دیواری از استخوانهای انسان پدیدار شده است، آن هم در زیر دیوار یک کلیسا! هدف از این دیواره استخوان چه چیز بوده است؟ قرنها پیش، درست مثل امروز، مردم اغلب میخواستند که در کلیسا یا نزدیک آن به خاک سپرده شوند و بسیاری از کلیساها گورستانهایی نزدیک یا در کنار خود دارند تا این خواسته پیروان خود را برآورده سازند. بنابراین روز به روز نیاز به گورستانهای بزرگتر به وجود میآمد و معمولا کلیساها گورستانهایی جدید میساختند. در هنگام ساخت و آماده سازی یکی از این گورستانها در کلیسای جامع بلژیک دیواری از استخوان کشف شده است که بسیار عجیب و سوال برانگیز بود. همراه ما در لست سکند باشید تا ببینیم داستان این دیوار استخوان ترسناک چیست!
این استخوان فقط از استخوان ران، ساق پا و تکههای جمجمه ساخته شدهاست و در حالی که برای بیشتر مردم موضوعی وحشتناک است، ولی متخصصان میگویند به آسانی می توان آن را توضیح داد.
دیوار کلیسای جامع سنت باوو در حال حاضر مورد بررسی و آزمایش قرار گرفته است، باستان شناسان میگویند این استخوانها به قرن ۱۵ ام مربوط میشوند، ولی دیوار کلیسا قرن ۱۷ یا ۱۸ ساخته شده است. آنها حدس میزنند که هنگام توسعه یا جابجایی گورستان قدیمی، سازندگان بخشی از استخوانها را جمع کرده و بدین صورت قرار دادهاند.
یکی از کارشناسان میگوید: «وقتی حیاط کلیسا را پاکسازی میکنید، اسکلتها را نمی توان دور انداخت. با توجه به این که مومنان به رستاخیز اعتقاد دارند، استخوانها مهمترین بخش در نظر گرفته میشدند. به همین دلیل است که برخی اوقات استخوانها را در جایی جمع میکردهاند. البته به جز این موارد، موارد دیگری نیز در اروپا و بخصوص انگلستان یافت شده است که اسکلتهایی کنار یک دیگر قرار داشتهاند. مثلا در یک نمونه ۴۰ اسکلت به صورتی پیدا شدند که دستهایشان به پشتشان بسته شده بود. برخی کارشناسان آنها را به بریتانیا در عصر آنگولاساکسونها یعنی قرنهای ۵ تا ۱۱ نسبت میدادند و بعضی نیز آنها را قربانیان جنگ داخلی انگلستان بین سالهای ۱۶۴۲ تا ۱۶۵۱ میدانند.
وقتی کشفیاتی مثل اکتشافات اخیر در بلژیک گزارش میشوند با وجود وحشتناک بودن منظره کشف شده، این مناظر برای دانشمندان و به خصوص باستان شناسان بسیار ارزشمند هستند و آنها به سادگی فرصت تحقیق و آزمایش در چنین سایتهای تاریخی را از دست نمیدهند. باستان شناسان از طریق مطالعه و آزمایش بر روی چنین اکتشافاتی در مورد گذشتگان اطلاعاتی مانند؛ فرهنگ مردم، مناسک آنها، شیوه زندگی و اتفاقات مربوط به مرگ و میر آنها را بدست آورند. بسیاری از این اکتشافات حاکی از این است که اجداد ما تفاوت چندانی با انسانهای امروزی نداشتهاند.
شهرهایی سفید که با برش ها و لایه های کاغذ ساخته شده اند! +تصاویر
هنرمندی ژاپنی به نام آیومی شیباتا هنر کاغذی ژاپن را برای ایجاد مجسمههای لایهای و سهبعدی به کار میگیرد. او با استفاده از دهها ( گاهی اوقات بیش از ۱۰۰) ورق کاغذ، کارهای هنری خود شامل مناظری پیچیده و جنگلهایی بسیار زیبا را میسازد. آثار او به صورت مجموعههای صنایع دستی گردآوریشده است و محافظی از شیشه نیز دارند که با تابش نور به داخل آن ردیفهای کاغذ روشن میشود و به نوعی بُعد و عمق سینمایی در آن ایجاد میشود. همراه ما در لست سکند باشید تا بیشتر با کارهای این هنرمند خوش ذوق ژاپنی آشنا شویم.
استفاده از کاغذ برای کارهای هنری چندین حُسن و مزیت دارد که از جمله آن میتوان به راحتی استفاده و کار، ارزان بودن و انعطاف پذیری بالا اشاره کرد. در زبان ژاپنی کلمه «کامی» به معنای خدا، روح و همچنین کاغذ است.
معمولا برای هنر کاغذی، لایهها و ورقهای کاغذ بدون استفاده از طرح مداد یا ابزار سنجشی دیگر و تنها با استفاده از دست و بصورت اندازههای چشمی بریده میشوند. فقط مواردی که هنرمند باید رعایت کند، تصویری ذهنی از ابعاد وتنظیمات کاغذ و شکلی است که قصد دارد ایجاد کند.
