آیین اختتامیه نخستین دوره جایزه ملی طراحی و بستهبندی در صنایع فرهنگی، شنبه ۲۶ بهمن با حضور علی اصغر مونسان، وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و حمیدرضا طیبی، رییس جهاد دانشگاهی در دانشگاه علم و فرهنگ برگزار شد و از منتخبین رشتههای مختلف تقدیر به عمل آمد.
به گزارش ایسنا و به نقل از شبکه خبری آب ایران، محمد حاج رسولیها در حاشیه بازدید از سیزدهمین نمایشگاه گردشگری اظهار داشت: موضوع استفاده از ظرفیت گردشگری سدهای کشور یکی از سیاستهایی است که وزارت نیرو از سال ۹۶ در دستور کار خودش قرار داده و شرکت مدیریت منابع آب دستورالعملها، بخشنامهها و ساز و کارهای آن را با تشکیل کمیتهای آغاز کرد.
وی با بیان اینکه این موضوع با تنگناهای زیادی مواجه بود، گفت: تاکیدات رئیس جمهور برای تحقق گردشگری سدها باعث شد که دیگر مسوولان با جدیت بیشتری این موضوع را دنبال کنند.
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب با اشاره به اینکه ۱۸۴ سد بزرگ در کشور داریم، تصریح کرد: این سدها هر کدام قابلیتهای خاصی از جمله دسترسی به اماکن زیارتی، جنگل و حتی کویر دارند که از این ظرفیتها برای گردشگری میتوان استفاده کرد.
وی با تاکید بر لزوم تعدیل و تسهیل قوانین و مقررات برای تحقق گردشگری سدها، گفت: علاوهبر آن باید اختیار بیشتری به مدیران استانی داده شود تا بتوانند از این اختیار در راستای اهداف مدنظر استفاده کنند.
حاج رسولیها با بیان اینکه گردشگری سدها نیازمند حضور قدرتمند بخش خصوصی است، یادآور شد: با اقدامات صورت گرفته بستر سرمایهگذاری آماده شده؛ بهطوری که در استان مازندران سه محل برای گردشگری سدها در نظر گرفته شده است. سازمان آب و برق خوزستان با ایجاد فضای مجازی نسبت به معرفی پتانسیلهای خود اقدام کرده است. علاوه بر آن، در استان تهران نیز کار خوبی آغاز شده و امیدواریم در آینده نزدیک از ظرفیتهای سد لار برای مقاصد گردشگری استفاده شود.
وی خاطرنشان کرد: شرکت مدیریت منابع آب ایران همه توانایی و ظرفیتهای خود را برای گردشگری سدها اختصاص داده و اقدامالات لازم را در این خصوص انجام میدهد.
در ادامه نیز سیدحسن رضوی مدیرعامل شرکت آب منطقه ای تهران در بازدید از سیزدهمین نمایشگاه گردشگری از بخشهای مختلف این نمایشگاه بازدید و بر لزوم توسعه گردشگری در محل سدهای استان تهران بر اساس ضوابط و مقررات تاکید کرد.
به گزارش ایسنا، در این مراسم علی اصغر مونسان (وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری)، محمد حسین ایمانی خوشخو (عضو هیات علمی و رییس پارک ملی علوم و فناوریهای نرم و صنایع فرهنگی جهاد دانشگاهی و عضو شورای عالی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری)، حمیدرضا طیبی (رییس جهاد دانشگاهی) و سعید هاشمی (رییس دانشگاه علم و فرهنگ) حضور داشتند.
ایمانی خوشخو در این مراسم گفت: در ۴۰ سال نخست انقلاب به مساله فرهنگ و صنایع دستی توجه زیادی نشد و در ۴۰ سال دوم انقلاب عصر توسعه فرهنگی خواهد بود. ما منابع فرهنگی زیادی داریم که باید امکانات بهرهبرداری از آنها فراهم شود تا پیشرفت در این زمینه حاصل شود.
حمیدرضا طیبی ـ رییس جهاد دانشگاهی ـ نیز تبدیل شدن سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به وزارتخانه را مساله مهمی دانست که باعث پیشرفت در این زمینه میشود و افزود: باید از سندیکاها و صنوف در حل مشکلاتشان کمک بگیریم زیرا آنها خودشان مشکلاتشان را بهتر میشناسند و در جهت پیشرفت گام برمیدارند.
وزارت میراث و صنایع دستی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، جهاد دانشگاهی و دانشگاه علم و فرهنگ اعصای سیاستگذاری این جایزه و این رویداد هستند.
در خلال مراسم به مناسبت ولادت حضرت فاصمه(س) و روز زن از پویا محمودیان معاون صنایع دستی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و لادن حیدری معاون پشتیبانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تقدیر شد.
جعبه قرآن از شرکت ققنوس یکی از محصولاتی بود که در نخستین دوره جایزه ملی طراحی بستهبندی در صنایع فرهنگی برنده این جایزه شد.
معرفی برگزیدگان بخشهای مختلف بخش دیگر مراسم آیین پایانی نخستین دوره جایزه ملی طراحی بستهبندی در صنایع فرهنگی بود.
سکنه یکی از استانهای اتیوپی در ترس و وحشت زندگی میکنند، زیرا گروهی از شیرها در اقلیم گامبیلا در غرب این کشور حیوانات خانگی و دامهای شهروندان را شکار میکنند.
شهروندان استان «ابابو» وابسته به اقلیم گامبیلا، شکایتهای زیادی را تسلیم دولت کرده اند که مفاد آن حمله شیرها به خانه هایشان میباشد. شکار مخوف شیرها در نزدیکی گامبیلا روز به روز در حال افزایش است.
