برچسب: اقتصاد

اقتصاد و حجم معاملات اقتصادی و افزایش دارایی کشور

  • کدام سهم‌ها امروز بیشترین اثر مثبت را بر رشد بورس داشتند؟

    در جریان دادوستدهای امروز بازار سرمایه تعداد ۵میلیارد و ۸۸۰میلیون سهم و حق‌تقدم به‌ارزش ۳۹۱۷میلیارد تومان در ۶۹۸هزار نوبت مورد دادوستد قرار گرفت و شاخص بورس با رشد ۶۴۷۱واحدی در ارتفاع ۴۲۷هزار و ۱۳۹واحد قرار گرفت.

    بیشترین اثر مثبت بر رشد دماسنج بازار سهام در روز جاری به نام نمادهای فولاد مبارکه اصفهان، صنایع پتروشیبمی خلیج فارس و معدنی و صنعتی گل گهر شد و در مقابل نمادهای معاملاتی شرکت‌های مبین انرژی خلیج فارس، پالایش نفت تبریز و سیمان فارس و خوزستان با افت خود مانع افزایش بیشتر نماگر بازار سهام شدند.

    شاخص‌های اصلی بازار سرمایه هم روز متعادل و مثبتی را پشت سر گذاشتند؛ به‌طوری که شاخص قیمت (وزنی ــ ارزشی) ۱۷۲۷واحد، کل (هموزن) ۱۷۲۶واحد، قیمت (هموزن) ۱۱۵۱واحد، آزاد شناور ۸۱۲۳واحد و شاخص‌های بازار اول و دوم نیز به ترتیب ۵۶۱۶و ۹۰۷۰واحد رشد کردند.

    بر اساس این گزارش، در بازارهای فرابورس ایران هم با معامله ۲۳۰۵میلیون ورقه به‌ارزش ۱۷۴۲میلیارد تومان در ۳۹۹هزار نوبت، آیفکس ۸۱واحد افت کرد و در ارتفاع ۵۴۰۴واحد قرار گرفت.

    ۲۲۳۲۲۷

  • سکه جلو رفت/ طلا گرمی ۵۰۹ هزار تومان شد

    سکه جلو رفت/ طلا گرمی ۵۰۹ هزار تومان شد

    صعود بازار طلا

    به گزارش خبرآنلاین امروز در بازار طلا و سکه تهران هر گرم طلای ۱۸ عیار به ارزش ۵۰۹ هزار و ۴۸۶ تومان خرید و فروش شد. همچنین قیمت سکه بهار آزادی طرح قدیم با کاهش ۲۰ هزار تومانی قیمت نسبت به روز گذشته چهار میلیون و ۹۸۰ هزار تومان در میان خریداران و فروشندگان دست به دست شد. این میان قیمت سکه طرح جدید نیز پنج میلیون و ۲۰ هزار تومان در بازار عرضه شد. این مهم از افزایش ۲۳ هزار تومانی قیمت آن خبر می‌دهد.

    از سوی دیگر نیم سکه با افزایش ۲ هزار تومانی با قیمت دو میلیون و ۵۵۴ هزار تومان در بازار فروخته شد. ربع سکه هم با افزایش ۱۰ هزار تومانی یک میلیون و ۵۵۰ هزار تومان در بازار فروخته شد.

    در بازارهای جهانی نیز اونس طلا با کاهش دو دلاری هزار و ۵۷۸ دلار اعلام شد.

    ۲۲۳۲۲۸

  • شریعتمداری: یارانه ۷۲ هزار تومانی را از خبرنگاران می‌شنوم

     وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی در حاشیه دومین جشنواره حمایت از تولید ملی (حاتم) در جمع خبرنگاران گفت: نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی در قالب بودجه ممکن است تغییراتی اعمال کنند، اما هنوز تکلیف اجرایی به دولت نرسیده است.

    شریعتمداری

    وی با بیان اینکه پرداخت یارانه ۷۲ هزارتومانی در برنامه‌های دولت نبوده است، تصریح کرد: به نظر من برای ایجاد یک شرایط مطلوب باید از هرگونه تشویش در ذهن مردم جلوگیری کنیم و شرایطی فراهم کنیم تا کسانی که درآمد ثابت، پایین و متوسط دارند، ‌ مطمئن باشند که پرداخت یارانه و کمک معیشتی، برنامه با ثباتی است که می‌توانند روی آن حساب باز کنند و تا حد امکان دستخوش تغییرات نشود.

