تاریخ ایران ماندگار شدند و شهر نشتیفان در اوایل قرن نهم هجری شناخته شده و معمور بوده است.
ریشهی نام شهر نشتیفان به قصهای عامیامه در خود شهر برمیگردد. نام این شهر نیز ترکیبی از دو کلمهی «نش» که محلی شده «نیش» به معنای نیش عقرب است، کلمهی «تیفان» نیز محلی شده «توفان» است که در تمام روزهای سال این منطقه یعنی نشتیفان وزش بادهای موسمی را داشته است، با توجه به شرایط جغرافیایی که منطقه نشتیفان دارد، مردم آن از گذشتههای دور به فکر بهرهبرداری از این شرایط طبیعی بودهاند تا با احداث آسیاب بادهایی، از نیروی جنبشی آن برای آرد کردن گندم نیز استفاده کنند. از این شاهکار مهندسی هم چنین در کارهای دیگر مانند پمپ کردن آب استفاده کرد که به آن پمپ بادی گفته میشود.
در کتاب جغرافیای تاریخی ولایت زاوه دربارهی نحوهی کارکرد این اثر تاریخی این طور نوشته شده است: «چرخ و پرههای غول آسایی که ۴۸ بال و ۳۲ پر و ۸ درگاه دارد و بر بام آسیاب و جهت وزش باد قرار گرفتهاند. اندام این چرخ و پر از خرپلی سنگین و محکم ساخته شدهاند و باد با عبور از دروازهای بادگیری با زوایای درگاههای هشتگانه میرسد و چرخ و پر را به حرکت در میآورد. از حرکت چرخ و پر نیرویی به تیر آسیاب منتقل میشود و چون سر دیگر به سنگ رویی آسیاب متصل است، لاجرم سنگ هماهنگ با گردش تیر باید بچرخد و میچرخد.»
کامیار عبدی – باستان شناس – که در طول ۲۰ سال گذشته بارها این کتیبهی ساسانی را از نزدی دیده، هفتهی گذشته نیز به سراغ این کتیبهی تاریخی رفته است، او اما وضعیت این کتیبه را بسیار بد و ناهنجار توصیف میکند.
وی در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه کتیبه شاپور در اشکفت حاجیآباد در استان فارس را کمتر کسی میشناسد، کتیبهای تاریخی در فرورفتگی در دل صخره کوه که شاهِ ساسانی این کتیبه را در آن نقطه ایجاد کرده است، میگوید: از ۲۰ سال قبل تا امروز که به این کتیبه سرکشی کردهام وضعیت آن هر روز بدتر از بازدیدهای قبلی است. سیاهیهای شبیه به روغن سوخته روی کتیبهی شاپور، از باکتریهایی است که در سنگ آهک رشد میکنند.این سنگ پر از کلسیم است، به همین دلیل محل رشد باکتریهاست، که با مُردن آنها در هر سال، سنگ به مرور سیاه میشود و همین اتفاق علاوه بر زشتی ظاهری باعث خوردگی سنگ میشود.
او با بیان اینکه سنگِ آهک، سنگِ صخرهای طبیعی کوه است که روی آنها باکتری رشد میکند، اظهار میکند: به مرور زمان باکتریها ، سنگها را میخورند و آن سنگ و کتیبهای روی آن را از بین میبرند.
وی اما با اشاره به اینکه قطعا راههایی برای پیشگیری وجود دارد تا بتوان آن لکههای سیاه را برطرف کرد، میگوید: با باکتری زدایی سنگها و ایجاد پوششی روی انها، میتوان از سبز شدن باکتریها روی این سنگها جلوگیری کرد.
عبدی با اشاره به صحبتهایی که مسوولان بنیاد پارسه پاسارگاد و پایگاه تخت جمشید دربارهی حفاظت از این کتیبه مطرح میکنند، اظهار میکند: میگویند با کسانی صحبت کردهاند و نمونه برداشتهاند تا باکتریها از این اثر تاریخی حذف شوند، حتی آزمایشهایی ناجام شدهاند، اما در طول ۲۰ سال گذشته، هر بار که این اثر را میبینم، آن بدتر از گذشته است.
او با اشاره به نبود تابلوی معرفی و مشخص نکردن مسیر راه برای حضور گردشگران در کنار این اثر تاریخی، اظهار میکند: هر چند در طول چند سال اخیر دور این اثر را حصار کشیدهاند، اما باز هم عدهای هستند که به آن سنگ و گلوله میزنند و باعث تخریب بیشتر این اثر شدهاند. از سوی دیگر مدتی است که فنسها سوراخ شده و مردم به راحتی به داخل کتیبه رفتوآمد میکنند، یعنی امکان نزدیک شدن بیشتر به کتیبه توسط وندالیسمهای احتمالی هم بیشتر میشود.