مسئولان حیات وحش اتیوپی میگویند تمام تلاش خود را برای مقابله با حمله شیرها علیه چهارپایان در مزارع منطقه به کار میگیرند و روشهایی را پیش خواهند گرفت تا شیرها از مردم و دام هایشان دور کنند.
مسئولان برای دور کردن شیرها از گامبیلا جنگلهای نزدیک به تجمع این حیوانات را از بین بردند، اما این گام موفقیتی را در برنداشت. شهروندان اتیوپیایی که مزارع و دام هایشان مورد حمله شیرها قرار گرفته اند ۳۰ کیلومتر از کمپ ملی گامبیلا که حیوانات کمیاب در آن نگهداری میشود فاصله دارند.
ساکنان بلوکهای ۱۱ و ۱۲ استان ابابو به آژانس خبری اتیوپی گفتند که تجاوز شیرها و حملاتشان به خانهها امسال بیش از هر وقت دیگری شده است. بنا به گزارش مردم اتیوپی، شیرها در ماه آوریل ۱۴ حیوان مزرعه داران را شکار کرده اند، مردم از دولت و مسئولان زیربط خواسته اند تا به بررسی و حل این پدیده بپردازند، چرا که شیرها پس از شکار دامها و حیوانات مزرعه داران به انسانها حمله میکنند.
«ادیسو برقا» که دام هایش مورد حمله شیرها قرار گرفته میگوید، حیوانات امروز به دامها حمله میکنند و دایره حمله خود را گسترش داده و به بشر نیز حمله خواهند نمود بنابراین از مسئولان میخواهیم تا برای این حملات که خطری برای سکنه شده راه حلی بیندیشند.
مسئول گسترش و حمایت حیات وحش کمپ ملی گامبیلا نیز میگوید: باید پژوهشهای لازم صورت بگیرد تا بفهمیم چرا شیرها به طرف روستاها سرازیر شده و به آنها حمله میکنند، او گفت: مسئولان قصد دارند تا موجبات مهاجرت شیرها را به منطقهای دیگر به شکل امن و سالم ایجاد کنند.
مدیریت کمپ میگوید یک گروه ۵۰۰ قلادهای از شیرها در نزدیکی کمپ گامبیلا زندگی میکنند و تعداد آنها در حال افزایش است. شاهدان عینی میگویند پنج شیر در نزدیکی خانههای مسکونی در چند روز گذشته در حال رفت و آمد بوده اند که خطری جدی برای انسان و حیوانات اهلی مزرعه داران به شمار میروند.
گامبیلا در غرب اتیوپی و در مرزهای جنوب سودان قرار دارد، و مهمترین کمپهای ملی و مناطق حفاظت شده اتیوپی که دربردارنده حیوانات کمیاب است به علاوه تنوع جغرافیایی و محیطی منحصر به فرد در آنجا به چشم میخورد.
هر چند به دنبال برخی حوادث و مشکلات ناشی از تحریمها، این روزها گردشگری یک صنعت متضرر در کشورمان محسوب میشود اما استقبال فعالان گردشگری از رویدادها، جشنوارها و نمایشگاههای مربوطه همچنان بر جای خود باقی است و با وجود زرد شدن امید فعالان گردشگری، هنوز هم فعالان این صنعت چشم به آینده دوختهاند.
جشنوارهها و نمایشگاهها یکی از مهمترین فرصتهای گردشگری و از انواع گردشگری که به سفر منتج میشود، به شمار میروند و یزد نیز پس از ثبت شدن در فهرست آثار جهانی با حضور پررنگتر خود در این نوع گردشگری، توانست بهرهبرداری قابل توجهی در این حوزه داشته باشد، اما حضور در چنین نمایشگاههایی چه تاثیری بر گردشگری دارد؟
یکی از تاثیرات حضور در نمایشگاهها به خصوص در سطح بینالمللی، فرصت صحبت و تقویت روابط با کشورهای دیگر به خصوص مقاصد گردشگری است که در سیزدهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران، استان یزد با ۳۲ غرفه از شهرستانهای مختلف خود تاکنون به خوبی توانسته ظرفیت گردشگری خود را همانند عنوان جهانیاش به کشورهای دیگر نشان دهد.
چین یکی کشورهای مورد توجه ایران و به ویژه شهر جهانی یزد در مقوله گردشگری محسوب میشود به طوری که علاوه بر حضور قابل توجه گردشگران چینی در یزد، این روابط برای اولین بار در کشور با راهاندازی هسته چین کشور و اولین رستوران تخصصی چینیها در یزد تقویت شده است.
سفیر چین: یزد شهر خوبی برای سفر است
«چانگ هوا» سفیر چین در کشورمان در جریان بازدید از غرفههای شهر جهانی یزد در نشست با «سیدمصطفی فاطمی» مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد، شهر میراث جهانی یزد را یکی از مقاصد محبوب و مهم گردشگران چین برشمرد و ضمن اشاره به خرسندی گردشگران این کشور از سفر به یزد، از سفر قریب الوقوع خود به یزد خبر داد.
وی در این نشست با تاکید بر توسعه روابط گردشگری یزد و چین به ویژه پس از اتمام بیماری کرونا، خاطرنشان کرد: یزد، شهر خوبی برای سفر است و حتما به همین منظور به یزد سفر خواهم کرد.
