در رابطه با تدفین استاد شجریان در حال هماهنگی با تهران هستیم
ایسنا/خراسان رضوی مدیرکل فرهنگ و ارشاد خراسان رضوی گفت: در رابطه با نحوه پیادهسازی مقدمات انتقال استاد شجریان به مشهد و تدفین ایشان در حال هماهنگی با تهران هستیم.
جعفر مروارید در گفتوگو با ایسنا درخصوص تعیین محل و زمان تدفین استاد محمدرضا شجریان و نحوه پیادهسازی مقدمات انتقال ایشان به مشهد اظهار کرد: در این خصوص باید با تهران هماهنگ شود و اطلاعات دقیق را امشب اعلام خواهیم کرد.
انتهای پیام
عاشورا اتفاقی دروندینی اما دارای ارزشهای انسانی جهانشمول است
ایسنا/خراسان رضوی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران تصریح کرد: عاشورا اتفاقی دروندینی اما دارای ارزشهای انسانی جهانشمول است. عاشورا در یک منطقه رخ داده اما ارزشهای انسانی جهانی را پشتیبانی میکند و اینها ویژگیهایی از عاشوراست که ما را با پدیده خاصی مواجه کرده و دارای ارزش زیادی است.
حجتالاسلام داوود فیرحی در شب سوم از همایش ملی «امام حسین و دنیای امروز»، تحت عنوان «عاشورا و دنیای امروز» اظهار کرد: اولین ویژگی عاشورا مجمعالفضائل بودن است؛ یعنی فشرده و چکیده فضایل انسانی است. حادثه عاشورا مانند منشوری است که از هر جهت به آن بنگریم ، جاذبه خاص خود را دارد و به هر پرسشگر یک پاسخ و یک راهنمایی میدهد. مجمعالفضائل یعنی شرایطی که انسانهای متعددی دور آن گرد میآیند.
وی افزود: عاشورا درست مانند شخصیت امیرالمؤمنین(ع) است که مرجع استناد گرایشهای گوناگون از صوفی، عارف پهلوان، جنگجو، فقیه، سیاستمدار و… است؛ بنابراین این نوع رویدادها به اصطلاح رخداد ناب و لحظههای نادر تاریخ است که جاودانه هستند. مسائلی که در صحنه کربلا و عاشورا رخ میدهد، درسهایی است که برای انسان امروز مهم تلقی میشود.
استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: ویژگی عمده این نوع از رخدادها آن است که در زمان و مکان خود قرار نمیگیرد؛ یعنی بیپایان است؛ گویی هر سال این حادثه دوباره اتفاق میافتد. با توجه به اینکه بزرگداشت این مناسبت هر سال اتفاق میافتد، مانند چشمهای جاری است که در هر زمان شاهد آن هستیم. از این جهت عاشورا یک رخداد منشوری و چند وجهی است و نمیتوان آن را تکساحتی یا سیاه و سفید دید بلکه متنی غنی و فشرده است که ایثار، صبر، مذاکره، صلحجویی، عزت، غرور، جنگ، بیعت، شهادتطلبی، هشدار، وفاداری و… را در برمیگیرد.
وی اظهار کرد: این ویژگی موجب شده برای جامعهای که احتیاج به عملیات چریکی دارد و برای جامعهای که از سرزمین خود دفاع میکند، امام حسین(ع) یک الگو باشد. زمانی که به پدیده عاشورا نگاه میکنیم، در عین حال که عاشورا همه موارد مهم و ارزشمند را در بردارد اما برای زمانهای متفاوت امام حسین(ع) الگوی متفاوتی برای انسان هر زمانی میشود. همچنین معمای اصالت و ضرورت خوانش عصری و البته غیر ابزاری عاشورا برای هر عصر و مکانی، رویدادی مولد است که نور و شعله آن به شهادت تاریخ، همواره جاری و روشن است.
استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بیان کرد: آنچه که امام حسین(ع) در زمان خود درس میدهد، این است که هدف حکومت، ورای زمان آن و اینکه حاکمان، پادشاه، رئیسجمهور، عالم دینی و… باشد، آنگونه که در سنت پیامبر(ص) آمده، کار نیکو و اداره خوب و اصلاح جامعه است که هر حکومتی باید در این مسیر حرکت کرده و عدالت را برقرار کند و به گفته امام حسین(ع) به سنت پیامبر(ص) بازگردد.
آیا میتوان نسخه کربلا را در زندگی سیاسی و اجتماعی خود تکرار کرد؟
همچنین محمدتقی فخلعی، مدرس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی در بخش دیگری از این همایش در وبیناری تحت عنوان «اثر خوانشهای گوناگون واقعه عاشورا در چگونگی الگوگیری» اظهار کرد: مسئله الگوپذیری از عاشورا یکی از دلمشغولیهای همه افرادی بود که دل در گرو این واقعه بزرگ داشتند و کوشیدند به اشکال مختلف، واقعه عاشورا و کربلا را منبع الهام، درسها، عبرتها و الگوی زندگی خود قرار دهند.
وی افزود: شاید الگوپذیری در بعضی از ابعاد چهرهای واضح و شفاف داشته باشد اما در ابعاد دیگر دچار تاملاتی است؛ به عنوان مثال جنبههای عرفانی، معنوی و اخلاقی عاشورا و امام حسین(ع) دستیافتنیترین، قابل فهمترین و در نتیجه الگوپذیرترین بخشهای این حادثه است اما از سوی دیگر، ابعاد فقهی این ماجرا دچار تاملات و تردیدهایی است که این تاملات و تردیدها به دلیل پدید آمدن قرائتها و خوانشهای گوناگون ایجاد شده است.
مدرس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی گفت: مراد از ابعاد فقهی، جنبههایی است که به یکپارچگی واقعه عاشورا، حادثه کربلا و حرکت امام حسین(ع) مربوط است. هریک از این جنبهها به تنهایی میتواند درسآموز زندگی سعادتمندانهای برای انسان باشد اما وقتی نگاهی یکپارچه به این واقعه داریم، سؤالاتی ذهن ما را درگیر میکند که آیا واقعه کربلا و قیام سیدالشهدا(ع) از قابلیتهایی برخوردار است که بتواند سرمشق و الگوی حرکت و اقدام سیاسی انسان یا جامعه واقع شود یا خیر؟ آیا میتوان نسخه کربلا را در زندگی سیاسی و اجتماعی خود تکرار کرد؟
وی اضافه کرد: این سؤالات بسیار مهم است و شاید عدهای تصور کنند در نگاه اول چنین پرسشهایی پاسخ راحتی دارد اما مباحثی وجود دارد که به وضوح نشان میدهد بر سر راه پاسخ به این سوالات با موانع و مشکلات انبوهی روبهرو هستیم. همه ما میدانیم که پیامبر(ص) اسوه اسلام بود. بنابراین اسناد و نوشتههای معصومان برای ما حجت است و افعال و سیره فردی و اجتماعی معصوم هم از چنین ویژگیهایی برخوردار است. اگر ما به اسناد عاشورا بنگریم، متوجه میشویم در کربلا هم در بعضی موارد بر اسوه تاکید شده است.
خوانشها از عاشورا در قرن اخیر متکثر شده است
فخلعی تصریح کرد: بعضی از سیرههای معصومان بیانگر آن است که واقعه یا رخدادی روی داده که گویی حالت شبه اختصاصی بودن دارد یا متضمن تکلیفی خصوصی است. فقها سعی زیادی میکنند که آن بخش از سیره پیامبر(ص) و امامان(ع) را که دربردارنده تکالیف، احکام و مسئولیتهای کلی است، قابل تاسی معرفی کنند. همچنین آن بخشی که از چنین قابلیتی برخوردار نیست را غیرقابل تاسی میدانند.
وی بیان کرد: همین مساله در جریان بررسی حادثه کربلا و تفسیر آن کم و بیش به وجود میآید. بنابراین برای اینکه واقعه عاشورا و کربلا بتواند به عنوان اسوه و الگویی فراراه زندگی ما قرار گیرد، بایستی از این چالش خصوصی بودن عبور کند. مساله الگوپذیری از واقعه عاشورا و چگونگی الگو قرار گرفتن در گرو خوانشها، قرائتها و تفاسیر گوناگونی است که از این حادثه ارائه شده و ما در طول تاریخ با خوانشهای گوناگونی مواجهیم که البته شاید قرنها، با چندان تنوع و تکثری همراه نبوده اما در قرن حاضر، به ویژه در این چند دهه اخیر، این خوانشها به نحو عجیبی متکثر شده است.
مدرس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی اظهار کرد: اولین خوانش، خوانش سنتی و کلاسیک واقعه عاشوراست که قرنها دارای سیطره بر فضای اندیشه جامعه شیعی بوده است. در این قرائت صحبت از این است که عاشورا یک مواجه مسلحانه نابرابر بوده است؛ یعنی امام حسین(ع)، اهل بیت و اصحاب ایشان گروه اندکی بودند که در برابر هزاران نفر سپاه دشمن صفآرایی کرده و وارد جنگ شدند و این مساله ماهیت این حادثه را با چالشهای فقهی متعددی روبهرو کرده است.
وی اظهار کرد: خوانش دوم، شروع قرائتهای سیاسی است که در چند دهه اخیر ایجاد شده است. البته سابقه خوانشهای سیاسی از واقعه عاشورا تقریبا به عصر مشروطه بازمیگردد اما هر چه جلوتر میآییم و به عصر انقلاب اسلامی نزدیکتر میشویم، این خوانشها غلیظتر میشود. یکی از این خوانشها، خوانشی است که شیخ نعمتالله صالحی نجفآبادی در کتابی تحت عنوان «شهید جاوید» نوشته است و این مدعا را دنبال کرده که قیام امام حسین(ع) یک تلاش معقول برای اصلاح نظام رهبری فاسد زمانه بوده که با سنجش همه زمینههای طبیعی از سوی امام همراه شد و البته یک شورش انقلابی و ستیزهجویانه محسوب نمیشود. نباید از یاد برد که نقدهای زیادی به این کتاب وارد شده است.
فخلعی افزود: خوانش سوم، خوانش دکتر شریعتی است که عناصر اصلی این خوانش عبارتاند از اینکه دکتر شریعتی اولا زندگی را در عقیده و جهاد خلاصه کرده است. نکتهای که در تفکر دکتر شریعتی وجود دارد، این است که او تلقی یک قیام آگاهانه و شهادتطلبانه از واقعه عاشورا را دارد. براساس این دیدگاه سید شهیدان آگاهانه در مسیر مرگ و شهادت پای در میدان گذاشته و دکتر شریعتی بسیار میکوشد که نقش و عنصر شهادت را در این قیام بسیار پررنگ جلوه دهد.
وی گفت: ماجرای امام حسین(ع) یک مفهوم عاقلانه دارد؛ پس از آنکه دربها بسته شد و تنها راه گریز تن دادن به ذلت و به زانو درآمدن بود، ایشان ترجیح داد ذلت را اختیار نکند بلکه مقاومت و ایستادگی کرد و عاشقی را برگزید و به استقبال مرگ رفت؛ در حالی که به لحاظ فقهی میتوانست و مخیر بود که حتی بیعت کند اما بیعت نکرد و شهادت را انتخاب کرد.
مدرس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی تاثیر این خوانشها در چگونگی الگوگیری از واقعه عاشورا را چنین بیان کرد: حادثه عاشورا یک واقعه منحصر به فرد و غیر قابل تکرار بود که این واقعه را نمیتوان با مبانی، قواعد و ملاکهای فقهی مسئولیتساز و تکلیفآور تحلیل نمود؛ بنابراین نباید عاشورا را تابلوی راهنمای خود در مسیر حرکت اجتماعی و سیاسی، قیام، جهاد و مبارزه قرار دهیم. چنین کاری با وجود ابهاماتی که دارد، ناممکن است؛ بنابراین وظیفه ماست که در مواجهه با این واقعه از برکات معنوی توسل به شهید کربلا بهرهمند شویم و در پی آن باشیم که تاثیرات روحی و اخلاقی لازم را به دست آوریم و از آن خود کنیم.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک شاعر مشهدی گفت: شعر و ادبیات به زندگی مردم وارد شده است، اما از سوی دیگر باید توجه داشت که در معرض خطر عوامزدگی و سادهاندیشی نیز قرار میگیرد، متاسفانه فضای مجازی به ویژه اینستاگرام، ادبیات و شعر به مفهوم عام آن را به میان عامه مردم برد، به اندازهای که فضای آزادی را برای فعالیت فراهم کرد و گسترش داد، به همان اندازه آثار ادبی که در میان مردم رفته است را سخیف کرد.
