برچسب: گردشگر

«سیدرضا بهادری» در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با اشاره به وجود ظرفیت‌های قابل توجه یزد برای رونق گردشگری این شهر در فصل کم گردشگر زمستان، اظهار می‌کند: یزد با وجود محرومیت از جاذبه‌هایی مانند زمستان پر برف و گردشگری برف، دارای جاذبه‌های ارزشمندی مانند کویر است که در اکثر روزهای زمستان به علت متعادل بودن هوا در روزهنگام قابل استفاده است.

وی آسمان یزد را نیز جاذبه‌ای کم نظیر در ایران و حتی دنیا برمی‌شمارد و می‌گوید: آسمان کویر یزد ظرفیت مغتنمی برای رصد ستارگان و نجوم و رونق این نوع گردشگری دارد و وجود کاروانسراهایی که در حال حاضر در بیابان‌ها و مجاورت کویر ایجاد شده‌اند، زیرساخت آماده‌ای را برای یزد در این زمینه فراهم کرده‎‌اند.

این فعال گردشگری استان در ادامه با بیان این که گردشگری نیازمند تعامل همه جانبه تمام ارگان‌ها به خصوص بخش‌های مربوط به گردشگری است، تصریح می‌کند: باید هتل‌ها، راهنمایان تور، آژانس‌های گردشگری و فعالان حوزه صنایع‌دستی به عنوان اصلی‌ترین بخش‌های صنعت گردشگری، باید در فصولی مانند زمستان علاوه بر برگزاری رویدادهای گردشگری، تخفیفاتی را به گردشگران اختصاص دهند و بسته‌هایی را برای گردشگران تهیه کنند.

وی با اشاره به برگزاری رویدادهای ملی و مذهبی در یزد، تصریح می‌کند: جشن‌هایی با پیشینه‌ی ایرانی مانند جشن سده در بهمن ماه، از جاذبه‌های مهم یزدی‌ها با برخورداری از فرهنگ زندگی مسالمت‌آمیز است که همواره  منجر به افزایش چشمگیر ظرفیت یک هفته‌ای هتل‌های یزد می‌شد ولی به علت برخی مشکلات، این ظرفیت در حال از دست رفتن است.

تاثیر جشن‌هایی مانند نوروز و یلدا و مراسم‌های مذهبی مانند محرم در رونق گردشگری یزد، امری اثبات شده است اما مراسم‌های ملی و مذهبی متعدد دیگری در یزد وجود دارد که می‎توانند رویدادهای گردشگری مختلفی را رقم بزنند.وی با تاکید بر لزوم همت همه دستگاه‌ها در برگزاری رویدادهای گردشگری، می‌گوید: تاثیر جشن‌هایی مانند نوروز، یلدا و مراسم‌های مذهبی مانند محرم، در رونق گردشگری یزد امری ثابت شده است اما این موارد تنها مراسم‌های ایرانیان نیستند و مراسم‌های ملی و مذهبی متعدد دیگری در سراسر کشورمان از جمله یزد وجود دارد که می‎توانند در هر ماه رویدادی گردشگری را رقم بزنند.

مسئول کمیته گردشگری پایدار استانئ در ادامه پیوند گردشگری و کشاورزی را از دیگر ظرفیت‌های یزد در این حوزه عنوان می‌کند و می‌گوید: جشنواره‌های زعفران، انار، بز ندوشن و جشنواره‌های مشابه که به میزبانی هر شهرستان و روستای استان بعضاً در سطح ملی نیز برگزار می‎‌شود، ظرفیت مهم دیگر یزد در حوزه گردشگری است.

وی از جایگاه قابل توجه یزد در حوزه فعالیت‌های دانش‌بنیان نیز یاد می‌کند و می‌گوید: یزد با تمرکز بر حوزه استارتاپ‌های گردشگری و همچنین فضای مجازی می‌تواند در رونق گردشگری خود به ویژه در فصول کم گردشگری مانند زمستان، تغییر و تحولات قابل توجهی ایجاد کند.

بهادری با اشاره به تعامل کمیته‌های متعدد تشکیل شده در اداره کل میراث فرهنگی یزد، خاطرنشان می‌کند: برای اولین بار در کشور به تازگی حدود ۱۵ کمیته تخصصی گردشگری شکل گرفته در استان یزد، دور هم جمع شدند و برنامه‌ریزی‌های متعددی را در این زمینه انجام دادند که این رویداد می‎تواند الگویی برای صنعت گردشگری باشد.

وی با اشاره به تاثیر اجرای دوباره طرح همیار گردشگر با همکاری اداره کل آموزش و پرورش، توجه به تمام ظرفیت‌های بومی و محلی استان مانند غذاها، رویدادها و ظرفیت هنری جوانان استان در گردشگری یزد را خواستار می‌شود و می‌گوید: باید کمیته‌های گردشگری با ارتباط و تعامل با یکدیگر، ظرفیت گردشگری داخلی برای یزدی‌ها را نیز رونق ببخشند و برنامه‌ها و طرح‌هایی را نیز در این رابطه تدوین کنند.