البته نمایندگان آژانسهای مختلف از کشورهایی مانند اسپانیا نیز در این نمایشگاه، ضمن آشنایی با یزد از حضور در این شهر تاریخی استقبال کردند.
برقراری خطوط پروازی بین یزد و شیراز
نمایشگاههای گردشگری علاوه بر تقویت روابط کشورها، استانهای مختلف کشورمان را نیز با ظرفیتهای یکدیگر آشنا میکند و با الگوپذیری آنها از هم و برقراری روابط بیشتر و پایدارتر، شرایط و بستر را برای توسعه ملی فراهم میکند.
«محمدعلی طالبی» استاندار یزد نیز در جریان بازدید از نمایشگاه بیناللملی گردشگری تهران با «عنایت اله رحیمی» استاندار فارس دیداری داشت که در این دیدار توسعه زیرساختهای گردشگری به خصوص توسعه حمل و نقل مورد بحث قرار گرفت.
رحیمی استاندار فارس در این نشست با اعلام موافقت خود در رابطه با برقراری پرواز در مسیر یزد و شیراز، به ضرورت و اهمیت ایجاد خط ریلی میان این دو راس مثلث گردشگری کشور تاکید کرد.
طالبی استاندار یزد نیز در این نشست در رابطه خواستار برگزاری رویدادها، جشنوارهها و نمایشگاههایی مشترک میان دو استان شد.
علاوه بر این دیدار، انعقاد تفاهمنامههای گردشگری میان شهرهای سمنان و یزد و همچنین کرمان و یزد نیز از دیگر مزایای این نمایشگاه بین المللی برای گردشگری یزد تاکنون بوده است.
گلایههای نرگس آبیار از وضعیت شاهدیه
نمایشگاهها از حیث ایجاد بستری برای حضور همه اقشار نیز اهمیت دارند چرا که این بخش گسترده نه تنها منجر به حضور فعالان این صنعت شده بلکه بستری برای فعالیت اقشار بسیاری در حوزههای گردشگری تخصصیتر مانند گردشگری مشاغل، گردشگری معدن، گردشگری طبیعت و نیز گردشگری کشاورزی و گردشگری هنری را نیز فراهم کرده است.
«مرضه برومند» هنرمند کشورمان است که حضورش در غرفه یزد، موضوع توسعه گردشگری هنری به ویژه با توجه به برگزاری جشنواره بین المللی تئاتر عروسکی به میزبانی یزد را مطرح کرد به طوری که تورهای جدیدی در قالب گردشگری هنری و فرهنگی برای یزد تعرف شد.
البته از دیگر مزایای این مجامع ملی و فراملی، بیان برخی مشکلات به منظور رفع آنهاست به عنوان نمونه «نرگس آبیار» هنرمند کشوری اهل یزد در این نمایسشگاه به مشکلات شهر شاهدیه در عین وجود ظرفیتهای آن اشاره و خواستار رفع و پیکیری این مشکلات با کمک مردم شد.
در مجموع جشنوارههای بین المللی گردشگری تنها ظرفیتهایی برای معرفی نیستند بلکه میتوانند منجر به توسعه گردشگری استانها و شهرها شوند و حتی در سطوح فراتر توسعه ملی را در بر داشته باشند که این مسئله اهمیت رویدادهای حوزه گردشگری را می طلبد.
حضور مسئولان حوزه های مختلف به خصوص مقامات کشوری و ارتباط با بخشهای ذی ربط نیز جریانسازی ارتباطی گستردهای بین بخشهای مختلف دستگاهها به خصوص شهرداریها میشود و میتواند زمینه را برای تبادل هر چه بیشتر تجربیات فراهم کند. البته نباید از تاثیر نبود مدیریت صحیح و هدفمند برنامهها و تبلیغات این نمایشگاهها و رویدادها غافل شد چرا که در این صورت هزینهها و زمان زیادی بدون نتیجهبخشی صرف خواهد شد.
روز مادر در دنیا، از جمله روزهای مناسبتی است که تقریبا در تمام کشورها و در روزهای مختلفی از سال جشن گرفته میشود. جشنهایی که البته انگیزهها و مراسم جالب و بامزهای هم دارد. گزیدهای از این رسمهای جالب را بخوانید:
استرالیا: روز گل داوودی روز مادر استرالیاییها با یک ملاقات زنانه شکل گرفت. سال ۱۹۲۴وقتی «جانت هیدن» ساکن سیدنی، به بیمارستانی در نویینتون رفت، بیمارانی را دید که همگی مادرانی بسیار تنها و فراموش شده بودند؛ او برای اینکه آنها را خوشحال کند سعی کرد که از سوی بچههای مدرسههای اطراف و مراکز تجاری محلی، نیروی پشتیبانی جمع آوری کند تا کمک مالی کافی برای دادن هدیه به تمام آن مادران تنها، فراهم شود.
سال به سال میزان کمک جمع آوری شده توسط مراکز تجاری محلی و حتی شهردار بیشتر شد تا جایی که امروزه، در روز مادر، هدیه دادن به مادران بسیار معمول شده است. جالب است بدانید مردم استرالیا، معمولاً در روزمادر صبحانه را برای مادر خود به رخت خواب میآورند و به طور سنتی در روز مادر به مادرشان گل داوودی را که ویژه فصل پاییز است هدیه میدهند.
