
۲۵۶ ۲۵۶
اقتصاد و حجم معاملات اقتصادی و افزایش دارایی کشور


کامیون قدیمی کاظمی از نوع اینترنشنال ۹۶۷۰ آمریکایی است که دست کم ۳۰ سال عمر کرده بواو قصد داشت یک محموله کشمش ایرانی را در مقصدی در لهستان تخلیه کند و سپس با باری از جمهوری چک به مقصد کرمان به ایران برگردد.

در حالی که قیمت کالاهای اساسی و مواد مصرفی مردم به صورت افسار گسیخته ای در حال افزایش است و دولت اعلام کرده است که برای سال آینده نرخ ارز کالاهای اساسی تغییری نمی کند، در روزها اخیر صداهای مخالفی در بدنه دولت و بخش خصوصی به گوش میرسد.
اولین موافق جدی حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی بعد از اظهارات قاطع رئیس سازمان برنامه و بودجه در ارتباط با قطع نشدن حذف ارز دولتی حتی برای مرغ و شکر، عباس کشاورز سرپرست وزارت جهاد کشاورزی بود.
وی در دیدار خود با اعضای اتاق بازرگانی که به نحوی به دنبال کسب اعتماد آنها برای قبول پست وزارت جهاد کشاورزی بود اظهار داشت:پیشنهاد حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی واردات برنج و شکر با هدف حمایت از تولید کنندگان ارائه شده و مطمئن هستیم که با شکر موافقت میشود اما درباره حذف برنج باید با وزارت صنعت مذاکره بیشتری کنیم.
وی افزود: ارز کالاهای نهایی تا حد امکان باید برداشته شود همانطور که ارز ۴۲۰۰ تومانی گوشت، چای، کره و حبوبات نیز برداشته شد.
این مقام مسئول ادامه داد: تا زمانی که یارانه به تولید محصولات کشاورزی اختصاص بیابد امکان آزاد شدن قیمت آنها وجود ندارد و دولت مجبور است بر بازار نظارت داشته باشد.
ارسلان قاسمی رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون ایران نیز حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از بخش کشاورزی را خواسته فعالان این بخش عنوان کرد و گفت: اتحادیههای بخش کشاورزی بر این باورند که ارز ۴۲۰۰ تومانی از بخش کشاورزی حداقل در کالاهای نهایی و در کالاهای واسطهای به تدریج حذف شود.
قاسمی در تشریح این مهم افزود: به عنوان مثال حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی از صنعت لبنیات، افزایش حدود ۱۰ درصدی قیمت را ایجاد خواهد کرد که به جامعه مصرف کننده آسیب نخواهد زد ولی ممانعت از خروج ارز، تنظیم بازار و هماهنگی تولید و بازار، جلوگیری از رانت و فساد همچنین رهایی تولیدکنندگان از قیمتهای دستوری از مزایای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی خواهد بود.
بر اساس این گزارش، اعلام اینکه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی تنها باعث افزایش ۱۰ درصدی قیمت لبنیات می شود به نوعی فریب افکار عمومی است زیرا تاثیر حذف ارز بر قیمت تمام شده شیرخام محاسبه نشده است.
غالب خوراک دام مصرفی در دامداری های کشور از محل واردات و با ارز ۴۲۰۰ تومانی تامین می شود و تغییر نرخ ارز از ۴۲۰۰ تومانی به ۱۱ هزار تومان هزینه تامین را تا ۳ برابر افزایش می دهد و در نهایت باعث افزایش قیمت محصول نهایی شیر خام می شود.
این افزایش قیمت ها در قیمت تمام شده کالاهای اساسی باعث کاهش مصرف و خروج این محصولات از سبد مصرفی مردم می شود.

بنابراین گزارش این مخالف ها با ارز ۴۲۰۰ تومانی برای تامین کالاهای اساسی در حالی مطرح می شود که محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه چندی پیش درباره قیمت دلار در لایحه بودجه ۹۹، گفته بود: قیمت دلار برای کالاهای اساسی در لایحه بودجه ۹۹ همچنان ۴ هزار و ۲۰۰ هزار تومان پیش بینی شده است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت برای سال ۹۹ نیز تصمیم به استفاده از دلار ۴۲۰۰ تومانی برای تامین کالای اساسی دارد؟ توضیح داد: بله؛ تصمیم ما قطعی است زیرا اگر به جای دلار ۴۲۰۰ تومانی از ارز نیمایی استفاده شود، یعنی پذیرفتهایم از ابتدای فرودین ماه ۹۹ مرغ و شکر به جای ارز ۴۲۰۰ تومانی با دلار حدود ۱۱ هزار تومانی تامین شود که در این شرایط همه چیز گران خواهد شد، دولت به دنبال مهار تورم است.
۲۳۲۳۱


حسین میرزایی در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه طی بازه زمانی سوم تا بیستم آذرماه که مهلت ثبت تقاضای معترضان دریافت حمایت معیشتی بود، در مجموع ۶ میلیون ۲۶۳ هزار و ۸۶۱ درخواست ثبت شد که از این بین ۷۱.۸ درصد از سرپرستان خانواری که شماره تلفن همراه به نام آنها بود، کد رهگیری دریافت کردند که معادل ۴ میلیون ۴۹۶ هزار و ۴۷۲ سرپرست خانوار را شامل میشد.
