به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین و به نقل از سازمان دامپزشکی کشور، روز چهارشنبه در نشستی مشترک بین رئیس سازمان دامپزشکی ایران و دستیار رئیس سرویس فدرال دامپزشکی و نظارت بر قرنطینه گیاهی روسیه (Rosselkhoznadzor) که به صورت ویدیوکنفرانس برگزار شد؛ دکتر علیصفر ماکنعلی و نماینده روس در زمینه توسعه همکاریهای فیمابین رفع موانع صادرات و توسعه همکاریهای بین بخشی از نظر مباحث علمی و فنی به تبادل نظر پرداختند.
عمده محصولات صادراتی ایران به روسیه، لبنیات و فرآوردههای دریایی است و در عین حال در زمینه رفع موانع یا واردات واکسن برای پرورشدهندگان دام و طیور به مذاکره پرداختند.
در این دیدار، هومن فتحی مدیر کل دفتر امور بین الملل وزارت جهاد کشاورزی و نماینده وزارت امور خارجه کشورمان نیز به عنوان مدعو حضور داشت.
سفری در بحبوحه کرونا؛ پیام ایران چه بود؟ ترکیه باید پاسخگو باشد؟
مهسا مژدهی: روز دوشنبه در حالی که همه رهبران جهان به برگزاری دیدارهایشان از طریق فضای مجازی عادت کرده اند، محمد جواد ظریف با رعایت مسائل بهداشتی به دمشق رفت تا با همتای سوری خود و بشار اسد دیدار کند. این اتفاق در حالی افتاد که تقریبا دو ماه است که سیاستمداران سفرهای دیپلماتیک خود را تعطیل کرده اند و حتی اجلاس های جهانی و منطقه ای هم در فضای مجازی و به صورت ویدئو کنفرانس برگزار می شود. سفر ظریف به دمشق در وضعیت کرونا و با پوشیدن دستکش و ماسک باعث شد که این سوال برای بسیاری از ناظران پیش بیاید که چه اتفاق مهمی در دمشق در جریان است که وزیرخارجه کشورمان پروتکل های حفاظتی مربوط به بیماری کرونا را کنار می گذارد و راهی دیدار با بشار اسد می شود؟
ورود ظریف به خاک سوریه در زمانی صورت گرفت که برگزاری نشست آستانه میان ایران، روسیه و ترکیه نزدیک بود. علت سفر ظریف به این کشور بررسی اوضاع سوریه، روابط دوجانبه و تحولات و سیاسی مبارزه با تروریسم عنوان شده است. با این حال گمانه زنی ها در مورد علت این سفر در شرایط کنونی، بیشتر از این حرف ها بود. برخی ناظران علت را در تحولات میدانی ادلب جستجو کردند و برخی این سفر را بازگشت پرقدرت ایران به تحولات سوریه خواندند. برخی هم مانند اورتگاس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ادعای همیشه را تکرار کردند!
در خبرآنلاین با حسن رویوران کارشناس مسائل سوریه در مورد این سفر به گفتگو نشستیم:
سفری در بحبوحه کرونا؛ پیام ایران چه بود؟ ترکیه باید پاسخگو باشد؟
سفر ظریف به سوریه چشم ها را به خودش خیره کرد. آنچه از جزییات سفر اعلام شده، به نظر اتفاقی نبوده که نیاز به حضور فوری ظریف در دمشق بوده باشد. به نظر شما چرا این سفر ترتیب داده شد؟
در چنین موقعیتی که سیاست فاصله گذاری در سراسر جهان در حال انجام است و همه چیز به صورت مجازی پیش می رود و رهبران جهان هم برای دیدار با یکدیگر و حتی نشست های خود از فضای مجازی و ویدئو کنفرانس استفاده می کنند، بسیاری می پرسند که آیا ظریف نمی توانست برای دیدار با اسد و ولید معلم و… از این راه ها استفاده کند؟ جواب این سوال این است که حتما بحث مهمی بوده که فضای مجازی برای مطرح کردنش کافی نبوده یا خطر داشته است. بر اساس آنچه که اعلام شده، مسائل امنیتی و جنگ علیه تروریسم در نشست روز دوشنبه مطرح شده. مباحث امنیتی جزو مواردی هستند که قابل طرح در فضای مجازی نیستند و شاید برای همین بوده که ظریف سفر به دمشق را انتخاب کرده تا در فضایی امن به گفتگو با طرف های سوری بپردازد.