این عضو هیات علمی دانشگاه در پایان با تاکید بر پتانسیل‌های اشتغالزایی گردشگری و ظرفیت‌های موجود در این زمینه تصریح می‌کند: باید با تعامل و همدلی سازنده بین همه ذی‌نفعان گردشگری، ظرفیت‌های اشتغالزایی این صنعت، قابل بهره‌برداری شود.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، رییس هیات مدیره انجمن صنفی دفاتر مسافرت هوایی و جهانگردی ایران ـ در نامه‌ای خطاب به علی‌اصغر مونسان ـ وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ نوشته بود: «همانطور که مستحضرید، در شرایط فعلی کشور با توجه به شرایط خاص منطقه و کنسلی گسترده تورهای ورودی و به دنبال آن احتمال بروز ضرر و زیان مالی دفاتر و آژانس‌های هواپیمایی فعال در زمینه ورود گردشگر به ایران، وجود دارد. خواهشمند است دستور فرمایید به منظور جلوگیری از خسارات احتمالی دفاتر و آژانس‌های فعال در حوزه تورهای ورودی، هماهنگی‌های لازم را با نهادهای ذی‌ربط و خصوصا جامعه آژانس‌های فعال در حوزه تورهای ورودی، نهادهای ذی‌ربط و خصوصا جامعه هتل‌داران برای همکاری در لحظات «فورس ماژور» مبذول کنند. »

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که معتقد است اتفاقات اخیر «ضربه‌ی بزرگی به گردشگری وارد کرده» هنوز به این درخواست پاسخی نداده است اما ولی تیموری ـ معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ـ به این درخواست واکنش نشان داده و گفته است: شرایط فورس‌ماژور کاملاً تبیین‌شده و تعریف دارد. با اعلام من که نمی‌شود گفت در این شرایط هستیم یا نه! طی سال‌های همکاری این موضوع در مراکز گردشگری، دفاتر مسافرتی و هتل‌ها پیش‌بینی شده و همه آن را رعایت کرده‌اند. پس اگر شرایط فورس‌ماژور طبق تعاریف حاکم باشد، قطعاً این همکاری‌ها اتفاق خواهد افتاد و لازم به گفتن نیست.

معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی و گردشگری درباره لغو پروازهای خارجی نیز اظهار کرده است: پروازها کنسل شده‌اند، پس سازمان هواپیمایی حالت فورس ماژور را برای بلیت‌ها در نظر می‌گیرد. طبیعتاً پس از آن به محض اعلام سازمان هواپیمایی مبنی بر لغو پروازها، هتل‌ها هم صددرصد همکاری‌های لازم را خواهند کرد، چون این موضوع در قراردادهای جامعه تورگردانان و هتل‌ها آمده است.

جمشید حمزه‌زاده ـ رییس جامعه هتلداران ایران ـ نیز پس از اجماع با هیات مدیره این جامعه درباره درخواست مطرح شده به ایسنا گفت: ما شرایط فورس‌ماژور را قبول نداریم. این شرایط تعریف خود را دارد، اگر رسما اعلام کنند و مراحل قانونی آن طی شود، هتلداران نیز به رعایت آن ملزم خواهند شد.

وی اضافه کرد: به هر حال ما هتلداران را تشویق می‌کنیم با ابطال رزروها همکاری داشته باشند و علاقمندیم همکاری با آژانس‌ها ادامه داشته باشد.

او با اشاره به ضررهای وارده به هتل‌ها به خاطر حجم رزروهای ابطال شده، افزود: خسارت سنگینی به اقامتگاه‌ها وارد شده است، هم از ناحیه ابطال مسافران داخلی پس از سهمیه‌بندی بنزین و هم پس از حوادث اخیر که حجم کنسلی رزرو مسافران خارجی را افزایش داده است. بررسی‌های اولیه در هتل‌ها نشان می‌دهد بیش از ۸۰ درصد رزرو اتاق‌ها در یکی دو ماه آینده کنسل شده است. این کنسلی‌ها تا پایان فروردین ماه سال ۹۹ ادامه دارد.

حمزه‌زاده گفت: با توجه به این شرایط و درک وضعیت آژانس‌های مسافرتی ما از هتلداران درخواست می‌کنیم درصورت ابطال رزروها، طبق قرارداد با آژانس‌ها رفتار کنند. اگر آژانسی با هتلی قرارداد ندارد توصیه می‌شود طبق ضوابط رزرو و ابطال اقدام شود. همچنین کنسلی مسافران انفرادی که خارج از آژانس سفر می‌کنند نیز تابع دستورالعمل کنسلی است.