وی با بیان اینکه ۱۰.۶ درصد از معترضان دریافت کمک حمایت معیشتی، سرپرستان خانواری بودند که در فهرست یارانه بگیران قرار نداشتند، افزود: این گروه از معترضان ۶۶۶ هزار و ۷۷۴ سرپرست خانوار هستند که موعدی را در دیماه اعلام خواهیم کرد تا افرادی که در لیست یارانه بگیران قرار ندارند، درخواست خود را برای دریافت کمک معیشتی ثبت کنند.
سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان حمایت معیشتی افزود: متقاضیان حمایت معیشتی که در گروه یارانه بگیران قرار ندارند باید پس از اعلام زمان قطعی، به دفاتر پلیس به اضافه ۱۰ مراجعه کنند تا تقاضایی خود را اعلام دارند؛ درخواست ما این است تا پیش از اعلام رسمی به هیچ وجه مراجعه نکنند.
یک میلیون و ۱۰۰ هزار خانوار معترض، یارانه معیشتی را دریافت کرده بودند
میرزایی افزود: ۱۷.۶ درصد از معترضان، گروهی از سرپرستان خانواری بودند که به رغم دریافت حمایت معیشتی ولی اعتراض خود را در سامانه ثبت کردند که یک میلیون و ۱۰۰ هزار و ۶۱۵ هزار نفر هستند. ارائه درخواست مجدد از سوی این گروه از خانوارها چند علت داشت. برخی از این افراد به دلیل اینکه سیستم پیام کوتاه آنها در بانک مربوطه فعال نبود، پیامک واریز وجه را دریافت نکرده بودند.
از مجموع ۶ میلیون و ۲۶۳ هزار و ۸۶۱ درخواست ثبت شده، ۳ میلیون و ۷۰ هزار و ۵۳۱ سرپرست خانوار بعد از ارسال درخواست از طریق کد دستوری #۶۳۶۹* کد رهگیری دریافت کردند و با مراجعه به سایت حمایتی اجازه دسترسی به حسابهای بانکی خود را داده اند
وی همچنین ادامه داد: برخی از افراد سیستم دریافت پیامک آنها فعال است اما در پیامک واریز عنوان «بسته حمایت معیشتی» قید نشده بود و سرپرست خانوار متوجه واریز وجه کمک معیشتی نشده بود. علت بعدی تعدد کارتهای بانکی افراد بوده، به این ترتیب که یک فرد تحت پوشش نهادهای حمایتی مستمری خود را از طریق یک بانک دریافت میکرده و تصور کرده که یارانه معیشتی وی نیز به همان حساب واریز میشود در صورتی که کمک معیشتی در حساب مربوطه به «یارانه نقدی» واریز شده است. به هر ترتیب یارانه معیشتی به حساب این یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر واریز شده اما متوجه واریز نشده اند.
بررسی تقاضای ۳ میلیون و ۷۰ هزار خانوار برای دریافت یارانه معیشتی
سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان حمایت معیشتی گفت: در نهایت از مجموع ۶ میلیون و ۲۶۳ هزار و ۸۶۱ درخواست ثبت شده، ۳ میلیون و ۷۰ هزار و ۵۳۱ سرپرست خانوار بعد از ارسال درخواست از طریق کد دستوری #۶۳۶۹* کد رهگیری دریافت کردند و با مراجعه به سایت حمایتی اجازه دسترسی به حسابهای بانکی خود را داده اند.
میرزایی با بیان اطلاعات بانکی این خانوارها استعلام خواهد شد و نتیجه اینکه مشمول دریافت کمک معیشتی هستند یا خیر به آنها اعلام خواهد شد، افزود: از این ۳ میلیون و ۷۰ هزار و ۵۳۱ مورد ۸۸ درصد با کد رهگیری و ۱۲ درصد نیز با شماره حساب یارانه نقدی خود در سایت حمایتی وارد شدند. به دلیل اینکه برخی از خانوارها کدرهگیری دریافت نکرده بودند یا پیامک برخی از افراد پاک شده بود امکانی را فراهم کردیم تا سرپرستان خانوار از طریق سایت حمایت بتوانند با شماره حساب متصل به کارت یارانه نقدی خود وارد شوند.
وی درباره زمان تعیین تکلیف معترضان برای دریافت یارانه معیشتی گفت: ما بررسیهای لازم را بر مبنای اطلاعات بانکی خانوار انجام خواهیم داد و از طریق آزمون وسع افراد و متقاضیان به لحاظ مالی رتبه بندی میشوند.
بررسی تقاضاها تا پایان دیماه / واریز هر دو نوبت یارانه معیشتی به حساب مشمولان
سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان حمایت معیشتی با بیان اینکه تا پایان دیماه بررسی وسع مالی خانوار با دقت انجام میشود، گفت: با توجه به اینکه طبق اعلام سازمان برنامه و بودجه موعد دوم پرداخت حمایت معیشتی دهم دیماه است، احیاناً اگر زمان بررسی وسع مالی خانوار از تاریخ نوبت دوم پرداخت بیشتر شد، خانوارها نگران نباشند و در صورتیکه مشمول باشند هر دو نوبت آذر و دیماه تا پایان دی به حساب آنها واریز میشود.
در بررسی پرداخت یارانه حمایتی به ۶۰ میلیون نفر مرحله نخست، اطلاعات بانکی دخیل نبوده است اما از این به بعد اطلاعات بانکی همه دریافت کنندگان یارانه معیشتی در هر ۶ ماه یکبار مورد پایش قرار میگیرد
میرزایی تاکید کرد: گروه دیگری از متقاضیان دریافت حمایت معیشتی که در فهرست یارانه بگیران قرار ندارند، نگران نباشند در دیماه موعدی را مشخص خواهیم کرد تا به پلیس به اضافه ۱۰ برای ثبت تقاضای خود مراجعه کنند.