چه مسائل امنیتی در شرایط فعلی آنقدر با اهمیت بوده که چنین سفری برنامه ریزی اجرایی شود؟
در شرایط فعلی با توجه به خلا امنیتی که کرونا به وجود آورده است نیروهای تکفیری در سوریه(ادلب) و عراق فعال شده اند. خطر بازگشت داعش مثل یک زنگ خطر است برای کشورهایی که در مبارزه با این گروه تروریستی فعالیت کرده اند. به تازگی حتی آنها در آفریقا هم خودی نشان داده اند. ایران در خط مقدم مبارزه با تروریسم در سوریه و عراق بوده است و حالا که این گروه ها فرصتی برای نیرو گیری دوباره گیر آورده اند، هماهنگی با ایران برای مقابله با آنها ضروری است و به نظر می آید یکی از دلایل این سفر و اهمیت آن بر سر همین اتفاقات باشد. ظریف با این سفر نشان داد که ایران حتی اگر در ظاهر نشان ندهد، همه اتفاقات را در مورد سوریه و منطقه تحت کنترل خود دارد.
نشست آستانه روز چهارشنبه در پیش است. برخی معتقدند هماهنگی در مورد این نشست هم بخشی از ماموریت ظریف بوده. به طور کلی این نشست را چطور ارزیابی می کنید؟ برخی از تحلیل گران معتقد بودند که ایران در ماه های گذشته در سوریه نقش کمرنگ تری را ایفا کرده است. حالا با این سفر و نشست می توان گفت که کشورمان در حال برگشت به وضعیت قبلی در قبال دمشق است؟
همپیمانی ایران و روسیه و سوریه در این سال ها واقعی بوده است. توافقی که روسیه و ترکیه در مورد ادلب با یکدیگر داشتند هم برخلاف آنچه برخی ادعا می کردند، با اطلاع کامل تهران بوده است. عملیات در ادلب هماهنگی بسیار بالای ایران و روسیه را با خود داشت و این طور نبود که کشورما از قافله عقب افتاده باشد.
الان توافقی میان ترکیه و روسیه وجود دارد که ترکیه به آن عمل نکرده و این توافق تقریبا به نتیجه نرسیده و کامل انجام نشده است. این اتفاق لزوم به میان آمدن ایران را هم آشکار کرد. به نظر می رسد که در نشست آستانه ترکیه باید توضیح دهد که چرا همکاری نمی کند و چرا برای بهبود وضعیت ادلب و برخورد با تروریست ها مقابل روسیه، سوریه و ایران می ایستد.ترکیه تعهد کرد بود که ظرف یک ماه دو طرف جاده حلب به لاذقیه تخلیه شود تا گشتی های سوریه و روسیه بتوانند گشت زنی خود را آغاز کنندو اما به دلایلی این اتفاق نیفتاده است.
اگر ترکیه عملی انجام ندهد جنگ دوباره در خواهد گرفت. آتش بس ادلب میان دو طرف بوده که یک طرف آن سوریه، روسیه و ایران قرار داشته است و در سوی دیگر ترکیه و گروه های مسلح حاضر در ادلب بوده اند. اینکه ارتش سوریه به ادلب حمله نمی کند، به دلیل این است که روسیه و ایران این آتش بس را تضمین کرده اند و اینکه معارضین هم تا حدودی آرام گرفته اند به خاطر تعهدی است که اردوغان داده است. حالا ترکیه باید به دلیل کم کاری هایی که کرده پاسخگو باشد. ممکن است که در نشست آستانه ترکیه زمان بیشتری را طلب کند تا بتواند به تعهداتش عمل کند. اما واقعیت این است که ترکیه اراده خاصی برای اینکه نیروهای معارض را وادار کند تا جنگ را تمام کنند ندارد و در حال دودوزه بازی کردن است.
برگردیم به اینکه میان ایران و متحدانش از جمله سوریه اخیرا اوضاع چطور پیش رفته است…
ما باید مد نظر قرار دهیم که در سفر ظریف به سوریه مباحث امنیتی تنها موضوع مورد بحث نبوده است. روابط دوجانبه میان سوریه و ایران هم مورد گفتگو قرار گرفته. ایران و سوریه دیدگاه ها و رویکرد مشترکی با یکدیگر دربسیاری از مسائل مربوط به منطقه دارند و به همین دلیل همکاری هایشان تنها محدود به جنگ سوریه و وضعیت کنونی نیست. با همه اینها اینکه تصور کنیم سفر روز دوشنبه ظریف یک تحول عجیب بوده و خبرهایی در راه است، تفکر درستی نیست. سفر ظریف تغییری در روابط میان دو کشور ایجاد نکرده بلکه با هدف استمرار انجام شده است. نمی توانیم منتظر باشیم که این سفر نقطه عطفی در روابط میان دو کشور و منطقه باشد.