شرایط «فورس ماژور» یا «فوق‌العاده» زمانی تعیین می‌شود که پروازها و هتل‌ها طی یک وضعیت ویژه همچون تهدیدات امنیتی، شرایط جوی و یا اعمال محدودیت و یا ممنوعیت از سوی دولت‌ها برای سفر به مناطقی خاص، خارج از اراده مسافر کنسل می‌شوند. در صورت اعلام رسمی این وضعیت، هیچ یک از هتل‌ها و آژانس‌ها مجاز نیستند از مردم پولی بابت کنسلی اقامتگاه و پرواز، کسر و یا آن‌ها را مشمول جریمه کنند.

انتهای پیام

محمدحسین ایمانی خوشخو در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به ترور سردار سپهبد شهید قاسم سلیمانی بیان کرد: این روزها ایران و کشورهای دیگر درگیر این موضوع مهم هستند و تحلیل‌های مختلفی از جوانب گوناگون در خصوص نقش بزرگ سردار شهید قاسم سلیمانی در منطقه صورت می‌گیرد. لازم است گفته شود پیش از آن‌که سردار قاسم سلیمانی به کشورهای منطقه مشورت دهد، داعش نقش پررنگی پیدا کرده بود؛ در سوریه، عراق و حتی نزدیک ایران صدای داعش شنیده می‌شد. اقدامات موثر این سردار بزرگ باعث شد داعشی‌ها در سوریه حضور کمتری داشته باشند و در عراق محو شوند. امنیتی که در چند سال گذشته حس کرده‌ایم مخصوصا زائران که براحتی در شهرهای زیارتی عراق تردد دارند و یا عراقی‌هایی که با امید بیشتری به ایران سفر می‌کنند، همه متاثر از نقش اصلی سردار شهید قاسم سلیمانی بوده است. ما باید آن را پاس بداریم که با چه سختی‌هایی توانست امنیت را به منطقه باز گرداند.

وی با اشاره به گستره طرفداران سردار شهید قاسم سلیمانی در سایر کشورها، این احتمال را مطرح کرد که در آینده مزار او زیارتگاه و به تعبیری سایت «گردشگری معنوی» شود و در ادامه گفت: این پیش‌بینی مطرح است که با توجه به علاقه بسیاری از مردم هر سال جمعیتی میلیونی از داخل و خارج کشور در مزار ایشان حاضر شوند. می‌توان از همین ابتدا با طراحی یک رویداد بین‌المللی مرتبط برنامه‌ریزی شود تا مزار سردار شهید قاسم سلیمانی به عنوان مظهر معنویت، زیارتگاه شود.

ایمانی خوشخو همچنین درباره تاثیر این جریان بر امنیت گردشگری منطقه خاورمیانه، ایران و حتی سایر کشورها، توضیح داد: فکر نمی‌کنم ناامنی به منطقه برگردد؛ چرا که هر جا مردم به شکل انبوه حضور دارند، نباید نگران ناامنی باشیم، مخصوصا حالا که خیل انبوه مردم عراق مخالفت‌های خود را با حضور آمریکا و سیاست‌های آن نشان دادند، در نتیجه خیلی نگران امنیت نیستم، ولی باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی و کار کرد که بعضی توهم ناامنی را ترویج نکنند تا ما همچنان پذیرای گردشگران عراقی و دیگر کشورها باشیم.

این مدرس گردشگری تاکید کرد: مسؤولان کشور باید با نگاه عمیق‌تر و در همکاری و برنامه‌ریزی با سایر کشورهای منطقه، آرامش و امنیت را حفظ کنند، چون خیلی‌ها می‌خواهند به این منطقه سفر کنند اما تحت تاثیر تبلیغات دشمنان قرار می‌گیرند و سفرشان را به تاخیر می‌اندازند.

عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری در پاسخ به این پرسش که شرایط کنونی را چگونه باید مدیریت کرد، گفت: در وضعیت سختی قرار داریم که شاید شدیدتر از دوران جنگ تحمیلی باشد، در دورانی که درآمدهای نفتی روز به روز حداقلی می‌شود، باید فکر کنیم بالاخره چه درآمدی را جایگزین نفت کنیم. یقینا بعضی از شاخه‌ها مثل کشاورزی و صنعت برای کسب درآمد جایگزین، مزیت ندارند. اینک بیش از گذشته باید به گردشگری توجه کنیم. کشور ما با مزیت‌هایی چون قیمت پایین و تنوع بالا علاقمندان زیادی را می‌تواند جذب کند.

با این حال او بیان کرد: هنوز جنب و جوش خیلی قوی را در کشور نمی‌بینم که همه به گردشگری روی آورند، زمینه‌ها را فراهم کنند، زیرساخت‌ها را توسعه دهند و کاری کنند که به درآمدهای بیشتری از گردشگری متصل شویم.