اطلاعات بانکی مشمولان مرحله نخست یارانه معیشتی بررسی نشده است
وی در پاسخ به این سوال که آیا اطلاعات بانکی و مالی ۱۸ میلیون خانوار (معادل ۶۰ میلیون نفر) که در مرحله نخست مشمول دریافت حمایت معیشتی شدند نیز مورد پایش قرار گرفت یا خیر؟ گفت: در شناسایی اولیه اطلاعات بانکی دخیل نبوده اما در دور جدید همانطور که اعلام کردیم ۳ میلیون و ۷۰ هزار نفر اجازه بررسی اطلاعات بانکی خود را دادند تا وسع مالی آنها برای دریافت حمایت معیشتی سنجیده شود.
پایش اطلاعات مالی دریافت کنندگان یارانه معیشتی در هر ۶ ماه یکبار
سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان حمایت معیشتی تاکید کرد: اطلاعات بانکی خانوارهایی که یارانه معیشتی دریافت کردند و افرادی که در مرحله بعد نیز مشمول میشوند، در دورههای ۶ ماه یکبار انجام خواهد شد و اینگونه نیست که دریافت کنندگان یارانه معیشتی با این توجیه که مشمول شدند دیگر وسع مالی آنها پایش نخواهد شد، برای همیشه مشمول این حمایت میشوند بلکه فرایند پایش اطلاعات مالی و بانکی هر ۶ ماه یکبار انجام خواهد شد.
میرزایی افزود: به این ترتیب امکان دارد افرادی که در حال حاضر حمایت معیشتی را دریافت میکنند بعد از پایش مالی در آینده مشمول نباشید یا بالعکس افرادی که در حال حاضر مشمول این حمایت نیستند در آینده از یارانه معیشتی بهره مند شوند. بنابراین از این به بعد اطلاعات بانکی همه دریافت کنندگان یارانه معیشتی مورد پایش قرار میگیرد.
مردم تصور نکنند اطلاعات بانکی آنها شخم زده میشود
سخنگوی ستاد شناسایی مشمولان حمایت معیشتی گفت: متاسفانه موضوع پایش اطلاعات مالی به صورت ناقص به جامعه منعکس شده است. این حساسیت نباید در جامعه وجود داشته باشد که یک فرد اطلاعات بانکی آنها را شخم میزند. خانوارها توسط بانک مرکزی در شاخصهای میزان واریزیها به حساب، تراکنش خرید و دامنه دریافت تسهیلات گروه بندی میشوند.
وی ادامه داد: بر مبنای تراکم افراد که در یک گروه قرار میگیرند، به لحاظ مالی رتبه بندی میشوند و خانوارهای مشمول به این ترتیب مشخص میشوند.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، وزیر امور اقتصادی و دارایی در تازهترین سخنانش خود از ضرورت اعطای جایزه به سوت زنان فساد خبر داده است. فرهاد دژپسند با بیان اینکه افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه میگیرند، گفت: در وزارت اقتصاد کریدور ویژه مبارزه با فساد ایجاد میشود.
با توجه به این اظهارات وزیر اقتصاد، در نظرسنجیای که در خبرگزاری خبرآنلاین تحت عنوان «چه مشکلاتی بر سر راه افشای فساد برای کسانی که با این پدیده شوم روبرو میشوند، وجود دارد؟ » منتشر شده بود، کاربران خبرآنلاین دیدگاههای خود را مطرح کردند.
یکی از کاربران خبرآنلاین عنوان کرد: «امیدوارم هیچ کس و هیچ زمان کسی برای دل خوش کنی مردم مبارزه نکنه، بلکه با هدف اصلاح جامعه باشه تا کسی دچار سواستفاده و بهرهبرداری سیاسی هم نشه. پس مبارزه بیامان برای خدا نتیجه میده، فقط همین. »
کاربری عنوان کرد: «باید در هر استان، مرکزی بدین منظور وجود داشته باشه که مردم بهراحتی دسترسی داشته باشند. اطلاعات محرمانه بمونه. افرادی که مسئول چنین مراکزی هستند، پاکدست باشند و خودشون به نوعی وابستگی به فاسدان نداشته باشند. باید احکام خاص برای مفسدان اقتصادی مخصوصا در رده مسوولین مفسد تهیه بشه و مبارزه قاطع صورت بگیره. »
کاربر دیگری تصریح کرد: «فساد از هر دری بیرون بشه از پنجره تو میاد. »
یکی از کاربران خبرآنلاین متذکر شد: «باید بدون هیچ ملاحظهای با فاسدان برخورد کرد. »
کاربر دیگری نوشت: «آدمهای فاسد در سایه بیتوجهی کارشون را انجام میدن. پس اگر همه حساس باشند، کاری از پیش نخواهند برد. »

یکی از کاربران خبرآنلاین تاکید کرد: «باید ساختارهای سازمانی ما اصلاح بشه، والا امیدی به اثرگذاری نیست. »
کاربری تصریح کرد: «مسلما مهمترین موانع، خط قرمزهایی است که وجود داره. ضمنا احتیاجی به افشای فساد و جایزه دادن هم نیست. از قدیم گفتن چیزی که عیان است، چه حاجت به بیان است. »
یکی از کاربران متذکر شد: «موضوع اصلی یک چیزه. خود من بارها با پیشنهاد رشوه روبهرو شدم، اما بیخیال از کنارش گذشتم؛ در حالی که باید برم و اطلاع بدم. وقتی همه ما بریم فسادهایی که میبینیم رو اطلاع بدیم، اون وقت ریشهاش کنده میشه و فضا برای مفسد ناامن میشه. »
کاربری نوشت: «وقتی فساد قدرتمند شد یا قدرتمند فاسد شد و این فساد همهگیر شد، کسی نمیتونه جرات کنه و فساد رو افشا کنه یا نمیخواد افشا کند، چون خودشم رسوا میشه. »
یکی از کاربران خبرآنلاین عنوان کرد: «مشکل، بیتوجه شدن به خود فساده. باید همه حساس باشیم. »
کاربر دیگری تصریح کرد: «مبارزه با فساد کار یک دستگاه نیست، کار همه مردم و دستگاههاست. »
۲۲۳۲۲۵

هادی حق شناس در گفتوگو با خبرگزاری خبرآنلاین درباره تبعات عدم عضویت ایران در FATF اظهار داشت: ما به حرمت کشورهای دوستی که با وجود فشارهای آمریکا حاضر نشدند روابط خود با ایران را قطع کند، بهتر است عضو FATF شویم تا از این طریق امکان بهانهجویی از سوی آمریکا را کاهش دهیم.