شیباتا درباره هنر خود میگوید:«من از تکنیک خاص خودم برای تشکر از کاغذ و اینکه با این هنر در زندگی متولد شدهام استفاده میکنم، و اعتقاد دارم که برش کاغذ ذهن و روح من را تطهیر میکند و از لحاظ روحی بسیار میتواند کمک کننده باشد.»
برای یک هنرمند، فرآیند و مراحل خلق اثر هنری نیز درست به اندازه نتیجه نهایی کار هنریش مهم است. کاغذ سفید بیانگر نور است و با قطع و برش آن رنگ و سایه ایجاد میشود. درواقع هنرمند از این طریق زندگی و روح جدیدی به کاغذ میدمد.
معمولا کارهای هنرمندان کاغذ به قدری کامل است که جزئیات زیادی را به دنیای مصنوعی کاغذ اضافه میکند. آثار شیباتا به قدری تحسین برانگیز است است که با استفاده از یک نقل قول ژاپنی میگویند، خدای خورشید این کارها را تماشا میکند.
این هنرمند امیدوار است که دنیای کاغذی ساخته شده توسط او بتواند، به عنوان ارتباط دهنده هم زیستی مردم با کامی (کاغذ) عمل کند. او میگوید امیدوار است و آرزو میکند که انسانهای بتوانند قدردان هر چیزی باشند که در زندگی از آنها حمایت میکند و ضمن همزیستی با کامی، ارزش کاغذ را فراموش نکنند. شبیاتا میگوید همواره با این تفکر در ذهن خود اقدام به برش کاغذ میکند.
شما تا به حال از کاغذ برای استفاده از کاری هنری استفاده کردهاید؟ اگر اینطور است، تجربه خود را با ما در میان بگذارید!
استفاده از تهدیدها و معرفی میراث بشری در فضای مجازی
به گزارش ایسنا، همزمان با ۱۸ آوریل (روز جهانی محوطهها و بناهای تاریخی)، علیاصغر مونسان – وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در پیامی درخواست کرد تا در روزهای کرونایی «شناخت بیشتر جهانیان از میراث مشترک بشری از طریق فضای مجازی» انجام شود.
به نقل از اداره کل روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در پیام تبریک مونسان برای این روز آمده است: «نامگذاری ۱۸ آوریل از سوی شورای بینالمللی بناها و محوطههای تاریخی(ایکوموس) به عنوان روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی و تعیین شعار راهبردی برای هر سال، تاکیدی بسیار مهم بر ضرورت توجه بیش از پیش جوامع بر میراث مشترک تاریخی است.
امسال نیز شعاری که به این مناسبت از سوی ایکوموس تحت عنوان «فرهنگ مشترک، میراث مشترک، مسئولیت مشترک» در نظر گرفته شده علاوه بر اینکه انطباقی کامل با نیاز این روزهای جهان دارد، بر وظیفه تمام ملتها در صیانت از داشتههای تاریخی تصریح میکند. تعلق میراث تاریخی به تمام بشریت، لزوم حفاظت آن از سوی همگان و تحقق صلح در سایه میراثفرهنگی، مضامین سهگانه موجود در شعار امسال ایکوموس است که بر بناها و محوطههای تاریخی بهعنوان یکی از قدرتمندترین بخش فرهنگ و هویت ملی و جهانی صحه میگذارد.
امسال روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی را در حالی گرامی میداریم که شرایطی کاملا متفاوت با سالهای پیشین را سپری میکنیم، شرایط خاصی که بالطبع مانع برگزاری هرگونه برنامه حضوری در بناها و محوطههای تاریخی ایران و بسیاری دیگر از سرزمینهای جهان است و در عین حال فرصتی برای تامل و شناخت بیشتر جهانیان از میراث مشترک بشری از طریق گستره پرظرفیت فضای مجازی است.
در چنین شرایطی، چه نیکوست از تحدیدها و تهدیدها، فرصت بسازیم و زمان و فراغت فراوان شهروندان خانهنشین را با بستههایی مفید از معرفی بناها و محوطههای تاریخی، به طریق اولی در بستر فضای مجازی و همچنین با بهرهگیری از ظرفیت سایر رسانهها، پربار و غنی کنیم.
وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ضمن تبریک این روز به تمام کارشناسان، استادان و پژوهشگران، دستاندرکاران، دوستداران و حامیان میراثفرهنگی، تلاش میکند تا با لحاظ کردن شعار «فرهنگ مشترک، میراث مشترک، مسئولیت مشترک»، در سال جاری با بهرهگیری حداکثری از ظرفیت همه آحاد جامعه به ویژه تشکلهای مردمنهاد، میراثبانان و انجمنهای میراثفرهنگی و تمام ذینفعان و ذیمدخلان این حوزه، وضعیت حفاظت و صیانت از بناها و محوطههای تاریخی را ارتقا بخشد و بهعنوان یک وظیفه ملی، جایگاه این ثروت تجدیدناپذیر را در کشور نهادینه کند.»