وی حتی از تبدیل محوطهی اطراف این اثر تاریخی به زبالهدانی خبر میدهد و میگوید: اگر این کتیبه نیز در محوطهی نقش رستم بود، به دلیل گردشگران زیادی که هر روز از این محوطهی باستانی دیدن می کنند، حتما به این کتیبه نیز توجه کامل میشد، اما یکی از دلایل بیتوجهیهای کنونی را نبود تابلوی اطلاعات و معرفی و نبود مسیر راه میتوان دانست که باعث شده کمتر کسی سراغ این اثر تاریخی برود.
عبدی از سوی دیگر به جادهی خاکی و مالرویی که به این اثر باستانی منتهی میشود، اشاره میکند و میگوید: پشت صخرهای که این کتیبه روی آن قرار گرفته میدان تیر نیروهای نظامی است که در زمان تمرین مشق تیر، محوطهی اطراف آن بسته میشود و بعد از پایان کار نیز چیزی از صخره میبینیم، سوراخهای باقی مانده از گلولهها روی بدنهی این اثر تاریخی است.
به گزارش ایسنا و به نقل از دیلیمیل، این مجموعه نقاشیها در منطقه صخرهای «سان خوآن» واقع در غرب « باداخوس» یکی از شهرهای اسپانیا کشف شدهاند.
هر کدام از نقاشیهای کشفشده حدود ۱۰ سانتیمتر طول دارند، و به شکل انسان یا نمادهای همچون تیر خلق شدهاند. این اشکال توسط یک محقق تاریخی به نام «آگوستین پالومو» حین جست و جو برای یک مقبره باستانی کشف شدند.
«پالومو» به سرعت متوجه اهمیت این نقاشیهای دیواری شد ؛چراکه محل کشف آنها با محل اکتشاف غارنگارههای مهم اخیر فاصله چندانی ندارد.
مطالعه و بررسی این مجموعه غارنگارههای ۵ هزار ساله حدود یک سال زمان برده است و نتایج آن یکم دسامبر در ژورنال « Extremeño Studies » به چاپ رسیده است.
سطح دندانهدار و ناهموار دیوارههای غار یکی از دلایلی است که این دیوارنگارهها تاکنون از چشمها پنهان ماندهاند.
تاکنون اکتشافات مختلفی در حوزه غارنگاره در منطقه «اکسترمادورا» غرب اسپانیا رخ داده که از مهمترین آنها میتوان به کشف ۷۱ اثر دست در غار«مالتاراویسو» Maltravieso در دهه ۹۰ میلادی اشاره کرد.
غارهای «مالتاراویسو» برای نخستینبار در سال ۱۹۵۱ کشف شدند و گواهی از تجمع انسان در اواسط دوران پارینهسنگی (حدود ۳۰ هزار الی ۳۰۰ هزار سال پیش) محسوب میشوند.
فقط در سال گذشته، سه نمونه مختلف از هنر در اعماق سه غار که حدود ۴۳۴ مایل با یکدیگر فاصله دارند و در شمال، مرکز و جنوب اسپانیا قرار دارند، کشف شده است .
قدمت خلق غارنگاره در غار « La Pasiega » واقع در شمال اسپانیا به بیش از ۶۴ هزار سال پیش بازمیگردد. این یعنی این غارنگرهها توسط «نئاندرتالها» خلق شدند و قدمتی بسیار بیشتر از مجموعه نقاشیهای کشفشده توسط «پالومو» دارند.
به گزارش ایسنا، اگرچه این مساله بارها توسط رسانهها و کوهنوردان و در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی به طور واضح و فراگیر مطرح شده است اما مجدد به اشتباه یا از سر غفلت در پوستری که پرچم کشورمان روی آن به اهتزار در آمده است، از این نماد استفاده شده است.
تصویری که در محل ثبت نام نامزدهای انتخاباتی مجلس یازدهم در وزارت کشور استفاده شده است، به قله «تاراناکی» یا «اگمونت» مربوط است. این کوه در طبیعت شمالی نیوزلند قرار دارد که در جهان با نام تاراناکی معروف است اما در واقع دو اسم دارد، کوه اگمونت و کوه تاراناکی. کوه اگمونت را کاپیتان جیمز کوک، دریانورد و کاشف انگلیسی، نام گذاری کرد اما کوه تاراناکی، نامی است که مردم محلی به این کوه اطلاق میکنند.
تصویر کوه تاراناکی با دو شاخک در قلهاش برای مجلس یازدهم
اما این اشتباه از کجا ناشی می شود؟ مساله شباهت مخروطی شکل قله دماوند و قله تاراناکی است ولی تفاوت اصلی این دو قله در رأس هِرم مخروطی قرار دارد. چراکه قله دماوند در نوک قله از هر جهت که به آن نگاه شود تنها یک شاخک دارد. ولی کوه تاراناکی دو شاخک در نوک قلهاش دارد.