ایران در منطقه در راس ائتلاف علیه تروریسم است. در سوریه تقسیم کار صورت گرفته و آسمان را روسیه دارد و ایران در زمین فعالیت می کند. چون حضور ایران در سوریه زمینی است و کارها در زمین یکسره می شوند، باید بگوییم که کشور ما در راس موفقیت ها و جنگ علیه تروریسم قرار دارد و با این حساب نقش پررنگ تری در پیروزی بر داعش و دیگر مخالفان مسلح اسد دارد.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، کمال خلف در روزنامه رای الیوم با عنوان «ظریف در دمشق،سفری با اهدافی فراتر از اهداف اعلام شده» به سفر وزیر خارجه کشورمان پرداخت و نوشت:
هم زمان با این سفر رسانه ها به سه موضوع درخصوص علت آن پرداختند: نخست همکاری برای مبارزه با کرونا و تروریسم، دوم گفتگو درباره اجرایی کردن توافق مسکو در ادلب و موضع دمشق و تهران درباره آن و سوم تدارک برای میزبانی نشست سران آتی آستانه از سوی تهران.
درخصوص موضوع نخست باید گفت این روزها در هر تماسی میان کشورها به آن اشاره می شود بدون این که نیاز به سفری در این سطح باشد.درباره موضوع دوم و سوم هم به نظر می رسد در چنته ظریف مسائل مهم تر و ضروری تری از آن ها وجود دارد.
نشانه هایی درباره توافق های عمیق میان آمریکا و روسیه درباره آینده سوریه وجود دارد که ترکیه نیز از آن ها بی خبر نیست. این توافق ها هنوز احتمالا علنی نشده و در چارچوب اشاره های مبهم و گفتگوها در پشت پرده است.
در همین راستا زمان انتخابات ریاست جمهوری سوریه در سال آینده اتفاق بسیار مهمی است که در مرکز این گفتگو یا معامله بین المللی قرار دارد و در اینجا پرسش این است که آیا ظریف جزئیات واضح تری در این باره دارد یا خیر؟
در مقابل نشانه هایی درباره تمایل آمریکا برای یافتن راه حلی با ایران درباره چندین موضوع در منطقه وجود دارد که تهران در گذشته آن را نپذیرفته است.
همچنین در هفته های اخیر برخی نشانه ها درباره انعطاف آمریکا درخصوص ایران با وجود هیاهوی ترامپ و وزیر امور خارجه وی دیده می شود از جمله آزادسازی یک میلیارد و شش میلیون دلار از دارایی های بلوکه شده ایران در اروپا که مطمئنا با موافقت آمریکا بوده است. همچنین آتش بس در موضوعات عراق و یمن. به نظر میرسد تهران پیام های آشکارتری در این باره دارد.
با وجود انعطاف آمریکا و احتیاط دو طرف در قبال یکدیگر اما فرصت های تنش زایی همچنان بالاست و چه بسا به نفع تهران و متحدانش در حال حاضر باشد که در چندین جبهه با آمریکا و پیش از زمان انتخابات ریاست جمهوری به تنش زایی اقدام کنند. تنش زایی آتی محور مقاومت درصورتی که تصمیم آن را اتخاذ کند، احتمالا شامل شمال شرق سوریه میشود و این به خط آتشی امن از عمق عراق تا جزیره سوریه نیازمند است ،یعنی جایی که نیروهای آمریکایی حضور دارند و این مسئله نیازمند همکاری بزرگ میان سوریه،ایران و عراق است.
سرگئی ریابکوف امروز شنبه با بیان این مطلب افزود: روسیه نگران تهدیدهای آمریکا علیه ایران در خلیج فارس است چرا که آمریکا اقدامات یکطرفه اش را دفاع از خود تفسیر میکند.
رئیس جمهوری آمریکا چند روز پیش در حساب توئیتری خود قایقهای ایرانی در خلیج فارس را تهدید به نابودی کرده بود.
وی نوشت که به نیروی دریایی ایالات متحده دستور داده، همه قایقهای جنگی ایران را در صورت ایجاد مزاحمت برای شناورهای آمریکایی در دریا، هدف قرار داده و نابود کنند.
ترامپ در حالی به چنین فرافکنی روی آورده و فضای رسانهای را از انتقادهای وارد شده به دولتش در مقابله با ویروس کرونا به موضوع رفتارهای نیروی دریایی این کشور در خلیج فارس کشانده که نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز یکشنبه(۳۱ فروردین) در اطلاعیهای با رد خبر ایجاد مزاحمت برای ناوهای آمریکایی از سوی قایقهای این نیرو و جعلی و هالیوودی خواندن روایت تروریستهای آمریکایی از ماجرای ۲۷ فروردینماه در خلیج فارس، اعلام کرد: مستندات، خلاف ادعای آمریکاییهاست و هرگونه خطای محاسباتی را قاطعانه پاسخ میدهیم.