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تهران، پرهام جانفشان با بیان اینکه در این عملیاتِ کشف، نخست ۱۰ شیء از قاچاقچیان ضبط شد که برای تعیین قدمت و اصالت در اختیار اداره کل میراث فرهنگی استان تهران قرار گرفت، ادامه گفت: در این بررسی مشخص شد که چهار اثر دارای اصالت با قدمت دوره سلجوقی است و بقیه آثار عتیقه تقلبی هستند و قدمت و ارزش تاریخی ندارند اما با روشهای متداول توسط افراد سودجو به شکل آثار تاریخی درآمدهاند.
او تاکید کرد: ساماندهی و مستندنگاری از اشیای توقیفی از اقداماتی است که در سال ۹۹ انجام خواهد شد.
مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران از همه شهروندان خواست به عنوان یک میراثبان افتخاری رفتار و اقدامات مشکوک در نزدیکی بناها و محوطههای تاریخی را به یگان حفاظت و معاونت میراث فرهنگی استان تهران به شماره تماس ۸۸۹۱۳۴۱۰ و ۸۸۳۴۲۸۸۳ منعکس کنند.
پیشتر، در یازدهم اسفند سال گذشته نیز اعلام شد که مأموران کلانتری بهارستان دهها قطعه اشیای عتیقه مربوط به دوره اشکانیان را از یک سمساری در این محدوده کشف کردهاند که در جریان بازرسی از آن مغازه، ۲۶ عدد کاسه و بشقاب شکسته، ۹ عدد سرامیک کاسه و بشقاب، دو عدد بت گلی، هشت عدد مجسمه طرح تیران سفالی، پنج عدد آبخوری سفالی، پنج عدد بشقاب مفرغ، نیمتنه مجسمه نقره، سرمهدادن مفرغی با پایه، دو عدد قاب کوچه (جای دعا)، دسته ظرف مفرغی، هفت عدد موبند مفرغی، سه عدد دستبند مفرغ، ظروف مفرغی و طلسم مفرغی خطدار کشف و ضبط شد و فروشنده آن اشیا در جریان بازجوییهایش مدعی شد اجناس را از فردی ناشناس خریداری کرده است.
به گزارش ایسنا، هرساله و به مناسبت روز جهانی محوطهها و بناهای تاریخی، ایکوموس شعاری را برای جشنها و فعالیتهای سازماندهیشده از سوی کمیتهها، اعضا و شرکای این نهاد مشورتی یونسکو در رابطه با میراث جهانی درنظر میگیرد که امسال بر اساس شرایط بهوجودآمده در سراسر جهان و به دلیل بحران شیوع ویروس کرونا، شعار “فرهنگ مشترک، میراث مشترک و مسوولیت مشترک” به عنوان بیانی از وحدت جهانی در مواجهه با این بحران بهداشتی مطرح شد.
از سوی دیگر، ایکوموس جهانی با توجه به شیوع جهانی ویروس کرونا در کشورهای مختلف، همه را به جشن گرفتن روز جهانی محوطهها و بناهای تاریخی بر اساس دستورالعملهای محلی و ملی دعوت کرد تا امنیت و سلامت همه تضمین شود. از جمله فعالیتهای مجازی که متولیان میراث فرهنگی و تاریخی در سراسر دنیا میتوانند برگزار کنند، کنفرانسها و میزگردهای آنلاین، وبینارها، سخنرانیهای آنلاین، ارائه پوستر، مصاحبههای اینترنتی و ایجاد کمپین در شبکههای اجتماعی است.
متولیان میراث فرهنگی کشور نیز برای جلوگیری از انتقال زنجیره کرونا تصمیم گرفتند تا مراسم روز جهانی «محوطهها و بناهای تاریخی» را به صورت مجازی و پخش زنده از سایت آپارات برگزار کنند.
به گزارش ایسنا، در حالی که معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی میگوید که «به عنوان نماینده وزارتخانه در حوزه میراث فرهنگی درخواست ما از مردم در جریان قرار دادن متولیان این دستگاه است تا اقدامات مورد نیاز برای جلوگیری از هر نوع تخریبی انجام شود» اما برخی از فعالان میراثی که خود را جزء همین مردم میدانند، میگویند «نه تنها در طول بیش از یک ماه گذشته اخبار و هشدارهای مختلفی را از فعالیت برخی سودجویان در محوطههای تاریخی به گوش متولیان میراثی رساندهاند و هنوز هیچ واکنشی از سوی مسوولان انجام نشده، بلکه در طول دستکم چند سال گذشته نیز این اطلاعرسانیها انجام شده و همچنان فعالان میراثی و مردم با کمترین واکنشی مواجه شدهاند.»
در طول دو ماه گذشته فعالان میراث فرهنگی و برخی مردم از نقاط مختلف کشور در تماس با رسانههای مختلف از تعدی، تجاوز و تخریبِ آثار تاریخی کشور خبر دادهاند؛ از تخریب بخشهایی از قلعه سلجوقی در آران و بیدگل گرفته تا لودری که سراغ محوطه جوبجی رفت که تپههای شنی را صاف کند و کشاورزانی که برای آب زمینهای کشاورزیشان بدون توجه به میراث فرهنگی، دستگاههای حفر چاه را عرصه نقش رستم جلو بردند.