وی افزود: در همین سال جاری بیش از ۱۰۷ میلیون تن کالا در بنادر کشور تحت عنوان واردات، صادرات، ترانسپورت و ترانسشیپ میشود. این رقم علیرغم تحریمها و فشارهایی که بر کشور بوده، چهار میلیون تن نسبت به سال گذشته رشد کرده است.

این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: اینها همه ناشی از پافشاری کشورهای دوست ایران برای ادامه تجارت و بازرگانی کشور بوده است. تصویب نشدن FATF تنها این کشورها را برای مراوده مالی با ما دچار مشکل خواهد کرد.
به گفته حقشناس، تصمیم به انزوا در شرایط کنونی تصمیم عاقلانهای برای ایران نیست؛ چراکه ما تا اینجا هزینه سنگینی برای مقابله با تحریم های آمریکا پرداختیم و بی تردید نباید با اتخاذ چنین تصمیمی جبهه مخالفان ایران را در جهان تقویت کنیم.
او تاکید کرد: اینکه آمریکا به تعهداتش در برجام پایبند نبود و اروپا هم علیرغم قولهایی که داده بود در مقابل زیاده خواهی ایالات متحده نایستاد دلیل محکمی بر عضو نشدن در FATF نیست.
۲۲۳۲۲۵
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، مسعود خوانساری اظهار داشت: بودجه کشور در سال ۹۹ هزار و ۹۸۸ هزار میلیارد تومان پیش بینی شده که از این رقم ۴۸۴ هزار میلیارد تومان بودجه عمومی دولت و سه برابر آن به شرکت های دولتی اختصاصی می یابد که ۱۶ درصد رشد یافته است.
به گفته خوانساری، پیش بینی شده است که ۴۰ هزار میلیارد تومان از دارایی های دولت در سال ۹۹ به فروش برسد که این رقم ده برابر شده است؛ بنابراین موضوع مذکور جای رشد دارد، رشد بزرگی هم برای مالیات پیش بینی شده که بالغ بر ۱۷۰ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است در حالی که دو سال اقتصاد ایران همراه با رکود بوده است پس افزایش رقم مالیاتی از جمله مسائلی است که در بودجه با ابهام مواجه است.
به اعتقاد رییس اتاق بازرگانی تهران، ادامه ارز ۴۲۰۰ تومانی در بودجه نیز به صلاح نیست؛ چراکه همه ما تجربه تلخ ارز ۴۲۰۰ تومانی را در سال ۹۷ داشته ایم و ادامه پرداخت آن برای سال ۹۹ جز رانت و فساد و هرج و مرج در اقتصاد ایران، ثمره ای نخواهد داشت و اگر قرار بر این بود که به مستمندان کمک شود، باید یارانه نقدی بدهیم اما ارز ۴۲۰۰ تومانی به دست مردم نمی رسد و افرادی خاص از این ارز استفاده خواهند کرد.
خوانساری گفت: اگر بودجه قرار باشد اجرایی شود، به طور قطع در سال ۹۹ مجدد یک جهش ناگهانی را در مورد ارز خواهیم داشت و همان اتفاقی که در سال ۹۷ رخ داد، در سال ۹۹ نیز رخ خواهد داد.
۲۲۳۲۲۵


به گزارش خبرآنلاین، در حالی که گران ترین مدل پراید پیش از آغاز سهمیه بندی بنزین ، پراید ۱۱۱ بود، ار پس اجرای این طرح، معادلات بازار به هم ریخت و حالا وانت پراید یا پراید ۱۵۱ با رسیدن به قیمت ۵۵ میلیون تومان گران ترین مدل پراید در بازار است.
فعالان بازار مهمترین دلیل بالا رفتن قیمت وانت پراید و رکوردشکنی های اخیر را سهمیه بالاتر بنزین وانت نسبت به دیگر انواع خودروی شخصی می دانند.
افزایش تقاضا برای وانت هایی که حداقل سهمیه آنها در ماه ۳۰۰ لیتر است.طبق تصمیمات اتخاذ شده از سوی ستاد تنظیم بازار کرد سهمیه خودروهای وانت پرمصرف از ۳۰۰ به ۴۰۰ لیتر و کم مصرف ترها از ۲۰۰ به ۳۰۰ لیتر افزایش یافت که صد لیتر بالاتر از سهمیه تخصیصی اولیه است.