کشورهای عرب: سرود سنتی به یاد مادر بیوه روز مادر در بیشتر کشورهای عربی روز ۲۱ مارس است. اما ماجرای نامگذاری این روز هم جالب است: روزنامه نگاری مصری به نام «مصطفی امین» داستان مادر بیوهای را شنید که تمام زندگی اش را صرف بزرگ کردن پسرش کرد تا روزی که پزشک شد، ازدواج کرد و بدون آنکه یادی از مادرش کند و از او حق شناسی کند او را تنها گذاشت؛ این امر امین را بر آن داشت تا روزی با نام روز مادر را به همه معرفی کند. فکر او ابتدا بوسیله رئیس جمهور وقت جمال عبدالناصر، به سخره گرفته شد، ولی پس از آن او کم کم مجبور به پذیرش این روز شد و در نهایت روز مادر برای اولین بار در ۲۱ مارس ۱۹۵۶ جشن گرفته شد. عربها در این روز سرودهای سنتی برای مادران میخوانند و این رسم در میان همه کشورهای عربی معمول و مشهور است.
نیکاراگوئه: روز مادر شوهر روز مادر اهالی نیکاراگوئه در حقیقت روز «مادرشوهر» است. در این کشور روز مادر یا «Día de la Madre» از سالهای اول دهه ۱۹۴۰ در ۳۰ ماه میجشن گرفته میشود؛ آن هم به دلیل اینکه رئیس جمهور وقت نیکاراگوئه یعنی «آناستازیو سوموزا گارسیا» روز تولد مادر شوهرش، خانم «کازیمیرا ساکازا» را به عنوان روز مادر در این کشور اعلام کرد.
فرانسه: فقط مادرانی که زیاد بچه دارند سالهای پایانی قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در فرانسه، فرانسه با مشکلی به نام کاهش جمعیت مواجه بود. سیاست مدیران این کشور این بود تا از مادران خانوادههای بزرگ قدردانی شود. در سال ۱۹۱۸ در شهر لیون اولین «روز مادران» جشن گرفته شد. تغیر در این جشن سبب شد تا «روز ملی مادران خانوادههای پرجمعیت» در فرانسه به راه بیفتد. در سال ۱۹۲۰ دولت فرانسه با دادن نشانهای افتخار به مادران خانوادههای بزرگ، این روز را به عنوان روز مادران خانوادههای بزرگ، رسمی کرد. در سال ۱۹۵۰ هم قانونی تصویب شد که به واسطه آن به طور رسمی از مادران فرانسوی قدردانی میشد و مبلغی به آنها پرداخت میشد. اما پس از آن و با پایان ساستهای افزایش جمعیتی در فرانسه، از مادران خانوادههای کم جمعیت هم قدردانی میشود.
یوگسلاوی: زندانی کردن مادران عدهای از مردم یوگسلاوی سابق هم در ماه دسامبر یک روز را به نام ” ماتریس ” جشن میگرفتند. در این روز دختران و پسران جوان در سکوت و آرامش کامل دست و پای مادر خود را در حالی که خواب بود، میبستند و مادر زمانی که بیدار میشد با دادن هدایای کوچکی که در زیر بالش خود مخفی کرده بود خود را آزاد میکرد.
روز مادر جنگی در بعضی کشورها هم روز مادر با رسوم مرتبط با جنگ گره خورده است. رومیان قدیم در روز مادر سلاحها را میشکستند و بدون سلاح به پابوسی مادران خود میرفتند و این کار چنین معنی داشت که هیچ مادری راضی نیست که سلاحی در جهان باقی بماند و فرزند خویش یا دیگری به آن کشته شود.
دکتر خیاطیان در حاشیه بازدید از غرفه لرستان در سیزدهمین نمایشگاه بینالمللی گردشگری و سی و یکمین نمایشگاه ملی صنایعدستی، اظهار کرد: تبلیغات یکی از ابزارهای مهم شناساندن جاذبههای گردشگری به هموطنان و گردشگران خارجی است که این وزارتخانه برای توسعه گردشگری بخصوص در غرب کشور به این موضوع اهتمام دارد.
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه با پیگیریهای بسیار خوب و همکاری سازمان برنامهوبودجه در لایحه بودجه سال ۹۹ اعتبارات مناسبی برای تبلیغات اختصاص داده شده که امیدواریم این لایحه در صحن مجلس تصویب شود.
معاون توسعه مدیریت وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی یکی از اهداف تبلیغات گردشگری معرفی استانهای غرب کشور دانست و افزود: برای انجام این مهم منابع خوبی را به این استانها اختصاص خواهیم داد.
خیاطیان لرستان را قطب گردشگری طبیعت دانست و تصریح کرد: حتماً برای معرفی جاذبههای گردشگری لرستان منابع خوبی را تخصیص خواهیم داد.
محمدحسن طالبیان شنبه ۲۶ بهمن در نشست تخصصی ابعاد حقوقی محوطههای میراث جهانی یونسکو که به میزبانی شیراز برگزار شد، گفت: در حال حاضر حدود ۲ هزار و ۵۵۰ پروژه مرمتی در کشور وجود دارد که دو هزار و ۴۰۰ پروژه از این تعداد در اختیار بخش خصوصی برای مرمت قرار گرفته است.
او به به پروژه راه آهن شمال و جنوب ایران که از خلیج فارس تا دریای خزر امتداد دارد هم اشاره و اضافه کرد: این پروژه ۱۴۰۰ کیلومتر است که بخشی از میراث طبیعی و فرهنگی کشور را در عرصه و حریم خود دارد و نیاز است مورد توجه قرار گیرد.
