برچسب: کمیسیون اصل 90مجلس

به گزارش خبرآنلاین، صحن علنی مجلس شورای اسلامی امروز یک دستور کار مهم داشت. انتخاب رئیس کمیسیون اصل ۹۰ از بین ۴ کاندیدای معرفی شده به صحن مجلس امروز برگزار شد و نمایندگان از بین حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان، حجت‌الاسلام نصرالله پژمان‌فر، سیدنظام‌الدین موسوی و حسن شجاعی که کاندیدای تصدی ریاست کمیسیون اصل ۹۰ بودند در نهایت  نمایندگان با ریاست  پژمانفر بر این کمیسیون  موافقت کردند.

مصطفی میرسلیم از دیگر کاندیداهایی بود که در اعتراض به معرفی ۴ کاندیدا به صحن به جای ۲ کاندیدا که رویه همیشگی مجالس قبلی بود از حضور در رقابت انصراف داده بود.

۲۷۲۷

پیشتازی روحانیون در سکان‌داری کمیسیون اصل ۹۰ +جدول

به گزارش خبرآنلاین، «هرکس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضائیه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود را کتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه و یا قضائیه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند.» این اصل ۹۰ قانون اساسی است همان اصلی که برای تحقق بخشیدن به آن، کمیسیونی به نام کمیسیون اصل ۹۰ در مجلس تشکیل شد.

در راستای همین اصل قانونی بود که با شروع به کار اولین دوره مجلس شورای اسلامی در هفتم خردادماه سال ۱۳۵۹ و تدوین آیین نامه داخلی، در ماده سی و دو آن، کمیسیونی با عنوان کمیسیون اصل نودم قانون اساسی برای اجرای این اصل تشکیل شد.

پژمانفر سیزدهمین رئیس

امروز برای چهل و یکمین بار رئیس این کمیسیون در صحن علنی مجلس مشخص شد و نمایندگان مجلس یازدهم نصرالله پژمانفر نماینده مشهد و عضو شورای مرکزی جبهه پایداری را به عنوان رئیس انتخاب کردند تا تکلیف این بازوی نظارتی خانه ملت مشخص شود. البته این انتخاب بدون حاشیه نبود و تقریبا با آغاز مجلس حرف و حدیث‌ها درباره این کمیسیون و ریاستش هم شدت گرفت تا اینکه چند روز پیش با نامه اعتراضی میرسلیم این حواشی به اوج خود رسید.

>>>بیشتر بخوانید

نمره منفی میرسلیم به هیات رئیسه /رقابت پرحاشیه در حلقه اصل ۹۰

میرسلیم در این نامه نوشت: «حساسیت و اهمیت اقدامات این کمیسیون ایجاب می‌کند که شایسته‌ترین فرد برای ایفای خدمات مدیریتی آن انتخاب شود و لذا قانونگذار وظیفه تشخیص آن فرد را بر عهده هیئت رئیسه محترم قرار داده است و تایید آن با رأی مجلس انجام می‌گیرد. تشخیص شایستگی را هیئت رئیسه محترم باید بر مبنای ملاک‌هایی که به وظایف کمیسیون اصل ۹۰ بر می‌گردد با تدوین جدول امتیازات داوطلبان انجام می‌داد و کارشناسانه مشخص می‌کرد چه نامزدهایی مناسب ترند. این کار را نباید خود نامزدها مدعی شوند، چون قبیح است و نباید به صحن مجلس واگذار کرد، زیرا گرفتار رایزنی‌های غیر رسمی خارج از قواره‌های شایسته سالاری می‌شود.»

او در ادامه نوشت: «نتیجه این که هیئت رئیسه در معرفی شایسته‌ترین نامزدها کوتاهی کرده و این نقطه قوتی برای آن هیئت محترم محسوب نمی‌شود. البته یادآوری می‌کنم که همه نامزدها با حسن ظنی که به یکدیگر دارند از تصمیم بر حق هیئت رئیسه استقبال می‌کردند، اما این روش هیئت رئیسه مبنی بر معرفی همه نامزدها به مجلس و از سر بازکردن مسئولیت، نوعی توهین به نامزدهای ریاست کمیسیون محسوب می‌شود گویا همه پافشاری در نیل به ریاست دارند.»

پیشتازی روحانیون در سکان‌داری کمیسیون اصل ۹۰

به بهانه انتخاب پژمانفر به عنوان رئیس کمیسیون اصل ۹۰ برای اولین سال مجلس یازدهم بد نیست نگاهی به روسای این کمیسیون در طول ۱۰ دوره مجلس بپردازیم. هرچند قانون نوشته شده ای مبنی بر حضور روحانیون در راس این کمیسیون وجود ندارد ولی مروری اجمالی بر اسامی روسای این کمیسیون از اولین دوره تا مجلس یازدهم حکایت از آن دارد که تا مجلس هشتم همواره یک نماینده روحانی در راس این کمیسیون قرار گرفته است.

اما  از مجلس نهم با وجود آنکه برخی گمانه زنی‌ها حاکی از آن بود که ریاست این دوره از کمیسیون اصل نود به روح الله حسینیان خواهد رسید اما در نهایت “محمد پورمختار” نماینده کبودرآهنگ و بهار از سوی هیات رییسه مجلس  به صحن علنی معرفی و  اولین رئیس کمیسیون اصل ۹۰ غیر روحانی بود و بعد از آن در مجلس دهم، داوود محمدی دومین رئیس بود که از غیر روحانیون انتخاب می‌شد.

