به گزارش خبرگزاری مهر، محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان خطاب به مقامات دولت جدید آمریکا در توئیتر نوشت: مقامات دولت بایدن دائماً درباره پایبندی ایران به برجام صحبت میکنند. بر اساس چه صلاحیتی؟
وی افزود: ایالات متحده مشارکت خود را در برجام در مه ۲۰۱۸ پایان داد، آن را نقض کرد و آنهایی که پایبند به قطعنامه سازمان ملل بودند را مجازات کرد. تا امروز، آمریکا “دقیقاً” در همان موضع باقی مانده است. قبل از هرگونه سخن نسنجیده، به تعهدات پایبند باشید.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صداوسیما، هم زمان با چهل و دومین سالگرد پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی ایران وزیر امور خارجه کشورمان بیانیه ای صادر کرد.
مشروح بیانیه تصویری محمد جواد ظریف وزیر رئیس دیپلماسی کشورمان به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
دوستان عزیز، ۴۲ سال پیش، مردم ما در یک انقلاب عظیم مردمی پیروز شدند. برخلاف دیگر قیامهای مشابه در تاریخ دنیا، انقلاب اسلامی ما در حالی به موفقیت دست یافت که نه به قدرتهای خارجی متکی بود و نه تحت رهبری هیچ گروه مسلحی قرار داشت. خواست صد ساله مردم ایران برای تعیین سرنوشت خود و استقرار حاکمیتی پاسخگو، با وجود تمام موانع، از جمله توطئههای خارجی و تنها با اتکا به قدرت مردم محقق شد. ما راه درازی را از آن زمان تا کنون پیموده ایم و در حرکت خود به سمت دستیابی به آرمانهایمان از پای نخواهیم نشست.
ظریف تاکید کرد: از جمله دستاوردهای کلیدی ما، بهره گیری از استعدادها و توانمندیهای مردم خودمان بوده است. این امر به ما امکان داده تا از بزرگترین مبنای صنعتی و مهارت علمی و فناورانه بومی برخوردار شویم. ما در حالی به این دستاورد و سایر دستاوردها رسیده ایم که با طولانیترین و گستردهترین کارزار تروریسم اقتصادی در تاریخ معاصر روبرو بوده ایم. حتی بیماری همه گیر کووید -۱۹ هم دولت پیشین آمریکا را وادار نساخت که از هجمه غیرقانونی اش علیه مردم عادی ایران دست بردارد. دونالد ترامپ روی این افسانه قمار کرد که ایران ملتی است که میتوان آن را بین فروپاشی و تسلیم، مجبور به انتخاب کرد. همه ما دیدیم که نتیجه این قمار چه شد. اما ترامپ نه اولین و نه دومین رئیس جمهور آمریکا، بلکه هفتمین رئیس جمهور پیاپی آمریکا بود که چنین قماری کرد و شکست خورد.
وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه افزود: با حضور دولت جدید در واشنگتن، این فرصت وجود دارد که رویکرد جدیدی آزموده شود، اما پنجره کنونی زودگذر است. به زودی دولت من مجبور خواهد شد تا در پاسخ به عدم پایبندی تأسف بار آمریکا و اروپا به تعهداتشان ذیل توافق هستهای، اقدام جبرانی بیشتری اتخاذ کند. این اقدام جبرانی که به دستور مجلس ما مقرر شده و منطبق با حقوق ما ذیل برجام است، شامل توسعه برنامه هستهای و کاهش همکاری ما با بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی است. این اقدام تنها در صورتی قابل اجتناب است که آمریکا تصمیم بگیرد از شکست حداکثری ترامپ درس بگیرد، نه اینکه به آن تکیه کند.
ظریف همچنین خاطر نشان کرد ایران بارها آمادگی خود را برای تعامل و همکاری در راستای اهداف مشترک ما با همسایگان ما ثابت کرده است. هدف همیشگی ما در همه تلاشهایمان، ایجاد منطقهای باثبات تر، آرامتر و شکوفاتر بوده است و در این زمینه ابتکارهایی را هم ارائه کرده ایم. امیدوارم همسایگان ما هم آموخته باشند که نمیتوانند منتظر بمانند بیگانگان امنیت آنها را تأمین کنند. ما باید به یکدیگر تکیه کنیم، چرا که جغرافیا مقدر کرده که ما همواره همسایه هم باقی بمانیم.
وی تاکید کرد ما ایرانیها به آنچه میگوئیم، عمل میکنیم و مهمتر از همه، ما به قول مان وفاداریم. در سالگرد انقلابمان، من بر دعوت ایران بار دیگر تأکید میکنم که از فرصت کنونی برای استقبال از گفتگو و پایان دادن به خصومت بیهوده علیه مردم ایران، بهره گرفته شود.
به گزارش خبرگزاری مهر، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفت و گو با شبکه تلویزیونی بین المللی «سی جی تی ان» چین به دولت بایدن هشدار که داد که زمان حفظ برجام رو به پایان است.
عراقچی در پاسخ به اظهارات «جو بایدن» رئیسجمهور آمریکا که گفته است «تحریم های ایالات متحده علیه ایران را لغو نمیکند مگر اینکه تهران تعهد خود را به برجام نشان دهد»، گفت: ایالات متحده ابتدا باید اقدام و تحریمهای ایران را لغو کند.
وی خاطرنشان کرد: ایران آماده است تا پس از برداشته شدن تمام تحریمهای آمریکا علیه تهران، به سرعت به تعهدات کامل خود در برجام بازگردد.