معاون وزارت میراث فرهنگی با تاکید بر اینکه ثبتهای مشترک درحوزه جهانی و منطقهای به صلح و دوستی و همگرایی کمک کرده اجازه اثرگذاری تحریمها را نمیدهد، گفت: با اشتراکات ثبت های جهانی، کشورها آمادگی گفت و گوی فرهنگی با ایران را دارند و فرهنگ سلاح قدرتمندی برای جلوگیری از هرگونه نزاع و خشونت و حلال مشکلات است و در ایجاد آینده پایدار نقش به سزایی دارد.
او با اشاره به اینکه حمایتهای مردمی موجب خنثی شدن تهدیدهای ترامپ پیرامون ۵۲ نقطه فرهنگی ایران شد، افزود: با تهدید نابجای ترامپ، اهمیت میراث فرهنگی و ضرورت حفاظت از این اماکن مورد توجه بیشتر مردم قرار گرفت.
طالبیان با بیان اینکه در تعیین ابعاد حقوقی میراث فرهنگی ایران از نخستین کشورهای پیوسته به کنوانسیونهای مختلف است، اضافه کرد: ایران در مجامع جهانی حضوری فعال در زمینه حفظ و پایداری میراث فرهنگی دارد.
او گفت: علاوه بر ثبت ۲۴ اثر در فهرست جهانی، حدود ۳۳ هزار اثر تاریخی- فرهنگی در فهرست آثار ملی، ۱۴ اثر جهانی در فهرست میراث ناملموس و بیش از ۲ هزار اثر در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است، که نشان از تنوع جغرافیایی، اقوام، زبان و تنوع فرهنگی سرزمین ما است و می طلبد برای حفاظت از آنها از تجربیات مدیریتی و حقوقی بین المللی بهره مند شویم.
معاون میراث فرهنگی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اضافه کرد: تلاش کرده ایم ضوابط و قوانین حقوقی حرفه ای تر از گذشته انجام شود و با تقویت بخشهای حقوقی ۱۲۰ پایگاه میراث فرهنگی در کشور به خصوص در پرونده های میراث جهانی، برنامه های مدیریتی این آثار به صورت چند رشته ای پیگیری شوند.
طابیان بیان کرد: طی سالهای گذشته، به لحاظ حقوق بین الملل و دیپلماسی فعال، خوشبختانه وزارت متبوع با همکاری مرکز حقوقی ریاست جمهوری، وزارت خارجه، وکلا مستقر در لاهه و همکاران خارجی موفق به استرداد بیش از ۳ هزار و ۴۰۰ اثر شده است.
او مشارکت بخش خصوصی در راه اندازی ۶۹۸ موزه در کشور و ثبت ۵۰۰ هزار شی در نرم افزار جام را قابل تحسین و قدردانی دانست و اعلام کرد: با حمایت و صدور مجوز برای مجموعه دارن بخش خصوصی، ضمن نمایش عمومی این آثار و کمک به مرمت آنها، پیگیری و استرداد آثار ثبت شده دراین سامانه در صورت خروج غیر قانونی و با هدف حفاظت از این اشیا، میسر شده است.
طالبیان اضافه کرد: طی ۷ ماه گذشته حدود ۲ هزار و ۵۵۰ پروژه مرمتی در سطح کشور داشته ایم که بی سابقه بوده و نشان دهنده اهمیت مردم به حفاظت از آثار تاریخی و فرهنگی است.
او خاطرنشان کرد: اگر این روند ادامه یابد حفاظت از آثار به خوبی امکان پذیر خواهد بود چرا که از بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار اثر شناسایی شده تاکنون ۳۳ هزار اثر آن به ثبت رسیده است.
طالبیان گفت: در ایران اگر مشارکت عمومی مردم و همدلی همه دستگاه ها وجود نداشته باشد، حفاظت از این سرمایه های عظیم فرهنگی و مهم کشور، با چالش روبرو می شود.
معاون وزارت میراث فرهنگی با بیان اینکه تحریم های ظالمانه درحوزه میراث فرهنگی اثر نداشته است، گفت: در این حوزه با پولهای اندک، کارهای بزرگ انجام می شود و این نشستهای تخصصی و استفاده از تجربیات جهانی می تواند در همکاری و هم افزایی محلی- منطقه ای و جهانی اثر گذار باشد.
او همچنین با اشاره به وقوع سیلهای متعدد در استانهای مختلف، یادآوری کرد که تقریبا هیچ استقرارگاه تاریخی در معرض سیل قرار نداشت.
استاندار فارس نیز در ادامه این جلسه بیان کرد: مهمترین دستاورد دیپلماسی فرهنگی پیشرفت صلح جهانی است، لذا گفتوگوی جامعه جهانی باید بر مبنای معیارهای فرهنگی و اخلاقی حاکم شود.
عنایتالله رحیمی با تاکید بر توجه به رژیم حقوقی میراث جهانی استان فارس، عنوان کرد:،محور ساسانی و هخامنشی، آثار برجستهای مانند تخت جمشید، پاسارگاد، شهر گور، بی شاپور و نظایر آن نیازمند تدوین قوانین حقوقی لازم هستند.
او همچنین خواستار مشارکت مردم در این کار شد و گفت: طلب این مشارکت موجب عجین شدن زندگی مردم با این اماکن خواهد شد.
استاندار فارس دیپلماسی فرهنگی را مهمترین راه گسترش روابط فرهنگی ملتها ارزیابی کرد و گفت: روابط فرهنگی ملتها متأثر و وابسته به دولتها نیست و تمام ملل بر روابط فرهنگی و ماندگار تاکید دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس نیز یکی از مشکلات رژیم حقوقی اماکنی که ثبت جهانی شدند را تملکهایی دانست که در اراضی ملی و منابع طبیعی واقع شدهاند.