یوسف بینا در گفتوگو با ایسنا به مناسبت روز شعر و ادب فارسی، با بیان این مطلب، اظهار کرد: ما نباید به این رویکرد فکر کنیم که شعر چقدر در بین مردم برود، شاعران باید در نخبگانیترین حالت، عالیترین سطح، تخصصیترین شکل و والاترین نمونه شعر خود را بگویند و بعد اگر حمایتی برای انتشار آن وجود داشته باشد، قطعا شعر خوب به میان مردم خواهد رفت. به دلیل اینکه سعدی، مولوی، حافظ و فردوسی در بالاترین سطح شعر گفتند و دغدغههای فرهنگی و فکری خود را داشتند و به این فکر نبودند که شعرشان به میان مردم برود، امروز مردم سخن آنها را دست به دست میکنند و با آنها زندگی میکنند.
وی در رابطه با انتخاب و ثبت روز شعر و ادب فارسی به نام سید محمدحسین بهجت تبریزی(شهریار)، ابراز عقیده کرد: شهریار شاعر بسیار بزرگی است و در این تردیدی نیست، اما وقتی سخن از شاعر بزرگ به میان میآوریم، باید به این توجه داشته باشیم که شاعران بزرگ زیادی در کشور ما وجود داشتهاند، شاید در تاریخ ادب فارسی ما ۱۰۰ یا ۲۰۰ شاعر در سطح شهریار وجود داشته باشد که همگی از شاعران بزرگ هستند، اما وقتی روز بزرگداشت یک نفر میخواهد به عنوان روز شعر و ادب شناخته شود باید فراتر از اینها باشد، باید با مسأله هویت ملی و فرهنگی ما گره خورده باشد یا اینکه آثاری در حد شاهکارهای جهانی سروده باشد. برای مثال وقتی ما فردوسی، رودکی، خیام، نظامی، سعدی، مولوی، حافظ و برخی شاعران بزرگتر دیگر را داریم، دیگر نوبت به شهریار نخواهد رسید و این انتخاب از روی کجسلیقگی بود. به عقیده من بهترین گزینهها برای ثبت این روز افرادی مانند رودکی به عنوان پدر شعر فارسی، فردوسی به عنوان حماسهسرای ملی و چهره ملی که نباید او را با هیچ چهره دیگری قیاس کرد، سعدی که تمام تاریخ ادبیات فارسی گواه میدهد و یا حافظ که مشهورترین شاعر فارسی زبان در جهان است بودند و تا این چهار شاعر وجود داشته باشند هر انتخاب دیگری برای روز ملی شعر و ادب فارسی اشتباه است.
این شاعر و منتقد ادبی در رابطه با ویژگیهای شعر شهریار، خاطرنشان کرد: شهریار شاعر خوبی بود و همین که توانست غزل فارسی را در سهم خود، شعر عاشقانه و عارفانه فارسی را زنده نگه دارد و آن را احیاء و زبان عامه را وارد غزل کلاسیک فارسی کند، از نظر ادبی اتفاق مهمی بود. از نظر فرهنگی نیز شعر شهریار آنقدر به لحاظ عاطفی عمیق و تاثیرگذار است که به خوبی در یادها و حافظهها میماند و اینها ویژگیهای شعر شهریار است.
قرن ۴ تا ۸ هجری، درخشانترین دوران شعر فارسی
وی در خصوص دورههای مهم در شعر فارسی، اظهار کرد: درخشانترین دوران شعر فارسی از نظر بنده از قرن ۴ تا قرن ۸ هجری بوده است که از فردوسی شروع و به حافظ ختم میشود، ویژگی این دوران این بوده که در طی این ۴۰۰ سال شاعرانی وجود داشتهاند که هیچگاه در تاریخ تکرار نشدهاند و شاهکارهایی در مقیاس جهانی آفریدهاند، در حدی که علاوه بر ارزش شعری و ادبی که امروز از همه آنها نمونههای درخشانی میخوانیم و لذت میبریم، شخصیتهایی جهانی نیز هستند که باعث شکل دادن، رشد و اعتلاء فرهنگ و ادبیات ایرانی در جهان شدهاند.
بینا تصریح کرد: در دورههای قبل و بعد از آن، دیگر چنین شاعرانی نداشتهایم و پس از آن شعر، فقط به شعر بودن تنزل پیدا کرد، در حالی که در آن دوران شعر فقط شعر نبود، بلکه شاخصه، شاکله و بنیان فرهنگی، اندیشه و خِرَد ما بود.
این شاعر و منتقد ادبی بیان کرد: گاهی اوقات بعضی افراد میگویند که ما در تاریخمان فلسفه نداریم، شاید ما به آن معنا فیلسوف نداشته باشیم، اما بار اندیشه و فرهنگ ما را شاعران ما بر دوش کشیدهاند، آنها چهرههای برجستهای هستند که اندیشه ایرانی را با خود حمل کردند.
وی ادامه داد: پس از حافظ تلاشهای بسیاری انجام شد و دورههای درخشانی شکل گرفت، اما مبنای شعر فارسی تغییر یافت و شاعران فقط شاعر بودند، نه مانند شاعرانی مثل فردوسی، سعدی، مولوی، خیام، نظامی و… که فرهنگساز و شناسنامه یک ملت باشند، بنابراین در دورههایی مانند دوره سبک هندی که دوره درخشانی در شعر فارسی است، شاعران بزرگی مانند صائب، بیدل، کلیم و طالب در آن دوره ظهور کردند که هرچند شاعران بسیار خوبی بودند، اما به عقیده من دیگر آنگونه از حمل اندیشه را با خود نداشتند.
بینا خاطرنشان کرد: در دوره مشروطه نیز این اتفاق درحال رخ دادن بود، اما سطح شعر تنزل پیدا کرد به روزنامهها، البته این تنزل درحالی اتفاق افتاد که شعر به میان مردم آمد و مردمی شد و لذا ارزشهای خاص خود را هم داشت، البته در تمامی این دورهها استثناءهایی نیز وجود داشتند، برای مثال ملکالشعرای بهار اگرچه در دوره مشروطه حضور داشته، اما نباید او را فقط محدود به دوره مشروطه بدانیم، بلکه او یکی از بزرگان تاریخ ادب فارسی است.
این شاعر و منتقد ادبی تشریح کرد: در دوره معاصر نیز جریان شعر نو و در کنار آن جریان شعر سنتگرا که میخواهد خود را زنده نگه دارد و در برابر حملات نوپردازان خود را زنده نشان دهد، باعث رشد شعر فارسی شد و با ظهور شاعرانی مانند اخوان ثالث، سهراب سپهری، فروغ فرخزاد و… رشد و نمو و اعتلاء خاصی پیدا کرد و وارد جریان تازهای شد.
وی در رابطه با شعر فارسی در روزگار کنونی، عنوان کرد: به نظر من، امروز شعر فارسی تا حدی ناشناخته است و آیندگان باید آن را قضاوت کنند، چون شاعران امروز فعالیت میکنند، اما خیلی از شعرها و شاعران را ما نمیبینیم، شاید یک شاعری هماکنون، در عصر ما و کنار ما در حال خلق یک شاهکار باشد اما ما نمیدانیم، پس وقتی امروز را نمیشود قضاوت کرد، درباره آینده هم هیچ نمیتوان گفت، شاید رسانههای نوین شعر را کنار بزنند و جریان شعر فارسی را به اتمام برسانند، شاید هم شعر فارسی بتواند خود را همپا و همراه کند و به جریان تازهای برسد، بنابراین درباره آینده شعر فارسی مطلقا حرفی نمیتوانم بزنم.
مشهد پایگاه اصلی شعر فارسی است
بینا در رابطه با شعر مشهد، ابراز عقیده کرد: مشهد به عنوان مرکز خراسان و خراسان به عنوان پایگاه اصلی شعر و ادبیات فارسی در تاریخ ایران، در بعضی دورهها کمی کمرنگتر و در اکثر دورهها به صورتی پررنگتر، همیشه فعال بوده، در مشهد و خراسان شعر همیشه زنده است و شاعران فعالیت میکنند. خوشبختانه جریانها، صداها و شکلهای مختلف در شعر فارسی موجود است و در شعر مشهد هم با شناسنامه ویژه خود، این جریانها وجود دارد. فکر نمیکنم جریان خاص شعر مشهد جدا از قضاوتی که درباره جریان شعر کشور کردیم باشد، درست است که مشهد پایگاه اصلی شعر فارسی است و شاعران بزرگی اکنون در آن ریسک میکنند و شعر میگویند، اما گونهها متفاوت هستند و همه در ژانرهای خود خوب کار میکنند، اما باز هم میگویم که آیندگان باید قضاوت کنند.
این شاعر درخصوص مشکلاتی که امروز گریبانگیر شاعران است، بیان کرد: مشکلاتی در حوزه شعر فارسی وجود داشت که با شروع ایام شیوع کرونا گستردهتر شد، برای مثال مشکل برگزاری انجمنهای شعر قوی را داشتیم که پس از آخرین انجمنهای خوبی که بعد از دهه ۸۰ به کارشان پایان دادند، دیگر مانند آنها ندیدیم. اکنون هم داریم که انجمنی قوی و تخصصی شعر فارسی را نقد کند، به تمام انواع شعر احترام بگذارد و جمع و محفلی برای شاعران باشد، به یاد دارم آخرین نمونه خوب، انجمن ادبی درخشانی بود که به همت شورای شعر، پنجشنبهها در نگارخانه میرک برگزار میشد که تمام سلیقهها و طیفها در آنجا جمع میشدند، پس از آن تلاشهای بسیاری شد و اکنون هم زحمت میکشند، اما چندان موفقیت آمیز نبوده است.
لزوم حمایت نهادهای فرهنگی و عمومی از وضعیت نشر و فروش کتابهای شعر
وی افزود: مشکل دیگر، نشر و فروش کتاب شعر است که نیاز به حمایت نهادهای فرهنگی و عمومی دارد و شاعران نمیتوانند فعالیتهای نشر کتابهایشان را بدون حمایت انجام دهند؛ چراکه هزینهها زیاد است و کار شاعر هم این نیست، اما در سالهای اخیر بنایی برای حمایت وجود نداشته است.
بینا خاطرنشان کرد: شاعران با به وجود آمدن کرونا به فضای مجازی پناه بردهاند و فکر میکنم که این اتفاق کمک زیادی کرده است به برگزاری جلسات آنلاین، اما مشکلات شعر در این ایام تقویت شده و اکنون بیش از هر زمان دیگری شاعران برای برگزاری انجمنها و چاپ و نشر کتاب نیاز به حمایت نهادهای فرهنگی دارند.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی بازگویی تاریخ از تولد سینما در ایران را میتوان از جنبههای گوناگونی نگریست؛ این تاریخ علاوه بر به تصویر کشیدن اولین مکانها به عنوان سینما، روایتگر اولین کسانی است که نامشان در ورود این صنعت به ایران ماندگار شده؛ در تقویم ایران ۲۱ شهریورماه به عنوان روز «ملی سینما» به ثبت رسیده است. سینما و بیشک هر پدیدهای در طی مسیرش پیش از هر چیز به تاریخ خود وامدار است و جذابیت سخن از اولینها در ورود سینما به ایران را نمیتوان نادیده گرفت.
حسین پورحسین، پژوهشگر تاریخ سینما در گفتوگو با ایسنا، در خصوص تاریخچه و چگونگی ورود سینما به ایران و به ویژه مشهد، اظهار کرد: در حقیقت میتوان زمان ورود سینما به ایران را با بازگشت میرزا ابراهیم صحافباشی از فرنگ یکی دانست؛ میرزا ابراهیم صحافباشی تصمیم به سفر میگیرد و از کشورهایی چون روسیه، فرانسه، آلمان، ژاپن و … دیدن میکند، میرزا ابراهیم در مسیر بازگشت به ایران ملزومات بسیاری را خریداری میکند که دستگاه آپارات نیز یکی از این وسایل بوده است.
وی افزود: خریداری دستگاه آپارات باعث شد که میرزا ابراهیم صحافباشی در خیابان امیرکبیر برای اولین بار سینمایی البته نه به معنای امروزی راهاندازی کند و به عنوان اولین دایرکننده سینما در سال ۱۲۷۶ در تاریخ ایران نامش را به ثبت رساند.