سیاوش آریا – فعال میراث فرهنگی استان فارس – در گفتوگو با ایسنا، به صحبتهای طالبیان – معاون میراث فرهنگی کشور – واکنش نشان میدهد و با بیان نمونههایی از پیگیریهایی که خود برای جلوگیری از تخریب بیشتر آثار تاریخی چه در استان فارس و چه در استانهای دیگر داشته به بیتوجهیهایی که گاهی اوقات توسط میراث فرهنگی نسبت به هشدارهای فعالان میراثی میشود، اعتراض دارد.
نقش برجسته برمدلک و آسیبها و ترکهایی که به این اثر تاریخی وارد شده است
آسیبهای جدی به سنگنگارههای ساسانی «بَرمدلَک»
او سنگنگارههای ساسانی «بَرمدِلَک» در شهرستان شیراز را جزء آثارِ تاریخی میداند که وضعیت نه چندان خوبشان در طول سالهای گذشته چندین بار هشدار داده شده، از ترکهایی که در گذشته روی آنها ایجاد شده و امروز گسترش پیدا کرده تا آسیبهای جدی که به میراث ساسانیان وارد شده است و تاکید میکند: محوطه تاریخی فرهنگی و طبیعی «بَرمدِلک» شیراز با چالشهای فراوانی دست و پنجه نرم میکند. بیش از یک دهه است که این محوطه تاریخی که سالهاست دامداران و عشایران از آن عبور میکنند محلِ دپو زبالهها و پَسماندهای ساختمانی (نخالهها) در نقاط مختلفِ این محوطه باستانی شده است
او یادگارینویسی با رنگ و خَراش با اَشیای نوکتیز روی نقشبرجستههای ساسانی و پرتاب تیر توسط برخی از بومیان و بیتوجهی میراث فرهنگی نسبت به این محوطه تاریخی را از دیگر مشکلات آن میداند و ادامه میدهد: وزارت میراث فرهنگی به بهانههای تکراری نبود بودجه و کمبود نیرو، محوطه باستانی برمدلک را به حال خود رها کرده و به سادگی از کنار آن گذشته است.
با این وجود آریا بدترین چالش این روزهای محوطه باستانی «بَرمدِلک» شیراز در دو سه سال گذشته را فعالیتِ معدن شِن و ماسه در حریم کوهی و چشمانداز (منظر) آن میداند و میگوید: این اقدام بدون مجوز و استعلام از وزارتخانه میراث فرهنگی انجام شده است. انفجارهای پی در پی در کوه، لرزه بر اَندام این محوطه انداخته است. همچنین گُسلها و شکافهای بین سنگنگارهها، به خصوص دو سنگنگاره بهرام دوم و شاهپور یکم ساسانی بیشتر شده است که قطعا باید به دنبالِ وضعیتِ فعالیتِ معدن شن و ماسه پیشگیری شود.
او با اشاره به بیشتر شدن ترکهای روی نقشبرجسته صحنه ازدواج بهرام دوم و در بخش دستهای شهبانوی او و حتی جدا شدن تکهای از سنگِ دست وی، علت این اتفاق را احتمالا به تاثیرات معدن شن و ماسه مربوط میداند.
انبوه نخالههای ساختمانی و زباله در عرصه و حریم قلعه ابونصر
دستبرد سوداگران به قصرِ اَبونصر همچنان ادامه دارد
این فعال میراث فرهنگی استان فارس در ادامه همچنین به دستاندازیهای قاچاقچیان آثار تاریخی و فرهنگی به بهانه کشفِ گنج از کاخِ «قَصرِ اَبونَصر» اشاره میکند و میگوید: کاخ – دژ قَصرابونصر (نخستین اثر تاریخی ثبت ملیشده در استان) در خطر آسیب دیدن از سمت قاچاقچیان آثار تاریخی است. این آسیبها را از یک دهه گذشته تا امروز و به صورت مستمر میتوان به چشم دید.
او با اشاره به لزوم در خانه ماندن مردم در شرایط کنونی و برای قطع زنجیره انتقال کروناویروس، ادامه میدهد: در این شرایط برخی سودجویان از فرصت بهدستآمده استفاده میکنند و به دور از چشم یگان حفاظت وزارت میراث فرهنگی و مسوولانی که درگیر بیماری و خدماترسانی به مردم هستند سراغ فکر خیالاَنگیز یافتن گنج میروند.
حفاریهای غیرمجاز روی عرصه قلعه که به مرور نیز در حال گسترش است
او اما گسترش زمینهای کشاورزی در اطراف این محوطه تاریخی و چرای گوسفندان روی عرصه این محوطهی تاریخی را از دیگر مشکلات همیشگی این محوطه تاریخی ۲۰۰۰ ساله در استان فارس میداند و ادامه میدهد: یادگارینویسی با رنگ روی سنگها و دیوارهای دفاعی دژ که دیگر چیزی از آن باقی نمانده نیز وضعیت این محوطه تاریخی را بدتر کرده است. ریختن اَنبوه پسماندهای ساختمانی (نخاله) و زبالههای خانگی در ورودی این محوطه تاریخی توسط ساکنان بومی صحنه بدتری را ایجاد کرده است که حتی بوی بد آن محوطه، گردشگران کمی را که برای بازدید از این محوطه میآمدند نیز فراری میدهد.