بنزین از ۲۴ آبان ماه سهمیه بندی شد و سهمیه هر خودروی شخصی ۶۰ لیتر در ماه به قیمت ۱۵۰۰ تومان است.قیمت بنزین آزاد سه هزار تومان اعلام شده است.
۲۲۳۲۲۳

۱- تحولات داخلی
در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته قیمت دلار با افت ۴۵۰ تومانی نسبت به روز قبل از کانال ۱۳ هزار تومان پایینتر رفت. در مجموع با کاهش ۹۳۰ تومانی قیمت دلار در رو روز پایانی هفته گذشته بازدهی هفتگی دلار منفی ۲.۸ درصد را ثبت کرده است. به اعتقاد تحلیلگران جهش شاخص ارزی در ابتدای روز سهشنبه به قیمت ۱۴ هزار و ۲۰۰ تومان و افت بیش از ۵۰۰ تومانی در ادامه این روز این تفکر را تقویت کرده است که قیمت به سقف برخورد کرده و در در روزهای آتی حتما به دنبال اصلاح خود است و همین موضوع افزایش فروشها و در نتیجه کاهش قیمتها را رقم زده است. البته بسیاری از فعالان اقتصادی کاهش تقاضای احتیاطی در بازار وافزایش عرضه ارز را در بازگشت قیمتها به مسیر کاهشی در هفته گذشته مؤثرتر دانستهاند. علاوه بر این، محدودیت جدید بانک مرکزی در مورد تراکنشهای بانکی نیز بر این کاهش قیمتها تأثیرگذار بوده است.
در اولین روز هفته جاری قیمت دلار که در ابتدای روز به واسطه افزایش خریدها به مرز ۱۳ هزار تومان نیز رسیده بود؛ در ادامه روند کاهشی را طی کرد و در پایان روز به ۱۲ هزار و ۶۵۰ تومان رسید که نسبت به آخرین روز معاملاتی هفته گذشته افت ۱۰۰ تومانی را تجربه کرده است. نزدیک شدن قیمت فروش صرافیهای بانکی به نرخ بازار آزاد در تعدیل قیمتها در این روز مؤثر بوده است. در واقع مداخله بازارساز کاهش سفتهبازی و کاهش التهاب بازار ارز را به دنبال داشته است. عدهای نیز بر این باورند که در آستانه سفر مقامات ایرانی به ژاپن و احتمال گشایش در روابط بین آمریکا و ایران برخی معاملهگران با احتیاط بیشتری در این هفته اقدام به خرید کردهاند. این در حالی است که افزایشیهای بازار معتقدند که با ادامه تقاضای فصلی و نزدیک شدن به ماه ژانویه، قیمت دلار به مسیر افزایشی باز خواهد گشت. در روز یکشنبه قیمت دلار رفت و برگشتهای متوالی را مانند روز قبل تجربه کرد و در نهایت روی عدد ۱۲ هزار و ۶۴۰ به ثبات رسید. فعالان بازار معتقدند این میزان از نوسانات حاکی از آن است که پیشبینی آینده بازار برای معاملهگران مبهم است و دیدگاهها و انتظارات بازیگران بازار ارز در تناقض با یکدیگر قرار دارند. به این معنا که عدهای انتظار دارند بازار با افزایش و کاهشهای متوالی خیلی آرام مسیر کاهشی خود را ادامه دهد و احتمال ورود قیمتها به زیر مرز حمایتی ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان نیز وجود دارد و از طرف دیگر، افزایشیها اصلاح قیمتی متوالی را موقتی دانسته و پیشبینی میکنند قیمت ارز در روزهای آینده روند صعودی خواهد داشت. در روز دوشنبه قیمت دلار پس از ۵ کاهش متوالی با ۱۸۰ تومان رشد نسبت به روز قبل با قیمت ۱۲ هزار و ۸۲۰ تومان معامله شد. بر این اساس، با توجه با افزایش خریدها در مرز ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان به نظر میرسد نباید در کوتاهمدت انتظار شکسته شدن مرز ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومانی را داشت. به عبارت دیگر، برخی فعالان بازار معتقدند که بازار پس از چندین روز کاهش، مرز حمایتی خود را در قیمت ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان پیدا کرده است. البته انتشار اخباری مبنی بر احتمال رفتن ایران به لیست سیاه FATF در ورود مجدد قیمت دلار به مسیر صعودی مؤثر بوده است. در روز سهشنبه نیز به واسطه رشد ارزش حواله درهم قیمت دلار به ابتدای کانال ۱۳ هزار تومان رسید. گروهی دیگر از فعالان بر این باورند که حساسیت بازار نسبت به اخبار سیاسی از جمله سفر مسوولان ایرانی به ژاپن و احتمال بهبود روابط با کشورهای غربی، در روزهای آتی افزایش خواهد یافت. عدهای از معاملهگران نیز معتقدند افزایش قیمت دلار فصلی است و بازار با شروع زمستان به سرعت وارد مسیر کاهشی خواهد شد. رفت و برگشت دلار حول مرز ۱۳ هزار تومان در روز چهارشنبه نیز ادامه داشته است و در نهایت قیمت ۱۲ هزار و ۹۱۰ برای این ارز در پایان روز ثبت شده است. علاوه بر این، پیشبینی میشود وضعیت صادرات نفتی و نوع روابط بینالمللی، در سال آینده تأثیر زیادی بر نوسانات قیمت دلار داشته باشد. سکه نیز در هفته گذشته تحت تأثیر تغییرات قیمت دلار افت ۲.۶ درصدی را تجربه کرد. در هفته جاری نیز بازدهی سکه همجهت با تغییرات نرخ ارز منفی بوده است. انتظار میرود اخبار سیاسی با تأثیرگذاری بر نرخ دلار در بازار داخل و توافق تجاری چین و آمریکا با اثر بر بهای جهانی طلا تغییرات قیمت سکه را در هفته آینده تعیین کند.