عراقچی افزود: وضعیت کاملاً روشن است. این ایران نیست که برجام را ترک کرد بلکه ایالات متحده بود که از این توافق خارج شد. ایالات متحده تصمیم گرفت که مشارکت خود را در برجام متوقف کند آنها میز را ترک کردند و دوباره تحریمها را اعمال کردند. آنها حتی تحریمهای جدیدی را علیه ایران اعمال کردند. اکنون، اگر سیاست آنها این است که به برجام برگردند و دوباره یک عضو برجام شوند باید تحریمها را بردارند، آنچه ما انجام دادیم در حقیقت واکنشی به نقض توافق توسط ایالات متحده و در برابر اعمال مجدد تحریمها علیه ایران بود. همانطور که گفتم، کاهش تعهدات توسط ایران، در واقع اقدامی قابل اصلاح بر اساس بند ۳۶ برجام است.
معاون وزیر امور خارجه ایران تصریح کرد: بنابراین من فکر میکنم اگر شرایط را منطقی بررسی کنید، همه میگویند این ایالات متحده است که باید اول به برجام برگردد. هنگامی که آنها بازگشتند و تحریمها علیه ایران را لغو کردند و ما تأیید کردیم که تحریمها از بین رفته است، ما هم آمادهایم که به سرعت به برجام برگردیم.
عراقچی در واکنش در پاسخ به سوال خبرنگار که گفت «شرایط مانند پیدایش مرغ و تخم مرغ است» اظهار داشت: من چنین تصوری ندارم، آنها برجام را ترک کردند، آنها در چهار سال گذشته ما را تحریم کردند. اکنون، اگر آنها فکر میکنند برجام معامله خوبی است و میخواهند به این معامله برگردند باید به تعهدات خود برگردند و پس از آن ایران هم از برجام پیروی خواهد کرد.
وی در خصوص اینکه «بایدن گفته است اگر قرار باشد برای از سر گیری برجام با ایران مذاکره کند ممکن است وارد مسایل دیگری مانند مسایل موشکی و فعالیتهای منطقهای ایران شود نظر شما چیست» گفت: به هیچ وجه. برجام تنها در مورد برنامه هستهای ایران است و دو رکن دارد که شامل «محدودیت در برنامه صلح آمیز هستهای ما در ازای لغو تحریم ها» است و همین. ما هنگام مذاکره در مورد توافق هستهای در مورد موضوع دیگری مذاکره نکردیم و این یک دلیل عمدی و تصمیم همه طرفها بود.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صدا و سیما، محمدجواد ظریف در برنامه گفت و گوی ویژه خبری شبکه دو سیما اظهار داشت: توپ برجام در زمین ما نیست و آمریکا بود که برجام را نقض کرد. امروز رهبری کاملاً صریح مشخص کردند و ما هم در حد خودمان این صحبت را کردیم که آمریکا بود برجام را نقض کرد.
وی ادامه داد: ایران حتی در زمان نقض برجام توسط آقای ترامپ، یک سال تعهدات خود را انجام داد و پس از آن هم در چارچوب برجام، تعهدات خود را کاهش داده است.
ظریف با بیان اینکه مراحل مختلف پیش بینی شده در ماده ۳۶ برجام را طی کردیم، اضافه کرد: رژیم آقای ترامپ، بدون هیچ دلیلی و بدون طی کردن آن مراحل از برجام خارج شد و آن را نقض کرد.
وزیر امور خارجه افزود: نه تنها خودش برجام را نقض کرد بلکه کشورهای دیگر از جمله اتحادیه اروپا را نیز وادار به نقض آن کرد و کشورهایی را که میخواستند بر اساس قطعنامه شورای امنیت عمل کنند تنبیه کرد.
به گزارش خبرگزاری مهر، فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق ظهر چهارشنبه (۱۵ بهمن ماه) با محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار و گفتوگو کرد.
قالیباف در ابتدای این دیدار با اشاره به پیوندهای دیرینه تاریخی، دینی و فرهنگی بین دو کشور گفت: سابقه مناسبات دوستانه و ممتاز فیمابین جمهوری اسلامی ایران و عراق، ضرورت همکاری و ارتباط بیشتر دو کشور در حوزه مسائل و موضوعات دوجانبه، منطقهای و بین المللی را بیش از پیش نمایان میکند.
وی همچنین در ادامه تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق در روابط دوجانبه و همکاری منطقهای بسیار تأثیرگذار هستند. ارتباطات دو کشور عمیق، تأثیرگذار و تاریخی است و مردم ایران و عراق بخاطر باورهای فرهنگی و دینی خود و همجواری دو کشور در طول تاریخ به هم دلبستگی و علاقه دارند.
قالیباف در ادامه این دیدار گفت: ما از روند سیاسی عراق و تمامیت ارضی این کشور حمایت میکنیم. همچنین از حضور عراق در تعاملات منطقهای حمایت میکنیم و معتقدیم عراق وزنه مهمی در تعاملات سیاسی و اقتصادی منطقه است. بی شک ایران و عراق دو کشور تأثیرگذار هستند و بسیاری از تحولات منطقه در اثر همکاری دو کشور میتواند رخ دهد.
رئیس مجلس شورای اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از سیاستهای ایالات متحده آمریکا در منطقه و جهان افزود: عامل اصلی مشکلات موجود به حضور نظامی و مداخلات آمریکا در منطقه باز میگردد.
وی در ادامه افزود: توجه به خواست مردم عراق که در اجرای مصوبه پارلمان عراق مبنی بر خروج نیروهای نظامی آمریکایی از عراق تبلور یافته، عامل مهمی در استقرار ثبات سیاسی و امنیتی در عراق و منطقه است.
رئیس مجلس شورای اسلامی همچنین گفت: بی تردید حضور آمریکاییها در منطقه کمکی به ثبات و استقرار امنیت در عراق و منطقه نمیکند.