پورحسین ادامه داد: اما سرنوشت این سینما آن طور که باید ادامه پیدا نکرد و میرزا ابراهیم از سمت برخی در آن زمان تحت فشار قرار گرفته و مجبور میشود سینمایی را که به هزینه شخصی خود راه انداخته، تعطیل کند و به فردی به نام اردشیر خان بسپارد. البته اردشیر خان نیز خود در گذشته عکاس بوده و سینما داشته که با این انتقال آپارات از میرزا ابراهیم به او، سینماداری در تهران ادامه پیدا میکند.
معاون سابق امور سینمایی بنیاد مستضعفان و جانبازان در خصوص ورود سینما به مشهد، تشریح کرد: ۱۱۰ سال پیش در سال ۱۲۸۹ شمسی فردی به نام مرتضی قرهباغی تبعه روسیه درخواست احداث سینما در مشهد را به وابستگان کنسولگری روس داده تا بتواند به سفارش آن فرد سینمایی در مشهد دایر کند.
پورحسین افزود: از این درخواست سندی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران وجود دارد که متن آن به این شرح است، «ژنرال کنسولگری روس، با نهایت احترام از قراری که تبعه روس مرتضی به دوستار معروض داشته میخواهد در مشهد پرده تئاتر سینما تلگراف دایر نماید، لذا خواهشمند است قدری مهربانی فرموده و اجازه فرمایید برای آسایش حال مشارالیه از طرف اولیای دولت حاصل دارم زیاده زحمتی ندارد.»
وی تصریح کرد: در ادامه موضوع ورود سینما و رشد آن در مشهد باید گفت که میرزا ابراهیم صحافباشی پس از تعطیلی و واگذاری اجباری سینمایش در تهران به مشهد رفت و در این شهر به صحافی مشغول شد. میرزا ابراهیم در مشهد دیگر دنباله کار قدیمی خود را نگرفت و دوباره نیز ازدواج کرد. حاصل این ازدواج نیز پسری شد به نام ابوالقاسم که در حال حاضر به عنوان اولین مستندساز تاریخساز ایران شناخته میشود.
این نویسنده و تهیهکننده سینما اضافه کرد: میرزا ابراهیم صحافباشی که اولین سینما را در تهران راهاندازی کرده بود در مشهد به خاک سپرده شده و صاحب پسری بوده که مستند تاریخساز «خانه خدا» را ساخته است؛ این گفتهها از اتفاقات مهم تاریخ است که باید به یادگار بماند.
پورحسین عنوان کرد: روز سینما تنها به سالنهای سینما و تاریخچه ساخت آنها تعلق ندارد؛ بلکه این روز متعلق به خود سینماست و به همین دلیل است که در تاریخ به ثبت رسیده است. در این روز باید علاوه بر سینماهای تاسیس شده در سالهای مختلف به اولین افرادی که در این حوزه فعالیت داشتهاند نیز اشاره کرد که ابوالقاسم رضایی پسر میرزا ابراهیم و آوانس اوگانیانس از جمله این افراد هستند.
وی ادامه داد: اوانس اوگانیانس از ارامنه مقیم مشهد بود که توانست در حوزه ساخت فیلم به فرد موفقی تبدیل شود، او همچنین اولین فردی بود که ۱۱۰ سال پیش به کمک اردشیرخان و با تشویق دارنده تالار اعتبارالسلطنه در مشهد به تاسیس سینما پرداخت.
مولف کتاب «۱۰۰ سال سینما در مشهد» بیان کرد: همانطور که گفته شد این سینماست که اهمیت دارد نه فقط سالن آن و به این دلیل است که میتوان آوانس اوگانیانس را به عنوان فرد مشهوری در تاریخ معرفی کرد و اولین فردی است که در نوجوانی به عنوان آپاراتچی در سالن اعتبار السلطنه مشغول به کار شد و سالها بعد پس از تحصیل در تهران اولین فیلم خود را ساخت.
پورحسین در خصوص اولین سینمایی که در مشهد دایر شد، تشریح کرد: همانطور که گفته شد اولین سینمای مهم در مشهد سینمایی روباز در باغ ملی بوده، اما بعدها در کنار همین سینما در سال ۱۳۰۵ سالن دیگری به نام «سینما ملی» تاسیس شد که به عنوان اولین سینمای سرپوشیده مشهد از آن یاد میشود، این سینما سالهای زیادی فعال بوده و در طی این سالها نام آن به هما تغییر پیدا کرده است.
وی ادامه داد: در همان سالها سینماهای دیگری با نام سینما مایاک و سینما حبیبی در مشهد تاسیس شد که سینما مایاک با نام جدید فردوسی تا بعد از انقلاب نیز فعالیت داشت و من نیز دورهای مدیریت آن را بر عهده داشتم، سینما حبیبی نیز که به نام سینما ایران شناخته میشود در خیابان ارگ تاسیس شده بود و فعالیت میکرد.
معاون سابق امور سینمایی بنیاد مستضعفان و جانبازان در مورد تالار اعتبار السلطنه مشهد، تصریح کرد: این سالن که متعلق به یکی از قشون قزاق در مشهد بوده حدود سالهای ۱۲۸۰ دایر و در سال ۱۳۰۵ پس از تاسیس سینما ملی، مایاک و حبیبی تعطیل میشود. لازم به ذکر است که این سه سینما در مشهد پس از تهران و تبریز با وجود اینکه شهری مذهبی بوده به خوبی مدیریت شده و فعال بودند.
پور حسین از سینما شهر قصه به عنوان یکی از اولین سینماهای پس از انقلاب در مشهد نام برد و خاطرنشان کرد: این سینما در منطقه گلشهر مشهد واقع شده و بنده موسس آن بودم، البته با توجه به سیری از اتفاقاتی که این سینما پشت سر گذاشته در حال حاضر تخریب شده و دیگر وجود خارجی ندارد، سینما شهر قصه قبل از مجموعههایی چون سینما سیمرغ، بهمن و پیروزی در مشهد افتتاح شده بود.
وی اضافه کرد: سینما شهر قصه که اولین سینمای تاسیس شده در مشهد پس از انقلاب بود در ۲۳ شهریور ۱۳۷۳ افتتاح شد، البته قرار بر این بود که در تاریخ ۲۱ شهریور این افتتاحیه انجام شود اما به دلیل طولانی بودن فرایند دعوت مسئولان روز افتتاحیه در ۲۳ شهریور انجام شد و مقارن شدن تاریخ افتتاح سینما شهر قصه با تاریخ ثبت روز ملی در تقویم کاملا برنامهریزی شده بود.
مولف کتاب «۱۰۰ سال سینما در مشهد» ادامه داد: پس از سینما فردوسی و هما سینماهایی از جمله رادیو سیتی، سینما آسیا، سینما شهرزاد و متروپل در سال ۱۳۴۰ نیز در مشهد تاسیس شدند که تعدادی از آنها سینما تابستانی بودند، دلیل ذکر این اسامی این است که باید نام سینماهای مشهد در تاریخ نیز به ثبت برسد.
پورحسین در خصوص اولین فیلمهایی که در اولین سینماهای مشهد اکران شده است، گفت: از اولین فیلمهای اکران شده در اولین سینماهای مشهد مطلبی وجود ندارد و در تحقیقات من نیز افراد چیزی به یاد نداشتند، در آن زمان فیلمها به صورت حلقهای و متناوب پخش میشدند، اکثرا بیصدا بودند و هیچ کس فیلمهای اکران شده را به خاطر نمیآورد.
وی در خصوص وضعیت امروزی سالنهای سینما در مشهد، ابرازعقیده کرد: اشتباهی که امروزه در ارائه آمار انجام میشود این است که تعداد سالنهای سینما با اینکه نسبت به سالهای گذشته بیشتر شده است، اما از تعداد صندلیها کاسته شده و صندلیها تقریبا به نصف رسیدهاند، برای مثال سینما هویزه در گذشته و قبل از بازسازی نزدیک به دو هزار و ۲۰۰ صندلی داشته که در حال حاضر این تعداد با تمام سالنهایی که در این سینما ساخته شده به هزار و ۱۰۰ عدد تقلیل یافته است.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی اگر بخواهیم قاب محرم را از لابهلای سالهای سپری شده عمرمان بیرون بیاوریم و توصیفش کنیم، به نمادهای مشترک بسیاری در گوشهگوشه این قاب میرسیم؛ محال است کودکی ما از دستهرویها و صدای سنجها و زنجیرهایی که هر بیننده از تماشای نظم موجود در آن به وجد میآید، خالی باشد، یا کسی نیست که محرم را بی چای روضه و نذریهای مرسوم در ایستگاههای صلواتی گوشه و کنار شهر تجربه کرده باشد.
این روزها اما واژهای عجیبتر و در عین حال قریبتر و تکراریتر از کرونا نیست که یک جهان را در بیحساب و کتابی خود غرق و کلافه کرده باشد. گرد و خاک همین واژه تکراری، خردهعادتهایی را از قاب محرم ذهن ما کنار زد. هیاتها و مراسم عزاداری حالا باید متاثر از این شیوع، مسیر جدیدی در برپایی عزاداریها میپیمودند؛ از خلاقیتها و تغییرات در نذریها گرفته تا رعایت فاصلهها در مراسم، همه و همه باید دست به دست میدادند.
با این حال اما محرم همان محرم و غم نهفته در تاسوعا و عاشورایش همانی بود که سالهای سال است میشناسیم. باوجود برگزاری باشکوه بسیاری از مراسمها، عزادارانی هم بودند که به دلیل نگرانی خود و خانوادهشان از ابتلا به کرونا از هیاتها و روضههای حضرت سیدالشهدا(ع) دور بودند؛ دوری که علاوه بر غم غریبانگی حسین(ع) غمی دیگر بر دل عزاداران وارد کرد.
خبرنگار ایسنا، با حضور در هیاتها و گفتوگو با عزاداران حسینی، از حال و هوای آنان در محرم ۹۹ روایت میکند:
مردم به روضههای حضرت سیدالشهدا (ع) عادت دارند و نمیتوانند از آن دوری کنند
یک خانم که در گوشهای از خیابان مشغول عزاداری بود، درباره حال و هوایش در محرم ۹۹ میگوید: محرم امسال از روضهها گرفته تا حرم امام رضا (ع) همه چیزش غریبانه بوده است. مردم ۶ ماه است در هیچ مراسم و جلسه مذهبی مانند دعای توسل، دعای کمیل، شبهای قدر در ماه رمضان و… شرکت نکردهاند و حسابی دلشان گرفته و داغدار هستند. هر جایی را نگاه میکنید، خیابانی را بستهاند تا مردم بتوانند در عزاداریهای ماه محرم شرکت کنند. مردم به حضور در این مراسمها عادت داشتهاند و نمیتوان آنها را از جلسات روضه سیدالشهدا(ع) دور نگهداشت.
وی اضافه میکند: خداراشکر مردم خودشان هم پروتکلهای بهداشتی را به خوبی رعایت میکنند و هیچگونه پذیرایی هم صورت نمیگیرد. اگر قرار است برای شرکت در مراسم ماه محرم نگران سلامتی خود باشیم، باید همانقدر هم در هنگام خرید و انجام کارهای ضروری خود در بیرون از خانه نگران سلامتی خود باشیم. کسانی که نگران سلامتی خود هستند، معمولا بیشتر فاصله خود را رعایت میکنند. گاهی اوقات هم حریف جوانان نمیشویم، اما معمولا خادمان و پرسنل برگزاری هیات مدام تذکر داده و ماسک و پلاستیک توزیع میکنند.
آقایی که به همراه کودک شیرخوار خود با فاصله بیشتری نسبت به سایر عزاداران مشغول عزاداری بود، ادامه میدهد: به خاطر بچهام مجبور شدم فاصلهام را با سایر عزاداران بیشتر رعایت کنم. با وجود کرونا باز هم خدا را شاکر هستیم که مراسم امسال برگزار شد و هیاتهایی هستند که برنامههای خود را باشکوه برگزار کردند. شبهای اول محرم را در خانه سپری و از تلویزیون برنامهها را دنبال میکردیم. شبهای آخر دیگر دلمان دوام نیاورد و به این هیات آمدیم. قطعا مراسمی که در خانه و از طریق صدا و سیما پخش میشود قابل مقایسه با روضههای هیات نیست. مادرم به خاطر سن بالایش در هیچ یک از مراسم هیاتها نتوانست شرکت کند و به لحاظ روحی ضربه دید و دلش حسابی پر است.
وی خاطرنشان میکند: این شرایط به طور ناگهانی برای محرم امسال به وجود آمد. اگر تعداد این هیاتها افزایش یابد، جمعیت شرکتکننده در هیاتها نیز متعادلتر میشود و مردم هم مجبور نیستند برای حضور در مراسم باشکوه یک هیات فاصله زیادی از خانه خود را طی کنند. اگر فضاهای باز بیشتری در سطح شهر در اختیار هیاتها قرار دهند، قطعا با ازدحام کمتری روبرو خواهند شد.