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران نیز در واکنش به تهدیدهای رئیس جمهوری آمریکا علیه نیروهای ایران در آبهای خلیج فارس در صفحه شخصی توئیتر خود نوشت:”نیروهای آمریکایی هیچ کاری با هفت هزار مایل دورتر از کشور خود ندارند که سبب شوند نیروی دریایی ما از ساحل خودمان در خلیج فارس سراغ آنها بروند.”
به گزارش خبرآنلاین، «میخائیل اولیاوف» نماینده دائمی روسیه در سازمان ملل متحد در توییتی بدین منظور نوشت: «ایالات متحده ادعا میکند که پرتاب ماهواره نظامی توسط ایران نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد است. این یک تعبیر نادرست است. اما نکته دیگر این مسئله تلاش واشنگتن در لطمه وارد کردن بر همان قطعنامه است که نقض منشور ۲۵ سازمان ملل متحد است. آمریکا رویکرد ریاکارانه و معیارهای دوگانه دارد».
پاسخ روسیه به آمریکا درباره ماهواره نظامی ایران
لازم به ذکر است که «ماریا زاخاروا» سخنگوی وزارت خارجه روسیه نیز روز پنجشنبه در گفتوگو با خبرنگاران در واکنش به موفقیت ایران در استقرار ماهواره نور در مدار زمین تأکید کرد که این اقدام هیچ تناقضی با تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل در خصوص برنامه هستهای ایران ندارد.
پیش از وی نیز رئیس کمیته روابط خارجی دومای روسیه در واکنش به اتهامزنیهای واشنگتن به ایران گفته بود که پرتاپ ماهواره نظامی ایران به فضا نقض قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل نبوده است.
ماهواره نور به عنوان نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران صبح امروز (چهارشنبه ۳ اردیبهشت ماه) از ماهواره بر سه مرحلهای قاصد از کویر مرکزی ایران توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با موفقیت پرتاب و در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار گرفت.
هیئت نمایندگی دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر به گزارش برخی رسانهها مبنی بر این که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفهای برجام میداند تا از این طریق بتواند موجب تمدید تحریم تسلیحاتی سازمان ملل درخصوص ایران شود، واکنش نشان داد.
در این پیام آمده است: آمریکا در هشتم ماه مه ۲۰۱۸ گفت که به عضویت خود در برنامه جامع اقدام مشترک پایان می دهد و آن را از بین می برد. اکنون ادعاهایی وجود دارد که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفها (در برجام) می داند. آیا این یک موقعیت شبیه به “Catch-22” برای ایران، شورای امنیت سازمان ملل و تمام جهان است؟
“Catch-22” یک رمان آمریکایی درباره جنگ است که از نام آن برای استعاره از یک شرایط دشوار یا یک معضل استفاده می شود که به دلیل وجود موقعیتی متناقض و محدودیت های وابسته به آن، نمی توان از آن فرار کرد.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی جدید نوشت که مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا در حال آمادهسازی یک طرح حقوقی است تا نشان دهد که آمریکا هنوز عضوی از برجام است. در واقع این، بخشی از یک راهبرد پیچیده برای تحت فشار قرار دادن شورای امنیت سازمان ملل است که تحریم تسلیحاتی علیه تهران را تمدید و اطمینان حاصل کند که تحریمهای سختگیرانهتری علیه ایران اعمال شود.(اینجا)
«ماریا زاخارووا» سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه روز گذشته (چهارشنبه) در جمع خبرنگاران تصریح کرد که ایران نباید تسلیم اقدامات تحریکآمیز و لفاظیهای خشونتبار ایالات متحده آمریکا شود.
بنا به گزارش پایگاه اطلاعرسانی «دیلی استار»، زاخارووا ضمن اشاره به لفاظیهای ضدایرانی اخیر مقامهای آمریکایی گفت: «ما خواستار خویشتنداری و هوشیاری حداکثری و نه تسلیم (ایران) در مقابل اقدامات تحریکآمیز و لفاظیهای خشونتبار و تهاجمی هستیم».
نیروی دریایی آمریکا چند هفته پیش با برگزاری مانورهای نظامی در آبهای خلیج فارس تنشها را افزایش داد. نیروی دریایی آمریکا چند روز بعد مدعی شد که قایقهای ایران برای کشتیهای آمریکا مزاحمت ایجاد کردهاند.
پس از آن نیز، «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا روز ۲۲ آوریل (سوم اردیبهشت ماه) در توئیتی نوشت به نیروی دریایی آمریکا دستور داده قایقهای ایران را هدف قرار دهند.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه تصریح کرد که هر دو کشور ایران و آمریکا «باید مطابق با هنجارها و اصول بینالمللی» عمل کنند و ادامه داد: «مسکو همیشه ثبات امنیت خلیج (فارس) را یک عامل کلیدی قلمداد میکند که بر اوضاع منطقه تأثیر میگذارد».