قالیباف در پایان این دیدار گفت: تداوم رایزنی و مشورت مسئولان سیاسی، اقتصادی و پارلمانی دو کشور، گام مؤثری در برداشتن موانع موجود در مسیر توسعه مناسبات و کمک به گسترش همکاریهای دو کشور در بخشهای مختلف است.
تسریع در اجرای پروژه اتصال خط آهن شلمچه بصره، لایروبی اروند رود، گسترش ارتباطات بازرگانی، از جمله مهمترین مواردی بود که در این دیدار میان دو طرف مورد بحث و گفتگو قرار گرفت.
فؤاد حسین، وزیر خارجه عراق نیز در این دیدار با اشاره به تاریخ دیرینه روابط دو ملت گفت: توسعه مناسبات همه جانبه با جمهوری اسلامی ایران، بهعنوان کشوری تأثیرگذار و مهم در منطقه و جهان، برای دولت و ملت عراق از اهمیت فراوانی برخوردار است.
وی در ادامه افزود: گسترش همکاریهای ایران و عراق در عرصههای مختلف و در سطوح دوجانبه، منطقهای و بینالمللی، در تأمین منافع دو کشور نقش بسزایی دارد.
وزیر خارجه عراق همچنین گفت: تأمین امنیت و رونق اقتصادی دو کشور، در سایه تعمیق مناسبات و همکاریهای فیمابین به نحو مطلوبتری میسر خواهد شد.
وی در پایان این دیدار در خصوص برداشته شدن هرچه سریعتر موانع موجود در مسیر افزایش مبادلات دو کشور از جمله رفع تحریمها، ابراز امیدواری کرد.
به گزارش خبر گزاری مهر، محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان روز چهارشنبه در توییتی نوشت: دیوان بینالمللی دادگستری تمامی اعتراضهای اولیه ایالات متحده در پرونده مطرح شده توسط ایران علیه تحریمهای نامشروع آمریکا را رد کرد.
وی افزود: این یک پیروزی حقوقی دیگر برای ایران در پی صدور دستور ۳ اکتبر ۲۰۱۸ است. ایران همیشه به طور کامل به قوانین بینالمللی احترام گذاشته است. زمان آن رسیده که ایالات متحده به وظایف بینالمللیاش عمل کند.
به گزارش خبرگزاری مهر، محمد جواد ظریف با اشاره به مصاحبه اخیرش با شبکه خبری آمریکایی سیانان در صفحه شخصی خود نوشت: «به کریستین امانپور از شبکه سی ان ان گفتم: ایالات متحده از برجام خارج شد و آن را نقض کرد. اما ایران تنها اقدامات جبرانی انجام داد. آمریکا باید به پایبندی کامل بازگردد. ایران سپس فوراً از اقدامات جبرانی خود بازخواهد گشت.»
وزیر امور خارجه ایران در ادامه آورده است: «جوزف بورل-به عنوان هماهنگ کننده کمیسیون مشترک- میتواند قدمها را در مشورت با ایران و آمریکا هماهنگ نماید.»
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صداوسیما، علیرضا زاکانی با اشاره به مشکلات پیش روی رییس جمهور جدید آمریکا و برخی تعبیرها مبنی بر مذاکره دوباره درباره برجام اظهار داشت: مشکلات موجود در کشور باید مبتنی بر توانمندیهای کشور حل شود و تلاش برای بهرهمندی از تمام ظرفیتهای داخلی باشد.
زاکانی گفت: ایران در دهههای شصت، هفتاد، هشتاد و نود به ندرت مذاکراتی با آمریکاییها داشته که خیانت، دروغگویی و بی پروایی نتیجه آن بوده و باید خسارت وارده در برجام را جبران کند.
رئیس مرکز پژوهشهای مجلس با اشاره به اینکه دنیا از شر موجود پلیدی به نام ترامپ رها شده است افزود: هنوز ما با شر سیاستهای نظام استکباری آمریکا درگیر هستیم و فقط عاملان این سیاستها به شیوههای متفاوت رفتار میکنند.
زاکانی ادامه داد: سیاست آمریکاییها با اعمال فشار بر ایران نشان داد که شکست خورده است و دچار یک اشتباه محاسباتی نسبت به قابلیت جمهوری اسلامی ایران شدند و امروز نیز همچنان از موضع بالا صحبت میکنند، گرچه هر کس صحنه جهانی را نگاه میکند ضعف و افول آنها کاملاً مشخص است.
وی با بیان اینکه مذاکره یا هر موضوعی که بنای طرح آن وجود داشته باشد نیاز به مقدمهای دارد گفت: آمریکاییها باید همه تعهدات خود را به شکل ملموس انجام دهند و خسارتهای ما را پرداخت کنند.
زاکانی تصریح کرد: آمریکا زمانی حق برگشت به برجام را دارد که در قالب پنج به اضافه یک برگردد، و صحبت کند وگرنه مذاکره دوطرفه در شرایط فعلی، فرار رو به جلو و نادرست است.
به گزارش خبرگزاری مهر، اسحاق جهانگیری عصر امروز (چهارشنبه) در مراسم افتتاحیه دهمین دوره مجلس دانش آموزی کشور با اشاره به اینکه در آستانه پیروزی انقلاب اسلامی هستیم، اظهار داشت: در دوران انقلاب اسلامی افرادی متحمل حبس و شکنجه شدند و عدهای نیز به شهادت رسیدند تا انقلاب اسلامی به پیروزی رسید.
معاون اول رئیس جمهور افزود: پس از انقلاب اسلامی نیز در روزگاران سخت و استثنایی دوران مقدس نیز که نیاز بود نه در حرف و شعار بلکه مردانه پای کار باشیم، عدهای از کیان کشور دفاع کردند و مردانه پای نظام و انقلاب ایستادند و امروز نیز نسبت به آینده نظام و انقلاب حساسیت دارند.