وی ادامه داد: نقش دیپلماسی عمومی گردشگری ثابت شده است. حتی اگر کشورها با هم مشکل داشته باشند، مردم مایل‌اند رفت و آمدها را ادامه دهند. باید به این نکات توجه کرد. البته بعضا در سخنرانی مسؤولان کشور به اهمیت گردشگری اشاره می‌شود، اما این قدم اول است، این‌که بعد از آن چه کنیم بیشتر اهمیت دارد. نباید دست و پای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بسته باشد، البته اگر قرار است ایفای نقش کند.

ایمانی خوشخو بیان کرد: اعتقاد راسخ دارم در وضعیت موجود اگر توجه و سرمایه‌گذاری بیشتری به این بخش داشته باشیم می‌توانیم حداقل بخش عمده‌ای از درآمدهای بدست نیامده نفت را با گردشگری جبران کنیم. این یک تمرین است تا از اقتصاد تک محصولی به سمت درآمدهای پایدار حرکت کنیم.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، هر چند معاون میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان محوطه‌ی جهانی شهر سوخته را یکی از محوطه‌های تاریخی این استان می‌داند که در اثر وقوع سیل آسیب‌ِ کمی به خود دیده و نسبت به آن دل‌نگرانی کمتری دارد اما یکی از دل‌نگرانی‌ها برای این محوطه‌ی تاریخی، تجربه‌ی اتفاق تلخی است که جیرفت ۱۶ سال گذشته به چشم دید. وقتی باران تمام شود، خاک شسته می‌شود یا به چیزی شبیه به گل در می آید و آن‌وقت است که احتمال دارد یافته‌های باستان‌شناسی که می‌تواند چهره‌ی جدیدی از این شهر سوخته نشان دهد، به یغما برود و …

به همین دلیل حفاظت از این محوطه‌ی تاریخی، قبل از بررسی هر نوع آسیب وارد شده به این محوطه‌ی جهانی در سیستان و بلوچستان، بر اثر سیل، مهمتر به نظر می‌رسد.

شهر سوخته را در دو حالت می‌توان حفاظت کرد

سید منصور سید سجادی-  سرپرست کاوش‌های محوطه جهانی «شهر سوخته» – در این زمینه به ایسنا توضیح می‌دهد.

این باستان‌شناس بعد از صحبت با کارشناسان محوطه‌ی جهانی شهرسوخته نسبت به وضعیت این محوطه در روزهای گذشته، می‌گوید: با توجه به آسیب‌هایی که باران و سیل در سال گذشته به بخشی از آثار و محوطه در شهرسوخته وارد کرده بود، امسال بعد از کاوش همه حفریات را بار دیگر با خاک پوشاندیم.

او با بیان این‌که بر اساس اطلاعات داده شده به وی «شدت باران در سیستان بسیار کم‌تر از بلوچستان بوده، بنابراین اتفاقی که باعث نگرانی در این محوطه باشد، وجود ندارد»، اظهار می‌کند: رطوبت به کوه خواجه با توجه به دیوار و بناهای زیادی که دارد، قدری وارد شده است، اما خوشبختانه آسیب غیرقابل جبران یا سنگینی به محوطه وارد نشده است.

وی با تاکید بر این‌که آسیب‌هایی که سیل و باد و باران در تپه‌های پیش از تاریخی وارد می‌کند، قدری با محوطه‌های تاریخی تفاوت دارد، بیان می‌کند: در حال حاضر می‌توان کارهایی برای حفاظت بهتر انجام داد، اما درعین حال قدری مشکل نیز وجود دارد. برای پوشاندن آن‌ها در دو صورت امکان انجام کار وجود دارد. یا با چیدن کیسه‌های شن و خا ک و محصور کردن بخش انبار شده و از سوی دیگر پوشاندن محوطه با لمینت که این نیاز به هزینه‌های زیادی دارد و باید توسط بخش حفاظتی پژوهشگاه میراث فرهنگی انجام شود که این اقدام می‌تواند یکی از بهترین راه‌ها باشد.

او اضافه می‌کند: به اعتقاد من به عنوان باستان‌شناس امسال می‌توان به صورت موقت اقدامات حفاظتی را این طور انجام داد، نخست روی آثار به دست آمده در حفریات جدید  حصیر کشید، سپس روی آثار به دست آمده در حفریات را با خاک‌های حفاری پر کرد. در حفاری فصل یا سال ‌بعدی کاوش در آن محوطه، با هزینه‌ی کمی به آسانی می‌توان خاک‌ها را برداشت، این کار علاوه بر پوشش لمینت تنها راه برای حفاظت در این حفریات گسترده است.