    در جریان بررسی لایحه بودجه در کمیسیون تلفیق مجلس، طرحی به تصویب رسیده که براساس آن یارانه نقدی از ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به ۷۲ هزار تومان در سال آینده افزایش پیدا می‌کند. این به معنی حذف پرداخت جداگانه یارانه معیشتی است که از آبان‌ امسال به مشمولان پرداخت می‌شد.

    ۲۲۳۲۲۳

  • بودجه آموزش و پرورش در سال آینده ۳ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت

    به گزارش خبرآنلاین به نقل از خانه ملت، هادی قوامی سخنگوی کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۹۹ در تشریح نشست کمیسیون متبوعش،گفت: در نشست امروز این کمیسیون، مقرر شد بخشی از منابع ایجاد شده در بند (د) تبصره ۱۶ لایحه بودجه سال ۹۹ ناشی از سود شرکت های دولتی برای افزایش بودجه آموزش و پرورش اختصاص یابد.

    نماینده مردم اسفراین در مجلس شوای اسلامی افزود: براساس تصمیم کمیسیون تلفیق لایحه بودجه سال ۹۹ مقرر شد ۳۷۰۰ میلیارد تومان برای رتبه‌بندی معلمان، معلمان حق التدریس مدارس شبانه روزی، هنرستان‌ها، سرانه دانش آموزی و همسان سازی حقوق بازنشستگان فرهنگی اختصاص یابد.

    وی همچنین به یکی دیگر از مصوبات کمیسیون متبوعش اشاره کرد و  ادامه داد: براساس مصوبه کمیسیون ۱۳۰۰ میلیارد تومان به بودجه آموزش عالی و دانشگاه‌ها برای استفاده در مراکز آموزش عالی و تحقیقاتی، پارک علم و فناوری، پژوهش‌های وزارت بهداشت و درمان و پارک علم و فناوری افزوده شد.

    ۲۲۳۲۲۹

  • مقایسه نرخ تورم کشورهای مختلف

    ارزیابی‌های صورت گرفته توسط سازمان ملل نشان می دهد که اکنون بیشتر کشورهای جهان دارای نرخ تورم کمتر از پنج درصد هستند. اگر چه برآورد دقیقی از تورم ونزوئلا وجود ندارد اما این کشور کماکان رکورددار نرخ تورم بالا در جهان است.

    پس از ونزوئلا، زیمباوه با تورم ۱۴۸.۷ درصدی، سودان جنوبی با تورم ۷۲ درصدی و آرژانیتن با تورم ۵۳.۱ درصدی قرار دارند. نرخ تورم ایران در سال ۲۰۱۹ معادل ۳۳.۵ درصد بوده است که پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۰ به ۳۲.۴ درصد و در سال ۲۰۲۱ به ۲۷.۸ درصد برسد.

    نرخ تورم دیگر کشورها

    ۱- چین

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۱ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۲.۶ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: ۲.۲ درصد

    ۲- روسیه

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۹ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۴.۴ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: چهار درصد

    ۳- سوئیس

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۰.۹ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۰.۷ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: ۰.۹ درصد

    ۴- انگلیس

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۴ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۱.۹ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: دو درصد

    ۵- آلمان

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۱.۹ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۱.۶ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: ۱.۷ درصد

    ۶- فرانسه

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۱ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۱.۱ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: ۱.۴ درصد

    ۷- آمریکا

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۴ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۱.۸ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: دو درصد

    ۸- کانادا

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۸: ۲.۳ درصد

    نرخ تورم در سال ۲۰۱۹: ۲.۱ درصد

    نرخ تورم پیش بینی شده در سال جاری: ۱.۹ درصد

    نرخ تورم کشورهای همسایه

    در بین همسایگان ایران، نرخ تورم ترکیه در سال گذشته ۱۵.۳ درصد، سوریه ۲۴.۱ درصد، امارات منفی ۱.۵ درصد، عربستان منفی ۰.۹ درصد، عراق ۰.۴ درصد، قطر ۰.۳ درصد، پاکستان ۹.۸ درصد و افغانستان ۱.۷ درصد بوده است.

    برای سال جاری نرخ تورم ترکیه ۱۲.۸ درصد، سوریه ۲۶.۱ درصد، امارات ۲.۸ درصد، عربستان ۱.۵ درصد، عراق ۲.۲ درصد، قطر ۱.۳ درصد، پاکستان ۶.۸ درصد و افغانستان ۳.۳ درصد پیش بینی شده است.