شاخص سهام در آخرین روز هفته با قرار گرفتن پشت مرز ۳۴۰ هزار واحد رشد هفتگی خود را به بیش از ۵ درصد رساند. افزایش امیدها به کاهش تنشهای تجاری بین آمریکا و چین و در نتیجه رشد قیمت فلزات مانند مس و فولاد و در عین حال نفت در بازار جهانی در کنار افزایش اطمینان سهامداران از عدم افزایش شدید نرخهای مالیات و حاملهای انرژی مؤثر بر سهام در لایحه بودجه دولت برای سال آینده در صعود شاخص سهام و تداوم ورود نقدینگی در هفته گذشته مؤثر بوده است. در شروع هفته جاری نیز شاخص کل بورس با رشد ۳۹۰۵ واحدی به راحتی کانال ۳۴۰ هزار واحد را پشت سر گذاشت و به کانال ۳۴۳ هزار واحد وارد شد. ارزش معاملات نیز در این روز در سطحی در حدود دو هزار میلیارد تومان در بورس باقی ماند که نشاندهنده ادامه تداوم تمایل سرمایهگذاران به این بازار است. رشد ارزش سهام تا پایان هفته جاری نیز ادامه داشته است و در روز چهارشنبه وارد کانال ۳۵۰ هزار واحدی شده است. به اعتقاد کارشناسان با ادامه روند صعودی بورس و رسیدن بازدهی این بازار به ۹۶ درصد از ابتدای سال تاکنون و با توجه به بازده بسیار پایین سایر بازارهای موازی مانند دلار، مسکن و طلا انتظار میرود جریان ورودی نقدینگی به این بازار همچنان افزایشی باشد. از سویی دیگر فعالان بازار معتقدند که بالا بودن متوسط ارزش معاملات خرد روزانه میتواند در صورت عدم افزایش شناوری سهام شرکتها منجر به ایجاد حباب در برخی سهمها و صنایع بورسی شود. در این راستا انتظار میرود افزایش عرضههای اولیه درکنترل این حبابهای قیمتی مؤثر باشد. حضور قدرتمند خریداران بورسی در سمت تقاضای سهام نیز در هدایت قیمتها به سطوح بالاتر در این هفته بسیار تأثیرگذار بوده است. به طور کلی، تداوم جریان بالای نقدینگی، افزایش انتظارات تورمی به واسطهی شکسته نشدن مرز حمایتی ۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان قیمت دلار و رشد قیمت کالاها در بازار جهانی به ویژه فلزات اساسی به دلیل اجرایی نشدن اعمال تعرفههای آمریکا بر کالاهای چینی در ۱۵ دسامبر(یکشنبه ۲۴ آذر) و افزایش احتمال تحقق توافق تجاری بین آمریکا و چین از مهمترین عوامل مؤثر بر صعود شاخص سهام در هفته جاری بوده است. پیشبینی میشود رشد نرخ دلار و وضعیت رشد قیمتها در بازارهای جهانی به واسطه تحولات بینالمللی از عوامل تأثیرگذار بر بازدهی سهام در روزهای آتی باشد.

مقایسه دادههای تجارت ایران با اتحادیه اروپا در ۹ ماهه سال ۲۰۱۹ نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان میدهد که صادرات ایران به اتحادیه اروپا ۹۴ درصد کاهش و واردات از این اتحادیه نیز افت بیش از ۵۱ درصدی را ثبت کرده است. در واقع، صادرات ۵۱۳ میلیون یورویی ایران به اروپا و واردات ۳/ ۳ میلیارد یورویی از این اتحادیه از کسری ۲.۸ میلیارد یورویی تراز تجاری ایران با اتحادیه اروپا در سه فصل ۲۰۱۹ حکایت دارد؛ این درحالی است که تراز تجاری ایران در ۹ ماه نخست ۲۰۱۸ مثبت و برابر با ۱.۷ میلیارد یورو بوده است. علاوه بر این، کشورهای آلمان، ایتالیا، اسپانیا و رومانی چهار مقصد عمده صادراتی ایران و آلمان، ایتالیا، هلند و فرانسه چهار مبدأ عمده وارداتی ایران از اتحادیه اروپا در ۹ ماهه سال ۲۰۱۹ بوده است. علاوه بر این، آمار صادرات و واردات در آبان ماه نشان میدهد ارزش صادرات کشور در آبان ماه با ثبت رقم ۲ میلیارد و ۶۳۴ میلیون دلار نسبت مهر ماه ۸۲۵ میلیون دلار کاهش یافته است که این میزان پایینترین ارزش صادراتی از ابتدای اردیبهشت ماه امسال تاکنون بوده است. واردات کشور نیز در آبان ماه با ثبت ارزشی معادل ۳ میلیارد و ۲۱۰ میلیون دلار در مقایسه با ماه قبل کاهش داشته است. با این شرایط تراز تجاری آبان ماه به ۵۷۶ میلیون دلار رسیده است که نسبت به مهرماه منفی ۸۳ میلیون دلار بیشتر کاهش یافته است. کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) نیز در گزارشی شاخص تجارت الکترونیک بین کسب وکار و مشتری (Business-To-Consumer (B۲C را برای ۱۵۲ اقتصاد جهان در سال ۲۰۱۹ اندازهگیری نمود. این شاخص میزان آمادگی اقتصادها را برای پشتیبانی از خرید آنلاین اندازهگیری میکند. دارا بودن حساب در یک نهاد مالی یا استفاده از خدمات مالی مبتنی بر موبایل، تعدادکاربران اینترنت، قابلیت اطمینان سیستم پستی و سرورهای اینترنتی ایمن چهار مؤلفه اصلی برای اندازهگیری این شاخص است. در این رتبهبندی ایران رتبه ۴۲ را کسب کرده است که نسبت به سال ۲۰۱۸ بهبود ۷ پلهای را ثبت کرده است. در میان کشورهای در حال توسعه نیز ایران در جایگاه ۶ام و بالاتر از کشورهای قطر، تایلند و عربستان سعودی قرار گرفته است. ایران بهترین نمره را در مؤلفه سرورهای اینترنتی ایمن را داشته است. همچنین ۲۶ درصد از کل جمعیت ایران خرید خود را به صورت آنلاین انجام میدهند.