سیدسجادی با تاکید بر این‌که نظریه‌ی پر کردن حفاریات، نظریه‌ی چندان درخشانی هم نیست، به ورود آب به بخش‌هایی از محوطه‌ی جهانی شهر سوخته که کاوش در ان‌ها انجام شده بود، اشاره می‌کند و می‌گوید: این یک راه حل موقت و تقریبا کم هزینه است، اما راه‌حلی علمی و نهایی نیست. بلکه باید با مطالعه‌ی دقیق‌تر همکاران‌مان در بخش‌های مرمتی و حفاظتی، در نقاطی که حفاری‌های بزرگتری انجام شده مانند منطقه‌ی مسکونی شرقی یا ساختمان شماره یک به فکر راه‌حل‌های دائمی‌تری باشیم، فکرهای امروز بیشتر به صورت موقت برای رد کردن وضعیت کنونی است.

سه برکه چهار هزار ساله در شهرسوخته، نخست باید پر شوند

سرپرست کاوش محوطه‌ی جهانی شهر سوخته با بیان این‌که به واسطه‌ی ارتفاع محوطه، سیل در خود شهرسوخته نمی‌تواند به آن معنا وارد شود، چون اگر آب بالا هم بیاید، از سراشیبی وارد می‌شود، اظهار می‌کند: از حدود چهار تا پنج هزار سال قبل، در وسط سایت سه تالاب یا برکه‌ی پر از آب وجود داشته که به عنوان آب مصرفی احیانا در مصارف مختلف کاربرد داشته است، بنابراین وجود آب در شهر سوخته در داخل این برکه‌ها چیز غیرعادی نیست.

او تاکید می‌کند: در صورتی به محوطه‌ی شهر سوخته آب وارد می‌شود که این برکه‌ها پر آب شوند و سطح قسمت‌های مرتفع تپه را در بر گیرند.

سیدسجادی با این وجود اظهار می‌کند: طبیعی است که آب قدری به ساختارهای پر شده با خاک در زمان بارندگی نفوذ کند. مثلا ساختمان شماره ۳۳ که از دو سال قبل در حال حفاری آن هستیم. روی این سازه به قطر بیش از یک متر و بیست سانتی‌متر خاک ریخته شده است. اگر باران به شکل عادی و متعادل باشد هیچ آسیبی وارد نمی‌کند. شاید فقط قدری رطوبت نفوذ کند. علاوه بر این‌که روی دیوارها را با پلاستیک و حصیر پوشانده‌ایم.

شهرسوخته متفاوت از جیرفت است/مگر توفان نوح رخ دهد که شهر سوخته زیرآب برود

او با بیان این‌که در شرایط حادتر اگر آب روی سطح تپه بالا بیاید و از سراشیبی عبور کند، احتمالا قدری خاک روی سطح تپه و سراشیبی را می‌شوید و  نمی‌توان برای آن کاری کرد، ادامه می‌دهد: جایی که نزدیک به ۲۰ هکتار مساحت دارد را نه می‌توان پوشاند و نه ایزوله کرد. تنها کاری که باید انجام داد این است که بلافاصله بعد از بارندگی‌ها، در سطح تپه یک بررسی باستان‌شناسانه مجدد انجام شود. یعنی به خاطر شست‌وشوی شدید ممکن است قدری از مواد فرهنگی از خاک بیرون بزند.

وی اما درباره‌ی احتمال بروز اتفاقی که برای جیرفت رخ داد را برای شهر سوخته ناممکن می‌داند و می‌گوید: شرایط شهر سوخته با جیرفت بسیار متفاوت است. بستر رودخانه هیرمند تغییر کرده و اصلا نزدیک به شهر نیست. درست است که سیستان سرزمینی تخت است و ۴۰۰ متر ارتفاع دارد، بنابراین آب به راحتی در آن جمع می‌شود. اما یادمان باشد که محوطه روی تپه‌های طبیعی بنا شده‌ است، یعنی تپه‌های متعلق به حدود دو میلیون سال قبل. بنابراین در این شرایط در آن نقاط رطوبت آب کمتر می‌تواند نفوذ کند. مگر این‌که چیزی مثل توفان نوح رخ دهد که تپه زیر آب برود.

وی تاکید می‌کند: شهر سوخته از زمین‌های اطراف بین ۱۲ تا ۱۸ متر ارتفاع دارد. اگر قرار باشد ۱۲ تا ۱۸ متر آب بالا بیاید، شهر زابل نیز قطعا از بین می‌رود، بنابراین از این جهت نگرانی وجود ندارد.از سوی دیگر طبیعتا در هر صورت خسارت‌هایی به محوطه‌ها وارد می‌شود، اما این خسارت‌ها آن طور عمده نیستند.

بعد از بارندگی‌ها، شهرسوخته باید دو روز تعطیل شود

سرپرست کاوش در شهر سوخته تاکید می‌کند: به همکاران خود نیز توضیح داده‌ام که بلافاصله باید بعد از این بارندگی‌های شدید، تا دو روز بعد باید عبور و مرور بازدیدکنندگان کاملا قطع شود، چون این حرکت‌ها به واسطه‌ی گلی بودم محوطه، علاوه بر این‌که لایه‌های تاریخی را به هم می‌زند، ممکن است برخی آثار زیر خاک را بالاتر بیاورد.