روضههای امام حسین (ع) به دلم آرامش میدهد
جوانی که برای روزهای پایانی دهه نخست محرم به مشهد سفر کرده، با اشاره به این که در این محرم غریبانگی امام حسین(ع) را به خوبی حس کرده است، میگوید: به دلیل فاصلههای زیاد میان عزاداران، شاید جمعیت عزاداران در هیاتمان به ۱۰۰ نفر میرسید، اما سال گذشته در همین هیات بیش از ۱۰۰۰ نفر در مراسم آن حضور پیدا میکردند؛ هیئتی است که مداح و سخنران خوب دارد و مردم همیشه از برنامههای آن استقبال میکردند، اما امسال به خاطر شرایط شیوع کرونا مردم تا حدودی عزاداریهای خود را در خانه برگزار میکردند.
وی ادامه میدهد: هر ساله با آغاز ماه محرم در خیابانها چادرها و ایستگاههای صلواتی مداحی پخش میکرده و چای و نذری توزیع میشد، اما امسال مردم به خاطر ترسی که از کرونا داشتند، در خانه قرنطینه بودند و برخی محرم را در خانههایشان سپری کردند. هیاتها شور همیشگی را نداشتند. هیات باید شور داشته باشد. به خاطر فواصلی که میان عزاداران به وجود آمده بود، اغلب مراسم از گرمی همیشگی برخوردار نبود.
این جوان بیان میکند: امسال مشکلاتی برایم پیش آمده بود و به مراسم ماه محرم نیاز داشتم. دلم میخواست در یک مجلس روضه شرکت کرده و خودم را خالی کنم. وقتی که حس امسال را با سال گذشته مقایسه کنیم، متوجه تفاوتها میشویم. به خصوص این که اگر در سال گذشته هم به کربلا رفته باشیم، تمام صحنهها، خاطرات و غریبی امام حسین(ع) برایمان مدام تداعی میشود. دنبال بهانهای بودم تا در مراسم پرشوری شرکت کنم و به حس و حال مدنظرم دست یابم؛ حسی که به آن نیاز دارم، اما هنوز پیدایش نکردهام.
وی خاطرنشان میکند: متاسفانه صدا و سیما برنامهریزی مناسبی ندارد. صدا و سیما باید برنامهریزی داشته باشد که در ساعت مشخص چه مراسمی پخش خواهد کرد تا کسانی که در خانه هستند خود را با برنامههای تلویزیون هماهنگ کنند. اگر هم کسی از یک برنامهای جا ماند، بتواند صبح، ظهر یا شب از برنامه دیگری استفاده کند.
خانم دیگری که در حاشیه کوهپارک مشهد مشغول عزاداری بود، ضمن تقدیر از برگزاری روضههای امام حسین(ع) در فضای باز و با رعایت کامل پروتکلهای بهداشتی میگوید: شب اولی است که در برنامه این هیات شرکت میکنم. خدا خیرشان بدهد که با وجود این بیماری نگذاشتند مردم از روضهها دور بمانند. سایر شبهای دیگر محرم را یا در خانه میماندیم و یا به همراه خانواده همسرم دور هم جمع شده و زیارت عاشورا میخواندیم. اما حس و حال مراسم هیات را نمیتوان در روضههای خانگی جست وجو کرد. اگر مسئولان توصیه دارند که حسینیه خانگی داشته باشید، باید به برنامهها و مراسمهای تلویزیون نیز سر و سامان دهند.
زائر مجاور حرم امام رضا(ع) در خصوص شرایط و حال و هوای خود در ماه محرم امسال میگوید: در محرم سالهای گذشته دفعات بیشتری به حرم امام رضا (ع) میآمدم که معمولا این اتفاق با همراهی دوستانم رخ میداد، اما در سال جاری تقریبا این کار نشدنی بود و تقریبا هیچ کدام از دوستانم حاضر به خروج از خانه و رفتن به اماکن پرازدحام نبودند.
وی عنوان میکند: شبهای محرم زمانهایی است که تا سال بعد تکرار نخواهد شد و هر آدمی تمایل دارد در این ایام کاری انجام دهد. ماه رمضان نیز همینگونه گذشت و تقریبا تمام ایام آن ماه هم در خانه بوده و نتوانستم به اماکن مذهبی بروم. البته چند مرتبهای به حرم و یا سایر اماکن مذهبی رفتم، شاید اگر تمام مردم توجه بیشتری به مسائل بهداشتی میکردند، مخاطرات ابتلا به بیماری کاهش مییافت و شرایط بهتری را در محرم امسال تجربه میکردیم. تنها آرزویم در این شبها پایان این روزهای سیاه کرونایی و پیدا شدن راه درمانی برای این بیماری است تا بتوان با خیالی آسوده به زندگی عادی بازگشت.
بچه هیاتیها باید در رعایت پروتکلهای بهداشتی الگوی جامعه باشند
یکی از عزاداران حسینی که به دلیل شرایط شیوع کرونا ترجیح داده دهه نخست محرم را در خانه سپری کند، عنوان میکند: در شب نخست در مسجد محلمان شرکت کردم، اما به دلیل نگرانی بابت ابتلای خود و خانوادهام ترجیح دادم سایر شبهای دهه نخست محرم را در خانه بمانم و از برنامههای تلویزیون استفاده کنم. در سالهای گذشته در هیات محلمان شرکت میکردم، اما امسال به خاطر کرونا مجبور شدم در خانه بمانم. برنامهای که از تلویزیون و فضای مجازی پخش میشود نمیتواند با برنامههایی که در هیاتها و مساجد برگزار میشود برابری کند. مساجد را باید همیشه پر نگهداریم، اما امسال شرایط خاصی به وجود آمده است. مراسمها و برنامههایی که از تلویزیون پخش میشد بهتر از سالهای گذشته بود. با این حال با توجه به این که تعداد زیادی از مردم نمیتوانستند در هیاتها حضور یابند، برنامههای بیشتری در تلویزیون باید تدارک دیده میشد.
وی در خصوص نقش مداحان و سخنرانان در ایام سوگواری حضرت سیدالشهدا (ع) خاطرنشان میکند: ستاد کرونا دستوراتی داده که لازمالاجرا است و برگزاری مراسم محرم نیز باید برگزار شده و تعطیل نشود. همانطور که مداحان و سخنرانان برای سایر نکات دیگر امر به معروف و نهی از منکر میکنند، باید مدام به جوانان برای استفاده مرتب از ماسک تذکر داده و الگو سایر افراد باشند. کرونا ویروسی است که با کسی شوخی ندارد. هرکسی رعایت نکند، چه مذهبی و چه غیرمذهبی امکان ابتلایش وجود دارد. از افراد مذهبی و بچه هیاتیها انتظار میرود که با رعایت صحیح و کامل پروتکلهای بهداشتی بهانه دست بیگانگان ندهند. هیاتیها و مداحان وظیفه دارند که تذکر بیشتری در این خصوص داده و به این نحو از انتشار بیشتر این بیماری جلوگیری کنند.
توجه به پروتکلهای بهداشتی در راستای توجه به دستورات امام حسین(ع) است
این عزادار حسینی ضمن اشاره به تاکیدات مقام معظم رهبری و لزوم رعایت پروتکلهای بهداشتی میگوید: اجرای دستوراتی که ستاد کرونا ابلاغ کرده بر همه واجب است. مقام معظم رهبری که برای اجرای دستورات ستاد مبارزه با کرونا تاکید داشتهاند، خودشان به خوبی رعایت میکنند و مراسم در بیت رهبری فقط با حضور سخنران و مداح برگزار میشود. بنابراین اگر من بچه هیاتی مدعی هستم که از ولیفقیه اطاعت میکنم، باید بیشتر از سایر افراد به رعایت پروتکلهای بهداشتی توجه داشته باشم. اکثر هیاتها پروتکلهای بهداشتی را به خوبی رعایت کرده و مراسم خود را در فضای باز برگزار میکنند. جای تقدیر دارد که علاوه بر توجه به نکات بهداشتی، به روضههای محرم هم توجه داشتهاند. برخی از هیاتها که تعداد آنها اندک است به نکات بهداشتی توجه کمتری دارند. در حالی که در این مساله نیز باید از ولی فقیه پیروی کرد.
وی اضافه میکند: حضرت عباس (ع) زمانی که امامش به او دستور میدهد برای طفلان آب بیاورد اطاعت میکند و فقط برای آب آوردن به شریعه فرات میرود. ایشان نیز به دنبال اطاعت از دستور امام حسین (ع) به علقمه میرود و هدف جنگ ندارد. بنابراین پا گذاشتن روی میل نفس مهمتر از اجرای مراسم عزاداری تحت هر شرایطی است. ولی فقیه و نماینده امام زمان(عج) وقتی دستور میدهد که رعایت نکات بهداشتی باید در اولویت قرار گیرد، بر تمام عزاداران اطاعت از این دستور واجب است. اگر به این دستورات عمل نکنیم مانند این است که مراسم عزاداری امام حسین(ع) را اجرا کردهایم اما به سخنان صاحب این عزا توجهی نداشتهایم.
این عزادار حسینی عنوان میکند: خداوند یک سری قوانین تغییرناپذیر دارد. اثرات ویروس کرونا نیز یکی از این قوانین است. اگر کسی ضریح امام رضا (ع) را ببوسد و ضریح به ویروس آلوده باشد، آن فرد مبتلا خواهد شد. این خاصیت این ویروس است. چرا نکات بهداشتی را رعایت نکرده و خود را آلوده کنیم و بگوییم امام رضا و امام حسین (ع) از ما حفاظت خواهند کرد! امام رضا (ع) خودشان به وسیله سم به شهادت رسیدهاند. سم و یا ویروس مسلمان و غیرمسلمان را درگیر خواهد کرد. نمیتوانیم از امامان انتظار داشته باشیم که در تجمعات حضور یابیم و بگوییم به خاطر حفاظتی که از ما دارند مبتلا نخواهیم شد. در واقع طلبکارانه است که خطا کنیم و امامان خطای ما را بپوشانند.
کرونا خلاقیتهای جدیدی در برگزاری مراسم سوگواری ماه محرم ایجاد کرد
کارگردان برگزاری یکی از هیاتهای مشهد ضمن اشاره به خلاقیتهای ایجاد شده در برگزاری مراسم عزاداری محرم ۹۹ میگوید: شیوع ویروس کرونا فرصتی فراهم کرد تا مردم بیشتر برای امام حسین (ع) دور هم جمع شوند و سازمانها و ارگانهای مختلف را دور هم جمع کرد، شهرداری، نقاط مختلف از فضاهای باز شهر را در اختیار هیاتها و مردم قرار داد. شاید کسی فکرش را هم نمیکرد که در زمین چمنها، پارکها و کوه مکانی برای برگزاری مراسم عزاداری برپا شود. با ویروس هم نمیتوان از کنار عشق امام حسین(ع) گذشت. با وجود این که چند شبی است که هوای مشهد رو به سردی میرود، اما باز هم مردم از مراسمی که روی کوه و یا در پارکها برگزار میشود استقبال خیلی خوبی کردهاند. امسال خلاقیتهایی در برگزاری مراسم عزاداریها داشتهایم و به نظرم همین که مراسم عزاداری از زیر سقفها خارج و به فضای باز منتقل شده، ایده خوبی شکل گرفته است.
اجرای نکات بهداشتی از قدیمالایام وجود داشته و در حال حاضر شکیلتر شده است
مهدی اکبری، مداح و ذاکر اهلالبیت (ع) در خصوص حال و هوای محرم ۹۹ با توجه به شیوع و حضور ویروس کرونا، اظهار میکند: با وجود این که خیلیها توقع داشتند، مردم روضههای محرم امسال را تنها بگذارند، جای تقدیر دارد از همه کسانی که در این موقعیت حساس محفل روضهها را خالی نگذاشتند.
وی با اشاره به رعایت پروتکلهای بهداشتی و دستورات ستاد ملی مبارزه با کرونا جهت برگزاری مراسم هیاتهای مذهبی ماه محرم خاطرنشان میکند: رعایت پروتکل و آداب بهداشتی از قدیمالایام هم وجود داشته، اما در حال حاضر به آن شکل و شمایل داده و آن را منظمتر کردهاند. در سال گذشته که بیماری وجود نداشت، پس از بازگشت از مجلس روضه، نخستین کاری که انجام میدادیم شستن دستها بود. پیش از ورود به هیات وضو میگرفتیم. با این وجود در حال حاضر هیاتها دستگاه ضدعفونی کننده دارند. فاصلهها را رعایت میکنند و قسمت عظیمی از مردم در خیایان بیرون از هیات مینشینند. تمیز بودن کار سختی نیست. عادتی بوده که پیش از این هم وجود داشته، اما در حال حاضر توجه بیشتری به آن میشود.