۲- تحولات بینالمللی
در هفته گذشته با اعلام توافق اوپک مبنی بر کاهش حدود ۵۰۰ هزار بشکهای تولیدات نفت نسبت به توافق قبلی قیمت انواع نفت ابتدا افزایشی در حد اندک را تجربه کرد. سپس رشد تولیدات نفت آمریکا و کاهش تقاضا برای نفت بهدنبال تشدید جنگ تجاری عامل مهمی برای کاهش اثرگذاری تعمیق در توافق نفتی اوپکپلاس بر رشد قیمتها شد. علاوه بر این، کاهش ۱.۱ درصدی صادرات چین در ماه نوامبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته و گمانهزنی درباره افزایش تولید نفت توسط کشورهای غیراوپکی نیز بر کاهش نوسانات قیمت نفت در هفته گذشته مؤثر بوده است. در روز جمعه قیمت انواع نفت با پیشرفت در مذاکرات تجاری آمریکا و چین و نتیجه انتخابات عمومی انگلستان و افزایش خوشبینیها نسبت به آینده رشد اقتصاد جهانی و میزان تقاضای پیشرو افزایش قابل توجهی را ثبت کرد. به طوری که قیمت نفت اوپک به ۶۷ دلار نزدیک شده است. نفت خام آمریکا نیز به کانال ۶۰ دلار وارد شده است که در سه ماهه اخیر بیسابقه بوده است. این در حالی است که انتظار میرفت با اعلام تصمیم فدرال رزرو آمریکا در چهارشنبه گذشته مبنی بر تغییر نیافتن نرخ بهره تا پایان سال تضعیف تقاضای نفت کاهش قیمتها را به دنبال داشته باشد. به نظر میرسد توافق تجاری میان آمریکا و چین وزن بیشتری نسبت به تصمیم فدرال رزرو داشته است و اثرات این سیاست را با تعدیل مواجه کرده است. با شروع هفته جاری این روند صعودی قیمتها علیرغم نوسانات اندک همچنان ادامه داشته است و قیمت نفت اوپک به ۶۷ دلار و ۵۰ سنت نزدیک شده است. برخلاف ماههای گذشته این افزایش قیمتها مستمر بوده و تا روز چهارشنبه هفته جاری قیمت نفت خام آمریکا نه تنها قیمت ۶۰ دلار را حفظ کرده است بلکه به سمت قیمت۶۱ دلاری نیز حرکت کرده است.

قیمت جهانی طلا در این هفته تحت تأثیر عوامل متضادی از جمله پیشرفت مذاکرات تجاری آمریکا و چین، افزایش ابهامات برگزیت، ثابت نگه داشتن نرخ بهره توسط فدرال رزرو و رشد قابل توجه تولیدات صنعتی آمریکا قرار داشته است و در مجموع بازدهی بیش از ۱.۱ درصد را ثبت کرده است. در واقع انتشار خبر نهایی شدن فاز اول توافق تجاری با کاهش تقاضا برای داراییهای امن مانعی برای افزایش شدیدتر قیمت جهانی طلا در این هفته بوده است. البته با عدم امضای توافق نهایی بین آمریکا و چین نگرانیها درخصوص نهاییسازی توافق همچنان وجود دارد. علاوه بر این، در مورد میزان اثربخشی این توافق تجاری بر قیمت طلا نظرات متفاوتی وجود دارد. به اعتقاد فعالان اقتصادی نتایج انتشار آمارهای مهم اقتصادی آمریکا از جمله تولیدات صنعتی، مسکن و شاخص اعتماد مصرفکننده، درآمد و هزینههای شخصی و تولید ناخالص داخلی در سه ماه سوم ۲۰۱۹ از عوامل تعیین کننده قیمت طلا در روزهای آتی خواهند بود. تحلیلگران والاستریت نیز بر این باورند که پایان جنگ تجاری و بهبود چشمانداز اقتصادی جهان و در نتیجه کاهش عدم قطعیتها موجب کاهش قیمت جهانی طلا خواهد شد. شورای جهانی طلا در گزارشی عنوان نموده است که ترکیب ذخایر بانک مرکزی برخی کشورها به سمت طلا تغییر کرده است. در واقع، بهدلیل افزایش ریسکها در اقتصاد جهانی و تشدید ریسکهای سیاسی در یکسال اخیر تقاضا برای داراییهای امن مانند طلا افزایش یافته است. البته یکی از دلایل کاهش سهم دلار در ذخایر ارزی و افزایش ذخایر طلا کاهشهای متوالی نرخ بهره آمریکا در یک سال اخیر به منظور کاهش ارزش دلار با هدف دستیابی به رشد اقتصادی بیشتر بوده است.