سیدسجادی ادامه می‌دهد: به واسطه‌ی شسته شدن‌ها و بخصوص در بخش‌های شیب دار تپه، این احتمال وجود دارد. پس نخست کارشناسان پایگاه باید با بررسی دقیق‌تر مواد فرهنگی را بررسی کنند، چون ممکن است آثاری مانند مُهرها (سفال مساله‌ای نیست) بیرون بزند یا احتمالا یافته‌ای استثنایی بیرون بیاید، که باید توسط کارشناسان جمع‌اوری شود.

انتهای پیام

به گزارش ایسنا، با تلاش موزه ملی و همراهی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، پژوهشکده باستان شناسی، موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک، موزه مقدم، انجمن علمی باستان شناسی ایران، کمیته ملی موزه های ایران (ایکوم)، مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران و نشریه فرهنگ موزه به پاس نزدیک به پنج دهه فعالیت و خدمات ارزنده علمی و فرهنگی «رضا مستوفی‌فرد» آیین تجلیل از او به عنوان استاد پیشکسوت باستان‌شناسی و موزه‌داری را سه‌شنبه – ۲۴دی – ساعت ۱۶ در سالن همایش موزه ملی ایران برگزار می‌کند.

مستوفی‌ فرد متولد محله امیریه تهران در پنجم آبان ۱۳۱۲ است. او بعد گذراندن دوران دبیرستان در دارالفنون، مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته‌ی باستان‌شناسی گرفت و بعد از چند سال ادامه تحصیل در دانشگاه پنسیلوانیا، از سال ۱۳۴۵ تدریس خود را در دانشگاه تهران آغاز کرد.

هر چند او در سال ۱۳۷۶ بازنشسته شد اما تدریس خود را در این دانشگاه تا سال ۱۳۹۶ یعنی به مدت ۵۱ سال ادامه داد.

انتهای پیام

رضا سلیمان نوری، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به برگزاری آیین تشییع محمد قاسم اخوی‌یان – پیشکسوت هنر تیشه‌داری و آجرتراشی معاصر در نیشابور – گفت: پیکر مرحوم اخوی‎یان در آرامگاه مشاهیر نیشابور و در کنار بزرگانی چون استاد پرویز مشکاتیان و پهلوان یعقوبعلی شورورزی برای همیشه در خاک آرام گرفت.

این پژوهشگر درباره‌ی این هنرمند یادآور شد: مرحوم اخویان تنها «استاد کار» آجرتراش ایران بود که آجر را وسیله‌‎ای مناسب برای زنده نگه داشتن نقش‎های تاریخی می‎دانست. او پس از پژوهش‌های باستان شناسی در نیشابور برای نخستین بار طرح استفاده از طرح‌های آثار مکشوفه از نیشابور قدیم را روی آجر مطرح و اجرا کرد. تکنیک ویژه او فی‌البداهه کارکردن در هنرهای سنتی بدون پیش فرضی در ذهن و بعد از یک تمرکز خاص بود تا آنچه در خیال دارد را به ظهور برساند.

او افزود:‌ سید محمد میرقاسم اخوی‌یان سال ۱۳۰۵ در کوچه تکیه ابوالفضل پشت مسجد جامع نیشابور به دنیا آمد. در دوران کودکی به مکتب رفت و در مدت دو سال قرآن را کاملا یاد گرفت و خواندن نوشتن آموخت. او اولین تجربه کاری خود را در هشت سالگی تمام کرد و در زمان ساخت خانه پدری با کمک به  استاد بنان که از معماران برجسته آن زمان نیشابور بود، اطلاعاتی کسب کرد.

وی با اشاره به این‌که در آن زمان آجرهای ساخته شده، صاف نبودند، ادامه داد:  او گاهی اوقات آجر را داخل آب می‌گذاشت و آبساب می‌کرد تا صاف شود این کار مورد توجه چند بنای وقت نیشابور قرار گرفت و ابتکارش بین بنایان شهر مطرح شد تا به گوش استاد «نورالله صحت» یکی از معماران خوب آن زمان رسید. او که متوجه علاقه او به خاک و گل  و آجر شده بود به پدر محمدقاسم پیشنهاد داد تا اجازه بدهد پسرش به او در کار بنایی کمک کند.

به گفته‌ی وی نخستین کاری که محمد قاسم با استاد صحت انجام داد نیمه و چارک کردن آجر هایی بود که باید دور یک پنجره کار می‌شد. بعد از این کم کم محمدقاسم شیوه‌های مختلف آجرتراشی را فراگرفت و خود هم ابتکاراتی به خرج داد به نحوی که در جوانانی سرآمد آجرتراشان خراسان شد.