مصیب امیری با بیان اینکه وجود چنین نشستی از گذشته ضرورت داشت، گفت: استان فارس به دلیل اینکه ۱۱ اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو دارد، نیازمند اهمیت و ارزش دادن به چنین نشستهایی است.
امیری ادامه داد: آثاری که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده مستلزم مطالعاتی است که در طول سالها کاوشهای بسیاری از نظر ساختار شهری و معماری در آنان انجام شد و روند بازسازی را طی کردند.
مدیرکل میراث فرهنگی فارس ادامه داد: در طول چند سال اخیر روی این آثار تمرکز و در حوزه گردشگری این محوطهها به ویژه در محور تاریخی سروستان، فیروزآباد و کازرون توجه خاصی در ایجاد زیرساختهای لازم شد.
به گزارش ایسنا، حرف و حدیثها زیاد است، حتی بعد از اینکه میراث فرهنگی در یک هفته گذشته، انحراف از محور برج طغرل را عملا امکانپذیر میداند، هرچند مربوط به ۲۰ سال قبل. اما از سوی دیگر خلیلآبادی – رییس کمیته میراث فرهنگی شورای شهر تهران – پنج روز قبل، کجشدگی برج را رد میکند، آنهم در حالیکه حتی تا زمان اظهارنظرش به پای برج هم نرفته است و میگوید «برج طغرل کج نشده و همانطور که بوده، مانده است.»
دانشجویان یک ریشناس در شهر باستانی ری از تصاویری که در دورههای مختلف آموزشی خود از برج تاریخی طغرل گرفته بودند، فرضیهای جدید را مطرح کردند. اظهارنظری که هرچند برای فعالان و دوستداران میراث فرهنگی یک شوک بود و حتی دانشجویان دانشگاه نزدیک به برج هم در صحبتهای درگوشی دوستانهشان از آن صحبت میکردند، اما گویا این نظریه میراث فرهنگی را زیاد شوکزده نکرد، هرچند این بار به جای متولیان میراثی، متولیانی در شورای شهر وظیفه آنها را برای تکذیب خبر به دوش کشیدند و البته که زودتر میراث فرهنگی اعلام موقعیت کرده بود، به حدی که گفتند یک سال است در حال بررسی روی این بحثاند.
در این بین حرکت دستگاههای مختلف گودبرداری از جمله برای مترو که پایش را روی گلوگاه آب چشمهعلی گذاشته بود، انفجارهای پی در پی در کارخانههای اطراف در دل زمینِ باستانی «ری» و در نهایت ساخت مجتمعی فرهنگی که در طول چند سال گذشته ساختش آغاز شده و به دلیل گودبرداری عمیقش، تا کنون باعث چند فرونشست در سطح منطقه شده، قابل توجهاند.
مجتمع فرهنگی در دست ساخت در حریم برج طغرل
اگر این برج فروبریزد تاریخ این سرزمین فرومیریزد
احمد ابوحمزه – ریشناس – که به واسطه تصاویر دانشجویاناش این هشدار را برای نخستینبار مطرح میکند، در گفتوگو با ایسنا میگوید: برج طغرل افتخاری برای مردم ایران و جهان است که از گذشته و جایگاه ایران حرف میزند، یکی از برجهای باقی مانده از دوره سلجوقی که شاید بتوان گفت بعد از برج گنبد قابوس، دومین برج مطرح ایران است، برجی آرامگاهی که از حدود ۱۰۰۰ سال پیش تا کنون پابرجاست.
او با بیان اینکه از سال ۱۳۷۰ تحقیقاتی روی برج انجام داده و نظریاتی را درباره آن مطرح کرده است، ادامه میدهد: هرساله تصاویری که من و دانشجویانم از این برج ثبت میکنیم، با تصاویر دورههای دیگر مقایسه میشوند. امسال در بررسیها به این نتیجه رسیدیم که تغییراتی روی سازه برج در حال به وجود آمدن است، اما این را که کج شده و از محور خود تغییر کرده باشد نمیتوانیم به صورت دقیق و با اطمینان مطرح کنیم.
وی با تاکید بر اینکه باید نگاه به این برج تغییر کند و حفاظت و نگهداری از آن در اولویت قرار گیرد، اظهار میکند: در طول سالهای گذشته فشارهای زیادی به این برج وارد شده است، از زلزله نسبتا مهیب دوره زندیه گرفته تا زلزله دوره صفویه. آنهم در شرایطی که برج طغرل در زمان زلزله مانند میخی داخل چوب عملمیکند، یعنی در زمان لرزش با چوب حرکت میکند، با این وجود این برج تا کنون سرپا باقی مانده است.
او اما وضعیت امروزی برج طغرل را که در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده، بد ارزیابی میکند و ادامه میدهد: پروژههای عمرانی جدیدی که در شهرری فعال شدهاند، به مرور باعث وارد شدن آسیبهایی به این برج تاریخی میشوند و در نتیجه آن، برج به مرور کج شود، آسیب میبیند یا عمرش کوتاهتر میشود.
ابوحمزه با اشاره به فعالیت تونلهای مترو و گودبرداری و ساخت مجتمع فرهنگی در نزدیکی برج طغرل ادامه میدهد: زمینهای شهرری زمینهای خاصی هستند، هر جای آن را که حفر کنند، احتمالا به یکسری از سازهها میرسند. زمین شهرری به طور کامل سفت نیست، ویرانیها روی یکدیگر قرار گرفتهاند، آبهای کنونی که در زیر شهر روان هستند، نیز برج را نمدار میکنند و به همین دلیل در بسیاری از نقاط رطوبت دیده میشود، حتی ساختمانسازیها در اطراف آن به برج فشار میآورد.