این مداح و ذاکر اهلالبیت (ع) میگوید: امیدوارم آمار کرونا به هیچ وجه افزایش پیدا نکند و تمام جامعه بشریت از شر این بیماری راحت شوند. حساسیتها را افزایش دادهاند تا مردم در برابر رعایت پروتکلهای بهداشتی توجه بیشتری به خرج دهند. تنها مکانهایی که دیدهام به خوبی پروتکلهای بهداشتی را رعایت میکنند مجالس روضهها و هیاتها هستند. با این وجود، ستاد کرونا سختگیری بیشتری به هیاتهای عزاداری داشته است.
اکبری بیان میکند: ۱۴۰۰ سال است امام حسین (ع) غریب است و این فقط مختص امسال نیست. غربت امام حسین (ع) باید باشد تا کسانی که به بیراهه میروند در مسیر ایشان قرار گیرند، خیلی از کسانی که خدایی شدند و در مسیر حق قرار گرفتند به واسطه غربت امام حسین (ع) بود. غربت امام حسین (ع) امسال یک عده را بسیار غیرتمندتر نسبت به روضهها کرده است.
سوگ بر حسین(ع) حتی اگر طبق رسم و رسومات همیشگی ما پیش نرود، همچنان زیباست
خانم دیگری به شرایط به وجود آمده کرونا اشاره دارد و میگوید: همانند سالهای گذشته در مراسم هیاتمان شرکت کردم، اما به خاطر شرایط شیوع کرونا مراسم هیات ما که هرساله در مسجد برگزار میشد، به یک مدرسه با محیط بزرگتر منتقل شده بود. کرونا با تمام نحسیهایش، برایم یک پیام عجیب و دوستداشتی به همراه داشت. این ویروس تمام ما انسانها را از جهان ساختگی خود رها کرده و ما را به تنهایی خودمان که همیشه در مبارزه با آن بودیم نزدیکتر کرده است. در روضههای هیات محرم امسال که امکان نشستن در کنار خواهر و دوست خودمان وجود نداشت، میتوانستم در تنهایی خود در زیر سقف آسمان همراه با نسیم ملایم شبهای مشهد تفکر و تعقلی عمیقتر نسبت به امام حسین (ع) و خدایش داشته باشم.
وی عنوان میکند: ورای مراسم پرشور هیاتها، در حوزه دین به فهم عمیق و تفکر بیشتری نیاز داریم. محرم امسال شلوغی و هیاهوی دستههای عزاداری، چای روضه و ایستگاههای صلواتی سالهای گذشته را به همراه نداشت، اما سکوتی برایمان ایجاد کرد که حرفهای جدیدی داشته است. کرونا، باعث شد در محرم بیشتر با خودمان تنها باشیم و ناگزیر ما را بیشتر به اندیشیدن تشویق کرد. کرونا نهیبی زد بر تمام نگرانیهای پیش از محرم و ثابت کرد سوگ بر حسین (ع) حتی اگر طبق رسم و رسومهای همیشگی ما هم پیش نرود، اما همچنان زیباست چون «اصلا حسین، جنس غمش فرق میکند…»
کرونا، خوب یا بد درسهایی به ما داد که بارزترین آن بیرون کشیدن ما از خرده عادتهایمان بود؛ این درس خوبی است برای آن که بفهمیم «عزای حسین(ع)» بزرگتر و شکوهمندتر از آن است که در خردهعادتهای ما خلاصه شود و اصلا شاید همین خاصیت است که در تاریخ جاودانش کرده و فراموشناشدنی، که اگر نه «رستخیز عام» خوانده نمیشد. محرم امسال آمد تا در عین حال که شور و حرارت سوگ تکرارنشدنی تاریخ را در جهان فریاد کند، بار دیگر در گوشهامان تعقل، شعور و فرهنگ چگونه حسینی زیستن در زمان را زمزمه کند.
شاید محرم امسال با مهمان ناخواندهاش خیلی از رسوم سالهای گذشته را کنار زد، اما به ما یادآوری کرد فرهنگ عاشورا به تناسب زمان همواره پویا و در هر مقطعی از تاریخ زنده است و غمنامه حسین(ع) فراموشنشدنی خواهد ماند.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک کارشناس مذهبی گفت: حرکت امام حسین(ع) حرکتی فرامذهبی و بینالمللی است که در کانون توجه همگان قرار گرفته است.
سید مهدی واعظموسوی در گفتوگو با ایسنا درخصوص واقعه کربلا و الگو بودن این واقعه عظیم اظهار کرد: امام حسین(ع) نماد مظلومیت، عدالتخواهی و مبارزه با ظلم شدهاند. از گذشته تاکنون بسیاری از افراد مظلوم کشته شدند اما در میان این افراد، امام حسین (ع) نماد مظلومیت قرار گرفته زیرا سیدالشهدا(ع) مظلومی بود که شائبه ظلم در ایشان وجود ندارد. به عنوان مثال بنده ممکن است در برخی مواقع مورد ظلم واقع شوم اما گاهی من هم به برخی از افراد ظلم میکنم؛ در واقع ما در بعضی عرصهها مظلوم و در برخی دیگر ظالم هستیم و طبیعتا من هیچگاه نماد مظلومیت نخواهم شد.
وی ادامه داد: آیه «الَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولَٰئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَهُمْ مُهْتَدُونَ» قرآن به این معنی است که «کسانی که ایمان میآورند و ایمان خود را به ظلم آلوده نمیکنند؛ اینان کسانی هستند که در امنیت قرار دارند و هدایت شده هستند». ایمان امام حسین(ع) نیز به ظلم آلوده نبوده است.
این کارشناس مذهبی بیان کرد: به عنوان مثال در واقعه عاشورا سیدالشهدا(ع) مرتکب کوچکترین اشتباهی نشدند و چه دشمنان و چه دوستان نمیتوانند از رفتار، عملکرد، برخورد و… ایشان اشتباهی بگیرند. این موضوع درس مهمی برای انسانها و به ویژه ماست؛ به طوری که اگر میخواهیم دیده شویم و کانون توجه جهان قرار بگیریم، باید مراقب باشیم که کوچکترین ستمی از سوی ما صورت نگیرد.
واعظموسوی خاطرنشان کرد: از خودگذشتگی که در زبان عربی به آن ایثار گفته میشود، به این معنی است که دیگران را بر خود ترجیح دهی، در حالی که خود احتیاج داری. در آیه «یؤثِرُونَ عَلَی ُ انْفُسِهِمْ وَلَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ» نیز به این موضوع اشاره شده است. امام حسین(ع) چنین کاری را انجام داده و در قیام کربلا از خود عبور کرد؛ یعنی خود را فدای اسلام و اهداف الهی کرد. به تعبیری میتوان بیان کرد که آسایش، آرامش و عافیت خود را کنار گذاشت و بلا را به جان خرید.
وی تشریح کرد: جمله معروفی به امام حسین(ع) نسبت داده شده که برخی معتقد هستند سندی برای این انتساب وجود ندارد و به ایشان منسوب نیست. این جمله، سخن فوقالعادهای است، حتی اگر کلام سیدالشهدا (ع) هم نباشد. در این سخن اینگونه بیان شده که «اگر دین جد من به سامان نمیرسد، مگر با آن که من با شمشیر کشته شوم»؛ سپس خطاب به شمشیرها میگوید «ای شمسیرها مرا فرا بگیرید».
این کارشناس مذهبی با بیان اینکه این موضوع نشانگر آن است که اباعبدالله(ع) از خود عبور کرد، افزود: امام حسین(ع) سرمایه خود را به میدان آورد و به تعبیر ما پاکبازی کرده و در غمار عشق، هر آنچه که داشت را باخت و همواره به این باختن افتخار میکرد.
واعظموسوی تصریح کرد: حرکت امام حسین(ع)، حرکتی استثنائی در جهان بشریت است؛ به طوری که بشریت تا به حال شاهد چنین حرکتی که از تمام ابعاد قابل بررسی باشد، نبوده است. اتفاقات زیاد مهمی در جهان رخ داده اما هیچ کدام اینطور سرمشق نشده است.
وی عنوان کرد: به عنوان مثال گاندی معتقد است که اگر ملت هند را نجات دادهام، در واقع حاصل مطالعات خود درباره قهرمانان کربلا را برای مردم هند به ارمغان آوردهام. گویی گاندی، حرکت خود را از قیام کربلا الهام گرفته است. واقعه عاشورا پتانسیل زیادی دارد که باعث میشود حتی کسانی که با امام حسین(ع) همدین، هممذهب و هممسلک نبودهاند نیز از قیام ایشان الگو بگیرند.
این کارشناس مذهبی ابراز عقیده کرد: برخی مواقع دشمن آگاه و برخی از دوستان ناآگاه ما بدون اینکه بدانند یا قصدی داشته باشند، در تحریف اهداف امام حسین(ع) با یکدیگر همکار میشوند. به قول شهید مطهری، یکی از تحریفات، تحریف معنوی است؛ یعنی قالب مفهوم را حفظ کرده اما محتوا را از آن میگیرند؛ به طوری که در معانی و مفاهیم آن دست میبرند و آن را تحریف میکنند. به عنوان مثال گاهی بیان میشود که امام حسین(ع) فدای گناهان امت شد؛ این مفهومی نزدیک به مفهمومی که مسیحیت بیان میکند، است؛ در حالی که چنین نیست.
واعظموسوی عنوان کرد: در مواقعی نیز اشک ریختن هدف قرار میگیرد؛ در حالی که اشک ریختن وسیله است. شهید مطهری بیان میکند گریستن هدف نیست بلکه وسیلهای برای بزرگداشت شعائر حسینی است. این تحریفات، تحریف معنوی تلقی میشود که هدف بزرگ سیدالشهدا(ع) را تحتالشعاع قرار میدهد.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک کارشناس مذهبی گفت: قمر بنیهاشم(ع) در برابر امام خود مطیع محض بوده و در تبعیت کامل ایشان بودهاند.
حجتالاسلام حمیدرضا ویژه در گفتوگو با ایسنا در خصوص وظیفه و رابطه حضرت ابوالفضلالعباس(ع) با امام حسین(ع) اظهار کرد: اگر موضوع امام و رابطه انسان با امام و ولی خود مشخص شود، به شکلی که بتوانیم این رابطه را درک کنیم، واکنشهای اطرافیان و اصحاب امام حسین(ع) قابل درک خواهد بود. گل سرسبد این اصحاب و یاران وجود نازنین حضرت ابوالفضل(ع) است؛ کسی که در برابر امام خود مطیع محض بوده و در تبعیت کامل ایشان بودهاند. امام صادق(ع) در زیارت حضرت ابوالفضل(ع)، ایشان را اهل وفا دانستهاند. اگر کلمه وفا معنی شود، شاید بسیاری از گرهها باز شود و خیلی از مسائل حل شود.
وی ادامه داد: وفاداری به این معنی است که انسان هرکاری که به او سپرده شود و هر تعهدی که داشته باشد را به شکل کامل ادا کند. از جمله این تعهدات میتوان تعهد انسان به امام و ولی خود و تعهد انسان به خداوند را نام برد که هر دوی این تعهدات در مسیر یکدیگر قرار دارد. از دیگر تعهدات انسان میتوان به تعهد نسبت به انسانهای دیگر، خانواده و خود اشاره کرد. انسان وفادار کسی است که تمام تعهدات خود را به طور کامل، بدون عیب و بدون نقص انجام داده و به آنها عمل کند.
این کارشناس مذهبی بیان کرد: در برخی مواقع انسانها تعهدات خود را تا انتها اما به طور ناقص و معیوب ادا میکنند؛ بنابراین نمیتوان اینگونه عمل به تعهدات را کامل دانست اما حضرت ابوالفضلالعباس(ع) در ادای تعهدات خود از هیچ چیز فروگذار نکرده و به طور کامل به آن عمل میکرد. به این ترتیب ایشان تبعیت و اطاعت از امام را به منصه ظهور رساندهاند. ولایتپذیری محض برای همه ما درس بزرگی است؛ در حقیقت این ولایتپذیری محض ازخودگذشتگی را ایجاد میکند. امام سجاد(ع) در روایتی فرمودهاند «روز قیامت، زمانی که حضرت ابوالفضل(ع) وارد محشر میشوند، به دلیل مقام بسیاری بزرگی که دارند، تمام شهدا به ایشان غبطه میخورند».