رئیس هیات مدیره انجمن توسعه گردشگری چهارباغ خراسان افزود: محمد قاسم اخوی‌یان در این دوران به جز آشنایی با مواد و مصالح آجر با صنایع‌دستی دیگری مانند «فرت بافی»، «کلاه مالی»، «حلب سازی» و «آهنگری» هم آشنا شد و از برخی تکنیک‌های این صنایع در بهبود آجرتراشی و تیشه‌داری استفاده کرد. البته وی در رشته‌های «قلم‌زنی»، «آسیاب‌سازی»، «گنبدسازی»، «آهنگری» و  «پنجره‌سازی» نیز در طول زمان تخصص پیدا کرد.

او در ادامه به معرفی برخی یادگارهای مرحوم اخوی‌یان پرداخت و گفت: مشهورترین اثر او ستون‌های آجرین ورودی بلوار خیام در نزدیکی آرامگاه عمر خیام در شهر نیشابور است. همچنین ستون‎های یادبود باغ ملی نیشابور هم از یادگارهای وی است. البته بیشتر بناها و آرامگاه های مهم امروز نیشابور توسط وی مرمت و بازسازی شده‌اند.  او هچنین در خلال برگزاری کنگره جهانی عطار از شاهکار خود که آجرکاری هفت شهر عشق و سیمرغ بود رونمایی کرد که متاسفانه هنوز این اثر فاخر و ارزشمند که با چندین هزار آجر ساخته شده در جایی نصب نشده است.

وی با اشاره به این‌که محمد قاسم اخوی‌یان معتقد بود که «او  نیست که  آجرها را تراش می دهد بلکه نیرویی وی را در جهت شکل دادن و خلق آثار هدایت می‌کند»، افزود: خوشبختانه بخشی از ظرایف هنر این استاد تازه درگذشته توسط فرزند وی محمدمهدی اخوی‌یان در کتاب “تیشه‌داری” ثبت و ضبط شده است، بنابراین تا حدی حفظ شده است.

سلیمان‌نوری تاکید کرد: هر چند مرحوم اخوی‌یان سال ۸۶ از سوی فرهنگستان هنر در همایش «گنجینه‌های از یاد رفته هنر ایران» و همچنین سال ۹۵ در همایش روز ملی عطار نیشابوری تجلیل شد و دی‌ماه سال گذشته نیز در مراسمی به پاس یک عمر تلاش، کاشی ماندگار سر درب منزل او نصب شد، اما این حرکت به هیچ وجه پاسخی درخور فعالیت‌های ارزنده هنری وی نبود و امیدواریم این فقدان تلنگری به مسئولان میراث فرهنگی، ارشاد و سایر نهادهای فرهنگی استاد باشد تا پیش از اظهار تاسف برای از دست دادن این قبیل بزرگان، کمی به تکریم جایگاه آنان همت گمارند.

پیام تسلیت فرهنگستان هنر برای درگذشت تنها استاد آجرتراش کشور

به گزارش ایسنا، گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر نیز در پیامی درگذشت «محمدقاسم اخویان» – هنرمند پیشکسوت هنرهای سنتی و از معدود استادان تیشه‌داری در ایران – را تسلیت گفت.

در متن این پیام امده است:‌ «خالق سیمرغ آجرین، به منزلگه پایان رسید

استاد محمدقاسم اخویان، هنرمند آجرتراش نیشابوری، با خلق نقوش خیالی از دل آجر سخت در حافظه هنر ایران جاودانه شد. او چون فرهاد، عمری تیشه بر آجر زد و هزاران سیمرغ خیالی خلق و در آسمان هنر ایران به پرواز درآورد. آثار این استاد ارزشمند در بناهای بسیاری از اواخر دوره قاجار تا معاصر حاصل عشق و تلاشش در این عرصه است که از نمونه‌های برجسته آن می‌توان به آجرکاری‌های مزار خیام نیشابوری و بنای امامزاده محمد محروق اشاره کرد.

گروه هنرهای سنتی و صنایع دستی فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران ضایعه از دست دادن این استاد برجسته آجرتراش را که از بازماندگان و پیشکسوتان این هنر بود، به جامعه هنری کشور تسلیت گفته و برای بازماندگان ایشان از حضرت حق صبر مسئلت دارد.»

«محمدقاسم اَخَوی‎یان» پیشکسوت هنر تیشه‌داری و آجرتراشی پس از مدتی بستری بودن در بیمارستان به دلیل کهولت سن شنبه ۲۱دی در سن ۹۳ سالگی درگذشت و بعد از ظهر دوشنبه ۲۳ دی با حضور علاقمندان به هنر خراسان تشییع شد.

انتهای پیام

به گزارش خبرنگار مهر، چهل‌وپنجمین نشست ستاد هماهنگی خدمات سفر امروز دوشنبه ۲۳ دی در سالن مذاکرات مرکز همایش‌های صدا و سیما برگزار شد.