    ۲۲۳۲۲۵

  • ۳۰ بهمن؛ پایان عملیات اجرایی منطقه یک آزادراه تهران-شمال

    به گزارش خبرآنلاین به نقل از وزارت راه و شهرسازی، جلسه گزارش بهره‌برداری منطقه یک آزادراه تهران-شمال  با حضور محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی، پرویز فتاح، رییس بنیاد مستضعفان، انوشیروان محسنی بندپی، استاندار تهران، عزیزاله شهبازی، استاندار البرز، نمایندگان دستگاه‌های مختلف خدمات‌رسان و دستگاه‌های مشغول در این پروژه در محل وزارت راه و شهرسازی برگزار شد.

    در ابتدای این جلسه، خیراله خادمی، معاون وزیر شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور به ارائه گزارشی از آخرین اقدامات انجام‌شده در پروژه منطقه یک آزادراه تهران-شمال پرداخت و با اشاره به برگزاری ۲۰ جلسه کارشناسی، مدیریتی و بازدید از آزادراه در هفته‌های اخیر و بررسی نقطه‌نظرات مختلف، گفت: هماهنگی لازم با شرکت زیرساخت مخابرات و ارتباطات برای برقراری شبکه تلفن همراه در طول مسیر انجام شده و در این زمینه، بخشی از کار انجام گرفته و بخش دیگر در دست تکمیل است.

    وی، با اشاره به این‌که تاکنون اتصال شبکه برق به میزان دو مگاوات در مسیر برقرار شده است، افزود: این میزان تا پیش از بهره‌برداری باید به پنج مگاوات برسد و لازم است شرکت برق منطقه‌ای، اقدامات لازم به این منظور را صورت دهد. روشنایی مسیر نیز تقریبا به اتمام رسیده و ساختمان‌های پیش‌ساخته پلیس، هلال احمر، اورژانس و آتش‌نشانی در حال انجام است.

    ۳۰ بهمن؛ پایان عملیات اجرایی

    خادمی، همچنین با بیان این‌که پیگیری و برگزاری جلسات با سازمان راهداری برای واگذاری وظایف نگهداری آزادراه به این سازمان، انجام شده است و سایر عملیات اجرایی نظیر سیستم تهویه تونل‌ها نیز در حال انجام است و ساختمان مرکز مدیریت آزادراه نیز، طبق قولی که داده شده است تا پایان ماه جاری تکمیل خواهد شد و آخرین عملیات اجرایی در این منطقه روز ۳۰ بهمن به اتمام می‌رسد.

    تکمیل منطقه یک آزادراه نیازمند ۱۵۰ میلیاردتومان اعتبار

    وی گفت: با توجه به برآوردهای انجام‌شده تکمیل عملیات نهایی منطقه یک، نیازمند حداقل ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار است و به همین خاطر از سازمان برنامه می‌خواهیم برای بهره‌برداری سریع‌تر از این پروژه خاص، تخصیص لازم را ابلاغ کند تا بتوانیم کار را پیش ببریم.

    محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی نیز پس از گزارش ارائه‌شده، با تاکید بر این‌که همه دستگاه‌ها و سازمان‌ها باید طبق جدول زمانبندی، نسبت به تعهدات خود در پروژه آزادراه تهران-شمال پایبند باشند، گفت: در خصوص ابلاغ تخصیص مورد نیاز، رایزنی‌های لازم با رییس سازمان برنامه و بودجه انجام شده است و انتظار می‌رود، ابلاغ اعتبار مورد نیاز در روزهای آینده انجام شود. همچنین در گزارش به رییس‌جمهور، موضوع تامین اعتبار مورد نیاز برای عملیات اجرایی منطقه دوم آزادراه به مبلغ هزار و ۹۷۰ میلیارد تومان مطرح شد و امیدوارم با تامین این اعتبار، مسیر رفت، منطقه دوم آزادراه را نیز تا پایان دولت به بهره‌برداری برسانیم.