ویژه خاطرنشان کرد: حضرت ابوالفضلالعباس(ع) برای امام حسین(ع) صرفا برادر نبود زیرا در چنین وضعیتی تنها رابطه قوم و خویشی با امام در نظر گرفته میشود. در روایات آمده که امام حسین(ع) میدیدند که حضرت اباالفضلالعباس (ع) در کنار ایشان قرار دارند و در اطاعت محض ایشان هستند؛ به علاوه در زمینه نظامی نیز فرمانده، جلودار و پرچمدار سپاه هستند. از طرفی دیگر همه اصحاب امام حسین(ع)، زنان و کودکان، قمر بنیهاشم(ع) را تکیهگاه میدانستند. این موضوع در مباحث تاریخی نقل شده و صحت و سقم آن را باید افرادی که اهل تاریخ هستند، بررسی کنند.
وی افزود: به طوری که گفته میشود سیدالشهدا(ع) پس از شهادت حضرت ابوالفضل(ع)، عمود خیمه ایشان را کشیدهاند. ممکن است این اتفاق در واقعیت رخ نداده باشد اما این واقعه به تعبیری کنایه از این است که حضرت عباس(ع)، عمود و ستون اصحاب امام حسین(ع) بود. به همین دلیل است که ایشان جزو آخرین افرادی است که به میدان میرود. این وقایع همه نشانگر جایگاه ویژه و شخصیت بزرگ ایشان نزد امام حسین(ع) است؛ به طوری که ایشان ستون سپاه و اصحاب امام حسین(ع) بود.
این کارشناس مذهبی تصریح کرد: در چنین شرایط سختی زمانی که قمر بنیهاشم(ع) به شهادت میرسد و این اتفاق تلخ روی میدهد، امام حسین(ع) بیان میکند «کمرم شکست» زیرا کسی که تکیهگاه و عمود اصحاب و امام حسین(ع) بوده، به شهادت رسیده است. این جمله، در واقع بیانگر عظمت وجودی حضرت ابوالفضلالعباس(ع) و تاثیر بسیار زیاد حضور فیزیکی ایشان است.
وفاداری گمگشته جامعه امروزی است
ویژه با بین این که اگر همان وفاداری را در سبک زندگی و جامعه امروزی خود پیاده کنیم، مشکلات حل خواهد شد؛ تشریح کرد: وفاداری به این معنی است که انسان به تعهداتی که نسبت به خود، خدا، خانواده، امام و… دارد، به طور کامل عمل کند و هیچ عیب و نقصی در عمل به این تعهدات وجود نداشته باشد. در جامعه امروزی ما به آسیبها و عذابهایی دچار میشویم چرا که گاهی افراد به تعهدات خود آنگونه که باید و شاید عمل نمیکنند اما اگر این حس وفاداری و عمل به تعهدات نسبت به یکدیگر در میان مردم نهادینه شود، جامعه بسیار زیبا خواهد شد و به سمت کمال حرکت خواهد کرد.
وی با تاکید بر لزوم توجه به وفاداری در جامعه امروزی عنوان کرد: با توجه و بررسی مشکلات خانوادگی و اجتماعی متوجه میشویم که علت بروز بسیاری از این مسائل به این دلیل است که فردی به تعهدات خود عمل نکرده است. همچنین کسانی که مسئولیتی بر عهده دارند، در واقع تعهد دارند زمانی که در قدرت قرار میگیرند، به مردم خدمت کنند؛ تصور کنید که اگر به این تعهدات عمل شود، چه خواهد شد؛ در حالی که عدم توجه به این موضوعات، ضربات بسیاری را به ما و جامعه ما وارد کرده است. در خانواده نیز اگر زن و شوهر به تعهدات خود عمل کنند، خانواده و به تبع آن جامعه بسیار زیبا خواهد شد. بنابراین مشخص میشود که وفاداری، موضوع بسیار جدی و مهمی است و نمیتوان به سادگی از کنار آن عبور کرد.
این کارشناس مذهبی اضافه کرد: صفات و فضائل بسیار دیگری در حضرت ابوالفضل(ع) وجود داشت ولی اگر ما همین یک صفت وفاداری را هم بتوانیم در جامعه امروزی پیاده کنیم، میتوان تحول بزرگی را در مباحث اجتماعی ایجاد کرد. وفاداری گمگشته جامعه امروزی است و چیزی است که همه ما امروز به دنبال آن هستیم.
ویژه ادامه داد: از خداوند بخواهیم که به برکت وجود حضرت ابوالفضلالعباس(ع) که الگوی وفاداری است و به تمام تعهدات خود به طور کامل عمل میکند، این صفت را به همه ما عنایت کند تا متوجه شویم تا چه اندازه زندگیمان شیرین میشود. در این صورت آمار جرم و جنایت و طلاق کاهش پیدا میکند و ارتباطات مردم با یکدیگر، با مسئولان و ارتباطات خانوادگی زیبا میشود. با پیادهسازی وفاداری در مباحث و مسائل مختلف زندگی، اعتماد بین افراد جامعه افزایش خواهد یافت زیرا بیاعتمادی دستاورد جامعهای است که در آن به تعهدات عمل نمیشود.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر هنرهای اسلام و موسیقیدان مقامی خراسان گفت: بنده بیم از آن دارم که گونههای فاقد اصالت و بدون ریشه، جای تعزیهخوانی را بگیرد که این موضوع باید مورد توجه ما قرار گیرد تا گونههای بدون ریشه جایگزین هنرهای اصیل ما نشود.
مجتبی قیطاقی در برنامه روایت آزادگی که در جهت بررسی روند تاریخی موسیقی آئینی و تعزیه در فرهنگ عاشورا، به همت سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی و به صورت گفتوگوی مجازی برگزار شد، اظهار کرد: تعزیه مختص ایران و جزو فرهنگ دیرین ایران است و در هیچ کشور دیگری نمونه اینگونه عزاداری مشاهده نمیشود. باعث افتخار است که در سال ۲۰۱۰، بنابر پیشینه تاریخی و باور جهانی، تعزیه ایران در فهرست نمونه میراث معنوی بشری در سازمان یونسکو به ثبت رسیده است.
وی در رابطه با تاریخچه تعزیه در ایران بیان کرد: آئینمداری، احترام به مذهب و پیشینه مذهبی و آنچه که جزو آیینهای عبادی این سرزمین است، همیشه مرام ایرانیان بوده و در پیشینه ما در ایران باستان جریان داشته و اکنون هم جریان دارد. فرهنگمداری و توجه به آئینهای مختلف همیشه مورد توجه ایران بوده و همیشه در آئینهای مختلف، از هنرهای مختلف استفاده شده است. تعزیه از جمله هنرهایی است که از قدیمالایام و حتی از قبل از اسلام به بهترین شکل در ایران جریان داشته است.
این موسیقیدان افزود: تعزیه در ایران در دورههای مختلف فراز و نشیب داشته است. در دوره زندیه، قاجاریه و صفویه به صورتهای مختلف بوده و دوران طلایی تعزیه را اواخر صفویه و اوایل قاجاریه میدانند؛ مخصوصا در دوران ناصرالدین شاه حدود ۸۰ تکیه در تهران برای تعزیه شکل میگیرد که مهمترین آن، تکیه دولت است که امروز حال و روز خوبی ندارد و شاید که تخریب شده است اما نمونه بسیار شاخصی در حوزه معماری تکیه است. این بنا نمونهای است از تکایایی که محل برگزاری تعزیه بوده و بر اساس بوم منطقه طراحی شده است.
قیطاقی تصریح کرد: تعزیه دارای سه رکن کلام، موسیقی و حرکت است که در ایران به انواع مختلف برگزار میشود. شاید شبیهخوانی نزدیکترین گونه تعزیهای است که در پیشینه ما وجود داشته و در آن از تمام هنرهای تجسمی، شنیداری، آوایی و نمایشی استفاده میشود. شبیهخوانی را نباید در برابر نمایش فرض کرد. در شبیهخوانی گفته میشود افرادی که ورزیده این مهارت هستند، نقش یکی از قهرمانان را بر عهده میگیرند؛ حال اگر موضوع واقعه کربلا باشد، نقش یکی از قهرمانان کربلا را روایت میکنند. در این هنر بازیگر نقش را بازی نمیکند. این روایت نقد وجه تمایز شبیهخوانی با نمایش است؛ هرچند تعزیه را گونهای از نمایش سنتی میدانند که این موضوع نادرستی نیست.
پژوهشگر هنرهای اسلامی خاطرنشان کرد: تعزیه و شبیهخوانی کارکردهای بسیار مهمی داشته است. تعزیه تلاشی بوده در جهت الگوسازی و معرفی الگوهای برجسته در این عرصه که اگر حماسی و با موضوع امام حسین(ع) بوده، انگارهسازی میکرده است و میتوانسته احساس عاطفی مخاطب خود را برانگیزاند و او را تحت تاثیر قرار دهد. ایجاد وهم و خیال نیز در آنها به صورتی ایجاد میشده که مخاطبان خود را در صحنههای کربلا احساس میکردند و فضا را تجسم میکردند. تزکیه نفس، تطهیر روح، تقویت روحیه شهادتطلبی و ترویج آزادیخواهی نیز در قالب تعزیه ارائه و مورد توجه بوده است. همچنین تسکین آلام مردم، با توجه به اینکه آنها داغدیده عزیزانی هستند که جوانمردانه از دین دفاع کردند، هم مورد توجه بوده که دوام و همبستگی این ماجرا و حفظ وحدتی که بین مردم بوده است را نشان میدهد.
وی تشریح کرد: پس از واقعه کربلا، شیعیان ایران از تمام امکانات خود به بهترین شکل استفاده کردند تا حرمتدار جوانمردان کربلا باشند. جوانمردی را ایرانیان از قدیمالایام پاس میداشتند و همانندسازی میکنند؛ جوانمردی حضرت عباس(ع) را با جوانمردی یادگار زرایران در قبل از اسلام. این همانندسازیها بسیار کمک میکند تا بستر و زمینه فرهنگی به وجود بیاید و رشادتها و حماسهپردازی بهتر دیده شود. این ویژگی اصلی تعزیه است که میتوانیم به آن افتخار کنیم و باید از اساتید این عرصه قدرشناسی کنیم تا به فرهنگ شفاهی خود احترام گذاشته باشیم. باید توجه داشت به دلیل اینکه فرهنگ شفاهی ما به شدت در معرض خطر و تهدید است، میتوانیم با تقدیر از اساتید از از بین رفتن آن جلوگیری کنیم.
قیطاقی بیان کرد: آثاری مانند «یادگار زرایران»، «سوگ سیاوش» و «مصائب میترا» نمونههایی از آثار مکتوب و منظوم تعزیه است که پیش از اسلام وجود داشته و ادامه این باور فرهنگی است که پس از اسلام، در واقعه کربلا و ادبیات عاشورا به بهترین شکل خود را نشان میدهد. با توجه به واقعه کربلا و فرهنگ عاشورا، درامها و نمایشهای بسیار ارزشمندی از این رویداد استخراج و اجرا شده است.
این هنرمند موسیقی مقامی خراسان گفت: گونههای اصلی که در ایران برای تعزیه شناخته میشود، از مناقبخوانی که ستایشخوانی مذهبی در قالب شعر است، دستهگردانی، مقتلخوانی، سرنانوازی، شمایلگردانی، علمگردانی، مرثیهخوانی، نوحهگری و پردهخوانی تشکیل میشود که از بین آن پردهخوانی به نقاشی قهوهخانهای میپردازد. شهرستان کاشمر در خراسان رضوی را میتوان به عنوان یکی از کانونهای پردهخوانی دانست. در کتاب فتوتنامه سلطانی از ملاحسین واعظ کاشفی بسیاری از گونههای تعزیه دارای مرامنامه است و رسما جزو فرهنگ این کشور بودهاند.
وی در رابطه با نقشهای مختلف در تعزیه بیان کرد: در شرایط مختلف تعزیه و شبیهخوانی یکسری از منصبها و یا وظیفههایی وجود دارد؛ برای مثال مظلومخوان، موافقخوان و اولیاءخوان نقشهای مثبت را میخواند و یا آنها را نقل میکند اما مخالفخوانها شبیه مخالف را نقل میکنند که در بین این تعزیه، موسیقی نقش مهمی ایفا میکند. گوشهای که برای آغاز موافقخوان خوانده میشود با گوشهای که برای مخالفخوان خوانده میشود، متفاوت است؛ برای مثال قریب به اتفاق افرادی که مخالفخوان هستند، گوشه مخالف سهگاه را انتخاب و اجرا میکنند.