سیاستگذاران فدرالرزرو آمریکا در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته به این نتیجه رسیدند که با توجه به تعدیل وضعیت اقتصادی نیازی به ادامه سیاستهای انقباضی نیست و قرار بر این شد که نرخ بهره بدون تغییر باقی بماند. این در حالی است که از ابتدای سال جاری میلادی نرخ بهره در آمریکا سه نوبت کاهش داده شد. این تصمیم نتایج متفاوتی بر بازارهای مالی در هفته جاری داشته است. اکونومیست در مطلبی تولید بیرویه نفت شیل در ایالات متحده آمریکا را عامل مهمی برای کاهش قیمت نفت در ماههای اخیر عنوان کرده است که این مسئله تلاشهای اوپک پلاس را بر رشد قیمت نفت بیثمر گذاشته است. افزایش ارزش سهام شرکت سعودی آرامکو و کاهش تولید در بخش صنعتی آلمان از تحولات مهم هفته گذشته بوده است. بر این اساس، عربستان سعودی موفق شد با عرضه تنها ۱.۵ درصد از سهام شرکت نفتی آرامکو ۲۵٫۹ میلیارد دلار کسب کند که رکود جدیدی در این حوزه محسوب میشود. این در حالی است که بلومبرگ معتقد است که رشد قیمت سهام آرامکو به شکل طبیعی نبود و به واسطه مداخله دولت عربستان در بازار سهام این شرکت بوده است و انتظار میرود این موضوع به عدم جذابیت این سهم برای خارجیها و احتمال افت قیمت آن در ماههای آتی بینجامد. علاوه بر این، مطابق آمارها تولید در بخش صنعتی آلمان در ماه اکتبر در مقایسه با ماه سپتامبر ۱٫۷ درصد کاهش یافته است که این مسئله بر نگرانی از افت بیش از حد تولید و احتمال وقوع رکود افزوده است. بخش تحقیقات بانک چین نرخ رشد اقتصادی این کشور در سال ۲۰۲۰ را ۶.۱ درصد اعلام کرد. در گزارش این بانک با اشاره به افزایش پیچیدگی اقتصاد چین به واسطه ریسکها و چالشهای داخلی و خارجی بر این نکته تأکید شده است که توسعه فناوریهای مبتنی بر دانش و صنایع جدید، آینده اقتصاد جهان را تعیین خواهند کرد و لذا افزایش همکاری بین اقتصادهای جهان در زمینه نوآوری و سرمایهگذاری در دانش و صنایع جدید ضروری است تا از تضعیف بیشتر رشد اقتصادی جهان جلوگیری شود. از سویی دیگر، تورم مصرف کننده اقتصاد چین در نوامبر ۲۰۱۹ به بالاترین رقم خود از اوایل سال ۲۰۱۲ رسید. به طوری که تورم دوازده ماهه منتهی به این ماه ۴.۵ درصد اعلام شده در حالی که در ماه اکتبر ۳.۸ درصد بود. نتیجه مطالعه صندوق بینالمللی پول نیز نشان داد که در کوتاهمدت، دیجیتالی شدن اقتصادها، اثر قابل توجه منفی بر تورم داشته است. رشد ۱.۷ درصدی میزان تولید ناخالص داخلی روسیه در فصل سوم سال ۲۰۱۹ نسبت به مدت مشابه پارسال، بهبود مازاد تجارت آلمان و تعمیق کسری تراز تجاری انگلیس در ماه اکتبر و ده برابر شدن تجارت محصولات کشاورزی بین چین و آفریقا طی سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ از دیگر تحولات بینالمللی بوده است.
در نهایت با نگاه به آنچه در اقتصاد دنیا رخ داده است می توان گفت:
فعالان بازار معتقدند رفت و برگشتهای متوالی قیمت دلار و سکه حاکی از آن است که پیشبینی آینده بازار برای معاملهگران مبهم است و دیدگاهها و انتظارات بازیگران بازار ارز در تناقض با یکدیگر قرار دارند. به این معنا که عدهای انتظار دارند بازار با افزایش و کاهشهای متوالی خیلی آرام مسیر کاهشی خود را ادامه دهد و از طرف دیگر، افزایشیها اصلاح قیمتی متوالی را موقتی دانسته و پیشبینی میکنند قیمت ارز در روزهای آینده روند صعودی خواهد داشت. به اعتقاد کارشناسان با ادامه روند صعودی بورس و رسیدن بازدهی این بازار به ۹۶ درصد از ابتدای سال تاکنون و با توجه به بازده بسیار پایین سایر بازارهای موازی مانند دلار، مسکن و طلا انتظار میرود جریان ورودی نقدینگی به این بازار همچنان افزایشی باشد. علاوه بر این، پیشبینی میشود رشد نرخ دلار و وضعیت رشد قیمتها در بازارهای جهانی به واسطه تحولات بینالمللی از عوامل تأثیرگذار بر بازدهی سهام در روزهای آتی باشد. بهبود رتبه ایران در شاخص تجارت الکترونیک بین کسب وکار و مشتری و افزایش کسری تجاری در آبان ماه نیز از وقایع حایز اهمیت است. تحلیلگران والاستریت پیشبینی میکنند که با پایان جنگ تجاری و بهبود چشمانداز اقتصادی جهان و در نتیجه کاهش عدم قطعیتها قیمت جهانی طلا کاهش قابل توجهی خواهد یافت.
*رییس اتاق بازرگانی شیراز
۲۲۳۲۲۵