او کم شدن آب چشمهعلی و آبهای زیر سطحی شهرری را نیز عاملی در فرونشستهای زمین میداند و بیان میکند: این فرونشستها قطعا به مرور به برج آسیب میزند، آن هم اثری تاریخی که هویت، گذشته و تاریخ این سرزمین است، بنابراین اگر این برج فرو بریزد، تاریخ این سرزمین نیز فرو میریزد و یکی از دورههای مهم تاریخ ایران نیز از بین میرود.
این پژوهشگر ری باستان با اشاره به نگاهِ متولیان در میراث فرهنگی، شهرداری، استانداری و شورای شهر به ری و آثار نفیس آن مانند «برج طغرل» ادامه میدهد: به ایجاد یک نگاه متمرکز و ملی به برج طغرل نیاز داریم، چون اگر نگاهمان یک نگاه کلی برای حفاظتِ این اثر در آینده آن باشد، هر سال هر وضعیت برج را اندازهگیری میکنیم، ترازها و زوایای برج نیز برایمان مهم میشوند.
او با اشاره به افتادن چند سنگ از دیواره برج در نوروز چند سال گذشته، اظهار میکند: همان زمان به متولیان برج تذکر دادم، اما شرایط امروزی این اثر نفیس، آنقدر مهم است که امروز به یک نگاه ملی در کنار بودجهای ملی برای برج نیاز داریم تا بتوان آن را حفظ کرد، هر چند میراث فرهنگی نیز زحمت خود را میکشد. چند نفر از مسوولانِ آن اعلام کردهاند که وضعیت برج به زودی بررسی میشود و متخصصان قرار است برنامهریزیهای مناسبی را براساس وضعیت آن داشته باشند.
ساختوسازهایی که طغرل را با خود به زیرزمین میکشند!
ابوحمزه اما عللِ وارد شدن آسیب به این برج را موارد مختلفی میداند و ادامه میدهد: تمام این عوامل باید با یکدیگر دیده شوند، حفاریهای مترو، ساختوساز کنار برج و گودبرداریها همگی به برج فشار وارد میکنند. در کنار رطوبت زمین، حتی کارخانه سیمان که هر چند ساعت یک بار بخشی از کوه ری را منفجر میکند، باعث وارد شدن آسیب نه تنها به مقبره «بیبی شهربانو» بلکه به زندان هارونالرشید و برج طغرل میشود.
او با اشاره به اینکه در طول سالهای گذشته به واسطه ساخت خانههای مسکونی در اطراف برج، قطعا لولههای آب زیادی در اطراف این محوطه اضافه شدهاند، به حدی که در حدود ۱۵ سال قبل یک لوله آب ترکیده و رطوبت به برج وارد شده بود، بیان میکند: دستکم از امروز دیگر باید به این اتفاق فکر شود که برای نگهداری از برج باید با هر کدام از دستگاههای متولی خدماترسانی به مردم مانند شرکتهای آب، برق و گاز تفاهمنامههایی امضا شود تا در عملیاتی کردن پروژههای عمرانی خود بیشتر مراقب باشند.
این ریشناس ایجاد هر نوع شرایط ناگوار برای آثار تاریخی را مانند پست گازی که در عرصه برج طغرل و چسبیده به دیوار برج ایجاد شده، میداند و ادامه میدهد: ممکن است هر لحظه در هر شرایطی حتی انفجاری کوچک در این پست گاز رخ دهد و نخستین اتفاقی که به این واسطه رخ میدهد، وارد شدن ضربه ناشی از آن به برج خواهد بود.
ابوحمزه تاکید میکند: از دستگاههای دولتی میخواهم این برج را فرزند خود ببینند، ارثی برای آیندگان که باید در نخستین قدم به حفاظت از ان فکر کرد. باید درباره حریم برج طغرل تقیه کرد تا مانند گذشته به حریم آن پایبند باشند.
مرمت دوره قاجار چه تاثیری روی انحراف از مجور برج طغرل داشته؟
امیرمصیب رحیمزاده – مدیر اداره میراث فرهنگی شهرستان ری- در گفتوگو با ایسنا میگوید: این مساله در یک سال اخیر از سوی کارشناسان باستانشناس و مرمت سازه پیگیری شده و بررسیهای مورد نیاز روی آن در حال انجام است.
او با بیان این که براساس شرح خدماتِ این برج و بررسیهای انجام شده در آن، مقدار انحرافی که در طرح مرمت سال ۷۹ دیده شده، به مرمت اصلی دوره قاجار برمیگردد، اظهار میکند: در آن پلان و براساس تحقیقات انجامشده روی مرمتهای برج، منتظر ارائه شدن شرح خدمات هستیم تا با تامین اعتبار و تجهیزات لازم یا اصلا تغییرِ رخداده روی برج را یا انحراف از محور را ثابت کرد.
وی با اشاره به بیشتر شدن توجهها به سمت برج طغرل بعد از انتشار نخستین خبرها در این زمینه، بیان میکند: این اتفاق اولویت ما را دوچندان کرده تا ما نسبت به این مساله پشتکار بیشتری داشته باشیم. در این مدت زمان گذشته نیز (حدود ۱۵ روز) تاکنون سه بازدید کارشناسی از سوی کارشناسان میراث فرهنگی و حوزه شهرداری تهران انجام شده است تا حتما مطالعات آن برای ما آغاز شود و نتایج پژوهشهای علمی ونتیجهگیریها بعد از بررسیهای نهایی اعلام شوند.