    پروژه منطقه یک آزادراه یک مگاپروژه است

    وی، پروژه منطقه یک آزادراه تهران-شمال را به‌معنای واقعی، یک مگاپروژه خواند و افزود: درست است که این پروژه بیش از ۲۴ سال است که در حال ساخت است اما با همتی که بنیاد مستضعفان انجام داده و همدلی با وزارت راه و شهرسازی، اساس کاری که در این پروژه انجام شده از سال ۹۴ تاکنون بوده است و در این مدت، بهترین شرکت‌ها و پیمانکاران کشور در این پروژه، یک کار کم‌نظیر انجام داده‌اند. قطعه یک آزادراه تهران-شمال جزو مفاخر مهندسی و عمرانی کشور است و امیدواریم آن را به شایستگی به بهره‌برداری برسانیم و کام مردم را شیرین کنیم.

    اسلامی با بیان اینکه کام مردم امسال به دلایل مختلفی تلخ شده است، عنوان کرد: باید کاری کنیم که افتتاح این پروژه به کام مردم شیرین شود و به دل آن‌ها بنشیند.

    وی با گلایه از بی‌توجهی برخی هنرمندان به پروژه‌های عمرانی عظیمی که در سال‌های اخیر در کشور ساخته شده است، گفت: برخی هنرمندان شناخته‌شده، کلیپ‌های هنری خود را فقط در محل پروژه‌های پیش از انقلاب تهیه می‌کنند، در حالی‌که ما در سال‌های اخیر، پروژه‌های بی‌نظیری در کشور ساخته و بهره‌برداری کرده‌ایم. برای مثال، بلندترین پل قوسی کشور را بعد از انقلاب در آزادراه اصفهان-شیراز ساخته‌ایم؛ اما برخی هنرمندان با ساخت کلیپ‌های خود در پروژه‌های پیش از انقلاب به پروژه های عظیم و بی نظیر پس از انقلاب بی توجهی می‌کنند  و این اقدامات در فضای مجازی مردم را دلسرد می‌کند. بنابراین ضرورت دارد صدا و سیما پای کار بیاید و افتتاح این پروژه‌ها به‌خوبی پردازش شود تا به دل مردم بنشیند. در طول این پروژه نیز باید یک الگوی نوین از همکاری، همدلی و هماهنگی و اعمال مدیریت همه دستگاه‌ها را به مردم نشان دهیم تا ببینند که یک اتوبان پیشرفته هوشمند در دست ساخت داریم و از این طریق بتوانیم سایر اتوبان‌هایی که می‌سازیم را نیز در ذهن مردم ماندگار کنیم.

    افتتاح ۱۶۰ کیلومتر آزادراه کنارگذر جنوب تهران در ابتدای سال آینده

    وی با اشاره به این‌که در ماه‌های ابتدایی سال آینده ۱۶۰ کیلومتر آزادراه کنارگذر جنوب تهران را افتتاح می‌کنیم، افتتاح این حجم از اتوبان به‌صورت شش‌خطه را کار بزرگی خواند و گفت: این آزادراه، ترافیک عظیم غرب به شرق را عبور می‌دهد و بار بزرگی را اتوبان‌های البرز و تهران بر خواهد داشت و به آسایش مردم کمک شایانی می‌کند. این موارد خدمات بزرگی است که انجام می‌شود و نباید بگذاریم که برخی این اتفاقات را با سیاه‌نمایی با خاک یکسان کنند تا هیچ جلوه‌ای برای مردم نداشته باشد. اینها خدماتی است که برای مردم و کشور انجام می‌شود. بنابراین باید به خاطر داشته باشیم که متعهدانه و با یک انضباط دقیق و منظم این کار را انجام دهیم و رفتار دستگاه‌های خدماتی، نظیر، پلیس، آتش‌نشانی، اورژانس، هلال احمر و راهداری نیز در این پروژه باید متفاوت باشد و یک خاطره شیرین برای مردم به ارمغان آوریم.

    وی با بیان این‌که قطعه یک آزادراه تهران-شمال در ایام پرترافیک نزدیک به نوروز افتتاح می‌شود و برخی برای طی مسیر و عده‌ای نیز برای دیدن اتوبان به این مسیر کشیده خواهند شد، ابراز امیدواری کرد: پس از زیربار رفتن آزمایشی مسیر، منطقه یک آزادراه تا زمان افتتاح رسمی، هر هفته چند روز برای تردد مردم باز باشد.