مقامهای آمریکایی در هفتههای اخیر لفاظیها و فشارها به ایران را تشدید بخشیدهاند و روز گذشته (چهارشنبه)، «مایک پمپئو» وزیر امور خارجه آمریکا با لحنی تهدیدآمیز گفت که بعد از لغو تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران در اکتبر ۲۰۲۰ (آبان ۹۹)،، آمریکا اجازه خرید سلاح را به ایران نخواهد داد.
نوشته خبرگزاری «تاس»، نبنزیا طی سخنرانی در نشست شورای امنیت سازمان ملل با موضوع سوریه، گفت: «گزارشها درباره مرگ آستانه، که برخی از همکاران ما در شورای امنیت ماه قبل عجولانه مطرح کردند، نادرست از آب درآمد».
وی با اشاره به نشست ویدئوکنفرانسی که وزرای خارجه ایران، روسیه و ترکیه در تاریخ بیستدوم آوریل در راستای مذاکرات آستانه برگزار کردند، توضیح داد: «آنها در آن نشست بر نقش مهم قالب آستانه در روند آشتی سوریه تاکید کردند».
این مقام روس سپس درباره نقش قالب آستانه اظهار داشت: «شامل ایجاد ثبات در این کشور، بازگشت آوارگان، حل مشکلات انسانی جمعیت غیرنظامی و همچنین گفتوگوهای دورن-سوری در چارچوب کمیته بازنویسی قانون اساسی سوریه میشود».
نشست سه جانبه وزرای امور خارجه کشورهای ضامن روند آستانه ( ایران، ترکیه و روسیه ) روز چهارشنبه سوم اردیبهشت ماه به شکل ویدئوکنفرانس برگزار شد.
در این جلسه که به منظور رایزنی پیرامون آخرین تحولات سوریه و منطقه برگزار شد، محمدجواد ظریف، مولود چاووش اوغلو و سرگئی لاورف درباره آخرین تحولات مربوطه از جمله آخرین وضعیت ادلب، کمیته قانون اساسی، لزوم لغو تحریمهای یکجانبه به ویژه با توجه به شیوع ویروس کرونا، وضعیت بشردوستانه و بازگشت آوارگان رایزنی و تبادل نظر کردند.
وزرای امور خارجه سه کشور بر لزوم تداوم رایزنیها و هماهنگی در عالیترین سطح بین سه کشور ضامن روند آستانه به عنوان مهمترین و موثرترین روند حل و فصل بحران سوریه تاکید داشتند.
طرفین همچنین با تاکید بر احترام به استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی سوریه و نیز حل و فصل سیاسی بحران سوریه و جداسازی تروریستها از معارضان، بر تداوم مبارزه با تروریسم توافق کردند.
به گزارش خبرآنلاین، میخائیل اولیانوف نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین در انتقاد به ادعاهای ریچارد گلدبرگ که در توجیه راهکار پمپئو گفته بود «قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل درباره اینکه آمریکا عضوی از شورای امنیت است، ابهامی ندارد»، در پیامی توییتری اظهار کرد: او اشتباه میکند! آمریکا همانطور که مقامات ارشد آمریکایی بارها گفتهاند، از توافق هستهای خارج شده است.
اولیانوف پیشتر هم در انتقاد به راهکار اخیر مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا برای اعمال فشار بر شورای امنیت سازمان ملل در راستای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در صفحه توییترش نوشته بود: تلاشهای آمریکا برای این که خود را «عضوی از برجام» نشان دهد هیچ آیندهای ندارد. این [اقدام] مانند تمسخر عقل سلیم است. کسانی که این ایده را مطرح کردهاند، توصیه بدی به مقامات آمریکایی میکنند. رویکردهای شک برانگیر باید محدودیتهایی داشته باشند تا سیاست ملی را به بدترین شکل بیاعتبار نکند.
اظهارات اولیانوف در پی این مطرح میشود که چندی پیش روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد پمپئو به دنبال ارائه طرحی حقوقی است که نشان دهد آمریکا هنوز عضوی از برجام است تا از این طریق بتواند برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران که در ماه اکتبر آینده منقضی میشود، اعمال فشار کند.
علاوه بر این پمپئو در گفتوگو با شبکه فاکس نیوز در این باره مدعی شد: قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت بسیار واضح است. این قطعنامه به وضوح توضیح داده که «طرفین» به چه معناست. این قطعنامه با برجام تفاوت دارد. ما یکی از طرفین هستیم و طرفین حق دارند که تحریمهای تسلیحاتی را بازگردانند.