جهانگیری همچنین با اشاره به دوران پیروزی انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: امام عزیز تقریباً در همین ایام از پاریس عازم کشور شد و با شرایطی که آن روزها در کشور حاکم بود، همه دلهره و نگرانی داشتند اما خوشبختانه امام (ره) با سلامت کامل به کشور وارد شدند و با استقبالی بی نظیر که در تاریخ از هیچ رهبری چنین استقبالی نشده بود، وارد کشور شدند و کمتر از ده روز پس از آن، انقلاب اسلامی به پیروزی رسید و این در شرایطی بود که آمریکا با پشتیبانی از شاه تلاش میکردند که مانع از پیروزی انقلاب اسلامی شوند.
معاون اول رئیس جمهور ادامه داد: وقتی شاه حکومت نظامی اعلام کرد، امام خمینی (ره) با هوشمندی حکومت نظامی را لغو کرد و عدهای تصور میکردند که این فرمان امام به معنای فرستادن مردم جلوی توپ و تفنگ است اما این فرمان باعث شد ارتش تسلیم اراده ملت شود و انقلاب اسلامی به پیروزی برسد.
جهانگیری در ادامه با اشاره به مجلس دانش آموزی تصریح کرد: خوشبختانه در این مراسم سخنرانیها و نحوه مدیریت اعضای هیئت رئیسه بسیار خوب و با قاطعیت انجام شد و هر کس که نسبت به آینده انقلاب نگرانی داشته باشد، با مشاهده توانمندیهای جوانان و نمایندگان مجلس دانش آموزی کشور امیدوار میشود که سرنوشت کشور به دست افرادی توانمند خواهد بود که به بهترین وجه ممکن کشور را اداره خواهند کرد.
معاون اول رئیس جمهور با تبریک به دانش آموزانی که به عنوان نمایندگان مجلس دانش آموزی انتخاب شده اند از آنان خواست با انگیزه، کار و تلاش کنند و مسئولین کشور را نیز به توجه به این ظرفیت مهم برای حل مسائل کشور فراخواند.
جهانگیری از نمایندگان مجلس دانش آموزی خواست هر جلسهای که برگزار میکنند، نتیجه مباحث و گفتگوها را در قالب یک توافق و اجماع به وزیر آموزش و پرورش، دولت و حتی قوای سه گانه اعلام و مطالبات خود را مطرح کنند.
معاون اول رئیس جمهور با قدردانی از بانیان شکل گیری مجلس دانش آموزی در کشور تصریح کرد: ایجاد مجلس دانش آموزی که در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی اتفاق افتاد کاری ارزنده و ماندگار در کشور بود که آثار مبارک آن در ارتقا توان فرهنگی و شهروندی کشور هویدا شده است.
جهانگیری ادامه داد: آموزش مردم سالاری، تقویت روح همکاری، بالابردن مهارت مشارکت و رقابتهای مؤثر اجتماعی-سیاسی از جمله ضرورتهایی است که انتظار میرود همراه با آموزش به فرزندان کشور آموخته شود.
معاون اول رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت تقویت مهارت همکاری گفت: یکی از اشکالاتی که به جوامع در حال توسعه وارد میکنند این است که در کار انفرادی موفق و در کار جمعی ناموفق هستند که یکی از برنامههای مهم آموزش و پرورش باید این باشد که اینگونه ضرورتها را همپای تعلیم و تربیت، به دانش آموزان آموزش دهد.
جهانگیری اضافه کرد: آموزش این ضرورتها حتی باید از مدرسه و دانشگاه نیز فراتر رود به گونهای که کودک در خانواده باید به شکلی تربیت شود که بتواند مهارتهای زندگی را در دوران مدرسه بیاموزد.
معاون اول رئیس جمهور توجه به مهارت تاب آوری در کشور را موضوعی پراهمیت دانست و اظهار داشت: تجربه دوره سخت جنگ اقتصادی نشان داد که رمز موفقیت تاب آوری است و آن چه باعث شد آمریکا تسلیم شود و در مقابل ملت ایران سر تعظیم فرود آورد، مقاومت ملت ایران بود.
جهانگیری همچنین با تأکید بر اهمیت آموزش مهارتهای آینده اندیشی، فهم تاریخ و فرهنگ و مهارت اخلاقی، افزود: گاهی در مقابل مسائل عادی زندگی انتظاری که از هر فرد معمولی وجود دارد، از کسانی که در جایگاه مهمی همچون وزیر، نماینده مجلس و یا مقامی در قوه قضائیه قرار میگیرند، مشاهده نمیشود.
معاون اول رئیس جمهور با تأکید بر اهمیت مهارتهای با هم زیستن و با هم کار کردن گفت: این گونه مهارتها نباید به عنوان فوق برنامه تلقی شود بلکه باید در سیاستها و برنامههای اصلی آموزش و پرورش گنجانده شود.
جهانگیری افزود: مجلس دانش آموزی به عنوان یک نهاد که فرایند تشکیل آن با رقابتهای سخت و جدی صورت میگیرد فرایندی است که باعث میشود موضوع انتخابات برای دانش آموزان به یک موضوع مهم تبدیل شود.
معاون اول رئیس جمهور با طرح این پرسش که چرا انتخابات مهم است؟ گفت: ما کشوری هستیم که دو هزار و پانصد سال رژیم شاهنشاهی داشته ایم البته جزو اولین کشورهایی در منطقه هستیم که مجلس و پارلمان داشته ایم و این در حالی است که بسیاری از کشورهای اسلامی منطقه هنوز موضوعی به نام انتخابات ندارند بلکه این گونه است که یک قبیله سر کار است و پس از او فرزندش به جای او مینشیند.