    وزیر راه و شهرسازی خطاب به دست‌اندرکاران پروژه منطقه یک آزادراه تهران-شمال، تاکید کرد: ۳۰ بهمن‌ماه باید زمان آخرین روز عملیات اجرایی باشد و تمام نصبیات و تست‌ها باید تا آن روز انجام شود و هیچ مهلت دیگری نداریم. بنابراین ضروری است همه دستگاه‌ها نسبت به تعهدات خود و زمانبندی پروژه پایبند باشند.

    ۲۲۳۲۲۹

  • واگذاری ۲۰ هزار خودرو با داخلی سازی قطعات

    مهدی صادقی نیارکی در دومین جشنواره ملی حمایت از تولید داخل (حاتم) از راه‌اندازی سایت توان ایران در هفته گذشته خبر داد و اظهار کرد: در راستای قانون حمایت از ساخت داخل وزارت صمت مکلف به ایجاد چنین سایتی بود تا سازندگان و مصرف‌کنندگان را به یکدیگر پیوند دهد.

    وی افزود: طبق قانون، هر خرید خارجی باید سه ماه قبل در این سایت بارگذاری شده باشد تا مشخص شود که نیازها در داخل تولید نداشته است و تمام دستگاه‌های دولتی ، بخش خصوصی که از صندوق توسعه ملی و یا دیگر منابع تسهیلات گرفته باشند مشمول قانون حمایت از ساخت داخل می‌شوند و باید نیاز خود را از این سایت تامین کنند و با کسانی که به این امر اهتمام نداشته باشند طبق قانون برخورد خواهد شد.

    مطالعه نیازهای کالایی ۱۵ کشور همسایه

    صادقی در ادامه با بیان اینکه در سازمان توسعه تجارت مطالعاتی مبتنی بر نیازهای کالایی در ۱۵ کشور همسایه در حال انجام است، گفت: در حال حاضر صادرات ما به این کشورها ۲۰ میلیارد دلار است، اما هدفگذاری شده که در سه سال آینده این عدد به ۸۵ میلیارد دلار برسد.

    وی همچنین با اشاره به برگزاری ۹ میز ساخت داخل در وزارت صمت تاکنون، گفت: سه میز در خودرو برگزار شده که نتیجه آن داخلی‌سازی ۷۵ میلیون یورو قطعات خودرو بوده و با برگزاری میز اول و داخلی سازی سه قطعه ۲۰ هزار خودرو از کف کارخانه‌ها جمع شد.

    این مقام مسئول همچنین خاطرنشان کرد که وزارت صمت برای کاهش ۱۰ میلیارد دلاری واردات تا سال ۱۴۰۰برنامه‌ریزی کرده است.

    به گزارش ایسنا، امروز (سه شنبه) دومین جشنواره حمایت از تولید ملی (حاتم) با حضور معاون اقتصادی رئیس جمهوری، دبیر خانه کارگر، معاون امور صنایع وزارت صمت و جمعی از تولیدکنندگان و مقامات دیگر کشور برگزار شد.

    ۲۲۳۲۲۹

  • تسهیل شرایط دریافت گواهی سوء پیشینه

    در راستای اجرا سیاست‌های دولت الکترونیک و شفافیت در فرایندهای اجرایی، وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری وزارت کشور و سازمان فناوری اطلاعات ایران تیر ماه سال جاری از پنجره واحد مجوزهای کشور رونمایی کرد.

    پس از رونمایی رسمی از این پایگاه، اعلام شد که از این پس باید صدور تمامی مجوزهای رسمی کشور در حوزه‌های مربوط به کسب و کار از طریق درگاهی واحد انجام شود تا ارباب رجوع دیگر نیازی به مراجعه به نهادهای متعدد و ارائه مکرر مدارک کتبی خود به دستگاه‌های مختلف نداشته باشد. در همین راستا نیز تاکنون مجوزهای بخش‌های مختلف از جمله اصناف در این پایگاه بارگذاری شده است.

    بر این اساس، با توجه به اینکه یکی از عوامل زمانبر بودن اخذ جوازهایی همچون جواز کسب، مربوط به گواهی سوءپیشینه می‌شود، به تازگی وب سرویس گواهی عدم سوءپیشینه برای کاهش فرایند اخذ مجوز، تحویل درگاه ملی مجوزهای کشور به نشانی G4B.ir شده است.

    بنابراین پس از تکمیل فرایندها، از هفته آینده متقاضیان مجوزهایی که از این درگاه درخواست می‌شود همچون جواز کسب، نیازی به ارائه مدرک نخواهد داشت.