آیا آمریکا میتواند خواب خود را علیه ایران تعبیر کند؟
مهسا مژدهی: بعد از دو سال از خروج ایالات متحده از توافق هسته ای، پمپئو در پی طرحی است که با آن بتواند به نحوی به برجام برگردد تا بتواند مانع از لغو تحریم تسلیحاتی در قطعانمه ۲۲۳۱ در ۲۷ مهرماه شود. اتکای پمپئو به قطعنامه ۲۲۳۱ است و می گوید از آنجایی که نام این کشور دراین قطعنامه قرار دارد،دستش برای دخالت درتوافق هسته ای باز بوده و می تواند هر وقت که خواست در آن خلل ایجاد کند.این گزارش که بعد پمپئو با اظهار نظرهایش آن را تائید کرد، مورد انتقادات بسیاری از مقامات جهان قرار گرفت. اما به نظر می رسد که ایالات متحده کماکان به دنبال همراه کردن اروپایی ها با خود است تا در شورای امنیت بتواند از رای آنها برای رسیدن به مقصود خود استفاده کند.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی با اشاره به اظهارات اخیر وزیر خارجه آمریکا در زمینه تمدید تحریمهای تسلیحاتی ایران نوشت: «مایک پمپئو» در حال تدوین یک استدلال حقوقی است که براساس آن واشنگتن همچنان یکی از مشارکت کنندگان توافق هستهای ایران است؛ توافقی که «دونالد ترامپ» در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شده و آن را بدترین توافق تاریخ آمریکا خوانده است.
نیویورک تایمز در ادامه اشاره کرد که این اقدام بخشی از استراتژی پیچیده فشار به شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید محدودیتهای تسلیحاتی سازمان ملل علیه ایران یا اعمال تحریمهای بسیار سختگیرانه است.این استراتژی طی روزهای گذشته ازسوی مقامات دولت آمریکا به عنوان شروع چرخهای برای تصویب یک قطعنامه جدید در شورای امنیت که کشورها را ازصادرات تسلیحات متعارف به ایران منع میکند تشریح شده است.این روزنامه آمریکایی در ادامه نوشت: هر تلاشی برای تجدید محدودیتهای تسلیحاتی علیه ایران مطمئنا با مخالفت علنی یا غیرعلنی روسیه و چین در سازمان ملل مواجه خواهد شد. بر اساس این گزارش ، روسها پیش از این به همتایان اروپایی خود تاکید کردهاند که مشتاقانه منتظر آغاز فروش تسلیحات متعارف به ایران هستند.
آیا آمریکا میتواند خواب خود را علیه ایران تعبیر کند
بعد از انتشار این گزارش از سوی نیویورک تایمز و رو شدن دست مقامات آمریکایی، وزیر امور خارجه کشورمان با بیان اینکه آمریکا بعد از شکست تحقیرآمیز در کارزار فشار حداکثری خود به دنبال بازگشت به برجام است، از واشنگتن خواست به رؤیاپردازی پایان دهد.
ظریف در توئیترش نوشت:” دو سال پیش، مایک پمپئو و رئیسش، «پایان مشارکت ایالات متحده» در برجام را اعلام کردند، به خیال این که «فشار حداکثری» آنها، ایران را به زانو در خواهد آورد. با توجه به شکست آشکار این سیاست، حالا وی میخواهد در برجام شریک باشد. دست از خیالپردازی بردارید: مردم ایران همیشه خودش درباره سرنوشتش تصمیم خواهد گرفت.”
کمی بعد هیئت نمایندگی روسیه در وین به برخی ادعاهای اخیر مبنی بر اینکه آمریکا هنوز خود را از طرفهای برجام میداند، واکنش نشان داد و تاکید کرد که واشنگتن در سال ۲۰۱۸ از این توافق خارج شد.
نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد هم روز یازدهم اردیبهشت،تکاپوی رژیم آمریکا برای تمدید محدودیت تسلیحاتی ایران را خلاف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت دانست و گفت: این ادعا که هنوز دربرجام حضور دارند یک طنز بیسابقه تاریخی و ناپذیرفتنی است.
هیئت نمایندگی دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر به گزارش برخی رسانهها مبنی بر این که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفهای برجام میداند تا از این طریق بتواند موجب تمدید تحریم تسلیحاتی سازمان ملل درخصوص ایران شود، واکنش نشان داد. در این پیام آمده بود: آمریکا در هشتم ماه مه ۲۰۱۸ گفت که به عضویت خود در برنامه جامع اقدام مشترک پایان می دهد و آن را از بین می برد. اکنون ادعاهایی وجود دارد که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفها (در برجام) می داند. آیا این یک موقعیت شبیه به “Catch-22” برای ایران، شورای امنیت سازمان ملل و تمام جهان است؟
واکنش مقامات آمریکایی و اروپایی چه بود؟
این گزارش حتی صدای آمریکایی ها را هم درآورد.مقام سابق وزارت خارجه آمریکا و رئیس اندیشکده شورای روابط خارجی به گزارشها درباره طرح وزیر خارجه آمریکا برای استفاده از برجام به منظور تشدید فشار بر ایران واکنش نشان داد. ریچاد هاس که قبلاً مدیر دفتر برنامهریزیهای سیاسی در وزارت خارجه آمریکا بوده درباره طرح پمپئو برای بازگرداندن تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران در توئیتر نوشت: همانطور که وزیر خارجه اسبق آمریکا، جان بیکر میگفت از این هم آبی گرم نمی شود. دولت ترامپ با خروج یکجانبه از برجام عجولانه عمل کرد. اکنون با پیشبرد این طرح خودمان را بیشتر از ایران منزوی میکنیم آن هم در زمانی که تمرکزمان باید روی فعالیتهای هستهای ایران باشد.