قیطاقی تصریح کرد: در فرهنگ ایران حماسه و معنویت جریان دارد و با رفتن جوانمردان، این اتفاقات را نقل میکنند و الگوسازی میکنند تا این اتفاقات در فرهنگ ما برای نسل آینده بماند که این حسن فرهنگ ماست. در عرصه موسیقی مقامی خراسان هم همینطور است. مقامهای بسیاری وجود دارد که به واقعه کربلا میپردازد؛ برای مثال مقام «حسین یار» وجود دارد که شعرهای اصیل و اولیهاش در مقام امام حسین(ع) سروده شده و توسط بخشیهای خراسان نقل میشود. در نواحی جنوب و شرق خراسان هم مقامهای بسیاری وجود دارد که به ذکر فضائل اهل بیت(ع) میپردازد؛ در کل موسیقی ایرانی هم همینطور است که نشاندهنده رشد و پیشرفت فرهنگ و موسیقی متناسب با هم است.
این پژوهشگر هنرهای اسلامی افزود: در تعزیه آوازهای بیتناسب نخواهید شنید. کودکخوان، زینبخوان، موافقخوان و مخالفخوان به تناسب گوشه خود را انتخاب میکنند که بر اساس آن بخوانند چون اگر غیر از این باشد، از تاثیرگذاری آن کم میشود و مردم متوجه این موضوع خواهند شد.
وی خاطرنشان کرد: در خراسان هنرمندان به بهترین شکل، خواستار این نوع موسیقی بودهاند و افتخار این را داریم که دو گونه از موسیقیهای خراسان ثبت جهانی در یونسکو شده است. موسیقی بخشیهای خراسان که به دوتار و آواز میپردازد، موسیقی خاصی است که به ثبت رسیده و پس از آن در سال ۲۰۱۹، مهارتهای سنتی ساختن و نواختن دوتار در ایران به ثبت رسید که نشاندهنده پیشینه علمی و قوی آنهاست.
قیطاقی تصریح کرد: ما در عرصه فرهنگی که در طول تاریخ به فراخور و به تناسب آئینها، مناسبتها، وضعیت جغرافیایی، بوم محل زندگی، اجتماع و نحوه زندگیهایمان به وجود آمده، موسیقی داریم و آئین خاص هر کدام از اینها را به تناسب با موسیقی خود پیش میبردهایم. موسیقی ما در سرزمین ایران و به ویژه خراسان به بهترین شکل وجود دارد و این گنج پنهان در موسیقی اقوام مختلف میتواند مورد توجه قرار گیرد.
این هنرمند موسیقی مقامی با بیان اینکه خیلیها میگویند موسیقی نوایی، مقامی و سنتی، موسیقی عقبافتاده و قدیمی است که تناسبی با سلیقه جوانان ندارد، اظهار کرد: در طول تاریخ موسیقی ما مخصوصا در حوزه مقامی، موسیقی رشد تاریخی خود را داشته و هر زمان به آن مراجعه شده، نتیجه داشته اما وقتی به آن مراجعه و توجه نشود و معرفی نشود، طبیعی است که فرهنگهای رقیب فرصت پیدا میکنند تا جایگزین آن شوند.
وی افزود: هنرمند موسیقیدان خلاق میتواند راهی را پیدا کند که به تناسب زمانه خود بازآفرینی به وجود بیاید. مجموعه موسیقیها در هر دورهای مطابق شرایط زمانه خود بازآفرینی مجدد میشود و بسیاری از اوقات با برداشت از آنها آثار جدیدی خلق میشود که فوقالعاده هستند اما موسیقی مقامی در نواحی مختلف، موسیقی اندیشمندانهای است که درک آن تلاش میخواهد.
قیطاقی با بیان اینکه حرمتداری برای اهل بیت(ع) مذهب نمیشناسد و همه مردم محب اهلبیت(ع) هستند، گفت: شیعیان و حتی دوستان اهل تسنن حضور خوبی در حرمتداری اهلبیت(ع) و مخصوصا واقعه عاشورا در ایران داشتهاند. مردم اهل تسنن ترکمن ما که در ترکمنصحرا و گنبد حضور دارند، منظومههای امام حسینخوانی دارند. منظومه کربلا را با دوتار خود نرم میکنند و آواز میخوانند. مردمان جنوب و شرق خراسان هم همینطور هستند که هر زمان جشنوارهای در موضوع پاسداشت مقام امام رضا(ع) برگزار میکردیم، گروههای فعال و مطرح اهل تسنن ما بودهاند.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر هنرهای اسلام و موسیقیدان مقامی خراسان گفت: بنده بیم از آن دارم که گونههای فاقد اصالت و بدون ریشه، جای تعزیهخوانی را بگیرد که این موضوع باید مورد توجه ما قرار گیرد تا گونههای بدون ریشه جایگزین هنرهای اصیل ما نشود.
مجتبی قیطاقی در برنامه روایت آزادگی که در جهت بررسی روند تاریخی موسیقی آئینی و تعزیه در فرهنگ عاشورا، به همت سازمان دانشجویان جهاد دانشگاهی خراسان رضوی و به صورت گفتوگوی مجازی برگزار شد، اظهار کرد: تعزیه مختص ایران و جزو فرهنگ دیرین ایران است و در هیچ کشور دیگری نمونه اینگونه عزاداری مشاهده نمیشود. باعث افتخار است که در سال ۲۰۱۰، بنابر پیشینه تاریخی و باور جهانی، تعزیه ایران در فهرست نمونه میراث معنوی بشری در سازمان یونسکو به ثبت رسیده است.
وی در رابطه با تاریخچه تعزیه در ایران بیان کرد: آئینمداری، احترام به مذهب و پیشینه مذهبی و آنچه که جزو آیینهای عبادی این سرزمین است، همیشه مرام ایرانیان بوده و در پیشینه ما در ایران باستان جریان داشته و اکنون هم جریان دارد. فرهنگمداری و توجه به آئینهای مختلف همیشه مورد توجه ایران بوده و همیشه در آئینهای مختلف، از هنرهای مختلف استفاده شده است. تعزیه از جمله هنرهایی است که از قدیمالایام و حتی از قبل از اسلام به بهترین شکل در ایران جریان داشته است.
این موسیقیدان افزود: تعزیه در ایران در دورههای مختلف فراز و نشیب داشته است. در دوره زندیه، قاجاریه و صفویه به صورتهای مختلف بوده و دوران طلایی تعزیه را اواخر صفویه و اوایل قاجاریه میدانند؛ مخصوصا در دوران ناصرالدین شاه حدود ۸۰ تکیه در تهران برای تعزیه شکل میگیرد که مهمترین آن، تکیه دولت است که امروز حال و روز خوبی ندارد و شاید که تخریب شده است اما نمونه بسیار شاخصی در حوزه معماری تکیه است. این بنا نمونهای است از تکایایی که محل برگزاری تعزیه بوده و بر اساس بوم منطقه طراحی شده است.
قیطاقی تصریح کرد: تعزیه دارای سه رکن کلام، موسیقی و حرکت است که در ایران به انواع مختلف برگزار میشود. شاید شبیهخوانی نزدیکترین گونه تعزیهای است که در پیشینه ما وجود داشته و در آن از تمام هنرهای تجسمی، شنیداری، آوایی و نمایشی استفاده میشود. شبیهخوانی را نباید در برابر نمایش فرض کرد. در شبیهخوانی گفته میشود افرادی که ورزیده این مهارت هستند، نقش یکی از قهرمانان را بر عهده میگیرند؛ حال اگر موضوع واقعه کربلا باشد، نقش یکی از قهرمانان کربلا را روایت میکنند. در این هنر بازیگر نقش را بازی نمیکند. این روایت نقد وجه تمایز شبیهخوانی با نمایش است؛ هرچند تعزیه را گونهای از نمایش سنتی میدانند که این موضوع نادرستی نیست.
پژوهشگر هنرهای اسلامی خاطرنشان کرد: تعزیه و شبیهخوانی کارکردهای بسیار مهمی داشته است. تعزیه تلاشی بوده در جهت الگوسازی و معرفی الگوهای برجسته در این عرصه که اگر حماسی و با موضوع امام حسین(ع) بوده، انگارهسازی میکرده است و میتوانسته احساس عاطفی مخاطب خود را برانگیزاند و او را تحت تاثیر قرار دهد. ایجاد وهم و خیال نیز در آنها به صورتی ایجاد میشده که مخاطبان خود را در صحنههای کربلا احساس میکردند و فضا را تجسم میکردند. تزکیه نفس، تطهیر روح، تقویت روحیه شهادتطلبی و ترویج آزادیخواهی نیز در قالب تعزیه ارائه و مورد توجه بوده است. همچنین تسکین آلام مردم، با توجه به اینکه آنها داغدیده عزیزانی هستند که جوانمردانه از دین دفاع کردند، هم مورد توجه بوده که دوام و همبستگی این ماجرا و حفظ وحدتی که بین مردم بوده است را نشان میدهد.
وی تشریح کرد: پس از واقعه کربلا، شیعیان ایران از تمام امکانات خود به بهترین شکل استفاده کردند تا حرمتدار جوانمردان کربلا باشند. جوانمردی را ایرانیان از قدیمالایام پاس میداشتند و همانندسازی میکنند؛ جوانمردی حضرت عباس(ع) را با جوانمردی یادگار زرایران در قبل از اسلام. این همانندسازیها بسیار کمک میکند تا بستر و زمینه فرهنگی به وجود بیاید و رشادتها و حماسهپردازی بهتر دیده شود. این ویژگی اصلی تعزیه است که میتوانیم به آن افتخار کنیم و باید از اساتید این عرصه قدرشناسی کنیم تا به فرهنگ شفاهی خود احترام گذاشته باشیم. باید توجه داشت به دلیل اینکه فرهنگ شفاهی ما به شدت در معرض خطر و تهدید است، میتوانیم با تقدیر از اساتید از از بین رفتن آن جلوگیری کنیم.
قیطاقی بیان کرد: آثاری مانند «یادگار زرایران»، «سوگ سیاوش» و «مصائب میترا» نمونههایی از آثار مکتوب و منظوم تعزیه است که پیش از اسلام وجود داشته و ادامه این باور فرهنگی است که پس از اسلام، در واقعه کربلا و ادبیات عاشورا به بهترین شکل خود را نشان میدهد. با توجه به واقعه کربلا و فرهنگ عاشورا، درامها و نمایشهای بسیار ارزشمندی از این رویداد استخراج و اجرا شده است.
این هنرمند موسیقی مقامی خراسان گفت: گونههای اصلی که در ایران برای تعزیه شناخته میشود، از مناقبخوانی که ستایشخوانی مذهبی در قالب شعر است، دستهگردانی، مقتلخوانی، سرنانوازی، شمایلگردانی، علمگردانی، مرثیهخوانی، نوحهگری و پردهخوانی تشکیل میشود که از بین آن پردهخوانی به نقاشی قهوهخانهای میپردازد. شهرستان کاشمر در خراسان رضوی را میتوان به عنوان یکی از کانونهای پردهخوانی دانست. در کتاب فتوتنامه سلطانی از ملاحسین واعظ کاشفی بسیاری از گونههای تعزیه دارای مرامنامه است و رسما جزو فرهنگ این کشور بودهاند.
وی در رابطه با نقشهای مختلف در تعزیه بیان کرد: در شرایط مختلف تعزیه و شبیهخوانی یکسری از منصبها و یا وظیفههایی وجود دارد؛ برای مثال مظلومخوان، موافقخوان و اولیاءخوان نقشهای مثبت را میخواند و یا آنها را نقل میکند اما مخالفخوانها شبیه مخالف را نقل میکنند که در بین این تعزیه، موسیقی نقش مهمی ایفا میکند. گوشهای که برای آغاز موافقخوان خوانده میشود با گوشهای که برای مخالفخوان خوانده میشود، متفاوت است؛ برای مثال قریب به اتفاق افرادی که مخالفخوان هستند، گوشه مخالف سهگاه را انتخاب و اجرا میکنند.