او با وجود همه این صحبتها تاکید میکند: کارشناسان سازه و بنای میراث فرهنگی تاکنون شواهد سطحی را بازدید کردهاند که آن نشست باعث ترک جدیدی روی برج بوده است یا نه که براساس مشاهدات اولیه این موارد نبوده است، اینها نیاز به تحقیقات و پژوهشهای علمی دارند که باید حتما انجام شوند و کارشناسان ما روی آن تحقیقات نظر میدهند که بعد از اعلام آن، وضعیت برج نیز رسانهای میشود.
عبور مترو و ساخت مجتمع فرهنگی نزدیک به برج و تاثیر روی آن
رحیمزاده اما عبور مترو از شهرری را در ایجاد وضعیت امروزی برج طغرل بیتاثیر میداند و میگوید: خط ۶ مترو قرار بود از بین برج طغرل و ابن بایویه رد شود، اما با برگزاری جلسات مختلف، مسیر خط ۶ تغییر کرد، یعنی از خیابان بسیج به خیابان غیوری و جاده سوم تا حرم حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) تغییر مسیر داد.
او با تاکید بر اینکه فاصله خط ۶ موازی با برج طغرل حدود ۴۰۰ مترمربع است، ادامه میدهد: این در حالی است که فاصله قبلی با برج حدود ۶۰ تا ۷۰ متر بود، بنابراین معتقدیم اکنون حفاری مترو دلیل بر ایجاد این انحرافات نیست و آن متعلق به سال ۷۹ نیز بوده است.
مجتمع فرهنگی در عرصه برج در زمان تصویب حریم جانمایی شد
او اما درباره پروژه رو به اتمام ساختِ مجتمعی فرهنگی در عرصه و حریم برج طغرل اظهار میکند: گودبرداری این پروژه از سال ۱۳۸۴ آغاز شده و با فاصله ۶۰ متری هیچ گودبرداریای در این منطقه انجام نشده است. هر گودبرداری برای این مجتمع فرهنگی که رخ داده در فاصله ۶۰ متری از دیوار برج طغرل بوده است، یعنی از حدود ۷۰ متری سازه برج طغرل.
مدیر اداره میراث فرهنگی شهرری با تاکید بر اینکه با این وجود در این شرایط نمیتوانیم هیچ چیز را بابت این حفاری تکذیب کنیم، بیان میکند: آنچه شواهد به ما نشان میدهد با فاصله ایجادشده، گودبرداری زیاد مکانیزه نبوده است که در برج طغرل اتفاقی رخ دهد.
او اضافه میکند: خانههایی که اکنون برای ساخت مجتمع فرهنگی در حریم برج طغرل تملک و تخریب شدهاند، حتما زیرزمین داشتهاند، اما گودیای که اکنون برای ساخت مجتمع فرهنگی وجود دارد، باید توسط کارشناسان بررسی شود، بنابراین هنوز نمیتوان در این زمینه نظر قطعی داد.
رحیمزاده همچنین درباره فرونشستهای زمین در حدود صد متری برج طغرل و بعد از مجمتع فرهنگی در حال ساخت، اظهار میکند: فرونشست در سطح شهر زیاد است، گودبرداری یک هتل در ضلع جنوبی شرقی حرم، روی سه پلاک خانه تاثیر گذاشته بود که باعث ترک روی آنها شده بود، ولی با حضور کارشناسان آتشنشانی و شهرداری وضعیت بررسی شد. در این شرایط میتوان گفت شاید یکی از دلایل ممکن استان شرایط کنونی باشد یا وضعیت دیگری، اما در نهایت باید آنها را بررسی کرد.
مدیر اداره میراث فرهنگی شهرری با بیان اینکه در زمان تهیه نقشه حریم برج طغرل، ساخت مجموعه فرهنگی در دست ساخت در آن دیده شده بود، ادامه میدهد: قبل از ساخت این مجتمع خانههای چندطبقه ساخته شده بود. از سوی دیگر برای رعایت کردن حریم برج طغرل، عرشه پلِ مجتمع فرهنگی نسبت به نقطه برج بررسی شد، همچنین چندین بار طرحِ سازه اصلی آن در سالهای ۸۸ و ۸۹ همراه با نقشههای تهیهشده برای بررسی حریم منظری در کمیته فنی میراث فرهنگی استان تهران در دستور کار قرار گرفت تا سرانجام تصویب شد تا آن در این حد ارتفاع عملیاتی شود.
به گفته او، عرشه پل نیز با فاصله ۴۰ متری با پل به صفر صفر محدوده نزدیک شد تا زیاد به حریم برج طغرل نزدیک نشود.
پست گاز ایجادشده در عرصه برج طغرل
حتی اگر صفر درصد هم آسیب نزند، باید جابهجا شود
رحیمزاده اما درباره پست گازِ قرارگرفته در عرصه برج طغرل نیز توضیح میدهد: این کار غیرکارشناسی از سوی مدیران پروژه در این نقطه جانمایی شده است، حتی اگر آنها معتقد باشند که این پست گاز صفر درصد هم احتمال آسیب به برج را ندارد، برای ما قابل قبول نیست. اداره کل میراث فرهنگی استان تهران در مکاتبات زیادی که با شهرداری داشته به آنها تذکر داده تا این پست از محل دیواره برج طغرل جابهجا شود.