«استفان والت» تحلیلگر ارشد آمریکایی، استاد روابط بینالملل دانشگاه هاروارد و از چهرههای شناخته شده مکتب واقعگرایی هم تلاش وزیر خارجه کشورش برای توسل به «مکانیسم ماشه» در برجام را امر و نهی کردن یک فرد مطلقه به همسر سابقش خوانده است. والت در پیامی توئیتری نوشت: «تلاش پمپئو برای کلید زدن ساز و کار بازگشت خودکار (مکانیسم ماشه) برجام بعد از اینکه ایالات متحده این توافق را رها کرد و دور انداخت، شبیه به کسی است که همسرش را رها میکند،طلاق میگیرد و سپس میگوید که اوست که درباره دیدار همسرش با دیگران تصمیمگیر است.»
دو روز بعد یک سناتور آمریکایی تصمیم وزیر امور خارجه این کشور برای ارائه طرحی حقوقی که موجب اعمال فشار بر شورای امنیت سازمان ملل برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران شود را مورد انتقاد قرار داد.
الیزابت وارن سناتور کاندیدای ریاست جمهوری در انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا درباره تلاش اخیر مایک پمپئو وزیر امور خارجه این کشور برای ارائه طرحی حقوقی که نشان دهد آمریکا هنوز عضوی از برجام است تا از آن برای اعمال فشار بر شورای امنیت سازمان ملل در راستای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران استفاده کند، در صفحه توییترش نوشت: ممنوعیت بینالمللی تسلیحاتی علیه ایران در ماه اکتبر به پایان میرسد. دولت آمریکا برای تمدید این تحریم تسلیحاتی ناگهان استدلال میکند که آمریکا عضوی از توافقی است که از آن خارج شد. این هیچ معنایی ندارد. تصمیمت را بگیر مایک پمپئو.
هیئت نمایندگی دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در توئیتر به گزارش برخی رسانهها مبنی بر این که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفهای برجام میداند تا از این طریق بتواند موجب تمدید تحریم تسلیحاتی سازمان ملل درخصوص ایران شود، واکنش نشان داد. در این پیام آمده بود: آمریکا در هشتم ماه مه ۲۰۱۸ گفت که به عضویت خود در برنامه جامع اقدام مشترک پایان می دهد و آن را از بین می برد. اکنون ادعاهایی وجود دارد که آمریکا هنوز خود را یکی از طرفها (در برجام) می داند. آیا این یک موقعیت شبیه به “Catch-22” برای ایران، شورای امنیت سازمان ملل و تمام جهان است؟
اندیشکده شورای اروپایی روابط خارجی هشدار داد که حمایت انگلیس، فرانسه و آلمان از طرح آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، توافق هستهای ایران را تنها چند ماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ به مخاطره میاندازد.
این اندیشکده در یادداشتی تحلیلی آورده است که گزینههای پیشروی سه کشور اروپایی عضو برجام در حمایت و یا مخالفت با طرح آمریکا چندان ایدهآل نیست و ممکن است به فاجعه ختم شود. اما شاید بهترین گزینه برای آنها این باشد که بگذارند تحریمهای سازمان ملل علیه ایران طبق توافق برجام منقضی شده و همزمان محدودیتهای سختگیرانهای را در حوزه معاملات سلاح با ایران وضع کنند.
وزارت امور خارجه فرانسه در واکنش به تلاش های جدید آمریکا برای تمدید محدودیت های تسلیحاتی سازمان ملل علیه کشورمان تاکید کرد که پاریس کاملا به توافق هستهای و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت پایبند است. وزارت امور خارجه فرانسه در پاسخ به سوالی درباره موضع این کشور در خصوص پایان تحریم فروش سلاحهای متعارف به ایران در سال ۲۰۲۰ که در برجام درج شده است و اینکه آیا فرانسه خواهان تمدید این تحریم است؟ تاکید کرد: فرانسه عمیقاً متعهد به توافق وین و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است.
مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم گفت؛ با وجود خروج آمریکا از برجام، این کشور در کسوت عضو سازمان ملل متحد میتواند خواستار تحریم تسلیحاتی علیه ایران شود.جوسپ بورل روز پنجشنبه در گفت وگو با «رادیو آزاد اروپا» به خروج آمریکا از برجام اشاره و تصریح کرد که این کشور دیگر به عنوان عضو این توافق به حساب نمیآید.
مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا روز چهارشنبه گفت: ایالت متحده پس از پایان یافتن محدودیتهای تسلیحاتی سازمان ملل، اجازه نمیدهد که ایران بتواند تسلیحات نظامی خریداری کند. وزیر امور خارجه آمریکا در مصاحبهای که متن آن پنجشنبه منتشر شده ادعا کرده کشورهای اروپایی با موضع آمریکا در خصوص ضرورت تحریم تسلیحاتی ایران موافق هستند.«مایک پمپئو»، وزیر امور خارجه آمریکا در مصاحبهای که پنجشنبه متن آن منتشرشده مدعی شده انگلیس، فرانسه و آلمان با موضع این کشور درباره لزوم تمدید تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران موافق هستند. او پیش از این هم «با «ژان ایو لودریان»، وزیر خارجه فرانسه درباره پرتاب ماهواره نظامی نور توسط ایران گفتوگو کرده بود.
واکنش های رسانه ای به طرح پمپئو
دو خبرگزاری غربی رویترز و فرانس پرس به نقل از دیپلماتهای خارجی در سازمان ملل گزارش دادند که آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران راه دشواری پیش رو دارد و تلاشهایش در این زمینه «به چالش کشیده خواهد شد».
به گزارش بامداد سهشنبه خبرگزاری فرانسه، دولت دونالد ترامپ رییس جمهوری آمریکا همواره توافق هستهای با ایران را رد کرده است اما این دولت در حالی که تلاش میکند تا تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران تمدید شود، به دنبال آن است تا مدعی شود که هنوز شریک برجام است. این رویکرد تازه دولت ترامپ با بدبینی متحدان غربی واشنگتن و تردید منتقدان روبرو شده است.ترامپ پیشتر بارها برجام را یک توافق ناقص خوانده بود و ۲ سال پیش با همین بهانه از آن خارج شد و تحریمها را علیه ایران بازگرداند.
سه روز بعد از گزارش نیویورک تایمز یک دیپلمات اروپایی به سیانان گفت: شما سه کشور اروپایی امضاکننده برجام را نخواهید دید که پیشنهاد آمریکا را تایید کنند چرا که پایان تحریم تسلیحاتی بخشی مشروع از توافق است. سیانان در گزارشی در خصوص طرح آمریکا برای جلوگیری از لغو تحریمهای تسلیحاتی ایران در اکتبر آتی، به نقل از «پیتر استانو»، سخنگوی امور خارجی و سیاست امنیتی کمیسیون اروپا نوشت که این موضع ایالات متحده منجر به تعجب شده است. وی در بیانیهای که در اختیار سیانان قرار داده تصریح کرده است که آمریکا از زمان خروج از برجام در هیچ جلسهای در چارچوب این توافق مشارکت نکرده است. او با این حال گفت در خصوص مواضعی که ممکن است آمریکا یا دیگر کشورها در قبال برجام اتخاذ کنند، نظری نمیدهد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس روز دهم اردیبهشت ماه به نقل از منابع آگاه گزارش داد، آمریکا پیشنویس یک قطعنامه را به سازمان ملل ارائه داده و به دنبال آن است که از این طریق تحریمهای تسلیحاتی علیه ایران را برای مدتی نامعلوم تمدید کند.
به گفته مقامات آمریکایی و دیپلمات های سازمان ملل سند پیش نویس این قطعنامه که تاکنون در اختیار تعداد کمی از اعضای شورای امنیت سازمان ملل قرار گرفته، انقضای تحریم تسلیحاتی ایران در ماه اکتبر را هدف قرار می دهد و خواهان تمدید این تحریم ها برای مدتی نامعلوم است.
به اعتقاد کارشناسان، به طور عامیانه می توان این اقدام آمریکا را بازی با الفاظ دانست. اگرچه این کشور از برجام خارج شده اما می خواهد حضور و مشارکتش را القا کند. البته باید منتظر بود و دید که تفسیر آمریکایی ها از این مسأله و عبارت (Participant) چیست.
استدلال آنها شاید این باشد که اگرچه آمریکا از این توافق خارج شده اما از منظر حقوقی هنوز عضو بوده تا بتواند از فواید حضورش بهره ببرد و از شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز بخواهد که تحریم خرید تسلیحات متعارف ایران را برای مدتی دیگر تمدید کند.