    ۲۲۳۲۲۹
  • مکث دلار در بازار/ یورو در آستانه ۱۵ هزار تومان ایستاد

     به گزارش خبرآنلاین، امروز صرافی‌های بانکی هر دلار امریکا را به قیمت ۱۲ هزار و ۴۰۰ تومان فروختند مه در قیاس با دو روز گذشته هیچ تغییری را نشان نمی‌دهد. خرق عادت بازار ارز در صرافیهای بانکی امورز نیز برای سومین روز متوالی تداوم یافت و قیمت خرید هر دلار امریکا فاصله ۲۵۰ تومانی خود با قیمت فروش را حفظ کرد به این ترتیب هر دلار امریکا در صرافی ها به نرخ ۱۳ هزار و۱ ۵۰ تومان از مردم خریداری می‌شود.

    دلار

     امروز قیمت هر یورو نیز مانند دلار بدون تغییر به ۱۴ هزار و ۹۰۰ تومان رسید. بهای خرید یورو از مردم نیز ۱۴ هزار و ۶۵۰ تومان اعلام شده است. بر اساس این گزارش بازار ارز در وضعیتی متعادل است و رشد نزدیک به ۴۵۰ تومانی قیمت ارز در هفته جاری نیز تقاضا در بازار ارز را با افزایش چندانی روبرو نکرده است.

    ۲۲۳۲۲۳

  • حرکت ملی برای ازدیاد برداشت نفت

     این دغدغه شاید در سال های نه چندان دور به دلایل مختلف از جمله عدم آینده نگری ، ضعف بنیه فنی صنعت نفت و در اولویت قرار نداشتن ، مورد توجه نبود . افزایش فاصله میان توان برداشت از میدان های نفتی ایران با توان جهانی ، درک و شناخت اهمیت اقتصادی و فنی افزایش بیشتر نفت از میدان های نفتی و ارتقای سطح علمی و فنی کشور در این حوزه ، موجب شده که موضوع مهندسی مخازن نفت و افزایش ضریب برداشت به یکی از اولویت های مدیریت این صنعت در کشور تبدیل شده و حتی در قوانین بالادستی مانند برنامه پنجم توسعه (ماده ۱۳۰) و برنامه ششم توسعه ( بند ث ماده ۴۸ ) بر ضرورت افزایش یک درصدی برداشت از میدان های نفتی و همچنین در سیاست های کلان اقتصاد مقاومتی تاکید شده و تکالیفی در این زمینه تعیین گردد.

    ایران بر اساس برآوردهای داخلی ، در حدود ۸۰۰ میلیارد بشکه نفت درجا دارد . از این میزان نفت با توجه به توان در حدود ۲۵ درصدی کنونی برداشت نفت ، رقمی در حدود ۲۰۰ میلیارد بشکه نفت قابل برداشت است . این درحالیست که متوسط جهانی برداشت نفت در حدود ۳۵ درصد است . ایران در حال حاضر حدود ۱۲۰ میدان نفتی شناخته شده دارد که از این تعداد ۶۰ میدان توسعه یافته است و از این تعداد حدود ۲۰ میدان در آن عملیات ازدیاد برداشت نفت صورت می گیرد. بر اساس برآوردهای انجام شده ، هر یک درصد افزایش ضریب برداشت از میدان های نفتی ایران ( یعنی ۸ میلیارد بشکه نفت ) با در نظر گرفتن ۵۰ دلار برای هر بشکه نفت ، رقمی در حدود ۴۰۰ میلیارد دلار به درآمدهای نفتی کشور اضافه می شود . این رقم معادل تقریبا ۵ سال کل درآمدهای کنونی نفت ایران است . رسیدن به سطح جهانی یعنی ۳۵ درصد ، درآمد نفتی ایران را در حدود ۴هزار میلیارد دلار افزایش می دهد که هرچند چنین واقعه ای حداقل در میانمدت و با شرایط کنونی محدودیت ها و فشارهای خارجی ، امکان پذیر نیست اما نمی توان از آن چشم پوشی کرد. 

    به طور طبیعی در شرایطی سختی که صنعت نفت در آن قرار دارد شاید سخن گفتن از عملیاتی شدن تکلیف یک درصدی افزایش ضریب برداشت نفت به دلیل محدودیت شدید مالی و همچنین محدودیت های فنی و مهندسی ، منطقی نباشد چه اینکه تکلیف مزبور در برنامه پنجم محقق نشد . طرح راهبردی افزایش ضریب برداشت نیازمند برنامه ریزی دقیق و هدفمند و در عین حال سرمایه گذاری بالا و دانش پیشرفته و به روز می باشد.  