قیطاقی تصریح کرد: در فرهنگ ایران حماسه و معنویت جریان دارد و با رفتن جوانمردان، این اتفاقات را نقل میکنند و الگوسازی میکنند تا این اتفاقات در فرهنگ ما برای نسل آینده بماند که این حسن فرهنگ ماست. در عرصه موسیقی مقامی خراسان هم همینطور است. مقامهای بسیاری وجود دارد که به واقعه کربلا میپردازد؛ برای مثال مقام «حسین یار» وجود دارد که شعرهای اصیل و اولیهاش در مقام امام حسین(ع) سروده شده و توسط بخشیهای خراسان نقل میشود. در نواحی جنوب و شرق خراسان هم مقامهای بسیاری وجود دارد که به ذکر فضائل اهل بیت(ع) میپردازد؛ در کل موسیقی ایرانی هم همینطور است که نشاندهنده رشد و پیشرفت فرهنگ و موسیقی متناسب با هم است.
این پژوهشگر هنرهای اسلامی افزود: در تعزیه آوازهای بیتناسب نخواهید شنید. کودکخوان، زینبخوان، موافقخوان و مخالفخوان به تناسب گوشه خود را انتخاب میکنند که بر اساس آن بخوانند چون اگر غیر از این باشد، از تاثیرگذاری آن کم میشود و مردم متوجه این موضوع خواهند شد.
وی خاطرنشان کرد: در خراسان هنرمندان به بهترین شکل، خواستار این نوع موسیقی بودهاند و افتخار این را داریم که دو گونه از موسیقیهای خراسان ثبت جهانی در یونسکو شده است. موسیقی بخشیهای خراسان که به دوتار و آواز میپردازد، موسیقی خاصی است که به ثبت رسیده و پس از آن در سال ۲۰۱۹، مهارتهای سنتی ساختن و نواختن دوتار در ایران به ثبت رسید که نشاندهنده پیشینه علمی و قوی آنهاست.
قیطاقی تصریح کرد: ما در عرصه فرهنگی که در طول تاریخ به فراخور و به تناسب آئینها، مناسبتها، وضعیت جغرافیایی، بوم محل زندگی، اجتماع و نحوه زندگیهایمان به وجود آمده، موسیقی داریم و آئین خاص هر کدام از اینها را به تناسب با موسیقی خود پیش میبردهایم. موسیقی ما در سرزمین ایران و به ویژه خراسان به بهترین شکل وجود دارد و این گنج پنهان در موسیقی اقوام مختلف میتواند مورد توجه قرار گیرد.
این هنرمند موسیقی مقامی با بیان اینکه خیلیها میگویند موسیقی نوایی، مقامی و سنتی، موسیقی عقبافتاده و قدیمی است که تناسبی با سلیقه جوانان ندارد، اظهار کرد: در طول تاریخ موسیقی ما مخصوصا در حوزه مقامی، موسیقی رشد تاریخی خود را داشته و هر زمان به آن مراجعه شده، نتیجه داشته اما وقتی به آن مراجعه و توجه نشود و معرفی نشود، طبیعی است که فرهنگهای رقیب فرصت پیدا میکنند تا جایگزین آن شوند.
وی افزود: هنرمند موسیقیدان خلاق میتواند راهی را پیدا کند که به تناسب زمانه خود بازآفرینی به وجود بیاید. مجموعه موسیقیها در هر دورهای مطابق شرایط زمانه خود بازآفرینی مجدد میشود و بسیاری از اوقات با برداشت از آنها آثار جدیدی خلق میشود که فوقالعاده هستند اما موسیقی مقامی در نواحی مختلف، موسیقی اندیشمندانهای است که درک آن تلاش میخواهد.
قیطاقی با بیان اینکه حرمتداری برای اهل بیت(ع) مذهب نمیشناسد و همه مردم محب اهلبیت(ع) هستند، گفت: شیعیان و حتی دوستان اهل تسنن حضور خوبی در حرمتداری اهلبیت(ع) و مخصوصا واقعه عاشورا در ایران داشتهاند. مردم اهل تسنن ترکمن ما که در ترکمنصحرا و گنبد حضور دارند، منظومههای امام حسینخوانی دارند. منظومه کربلا را با دوتار خود نرم میکنند و آواز میخوانند. مردمان جنوب و شرق خراسان هم همینطور هستند که هر زمان جشنوارهای در موضوع پاسداشت مقام امام رضا(ع) برگزار میکردیم، گروههای فعال و مطرح اهل تسنن ما بودهاند.
انتهای پیام
ایسنا/خراسان رضوی یک کارشناس مذهبی گفت: در شهادت علیاصغر(ع)، سند مظلومیت امام حسین(ع) کاملاً عیان و آشکار است و به نظر من شهادت علیاصغر(ع)، مظلومیت محض امام در جامعه اینچنینی است.
حجتالاسلام حمیدرضا ویژه در گفتوگو با ایسنا درخصوص جایگاه حضرت علیاصغر(ع)، اظهارکرد: لازم است که از امامت و ولایت، فهم درستی داشتهباشیم. میدانیم امام و ولی که از طرف خداوند منسوب میشوند کسانی هستند که حریص به هدایت و دستگیری مردم هستند، با توجه به این موضوع میتوان مشاهده کرد که امام حسین (ع) در تمام مسیری که پیمودهاند تا به کربلا برسند، منزل به منزل با رفتن به خیمه افراد و یا خواستن آنها و … تمام توجه خود را برای هدایت افراد به سمت مسیر مستقیم صرف میکردند. به این ترتیب چنین امامی با این خصوصیات در کربلا حضور پیدا کردهاست و برای دستگیری از مردم حاضر است از مال، آبرو و جان خود بگذرد. لذا با توجه به سخنرانیهای امام(ع) در شرایط مختلف درمییابیم که ایشان همواره به دنبال هدایت حتی یک نفر از مردم بودهاند.
وی ادامه داد: با توجه به این نگرش و دیدگاه ما میبینیم که امام حسین(ع) خانواده و فرزندان خود را آوردند. آنها نیز با توجه به افق دید امام در مسیر الهی شدن، حاضر بودند برای کمک و یاری ایشان در مسیر هدایت، حتی قربانی شوند. بنابراین اگر اینگونه به بحث امام توجه کنیم، طبیعی است که امام حتی علیاصغر(ع) خود را به میدان بیاورند. نکته قابل توجه درخصوص حضرت علیاصغر(ع) این است که دو نقلقول درخصوص ایشان وجود دارد که یکی از آنها مربوط به وداع بوده و دیگری اینطور بیان شدهاست که امام حسین(ع) به میدان آمدند و دشمنان را مخاطب قرار دادند: شما با من مشکل دارید و با فرزند ۶ ماهه من که مشکلی ندارید، اما متأسفانه پس از این سخن، چنین جنایت بزرگی اتفاق افتاد.
این کارشناس مذهبی خاطرنشان کرد: در هر دو نقلقول، در واقع امام حسین(ع) میخواستند به طریقی لشکر مقابل را با سوالی جدی مواجه کنند و به تعبیری همانطور که در جاهای دیگری بیان کردهاند به دشمنان بگویند” اگر دین ندارید حداقل آزاده باشید”. در حقیقت امام میخواهند به آنها بفرمایند که مرز انسانیت را خراب کردهاند. از طرفی اگر فردی به سمت ایشان میآمد و به عنوان مثال برای علیاصغر(ع) و سایر اصحاب آب میآورد، مطمئناً آن شخص نیز هدایت میشد.
ویژه افزود: به این معنی که اگر فردی برای امام قدمی بردارد، مطمئناً هدایت میشود و شرایطش تغییر میکند. بنابراین اگر اینگونه به داستان (واقعه) نگاه کنیم، آوردن علیاکبرها، قاسمها و… مشخص خواهدشد. به طوری که امام حاضرند برای نجات جامعهای که در منجلاب فساد فرورفتهاست، از همه چیز خود بگذرند. در واقع امام برای آن که جامعه و انسانها را از این شرایط خارج کنند و آنها در مسیر هدایت قرار گیرند از تمام مال، خانواده، آبرو و همه چیز خود میگذرند.
وی تصریح کرد: در کربلا و عاشورا دوسبک زندگی تجلی پیدا کردهاست. یکی از این سبکها، زندگی الهی محض است که در مرکزیت آن امام و ولی قرار دارد. بنابراین هرآنچه که امام و ولی راضی باشد، بقیه افراد نیز انجام میدهند و هر آنچه که ناراضی باشد، سایر افراد انجام نخواهندداد و به هر آنچه که ولی اذن دهد، عمل خواهندکرد و آنچه را اذن ندهد، انجام نخوهندداد. بنابراین حضرت اباالفضل(ع) در برابر امام خود قرار گرفتهاند و بیان این که قمربنیهاشم در برابر برادر خود بودهاند و به دلیل رابطه قوم و خویشی امام را یاری کردهاند، در واقع تنزل بحث است. بنابراین این سوال پیش میآید که سایر اصحاب که رابطه خویشاوندی نیز نداشتهاند چرا خود را فدا کردهاند؟
این کارشناس مذهبی تشریح کرد: به این ترتیب حضرت زینب(س) فرزندان خود را فدای امام و ولی میکند، این موضوع شخصی نیست و درخصوص تبعیت و اطاعت از امام است. در مباحث تاریخی بسیار درباره رباب صحبت شدهاست و بنابراین ایشان که شخصیت بسیار عالی داشتهاند علاوه بر این که در برابر شوهر خود قرارداشتهاند، در برابر امام خود بودهاند. این موضوع درخصوص تمام اصحاب و یاران امام حسین (ع) صدق میکند و لذا همه یاران در برابر ایشان اطاعت و تبعیت محض داشتهاند.
ویژه اضافه کرد: وقتی درمورد مسیر امام صحبت میکنیم، درواقع درخصوص مسیر و راه خداوند سخن میگوییم. بنابراین کسی که در این مسیر قدم بردارد، مصیبتها و مشکلات بسیار کوچک شده و معنا پیدا نمیکنند، زیرا این مسیر، مسیری الهی است. به این ترتیب وقتی نگاه، تبعیت از امام معصوم باشد مصیبتها آسان و قابل تحمل خواهندشد و لذا این نگرش باعث فداکاریهایی نظیر ایثار رباب خاتون میشود که فرزند خود را فدای امام و ولی خود میکند.
وی تأکید کرد: این موضوع، درس بزرگی برای ما دارد به طوری که اگر ما نیز در مسیر ولی و امام زمان(عج) خود قدم برداریم، مصیبتها و بلایا بسیار آسان خواهندشد. به عنوان مثال میتوان به خانواده شهدا اشاره کرد، خانوادههایی که یک، دو و حتی گاهی سه فرزند آنها به شهادت رسیدهاند، اما صبوری پیشه کردهاند، زیرا مسیر، مسیری الهی است.
این کارشناس مذهبی درخصوص دلایل امام حسین(ع) از پاشیدن خون حضرت علیاصغر(ع) به آسمان بیان کرد: در شهادت علیاصغر(ع)، سند مظلومیت امام حسین(ع) کاملاً عیان و آشکار است. امام میخواستند به طرف مقابل و دشمنانی که به ظاهر ادعای دینداری دارند، بفهمانند که تا چه اندازه مرزهای بشریت و انسانیت را رد کرده و در بعد حیوانی و یا حتی بدتر از حیوان، رفتارهای اینچنینی از خود بروز میدهند. همچنین امام با این کار به مردم در طول تاریخ نشان دادهاند که امام ممکن است تا اندازهای تنها شود. به نظر من شهادت علیاصغر(ع)، مظلومیت محض امام در جامعه اینچنینی است.
ویژه ادامه داد: چنین رفتاری با کودک ۶ماهه نشان میدهد، مسیری که جامعه طی کردهاست تا چه اندازه اشتباه بوده و جامعه تا چه حد به قهقرا رفتهاست. چنین رفتاری با امامی که برای نجات چنین جامعهای آمدهاست، سقوط جامعه را نشان میدهد.
وی افزود: بنابراین به نظر من امام حسین(ع) با شهادت علیاصغر(ع) نشان دادهاند که انسانهایی که در مقابل ایشان قرار میگیرند تا چه اندازه سقوط کردهاند. امام حسین(ع) به کوفه آمدند تا نشان دهند که متأسفانه جامعه سیر صعودی خود را چگونه طی کردهاست و حاضر است برای قدرت و ثروت به چه جنایتهایی مرتکب شود. امام حسین(ع) با پاشیدن خون علیاصغر(ع) به آسمان در واقع بیان کردند که تنها خداوند است که مصیبتها و ظلم رواشده بر من را میبیند و مسیر الهی درواقع یعنی همین که انسان همه چیز خود را فدا کند و در این راه است که تحمل مشکلات آسان میشود. در چنین شرایطی که دشمنان ظلمهای بسیاری به امام و یاران و خانواده ایشان کردند، امام برای آنها از هیچ لطفی فروگذار نکردند.
انتهای پیام