شاید از یک نظر فقط بازار بورس نیست که در بازگشت خود به خط صعودی، خطای دید برخی دوستان را گوشزد می کند بلکه چنین خطا و محاسبات نادقیق در تحلیل مبادلات بازارهای دیگر نیز در ماههای اخیر رخ نمود. در این خصوص به طور مشخص می توان به تصورات و نگاههای شتابزده به آینده بازار ارز و نفت، اشاره کرد.
متاسفانه بعد از آزمون و خطای بسیار هنوز یاد نگرفته ایم، رویدادهای عرصه اقتصادی و بازارهای مالی را با منطق واقعیت های درونی آنها تحلیل کنیم . طبیعی است که در نبود یک نگرش حرفه ای و علمی، بخش قابل توجهی از تحلیل ها یا از ذهنیت درونی افراد و گروههای ذینفع نشأت می گیرد یا آنکه تابع و تحت تاثیر جوّ و التهابهای زودگذر واقع می شود. خسارت و دود این نوع داوریهای آغشته به احساسات و امیال افراد و گروهها نیز اغلب به چشم شهروندان و سهامداران می رود.
اکنون باید بپذیریم که اتفاقات دنیای اقتصاد و بازارهای مالی تابع قواعد و قانونمندی علمی خاصی است و برای درک و تحلیل درست باید نگاه و سخن خود را برپایه این قواعد استوار کنیم و به جای ذهنیت ها و احساسات بر داده های عینی بازار تکیه کنیم
این اصل، مدتها است قطب نمای حرکت رسانه های مطرح جهان و گزارشگران و تحلیلگران آنها در جاده اقتصاد است و این رمز تاثیرگذاری رسانه های مطرح اعم از وال استریت ژورنال ، فاینشنال تایمز یا رویترز در بازارهای مالی به حساب می اید.
بنابراین اتفاقات بازار بورس که ذهن بسیاری از مسئولان و شهروندان را در روزهای اخیر به خود مشغول کرد، از این منظر نیازمند بازشناخت و ارزیابی دوباره است.
در این مجال به این سوال مهم نگاه انداختیم که چرا التهاب و علائم منفی از بازار بورس رخت بربست و آرامش و تعادل بر شاخص حکمفرما شد؟ آن هم در وضعیتی که برخی این فرض بدبینانه را مطرح می کردند که شاخص به زیر ۳۰۰ هزار تنزل خواهد کرد
۱-از جمله عواملی که نمی توان نقش آن را در بهبود بازار بورس نادیده گرفت، سلسله تدابیر کل بانک مرکزی در بازارهای مجاور است. این تدابیر در دوره ریاست جدید این بانک به صورت محسوس در آرامش و ثبات بازار ارز نمایان شده است. بازاری که مدت مدید از زخم عمیق التهاب و بی ثباتی رنج می برد تا جایی که مقام های ارشد نظام نیز نگرانی و دغدغه جدی خود را تلاطم های بازار ارز خوانده بودند. زیرا بی ثباتی این بازار مجال هر گونه برنامه ریزی و مدیریت بلندمدت اقتصادی را از سیاستگذار سلب می کند.
وجه دیگر تدابیر بانک مرکزی این بود که عطش کاذب برای سرمایه گذاری و یا به تعبیری، سودجویی از بازار ارز و بازی با نوسانهای شدید دلار و سکه را فرونشاند و در این مرحله بود که شمار قابل توجهی از شهروندان، اندوخته و سرمایه خود را به سمت بورس شیفت دادند.
اگراتفاقات قیمتی روزهای اخیر با دقت واکاوی شود، روشن خواهد شد که بازارسازان ارزی نیز محدوده علاقه خود را حول قیمت مشخصی از دلار(مثلا ۱۱ هزار و اندی) تنظیم کرده اند و به تبع این محاسبه، شرکت های صادرات محور با خاطری آسوده از تب و التهاب ارز، چرخه تولید و عرضه محصولات خویش را پیش می برند
۲- بازار بورس در عبور از روزهای ملتهب نشانه های مثبتی از رفتار «بازیگران حقوقی» و صاحبان سهم های کلان نشان داد. این بازیگران بواسطه برخورداری از اهرم سرمایه هنگفت، ظرفیت آن را دارند که دامنه التهاب در بازار را عمیقتر سازند اما در این مرحله نوعی «عقلانیت »در رفتار آنها دیده شد. در بازاری که اسیر هیجان شده و بسیاری از سهامداران تازه وارد و خرده پا به شکل احساسی سهم های خود را به حراج می گذاشتند و شاخص با ریزش شدید ۱۱ هزار واحدی روبرو شد، «حقوقی ها» به جمع آوری سهم های فروشندگان و فرونشاندن عطش عرضه مبادرت کردند و این به تعادل بازار کمک کرد.
۳-عامل اثر بخش دیگر، شرایط خود شاخص بورس از نظر «تکنیکالی» است. بیان واضح و ساده این معادله این است که در اتفاقات اخیر بورس «شاخص کل» به همراه «شاخص هم وزن» در موعدی مناسب و همزمان به «اصلاح» رفتند.
این اصلاح در حالی اتفاق افتاد که طی ماههای اخیر از یک سو، بازار بورس در شماری از سهم های بنیادی و غیر بنیادی با افزایش حباب گونه روبرو شده بود و و از سوی دیگر بعد از اجرای قانون جدید «بازار پایه» ریزش شدیدی را تجربه کرد.
در این وضعیت، «فرایند اصلاح درونی بورس» باعث همگونی دو بازار «اصلی و پایه»شد و در همطرازی دو بال بازار بورس می توان انتظار داشت ارزش سهم ها بالارفته و باعث پویایی بیشتر بازار سرمایه شود.
در حال حاضر، بازار سرمایه از نظر تکنیکالی در شرایط قابل قبولی قرار دارد و در فضای امروز بازار، سهم های مناسب و متنوع در رنج های قیمت های مختلف پیش روی سرمایه گذاری قرار دارد.
برآوردها و بررسی های تکنیکالی از سیر بازار این نوید را می دهد که نهایتا شاخص پس از مقداری رنج ( درجا زدن ) در محدوده ی ۳۰۰ تا ۳۱۵ هزار واحد ، مسیر صعودی خود را به سمت سقف های قبلی خود آغاز خواهد نمود و بسیاری از سهم ها از حالت ضرردهی به سود ده بودن تبدیل خواهند شد.دست کم در چارت های تحلیلی کارشناسی نشانه ای از ورود به مرحله اصلاح(عقب گرد) در «شاخص کل» و «شاخص هموزن» دیده نمی شود و حتی انتظار می رود با ادامه ثبات در بازار ارز، نقدینگی بیشتری به سمت بورس سوق پیدا کند
تنها نکته شایان توجه در آهنگ جدید حرکت بازار این است که در هر مرحله از صعود بورس، گروه خاصی از صنایع «پیشاهنگ» می شوند به طور مثال، در مرحله ای صنعت دارویی و غذایی به کانون پرکشش برای جذب سرمایه تبدیل می شود و در مرحله دیگر صنعت خودرو یا فلزات سرمایه بازار در کانون توجه سهامداران و سرمایه گذاران قرار می گیرد
* کارشناس بازار سرمایه
۱۷۱۷