    اما این محدودیت ها و فشارها نباید طرح ملی و راهبردی افزایش ضریب برداشت از میدان های نفتی را به حاشیه ببرد. میدان های نفتی سه دوره زمانی را تا مرگ خود طی می کنند مرحله اول استحصال نفت به شیوه طبیعی و فشارهای درون چاهی است ، دوره دوم ، کمک به تداوم استحصال نفت با کمک تزریق گاز و آب به چاه هاست و دوره سوم ، بهره گیری از  روش های جدید مانند شیمیایی ، حرارتی ، هوشمند و غیره است . در حال حاضر بسیاری از میدان های نفتی توسعه یافته و فعال ایران وارد نیمه دوم عمر خود شده اند. بنابراین فرایند طبیعی استحصال نفت از این میدان ها روبه اتمام است . با توجه به کندی روند توسعه میدان های جدید ، این خطر وجود دارد که توان کنونی تولید نفت ایران هم از دست برود و جایگاه کشور در بازار جهانی نفت با رفع محدودیت ها دچار چالش گردد.

    در این شرایط به نظر می رسد تمرکز بر طرح راهبردی افزایش ضریب برداشت نفت ، در اولویت صنعت نفت ایران باشد . روش های نسل دوم به خصوص تزریق گاز  با محدودیت هایی مانند کمبود گاز مواجه است هرچند با اجرای طرح ملی  جمع آوری گازهای مشعل از یک سو و افزایش تولید گاز از میدان های گازی ، می توان در سالهای آینده به تحقق یک درصدی افزایش ضریب برداشت نزدیک شد. به طور طبیعی بهره مندی از توانمندی ها و روش های دوره سوم ، به دلیل برخی محدودیت های فنی و علمی و وجود مشکلات عدیده در ارتباط صنعت نفت با شرکت ها و بنگاه های پیشرو خارجی  و همچنین کمبود منابع مالی سخت و کند است . اما این خلا با  حرکت قابل توجهی که در سال های اخیر آغاز شده ، یعنی بهره گیری از توان علمی و فنی دانشگاه ها و مراکز علمی و تحقیقاتی کشور و درگیرساختن مستقیم آنها با میدان های نفتی در حال پرشدن است. در حال حاضر ۹ قرارداد فن آورانه میان شرکت ملی نفت ایران با ۹ دانشگاه و مرکز علمی تراز اول کشور برای افزایش ضریب برداشت نفت از   9 میدان نفتی کشور منعقد شده و به گفته مقامات نفتی خبرهای خوبی از دستاوردهای این حرکت در راه است.

    این قراردادها علاوه بر کارایی در موضوع راهبردی ازدیاد برداشت ، به طور مشخص طلسم طولانی عدم ارتباط و همکاری صنعت نفت با بدنه علمی و دانشگاهی را شکست و راه را برای همکاری های بیشتر و فعالیت های تکمیلی میان صنعت نفت و حوزه علمی کشور را باز کرد. در کنار این حرکت ، نباید از تلاش برای تامین مالی طرح های ازدیاد برداشت نیز غافل شد. بدون تردید و با نگاهی واقع بینانه ، طرح ملی و راهبردی افزایش ضریب برداشت از میدان های نفتی باید در اولویت تزریق منابع مالی و سرمایه ای کشور قرار گیرد. پیشرفت های فنی و علمی که به خوبی آغاز شده ، نباید در حد طرح پژوهشی متوقف شده و بایگانی گردد بلکه باید با تامین مالی مناسب و به موقع و با مدیریت هوشمندانه و مسئولانه ، عملیاتی شود . بر این مبنا این طرح ملی باید در اولویت منابع صندوق توسعه ملی که از درآمدهای نفتی تغذیه می شود باشد ، حیات و ماندگاری این صندوق در گرو تداوم و افزایش درآمدهای نفتی است . این مهم نیازمند یک حرکت ملی در سطح کلان کشور است تا با رفع تحریم ها و محدودیت ها ، ایران با جان و انرژی بالاتر به بازارهای جهانی نفت بازگردد.

    کارشناس اقتصاد انرژی

    ۳۱۰۳۱۱