جهانگیری با بیان اینکه چگونه میتوان انتخابات را اثربخش کرد و مشارکت همه صاحبان حق رأی را جلب کرد، تصریح کرد: پاسخ به این پرسشها و سولاتی مانند اینکه چه کنیم تا انتخابات موجب همسبتگی بیشتر و رقابت معنادار شود، میتواند از همین مجلس دانش آموزی آغاز شود.
معاون اول رئیس جمهور با بیان اینکه چه کنیم تا با انتخابات امید مردم به آینده کشور بیشتر شود افزود: اینها مطالباتی است که میتوان در انتخابات مجلس دانش آموزی تجربه کرد و در انتخاباتهای مهمتر آن را عملیاتی نمود. آنچه مهم است این است که مجلس دانش آموزی باید تبلور آثار مسئولانه رأی دادن و نمایندگی کردن و کمک به حل مسائل جامعه در حد و اندازه خودش باشد.
جهانگیری افزود: در مجلس دانش آموزی، دانش آموزان به یک نفر یا یک جمع نمایندگی میدهند که در چارچوب وظایف کار و فعالیت کند و همین که اکثریت دانش آموزان افرادی را به عنوان نماینده خود انتخاب میکنند بسیار پراهمیت است.
معاون اول رئیس جمهور ادامه داد: امام خمینی (ره) به نمایندگان مجلس خبرگان که میخواستند قانون اساسی را بنویسند میفرمود که شما قیم مردم نیستید بلکه وکیل مردم هستید و آنچه اکثریت مردم میخواهند را باید انجام دهید حتی اگر به ضرر مردم باشد.
جهانگیری در ادامه با بیان اینکه باید یاد بگیریم چگونه درک مشترک از مسائل و تهدیدات کشور داشته باشیم تصریح کرد: امروز با تهدیدات و فرصتهای مختلف در جامعه روبرو هستیم و زمانی میتوانیم به راهکار مشترک دست پیدا کنیم که درک یکسانی از تهدیدات و فرصتها داشته باشیم.
معاون اول رئیس جمهور در خصوص برخی حوادث ناشی از آتش سوزی لوازم گرمایشی در مدارس و آسیب به دانش آموزان گفت: همه ما لرزیدیم و گریستیم از اینکه دانش آموزی به دلیل آتش سوزی جان خود را از دست داد و یا دچار آسیب شد. این موضوع ما را بر آن داشت که مسأله گرمایش مدارس را یکبار برای همیشه حل کنیم و خوشبختانه بودجه مورد نظر برای این کار نیز تخصیص یافت و حالا مجلس دانش آموزی میتواند این موضوع را مطالبه کند و آموزش و پرورش توضیح دهد که چه میزان پیشرفت در این برنامه حاصل شده است.
جهانگیری با تأکید براینکه باید یاد بگیریم مطالبه گری عاقلانه و دلسوزانه داشته باشیم اظهار داشت: باید از ظرفیتهای کشور که در محدوده مسئولیت مان است برای غلبه بر مشکلات استفاده کنیم.
معاون اول رئیس جمهور با بیان اینکه از تصمیم گیری جمعی با تصمیم گیری فردی نتایج متفاوتی حاصل میشود، گفت: آینده کشور درخشان است و نباید اجازه دهیم عدهای از روی ناآگاهی، نسل جوان را مأیوس و ناامید کنند چرا که دهها و صدها مریم میرزاخانی در میان جوانان کشور وجود دارد و ایران میتواند در منطقه به عنوان یک کشور پیشرفته مطرح باشد و این چیزی است که بدخواهان ایران تلاش میکنند از آن جلوگیری شود.
وزیر آموزش و پرورش نیز در این مراسم گفت: همان طور که جسم نیازمند تغذیه و مراقبت است باید روح خود را نیز تغذیه کنیم که یادگیری تغذیه روح است و پرورش جان را بر عهده دارد.
وی افزود: مجلس دانش آموزی فرصت و موقعیتی برای یادگیری است و فرصتی کم نظیر برای کسب آمادگی جهت نقش آفرینی برای فردای کشور است.
در این مراسم همچنین تعدادی از نمایندگان مجلس دانش آموزی از استانهای مختلف از طریق ویدئو کنفرانس به بیان نظرات و دیدگاههای خود پرداختند.
به گزارش خبرگزاری مهر، محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه در مقالهای که در نشریه «فارن افرز» منتشر شد، با بیان اینکه «جو بایدن» رئیسجمهور ایالات متحده میتواند با پایان دادن مؤثر سیاست شکستخورده «فشار حداکثری» ترامپ و بازگشت به توافقی که سلفش آن را ترک کرد، در مسیری بهتر گام گذارد، نوشت: در آن صورت، ایران نیز به اجرای کامل تعهداتش ذیل توافق هستهای بازخواهد گشت.
وی در مطلب خود آورده است: ترک توافق هستهای از سوی ایالات متحده، یک چیز را ثابت کرد – اینکه امضای وزیر خارجه ایران، از امضای رئیسجمهور مبسوط الید ایالات متحده وزن بیشتری دارد. حتی اوباما هم نتوانست از تصویب تمدید ده ساله قانون تحریمهای ایران در کنگره ایالات متحده ممانعت کند، که این نقض روشن همان توافقی بود که دولت او مذاکره کرده بود.
رئیس دستگاه دیپلماسی تاکید کرد: پنجره فرصت برای دولت جدید ایالات متحده تا ابد بازنخواهد بود. ابتکار عمل صرفاً بر عهده واشنگتن است. گام نخست دولت بایدن، باید تلاش برای جبران – و نه تلاش برای سوء استفاده – از میراث خطرناک شکست حداکثری ترامپ باشد.