رمضانعلی موسوی‌مقدم قائم مقام سازمان صدا و سیما در این‌نشست گفت: متأسفانه خبرهای منفی در کشورمان زیاد است. چه کسی می‌گوید خبر بد، خبر خوبی هست؟ این اخبار باید کم شود تا تأثیر منفی نداشته باشد. کشورها از این جهت ضربه می‌خورند. این‌موضوع با دشمنی‌های عمدی همراه شده است. حجم بالای خبرهای منفی شبکه‌هایی مانند بی.بی.سی را ببینید! مگر نمی‌گویند باید خبر فراگیری داشته باشد؟ اگر خبری برای حداقل جمعی مهم نباشد، اصلاً فراگیر نیست. گاهی پرداختن به یک سوژه کوچک، در سطح بین‌الملل تأثیر منفی می‌گذارد.

وی افزود: متأسفانه اکنون سریال‌ها در فضای آپارتمانی و شهری فیلمبرداری می‌شود. درحالی که می‌توان از جاذبه‌های گردشگری ایران بهره برد. اگر در ارتباط با تولیداتی که داریم وزارت میراث فرهنگی نقش خودش را کمتر کند، یعنی تبلیغ عملکرد مدیران خودشان نباشد و کار ملی انجام دهند، ما بیشتر می‌توانیم همکاری کنیم. اگر در مجموعه کارهای تبلیغاتی که انجام می‌شود هدف آموزشی مطرح باشد، از ۵۰ تا ۷۰ درصد تخفیف درنظر می‌گیریم. این‌موضوع را به بخش بازرگانی هم اعلام کرده‌ایم.

موسوی مقدم ادامه داد: اگرچه فیلم و سریال در معرفی جاذبه‌های گردشگری نقش دارند، اما معتقدم همچنان اثر مستند در این زمینه تأثیرگذاری بیشتری دارد. ما هم در این‌بخش امکان مشارکت بیشتری داریم. پیشنهاد می‌کنم که در قطارها و هواپیماها از تولیدات شبکه‌های استانی بیشتر استفاده شود یا هتل‌ها در اتاق‌ها از شبکه‌های استانی، بیشتر برنامه داشته باشند. اکنون در عمده مراکز گردشگری و تفریحی می‌بینیم که موسیقی‌های مختلف پخش می‌شود که بعضاً مشکلاتی هم برای آنها به‌وجود می‌آید، درحالی که می‌توان از رادیو آوا بهره برد که با چنین مسائلی هم رو به رو نشوند.

فریدون محمدی دبیر ستاد مرکزی خدمات سفر هم در ادامه سخنانش موسوی‌مقدم گفت: متأسفانه الان رادیو آوا، بیشتر تبلیغات را پخش می‌کند تا موسیقی.

سنجش شهرهای گردشگر دوست در نوروز ۹۹

در ادامه این نشست، ولی تیموری معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی گفت: در صنعت گردشگری موضوع تصویرسازی را داریم. یعنی از هر مقصد باید تصویر واقعی ایجاد کرد. مدیریت این‌تصاویر نیز مهم است. زحمت زیادی برای این تصویرها کشیده شده ولی با برخی از اخبار منفی تمام این زحمت‌ها به هدر می‌رود. هیچ‌جا مانند کشور ما خبر منفی را این چنین بُلد نمی‌کنند. انگار خبرهای منفی بیشتر گرفته می‌شود.

وی افزود: این فعالیت‌ها باعث می‌شود تمام تصویرسازی‌ها برای معرفی جاذبه‌ها از بین برود. با بازگو کردن اخبار منفی، دامنه خسارت‌ها را بیشتر می‌کنیم، در صورتی‌که می‌توان با بزرگنمایی اخبار مثبت، تأثیر اخبار بد را به حداقل رساند. ما باید بتوانیم از جاذبه شهرهای مدرن نیز در تصاویرمان استفاده کنیم و این تکنولوژی‌های استفاده شده در کشور را نیز معرفی کنیم تا گردشگر با چراغ الکلی وارد کشور ما نشود.

تیموری با بیان اینکه می‌خواهیم برای ایام نوروز ۹۹ همکاری شهرها را در حوزه نقش آفرینی در صنعت گردشگری بسنجیم، گفت: ما فرآیند رتبه‌بندی شهرها را آغاز کرده‌ایم. در این‌زمینه ۴ شهر امتحان شده است. بر این اساس که میزان نقش آفرینی شهرداری‌ها و شهرها در حوزه گردشگری را مشخص کرده‌ایم. از این جهت‌که ببینیم هر شهری از دید گردشگران داخلی و خارجی چقدر برای پذیرش گردشگر آمادگی دارد. از نظر شهروندان آن‌شهر نیز زیرساخت‌ها تا چه‌اندازه ایجاد شده است. همه اینها در شاخص‌های علمی با دانشگاه تربیت مدرس تبیین شده و می‌توانیم شهرها و روستاها را از منظر گردشگری بررسی کرده و بگوییم آیا این شهر دوستدار گردشگری‌ست یا خیر؟