حضور جوانان و افراد در اطراف محوطه تاریخی ابونصر در شرایط کرونایی
آریا با اشاره به حضور افراد ولگرد و معتاد در این محوطه تاریخی از یک سو و مطرح کردنِ نبود بودجه و نیروی انسانی برای حفاظت از این محوطه تاریخی از سوی دیگر، اظهار میکند: فعالان میراث فرهنگی و مردم چه در گذشته و چه در شرایط امروزی دنیا، تا کنون تلاش کردهاند پاسدار و نگهبان یادگارهای گذشتگانِ خود باشند، اما شاید بهتر باشد «حفاظت از میراث فرهنگی و محیط زیست» به صورت مستقیم وارد سیستم آموزش و پرورش کشور شود تا رفتار با این میراث از کودکی در بین مردم جا بیفتد.
دورتادور محوطه ابونصر را زمینهای کشاورزی پر کردهاند
به گزارش خبرنگار مهر، قرار است پس از راه اندازی اینترنت هفت موزه در تهران، همه موزههای کشور دارای اینترنت رایگان شوند در فاز اول موزههای میدان مشق تهران شامل موزه ایران باستان، موزه ملک، موزه سفال و آبگینه، موزه دوران اسلامی، موزه علم و فناوری، موزه ارتباطات دارای اینترنت شدهاند اینترنت موزه انقلاب و دفاع مقدس نیز همین روزها وصل خواهد شد.
در همین فاز اول و تا یک ماه آینده موزههای تهران و در فاز بعدی موزههای کشور به اینترنت سراسری متصل خواهند شد. این موزهها میتوانند با استفاده از اینترنت رایگان از فناوریهای روز مانند QR یا اینترنت اشیا و یا پادکست، ویدئو و هر آنچه که به شکل جدیدی میتواند در معرفی موزهها و جذب مخاطب کمک کند، دست پیدا کنند.
استفاده از تکنولوژیهای روز منوط به این است که موزههای ایران اینترنت با سرعت و مناسبی را داشته باشند. وزارت ارتباطات در نظر دارد تا اینترنت موزهای را بدون هزینه و محدودیت برای همه موزهها ایجاد کند تا هم موزهها داران به آن دسترسی داشته باشند و هم مخاطبان موزهها. بنابراین همه موزههای دولتی و حتی موزههای خصوصی میتوانند درخواست شأن را به وزارت ارتباطات ارائه کنند.
این ایده از آنجا شکل گرفت که در روزهای تعطیلی ناشی از شیوع ویروس کرونا، موزههای کشور، بسیاری از بازدیدکنندگان خود را از دست دادند. موزه داران به این نتیجه رسیدند که تا کنون این مراکز گردشگری و تاریخی در استفاده از فناوریها و تکنولوژیهای جدید عقب ماندهاند. درحالی که موزههای کشورهای دیگر در این زمینه موفق عمل کرده و حتی در دوران قرنطینه و یا تعطیلی موزهها، بازدیدکنندگان مجازی خود را همچنان داشتند.
دکتر «آزاده کاظمینیا» ـ استاد گردشگری و عضو هیات علمی دانشگاه گیلان ـ در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده، نگاهی به بحران گردشگری در ایران به دنبال شیوع ویروس کرونا و اثر تصمیمهای گرفتهشده بر تشدید اوضاع داشته است. او در عین حال، سیاستهای برخی کشورها از جمله «هلند» در حمایت از صنعت گردشگری آسیبدیده از ویروس کرونا را مرور کرده تا دستمایه ایدهها و راهکارهای تازه برای صنعت گردشگری ایران باشد که به پیشبینی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در آستانه بیکاری بزرگی قرار گرفته است.
این استاد دانشگاه نوشته است: «یکی از صنایعی که با شیوع ویروس کرونا دچار ضرری هنگفت شده، صنعت گردشگری است. تامینکنندگان خدمات گردشگری مانند هتلها و ایرلاینها به علاوه تورگردانها و آژانسهای خدمات مسافرتی، خدماتی را فروختهاند که امکان عرضه آن با در نظر گرفتن شرایط موجود وجود ندارد. این مساله از دو جهت برای این بنگاهها آسیبزا است؛ اولاً این بنگاهها با خیل مشتریانی مواجهند که وجوه پرداختشده بابت خدمات را مطالبه میکنند. ثانیاً، این بنگاهها تعطیل شده و درآمد جاری خود را از دست دادهاند. به بیان دیگر، از یک سو با بدهی قابل توجه مواجه شده و از سوی دیگر (تا زمانی نامعلوم) درآمدی برای پرداخت بدهی ندارند. به این موارد باید ملاحظات مرتبط با ماهیت فصلی صنعت گردشگری را نیز افزود.
غالب بنگاههای گردشگری بخش قابل توجهی از درآمد خود را از فروش خدمات مرتبط با گردشگری در تعطیلات نوروز و فصل تابستان کسب میکنند و در مابقی اوقات سال مشتری چندانی ندارند. این به این معنا است که مقدار قابل توجهی رزرواسیون برای این مقطع زمانی صورت گرفته و بازپرداخت وجوه مشتریان عملاً نیازمند حجم قابل توجهی نقدینگی است.
وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بدون توجه به وضعیت فعلی صنعت گردشگری، بنگاههای فعال در این عرصه را ملزم به بازپرداخت هزینههای اخذشده از مسافران کرده است. تصمیمی که آژانسهای خدمات مسافرتی را که در خط مقدم تماس با مشتریان هستند، تحت فشار مضاعف از سوی مشتریان، سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تعزیرات برای بازپرداخت وجوه اخذشده از مسافران قرار داده است. این درحالی است که مبالغ دریافتشده از گردشگران به تورگردانها و تامینکنندگان خدمات (مانند هتلها و ایرلاینها) پرداخت شده و مادامی که آنها این وجوه را عودت نکنند، امکان پرداخت آن به مشتری وجود ندارد و با توجه به آنکه بسیاری از این تامینکنندگان خارج از ایران بوده و به قوانین ایران پایبند نیستند، این امر عملاً امکانپذیر نیست.
به نظر میرسد تصمیم وزارت گردشگری بدون در نظر گرفتن جوانب متعدد و عواقب بعدی آن اتخاذ شده و لازم است به جای یکجانبهنگری و اتخاذ تصمیماتی که عواقب آن میتواند برای مدتها دامن صنعت رنجور گردشگری کشور را بگیرد، با تشریک مساعی و نگاهی جامع، به این امر توجه کنیم که شیوع این ویروس در کنترل هیچکس نبوده و همه افراد جامعه برای مواجهه با آن مسؤول هستند.
ناگفته نماند که معاونت گردشگری در تلاش برای کاهش مشکلات فوقالذکر، به دنبال ارائه بستهای حمایتی به فعالان گردشگری است، بستهای شامل بخشودگیهای مالیاتی، تعویق سهماهه بازپرداخت اقساط تسهیلات بانکی و حق بیمه کارفرمایی و پرداخت قبوض آب و برق و اشکالی از وامها. اگرچه این بسته میتواند کمککننده باشد، اما اولاً این راهکار بار مالی فراوانی را به دولت تحمیل میکند، ثانیاً میزان این کمکها در قیاس با ضررهای ناشی از بحران ناچیز بوده و نمیتواند به طور اثربخشی از عواقب بحران جاری جلوگیری کند.
از آن گذشته، به نظر میرسد چندان منطقی نباشد که با تصمیمی نادرست و شتابزده این بنگاهها را به افلاس و احتضار کشانده و بعد در تلاش برای احیای آنها دست به دامن خزانه دولت شویم. در نتیجه بهتر است دولت به جای تمایل به حل یکتنه تمام مشکلات ناشی از بحران، بستری فراهم آورد که طرفهای درگیر در مساله، به طور پایدار و مسؤولانه، هر یک سهمی در حل مشکل مورد نظر به عهده گیرند و در صورتی که منابع مالی برای کمک به بنگاههای گردشگری وجود دارد، این منابع به طور اثربخشتری مصرف شوند.
با توجه به آنکه شیوع ویروس کرونا مسالهای جهانی بوده و تمام فعالان صنعت گردشگری در سطح جهان درگیر مسائل بهوجود آمده بوده و همگی به دنبال راهکارهایی با کمترین آسیب و عوارض جانبی هستند، میتوان از تجربیات موثر دیگر کشورها در مقابله با این مساله بهره گرفت. در این یادداشت نگارنده به سیاست اتخاذشده در کشور هلند در مواجهه با این مساله اشاره کرده و سپس تلاش میکند تا با در نظر گرفتن مشخصات ساختاری صنعت گردشگردی در ایران، پیشنهاداتی ارائه کند.
در هلند سازمان آژانسهای مسافرتی هلند (ANVR) با همکاری صندوق ضمانت سفر (SGR) و موافقت سازمان حمایت از حقوق مصرفکنندگان و سازمان امور اقتصادی این کشور، مقرر کردهاند که تورگردانها به جای بازپرداخت مبالغ دریافتشده از گردشگران برای سفرهای رزروشده (چیزی که از عهده این بنگاهها خارج است)، رسیدهای تضمینشدهای با نام «رسید کرونا» و به اندازه مبلغ سفر خریداریشده صادر و به مشتریان ارائه کنند. این رسیدها به مشتری این امکان را میدهد که سفر مورد نظر را به زمانی در آینده (البته تا یک سال آینده) موکول کنند و یا معادل رقم رسید مذکور سفر دیگری خریداری کنند. سفری که در آینده خریداری میشود اگر از مبلغ رسید کرونا بیشتر باشد مابهالتفاوت از مسافر دریافت میشود و اگر کمتر باشد مابهالتفاوت از سوی تورگردان به مسافر پرداخت میشود و یا اینکه برای سفر دیگری هزینه میشود.
مسافرانی که به دریافت وجه خود داشته اصرار باشند، نیز باید پول خود را دریافت کنند اما نه در زمانی کمتر از شش ماه آینده.