متن کامل مقالهای وزیر امور خارجه به این شرح است:
در سال ۲۰۱۶ دونالد ترامپ به عنوان نامزد انتخابات ریاستجمهوری وعده داد که به باد دادن ثروت و جان آمریکاییها در جنگ در غرب آسیا پایان دهد. با این حال، او در دوران کاریاش، ایالات متحده را بیش از پیش در این منطقه به دام انداخت و چنان به اختلافات دامن زد که اوضاع به نقطهای رسید که یک حادثه کوچک میتوانست به سرعت از کنترل خارج شده و به جنگی بزرگ منجر شود.
دولت جدید در واشنگتن با انتخابی بنیادین روبروست. یا میتواند سیاستهای شکستخورده دولت ترامپ را در پیش بگیرد و به مسیر پستانگاری همکاری بینالمللی و قوانین بینالمللی ادامه دهد (بی اعتناییای که در تصمیم سال ۲۰۱۸ ایالات متحده به خروج یکجانبه از برنامه جامع اقدام مشترک، معروف به توافق هستهای که تنها سه سال پیش از آن توسط ایران، چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلستان و اتحادیه اروپا امضا شده بود، بسیار مشهود بود). یا اینکه دولت جدید میتواند مفروضات شکستخورده گذشته را کنار گذاشته و ارتقاء صلح و مودت را در منطقه دنبال کند.
جو بایدن رئیسجمهور ایالات متحده میتواند با پایان دادن مؤثر سیاست شکستخورده «فشار حداکثری» ترامپ و بازگشت به توافقی که سلفش آن را ترک کرد، در مسیری بهتر گام گذارد. در آن صورت، ایران نیز به اجرای کامل تعهداتش ذیل توافق هستهای بازخواهد گشت. اما اگر واشنگتن به جای این کار بر امتیازگیری اصرار کند، این فرصت از دست خواهد رفت.
برخی از سیاستگذاران و تحلیلگران غربی همچنان از «مهار» ایران سخن میگویند. اما بهتر است آنها به یاد بیاورند که ایران به عنوان یک بازیگر قدرتمند در منطقه دغدغههای امنیتی، حقوق و منافع مشروعی دارد – درست مانند هر کشور دیگری. آنها باید به جای تن دادن به این توهم کهنه که ایران نباید از حقوقی مشابه با دیگر کشورهای مستقل برخوردار باشد، اراده پذیرش آن دغدغهها را داشته باشند. ما همواره به صراحت تمام بیان کردهایم که به هر ابتکاری برای گفتوگوی منطقهای که با حسن نیت طرح شده باشد، پاسخی مثبت میدهیم. برای ما، حسن نیت، حسن نیت به دنبال میآورد.
در جستوجوی الگویی (پارادایمی) جدید
حضور نظامی ایالات متحده در منطقه ما در دو دهه گذشته، خساراتی وصفناپذیر بر جای گذاشته است، بیآنکه دستاورد چندانی داشته باشد. به نوشته مؤسسه امور عمومی و بینالمللی واتسون، جنگهای پس از حملات یازده سپتامبر مستقیماً به مرگ دستکم ۸۰۰ هزار نفر منجر شده – و به صورت غیرمستقیم، به تلفاتی به مراتب بیشتر. از سال ۲۰۰۱، دستکم ۳۷ میلیون نفر در این منطقه مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
به واسطه تجاوزات و صادرات تسلیحاتی ایالات متحده، همسایگی ایران به نظامیترین منطقه جهان بدل شده است. عربستان سعودی، با جمعیت بومی کمتر از ۲۷ میلیون نفر، بزرگترین واردکننده جنگافزار در جهان است و عمده این تسلیحات را نیز از ایالات متحده خریداری میکند. امارات عربی متحده، یکی دیگر کشورهای پیشتاز در خرید جنگافزارهای آمریکایی، با وجود آنکه جمعیتی کمتر از ۱.۵ میلیون نفر دارد، در رده هشتم واردکنندگان تسلیحات در جهان قرار دارد. این کشورها با جنگافزارهای خریداریشده بارانی از مرگ و خرابی بر سر شهروندان یمنی فرود آوردهاند و کاخ سفید هم، ابتدا در دوران رئیسجمهور باراک اوباما برای این کار به آنها چراغ سبز داد و بعد در دوران ترامپ برای آنها چک سفید امضا صادر کرد.
در دوران ریاستجمهوری ترامپ، واشنگتن تمایلش به درگیری را مستقیماً تا دروازه ایران آورد. ژانویه سال گذشته، ایالات متحده سردار قاسم سلیمانی را ترور کرد و با این کار شرایط مشوش منطقهای را که از خشونتهای تروریستی به ستوه آمده بود، بیش از پیش بیثبات کرد. این قتل، یک فرمانده برجسته در مبارزه علیه گروه به اصطلاح دولت اسلامی (داعش) و دیگر گروههای شبه نظامی در عراق و سوریه را حذف کرد – و جنایتی نابخشودنی به فهرست طولانی تجاوزات ایالات متحده علیه ایران افزود.
ایالات متحده نمیتواند به سادگی خسارتی را که اقداماتش موجب شده، جبران کند. اما یک دولت جدید میتواند به یکی از خطاهای بزرگ دولت قبلی، یعنی خروج سال ۲۰۱۸ ترامپ از توافق هستهای با ایران، بپردازد. آن رئیسجمهور ایالات متحده تلاش کرد تا یک دستاورد دیپلماتیک چندجانبه بزرگ را از میان بردارد و بعد با آغاز کارزاری از جنگ آشکار اقتصادی، مردم ایران را هدف قرار داد تا عملاً ایران را به دلیل پایبندی به یک توافق مورد تأیید سازمان ملل متحد تنبیه کند. تحریمهایی که دولت ترامپ اعمال و بازاعمال کرده است، حتی واردات اقلام مورد نیاز برای مقابله با همهگیری کووید -۱۹ را هم تقریباً ناممکن کرده است. اما این دشواریها، نه ما را به تسلیم واداشت، نه به فروپاشی اقتصاد ما منتهی شد و نه محاسبات راهبردی ما را دستخوش تغییر کرد.