تصویر کوه تاراناکی که در انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری هم استفاده شد
احتمالا تفاوت ظاهری و شکوهمند هر دو قله سبب ایجاد این اشتباه شده است.
«تاراناکی» نماد ملی نیوزلند
این کوه ارتفاعی ۲۵۱۸ متری دارد و یکی از متقارن ترین مخروط های آتشفشانی است. در قسمت جنوبی این کوه، کوهی خوشهای شکل با نام پانی تاهی وجود دارد. “تارا” در زبان محلی، به معنای قلهی کوه است و “ناکی” به معنای درخشان که تصور میشود این اسم اشارهای به زمستانهای پوشیده از برف روی دامنههای بالایی و درخشندگی و نور خورشید است. کوه تاراناکی، از اصلیترین نمادهای نیوزلند است و به گفتهی خیلی از افراد، این پدیدهی طبیعی، فراتر از طبیعت، همچون دماوند (یکی از نمادهای ایران) نماد این کشور شده است.
«دماوند» نماد ملی ایران
اما کوه دماوند سال ۱۳۸۷ در فهرست آثار ملی قرار گرفت و ۱۳ تیرماه نیز در تقویم رسمی کشور بهعنوان «روز ملی دماوند» ثبت شد تا ضرورت حفاظت از این زیستگاه برای همه روشن شود.
کوه دماوند از شرقیترین شهر استان مازندران «بهشهر» دیده میشود. مردم هر روز صبح که از خواب بیدار میشوند دماوند را میبینند و به عبارتی با آن زندگی میکنند. این موضوع از نظر بصری، اهمیت زیادی دارد. روشن است که ما در فرهنگمان درباره هر چیزی که میبینیم، نظر میدهیم، درباره آن شعر میگوییم یا به بخشی از آداب و روسوم ما وارد میشود.
قله دماوند تنها یک شاخک در قله دارد
دماوند در تمام اشعار مردم مازندران وجود دارد. اما این کوه از مازندارن و حتی در زمان هایی که هوا صاف است از شهر کاشان هم به خوبی دیده میشود. اسم دماوند در کتابهای تاریخی از جمله صورالاقلیم «دنباوند» آمده است. « دنباوند» به معنی محل و جایگاه باوندیان است که از سلسلههای مشهور مازندرانیها بودهاند و سالها در این خطه حکومت کردهاند.
در پاسخ به این پرسش که رستم برای گذر از خان هفتم با دیو سپید در کوه البرز میجنگد، آیا میتوان استنباط کرد که منظور از البرز کوه در شاهنامه، همان کوه دماوند است؟ گفته شده است: «دماوند جزئی از البرز است. در مناطق شمالی، کوههای اطراف دماوند به اسم «چِکِل» و به معنی کوه سنگی مشهورند که مردم هزار جریب به آن جریب میگویند. هزار جریب نیز یک کلمه پهلوی و به معنی هزاران کوه «در و جر» است. «در» به معنای کوهستان و «جر» به معنای دشت است. کلمه هَزار دلالت بر کثرت و زیادی دارد. البرز هم به معنی رشته کوههای زیاد است که دماوند جزیی از آن محسوب میشود، پس اول البرز و بعد دماوند بوده است. نام دماوند از قرنهای دوم و سوم در منابع آمده و پیش از این به آن اشاره نشده است.
دماوند بعد از شاهنامه فردوسی به یک نماد فرهنگی تبدیل شد. حتما مهم نیست که نماد فرهنگی ما سابقه تاریخی زیادی داشته باشد. شعری که ملک الشعراء بهار برای دماوند با عنوان «ای دیو سپید پای در بند» سروده است نیز نماد فرهنگی دماوند را برای ما پررنگتر کرده است. در حال حاضر علاوه بر اینکه دماوند میراث طبیعی کشور ما است، میراث معنوی ما نیز محسوب میشود.»
در همین رابطه بهمن نامورمطلق – اسطورهشناس – با اشاره به برخی از بینشها نسبت به کوهها توضیح میدهد: «اگر دماوند نبود، ما یک نقص اسطورهای داشتیم. همه تمدنهای بزرگ به یک قله توجه ویژه داشتهاند و آن نیز بلندترین قلهی سرزمینشان بوده که براساس الگوی کهن، هر کسی قلهای را که در محل زندگیاش بوده، بزرگترین قله جهان فرض و به همین دلیل احساس میکرد، داراترین سرزمین بهدلیل داشتن بلندترین قله است.»