توجه داشته باشید که طبق قوانین کشور هلند در حالت عادی هر زمان که فرد مایل به لغو سفر خود باشد، بنگاه موظف به پرداخت پول مشتری به صورت نقد است، اما این قانون در حالت بحرانی کنونی به اجرا درنیامده و افرادی که به دریافت پول خود اصرار داشته باشند باید حداقل شش ماه صبر کنند.
بدیهی است که بودجه سفر عموماً از محل بودجه مازاد خانوارها تامین میشود و خریداران سفر به واسطه مبلغ پرداختشده در مضیقه نبوده و دچار عسر و حرج نمیشوند، بنابراین بازپرداخت باتاخیر وجوه، تاثیر پررنگی در زندگی آنها نخواهد داشت. با این راهکار بنگاههای گردشگری شانس بقا یافته و گردشگران نیز امکان انجام سفر در آینده را پیدا خواهند کرد.
به منظور جلوگیری از تضییع حقوق مسافران، صندوق ضمانت سفر (SGR) پایبندی تورگردانها به تعهدات ناشی از «رسید کرونا» را تضمین میکند. اگر چه به طور عادی این صندوق مسؤول بازپرداخت وجوه مرتبط با کنسلی مسافرتها نبوده و این موضوع به عهده خود تورگردانها و آژانسها است، اما در شرایط فعلی بحران کرونا، این صندوق به مثابه بیمهای برای حفظ حقوق مسافران و تضمین بازپرداخت وجوه به ایشان عمل میکند.
چیزی مشابه این سیاست در ایتالیا نیز اتفاق افتاده است. بسیاری از هتلها و تورگردانها مبالغ مربوط به رزرواسیونها را به صورت نوعی اعتبار به حساب مسافران منظور کرده و با صدور رسیدهایی به آنها شانس به تعویق انداختن سفر خود را میدهند. تجربه این هتلها حاکی از آن است که مسافران از این پیشنهاد استقبال کردهاند.
تفاوت تجربه ایتالیا با هلند در این است که در این کشور مرجع مشخصی شیوه جدید را اعمال نکرده و در این خلأ نهادی، خود جامعه هتلداران راساً اقدام به رایزنی و در واقع چانهزنی با سایتهای رزرواسیون سفر مانند booking.com و توزیعکنندگان عمدهای مانند OAT برای جلب همکاری آنها کردهاند.
به نظر میرسد سیاست اتخاذشده در هلند در زمینه صدور «رسید کرونا» از سوی تورگردانها، به خوبی برای حل مشکل بهوجودآمده در ایران قابل اقتباس است.
در خصوص امکان تضمین انجام تعهدات از سوی تورگردانها و دیگر بنگاهها نیز به نظر میرسد در ایران شرایط نهادی و ساختاری چیزی مابین وضعیت فعالان گردشگری در هلند و ایتالیا باشد. علیرغم اینکه صندوق یا بیمهای مشخص برای تضمین تعهدات تامینکنندگان، آژانسها و تورگردانها وجود ندارد، اما دولت امکان تشکیل چنین ضمانتی را میتواند داشته باشد، به این معنی که منابع مالی درنظر گرفتهشده برای پرداخت وامهای کمبهره به فعالان صنعت گردشگری را میتواند در قالب صندوق ضمانتی تجمیع کرده و به مثابه تضمینی برای عمل بنگاهها به تعهدات کرونایی خود به مشتریان (در انتهای مهلت زمانی بازپرداخت وجوه به مشتریان) اعمال کند.
این کار از دو جنبه میتواند اثربخش باشد؛ نخست اینکه از تزریق بیشتر پول نقد به بازار جلوگیری میکند و دوم اینکه باعث میشود هر دو طرف در حل مشکل مشارکت داشته باشند و در نهایت از ورشستگی و نابودی بنگاههای گردشگری جلوگیری میکند. به علاوه با توجه به محیط کسب و کار پرریسک بازار گردشگری در ایران، پایهگذاری چنین صندوق ضمانتی میتواند سنگ بنایی برای شکلگیری نوعی بیمه برای حفاظت از فعالان صنعت گردشگری در مقابل دیگر انواع ریسکهای احتمالی باشد. این صندوق میتواند با بهکارگیری نوعی استراتژی پولینگ (pooling) از محل سپرده خود بنگاههای گردشگری و کمک مالی دولت شکل بگیرد.»
زیارتگاه پیرنارکی کجاست؟
زیارتگاه پیرنارکی تیجنگ بین دره زنجیر و دره گیگون قرار دارد که از سه طرف با کوه محصور شده است. زیارتگاه پیر نارکی در اصل محل گردهمایی و نیایشگاه زرتشتیان است در آن چشمه آبی و درختان زیادی وجود دارد.
هر ساله گردشگران زیادی به این منطقه میآیند و به همین دلیل، زرتشتیان اتاقهای خشتی فراوانی به نام «خیله» و به سبک معماری سنتی برای اسکان زائران ساخته اند تا بتوانند در آن جا اقامت داشته باشند و خستگی راه را به در کنند.
گردشگران و مسافرانی که به شهرستانهای یزد سفر میکنند، یکی از مقصدهای گردشگری خود را بازدید از پیرنارکی قرار میدهند و در ایام تعطیلات این محل مملو از علاقهمندان به سیر و سیاحت و گردشگری مذهبی است.