بلکه، همانطور که پیش از این همواره اینطور بوده و همواره همینطور خواهد ماند، فشار علیه ایران، نتایجی در تضاد کامل با آنچه در اصل مد نظر بوده به وجود آورده است. به عنوان نمونه، در سال ۲۰۰۵، ایالات متحده و متحدانش از ایران خواستند از حق غنیسازی اورانیوم صرف نظر کند و به نحوی غیرمنصفانه از طریق شورای امنیت سازمان ملل متحده (علیه ایران) تحریم وضع کردند. با وجود آن فشار اقتصادی، ایران بین سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ تعداد سانتریفیوژهای خود را از ۲۰۰ به ۲۰۰۰۰ دستگاه افزایش داد و بیش از ۱۷۰۰۰ پوند اورانیوم غنیشده در سطح ۳.۶۷ درصد و بیش از ۴۴۰ پوند اورانیوم با غنای ۲۰ درصد تولید کرد. به همین ترتیب، کارزار فشار حداکثری دولت ترامپ هم با گسترش منابع اورانیوم با غنای پایین ما از ۶۶۰ پوند به ۸۸۰۰ پوند و ارتقاء سانتریفیوژهایمان از مدل قدیمیتر IR-۱ به مدل به مراتب توانمندتر IR-۶، مصادف شده است.
ترک توافق هستهای از سوی ایالات متحده، یک چیز را ثابت کرد – اینکه امضای وزیر خارجه ایران، از امضای رئیسجمهور مبسوط الید ایالات متحده وزن بیشتری دارد. حتی اوباما هم نتوانست از تصویب تمدید ده ساله قانون تحریمهای ایران در کنگره ایالات متحده ممانعت کند، که این نقض روشن همان توافقی بود که دولت او مذاکره کرده بود. بیاعتنایی ترامپ به تعهدات ایالات متحده – که نه فقط توافق هستهای، بلکه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که این توافق را تأیید کرده بود را هم نادیده میگرفت – این احساس را تقویت کرد که ایالات متحده یک شریک غیرقابل اتکاست.
بنابراین، بله، ایران از ماه می ۲۰۱۹، توانمندیهای هستهای خود را به میزان قابل توجهی افزایش داده است – اما این کار را در انطباق کامل با بند ۳۶ توافق هستهای انجام داده که به ایران اجازه میدهد «اجرای تعهداتش (ذیل توافق) را متوقف کند»، اگر طرف امضاکننده دیگر هم اجرای تعهداتش را متوقف کرده باشد. اگر دولت جدید ایالات متحده امیدوار است که جهت حرکت کنونی را تغییر دهد، باید فوراً تغییر مسیر دهد.
حالا باید چه کرد؟
دولت تازهوارد بایدن هنوز هم میتواند توافق هستهای را نجات دهد، اما مشروط بر اینکه بتواند اراده سیاسیای واقعی را در واشنگتن به منصه ظهور برساند تا نشان دهد که ایالات متحده حاضر است تا شریکی واقعی در تلاشهای جمعی باشد. این دولت باید با حذف نامشروط و کاملاً مؤثر تمام تحریمهایی که از زمان روی کار آمدن ترامپ اعمال، بازاعمال یا ذیل برچسب تازه درآمدهاند، آغاز کند. در مقابل، ایران تمام تدابیر جبرانی را که پس از خروج ترامپ از توافق هستهای اجرایی کرده، به عقب بازخواهد گرداند. پس از آن، اعضای باقیمانده برجام تصمیم خواهند گرفت که آیا ایالات متحده باید اجازه یابد که کرسی پشت میزی که در سال ۲۰۱۸ آن را ترک کرد، باز پس بگیرد یا نه. بالأخره توافقنامههای بینالمللی، دربهای گردان نیستند و یک طرف نمیتواند بعد از آنکه بر اساس هوی و هوس به سادگی یک توافق مذاکرهشده را ترک کرد، حق بازگشت خودکار به آن را داشته باشد – و از مزایای آن بهرهمند شود.
اگر واشنگتن یا متحدانش در اتحادیه اروپا، برای توافقی که در طول سالیان سال مذاکره، به دقت ساخته و پرداخته شده، مفاد تازهای طلب کنند، این بازگشت به مخاطره خواهد افتاد. بگذارید در این خصوص صریح باشیم: تمام طرفهای توافق هستهای (از جمله ایالات متحده) توافق کردند تا به دلایلی کاملاً عملگرایانه گستره آن را به موضوعات هستهای محدود کنند. ما به دقت بر سر جداول زمانی محدودیتهای اعمالی توافق مذاکره کردیم و ایران به واسطه همین جداول زمانی، پذیرفت که از بسیاری از منافع اقتصادی منتج از این توافق صرف نظر کند. سیاستهای دفاعی و منطقهای ایران موضوعی برای بحث نبودند، چراکه غرب حاضر نبود به مداخلات خود در منطقه ما، که چند دهه است به چنین آشوبی دامن زده، پایان دهد و ایالات متحده – و همینطور فرانسه و انگلستان – حاضر نبودند فروش پرسود جنگافزار را، که بر آتش منازعه دمیده و منابع منطقه ما را تحلیل برده است، محدود کنند.
ایران به عنوان بخشی از مذاکرات هستهای، محدودیتهای پنج ساله و هشت سالهای را به ترتیب بر خریدهای دفاعی و موشکی خود پذیرفت. داد و ستد – و در حقیقت فداکاریهایی – که ما برای تحقق این توافق کردیم، نمیتواند از میان برداشته شود؛ نه حالا و نه هرگز. امکان هیچ بازمذاکرهای وجود ندارد. ایالات متحده نمیتواند اصرار کند که «آنچه برای من است، برای من است و آنچه برای توست، قابل مذاکره است» و خواست خود را بر ایران تحمیل کند.