تاریخچه پیر نارکی:
در ۵۸ کیلومتری شهر یزد و در دامنه کوه نارکی زیارتگاهی وجود دارد که بر اساس باورهای مختلف پناهگاهی برای زربانو یا همان نازبانو از شاهزادگان یزد و عروس پادشاه پارس در زمان حمله تازیان به ایران بوده است.
در زمان حمله پارسیان به ایران، زربانو از پارس به یزد که مرکز حمله دشمنان بوده میگریزد، اما درمییابد که یزد نیز مورد حمله قرار گرفته، بنابراین به کوهی در “دره زنجیر” رسیده و در خواست تا در کوه پناه بگیرد، اما کوه او را در پناه خود نپذیرفت و به همین دلیل زرتشتیان تا این زمان نیز به این کوه سنگ میزنند.
در آن هنگام مردی نیز با چارپای خود از آن مسیر میگذشته، اما او نیز به درخواست نازبانو برای یاری به وی توجهی نمیکند و این شاهزاده یزدی به کوه “گیگون” میرود و از کوه گذر میکند و در دامنه کوه نارکی درخواست یاری از پروردگار میکند.
در این هنگام کوه وی را در خود پناه میدهد و از آنجا چشمهای در خشکی روان میشود. شب هنگام مسافری خسته که از آنجا گذر میکرده، در آن جایگاه استراحتی میکند، به خواب رفته و در خواب نازبانو به وی سفارش میکند که زیارتگاهی را در آنجا بنا دهد.
زرتشتیان در این روز که مصادف با زمان پناه دادن کوه به زربانو است در این جایگاه گردهم میآیند و به اوستا خوانی و شادی میپردازند.
بنای زیارتگاه پیرنارکی:
ساختمان این زیارتگاه شامل اتاقی نسبتا بزرگ است که دور تا دور آن را صُفههایی نیمکت مانند فرا گرفته اند تا محل نشیمنی برای زیارت کنندگان باشد. بر دیوارهای این اتاق، انواع قاب عکس زرتشت خودنمایی میکند و در وسط اتاق نیز یک میز گرد سنگی قرار دارد که آتش همیشه روشن اهورایی را در دل خود حفظ کرده است.
در بیرون از این اتاق، سبدی از سرپوشهای سفید قرار داده شده که زوّار به رسم احترام و قبل از ورود به زیارتگاه، بر سر میگذارند و همچنین مکانی برای شستشوی دست و صورت نیز در این قسمت، در نظر گرفته شده است. اداره و سرپرستی زیارتگاه پیر نارکی به وسیله بهروز جراح و انجمن زرتشتیان کوچه بیوک انجام میشود.
آدرس زیارتگاه پیر نارکی:
آدرس: یزد، ۲۰ کیلومتری شمال غربی مهریز، دامنه کوه غربی تیجنگ، نزدیک دره زنجیر، زیارتگاه پیر نارکی مهریز
به گزارش ایسنا به نقل از فوربس، با وجود از بین رفتن بخشی از جاذبههای گردشگری این منطقه، همچنان اتاق کنترل رآکتور چهارم نیروگاه هستهای، نیروگاه برق و شهر خالی از سکنه «پریپیات» بدون صدمه باقی ماندهاند.
این مجموعه آتشسوزیها که بخش اول آن در چهارم آوریل رخ داد، به طور چشمگیری پس از باران سنگین چهارم آوریل مهار شد.
«سرهی میرنی» مدیر تحقیقات و توسعه «تور چرنوبیل» بیان کرد: «ما یکسوم (جاذبههای گردشگری) را از دست دادیم، اما بخشهای از دسترفته مهمترین قسمتهای این منطقه محسوب نمیشوند.»
به گفته مقامات، بیش از ۵۰۰ آتشنشان، ۱۲۴ ماشین آتشنشانی و چندین هلیکوپتر تا روز سهشنبه برای مهار آتش در این منطقه مشغول فعالیت بودند.
به گفته «میرنی»، چندین روستای خالی از سکنه در ۳۰ کیلومتری منطقه انزوای «چرنوبیل» کاملا در آتش سوخته شدهاند. او مهمترین بخش نابودشده در جریان آتشسوزی را یک کمپ شوروی سابق که شامل چندین کلبه چوبی میشد عنوان کرد.
پس از آنکه چهارمین رآکتور «چرنوبیل» در جریان یک آزمایش شبیهسازی منفجر شد و حجم بالایی از آلایندههای هستهای را در بخشی از اروپا پراکنده کرد از «فاجعه چرنوبیل» به عنوان بدترین فاجعه هستهای جهان یاد میشود.
منطقه اطراف این نیروگاه از سال ۲۰۱۱ به جاذبه گردشگری تبدیل شد و پس از پخش مینیسریال «چرنوبیل» از شبکه «اپ بی او» مورد استقبال بیشتری قرار گرفت.
با توجه به اطلاعات منتشرشده توسط «آژانس مدیریت منطقه انزوا»، سال گذشته ۱۲۴ هزار نفر از «چرنوبیل» بازدید کردند.