جدا از موضوع هستهای، ایران همواره آماده بوده تا در مورد مسائلی که منطقه ما را مشوش کرده است، گفتوگو کند. اما این مردم منطقه هستند و نه خارجیها، که باید این موضوعات را حل و فصل کنند. نه ایالات متحده و نه متحدان اروپاییاش از حق ویژهای برای رهبری یا پشتیبانی از گفتوگوهای آینده برخوردار نیستند. بلکه، منطقه خلیج فارس نیازمند یک ساز و کار منطقهای برای تشویق دیپلماسی و همکاری و کاستن از ریسک سوء محاسبه و منازعه است.
ایران مدتهاست که از تشکیل یک مجمع گفتوگوی منطقهای حمایت میکند – از زمان قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۷ تا ابتکار صلح هرمز معروف به HOPE، که ایران در سال ۲۰۱۹ آن را به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کرد. در چنین مجمعی، کشورها میتوانند با تدابیر اعتمادساز دغدغههای خود را برطرف کرده، گلایههای خود را از طریق گفتوگو حل کنند و با مشارکت در تلاشهای دارای منافع متقابل، مسائل مشترک را حل و از منافع جمعی حراست کنند. ابتکار صلح هرمز، پیشنویس آینده نیست – هر ساز و کار دائمیای باید به صورت جمعی توسط تمام قدرتهای منطقهای به دست آید. اما این طرح پیشنهادی، نمایانگر خواست ایران برای داشتن جامعهای قدرتمند، باثبات، آرام و شکوفا از کشورها و عاری از تحمیل هژمونی منطقهای یا جهانی است.
چارچوب ابتکار صلح هرمز بر اصول مورد پذیرش جهانی بنا شده است. احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی از جمله این اصول است. دولتهای مشارکتکننده متعهد میشوند که برای نمادهای تاریخی، مذهبی و ملی یکدیگر احترام قائل شده و از مداخله در امور داخلی یا خارجی یکدیگر اجتناب کنند. درون آنچه ما آن را «جامعه هرمز» نامیدهایم، کشورها متعهد میشوند که مناقشات خود را به شکل صلحآمیز حل و فصل کرده و از مشارکت در ائتلافها یا همپیمانیهایی علیه یکدیگر خودداری کنند. در اکتبر سال ۲۰۱۹، حسن روحانی رئیسجمهور ایران برای تمام کشورهای جامعه هرمز یعنی بحرین، کویت، عراق، قطر، عمان، عربستان سعودی و امارات عربی متحده، نامه نوشت تا رسماً آنها را به پیوستن به این ابتکار دعوت کند. آن دعوتنامه هنوز روی میز است.
لازمه موفقیت ابتکار صلح هرمز یا هر ابتکار دیگری، آن است که دولتهای منطقه – و قدرتهای خارجی – واقعیات مشخصی را بپذیرند. در ابتدا این واقعیت که آینده منطقه میتواند و باید تنها توسط مردم این منطقه تعیین شود. هر رویکرد دیگری، محکوم به شکست است. به این منظور، غرب باید از سیاست سرپرستی یا حمایت کور از رفتار بد دولتهای پیروش به نام مقابله با تهدید موهوم ایران، دست بردارد. تمام دولتهای ساحلی خلیج فارس، بدون استثنا، باید در هر ابتکار منطقهای شامل شده و هم بازیگران منطقهای و هم بازیگران خارجی باید حقوق ملی مشروع، منافع و دغدغههای امنیتی همه را پذیرفته و به آن احترام بگذارند.
غربیها و خصوصاً آمریکاییها، اگر میخواهند از اشتباهاتی که همواره در گذشته مرتکب شدهاند، اجتناب کنند، باید درک خود از ایران و منطقه را اصلاح کنند. آنها باید حساسیتهای مردم منطقه، به خصوص کرامت، استقلال و دستاوردهای ملی آنها را شناخته و آنها را محترم شمارند.
ما در این منطقه قادریم خود مسائل خود را حل کنیم، مشروط بر آنکه خارجیها برای رسیدن به منافع کوتاهمدت یا کمک به پیش بردن اهداف مشتریان اخلاقناشناس خود، دست به خرابکاری نزنند. در طول چهار سال گذشته، متأسفانه ما چندین بار در آستانه فاجعه قرار گرفتیم. ایران در طول این دوره، از خود خویشتنداری راهبردی به نمایش گذاشت، اما صبر ایرانیها رو به پایان است و مصوبهای که در ماه دسامبر در پارلمان ما تصویب شد، به وضوح این را نشان میدهد: این قانون جدید، ایران را ملزم میکند تا اگر تحریمها تا ماه فوریه برداشته نشوند، غنیسازی اورانیوم را افزایش داده و بازرسیهای بینالمللی را محدود کند.
پنجره فرصت برای دولت جدید ایالات متحده تا ابد بازنخواهد بود. ابتکار عمل صرفاً بر عهده واشنگتن است. گام نخست دولت بایدن، باید تلاش برای جبران – و نه تلاش برای سوء استفاده – از میراث خطرناک شکست حداکثری ترامپ باشد. دولت بایدن میتواند با حذف تمام تحریمهای اعمالشده از زمان به قدرت رسیدن ترامپ و تلاش برای ورود دوباره و پایبندی به توافق هستهای سال ۲۰۱۵، بدون تغییر مفاد آنکه حاصل مذاکرات مشقتبار است، آغاز کند. چنین اقدامی، موقعیتهای تازهای برای صلح و ثبات منطقه ما میگشاید.