حال بعد از هشت سال دوباره یک روحانی بر مسند ریاست کمیسیون اصل ۹۰ می‌نشیند تا در طول ۴۱ سال عمر این کمیسیون، روحانیون  ۳۳ سال سکان اداره این کمیسیون را در خانه ملت به عهده داشته باشند.

در جدول زیر اسامی و سوابق همه روسای سابق این کمیسیون نظارتی مجلس آمده است:

به گزارش خبرآنلاین، صحن علنی مجلس شورای اسلامی امروز یک دستور کار مهم داشت. انتخاب رئیس کمیسیون اصل ۹۰ از بین ۴ کاندیدای معرفی شده به صحن مجلس امروز برگزار شد و نمایندگان از بین حجت‌الاسلام سیدمحمود نبویان، حجت‌الاسلام نصرالله پژمان‌فر، سیدنظام‌الدین موسوی و حسن شجاعی که کاندیدای تصدی ریاست کمیسیون اصل ۹۰ بودند در نهایت  نمایندگان با ریاست  پژمانفر بر این کمیسیون  موافقت کردند.

مصطفی میرسلیم از دیگر کاندیداهایی بود که در اعتراض به معرفی ۴ کاندیدا به صحن به جای ۲ کاندیدا که رویه همیشگی مجالس قبلی بود از حضور در رقابت انصراف داده بود.

۲۷۲۷

نمره منفی میرسلیم به هیات رئیسه

به گزارش خبرآنلاین، بیشتر از یک ماه است که کار مجلس یازدهم شروع شده و کمیسیون‌های تخصصی هم با تعیین اعضا و هیات رئیسه سروسامانی به جلساتش داده اما در این میان هنوز تکلیف مهمترین بازوی نظارتی‌ خانه ملت یعنی کمیسیون اصل ۹۰ در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

>>>بیشتر بخوانید؛

انصراف اعتراضی میرسلیم از رقابت بر سر کرسی ریاست کمیسیون اصل ۹۰ 

رقابت دو عضو جبهه پایداری بر سر ریاست کمیسیون اصل ۹۰ /میرسلیم کنار کشید 

مجلس یازدهمی‌ها که پیش از نشستن بر صندلی‌های نمایندگی شعار نظارت و ارتقای جایگاه نظارتی قوه مقننه را سر می‌دادند به نظر می‌رسد حواشی آنچنان دست‌شان را بسته است که هنوز فرصت پرداختن به تعیین رئیس کمیسیون اصل ۹۰ نکرده‌اند و حالا هم که قرار است پرونده این کمیسیون در صحن علنی مجلس و با رای نمایندگان  تعیین شود باز هم حواشی‌ دست از سرشان بر نمی‌دارد و حرف و حدیث‌هایی درباره انتخاب کاندیداها مطرح شده است.

رقابت در حلقه کمیسیون اصل ۹۰

گمانه ‌زنی‌ها درباره اینکه چه کسی قرار است سکان‌دار کمیسیون اصل ۹۰ شود زیاد بود از رضا تقوی گرفته تا زاکانی و میرسلیم اما وقتی اسامی کاندیداهای ریاست بر این کمیسیون نهایی و اعلام شد دایره گمانه‌ها تنها درباره میرسلیم به واقعیت نشست؛ از آنجا که گفته می‌شد علیرضا زاکانی خیال رفتن به ساختمان مرکز پژوهش‌ها را دارد وقتی در این میدان کاندیدا نشد حرف و حدیث‌ها درباره او و عزمش برای ریاست بر  ساختمان مرکز پژوهش‌ها بیشتر شد؛ از سوی دیگر ماجرای کمیسیون اصل ۹۰ و گزینه‌های هیات رئیسه برای معرفی به صحن، داستانی جدید را کلید زد.

شانزدهم تیرماه بود که محمدحسین فرهنگی سخنگوی هیات رئیسه مجلس از ۵ کاندیدا ریاست کمیسیون اصل ۹۰ سخن گفت. او گفت: «براساس آئین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی هر کدام از اعضای ثابت کمیسیون اصل ۹۰ می‌توانند برای ریاست این کمیسیون کاندیدا شوند. بر این اساس آقایان نصر الله پژمان فر،حسن شجاعی علی آبادی،سید مصطفی آقامیرسلیم،محمود نبویان و سید نظام الدین موسوی برای ریاست کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی نامزد شدند.»

او ادامه داد: «رئیس این کمیسیون طبق نظر اکثریت اعضا و با پیشنهاد هیئت رئیسه پارلمان با رأی نمایندگان برای مدت یک سال انتخاب می‌شود.»

از اعتراض میرسلیم تا توضیح آقای سخنگو

در طول سال‌های گذشته همیشه حرف و حدیث پیرامون معرفی کاندیداهای ریاست کمیسیون اصل ۹۰ وجود داشته است به طوری که همین یک سال پیش  از تعداد کم کاندیداها گلایه می‌شد و این گلایه‌ها تا آنجا پیش رفت که فریاد انتقاد فرهاد تجری و بهرام پارسایی درباره نحوه معرفی کاندیداهای ریاست کمیسیون اصل ۹۰ بلند شد؛ حالا با روی کارآمدن مجلس یازدهم رنگ انتقادات تغییر کرده است و صحبت از بی‌حساب و کتاب معرفی کردن کاندیداها به میان آمده است.

وقتی فرهنگی از معرفی ۵ گزینه سخن گفت این تازه شروع ماجرا بود و انتقادات زیادی به این اقدام مطرح شد اما فرهنگی در پاسخ به انتقادات گفت: «طبق آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی هیات رییسه حداقل می‌تواند دو نفر را به عنوان گزینه ریاست کمیسیون اصل ۹۰ به صحن علنی مجلس پیشنهاد کند اما با توجه به این‌که پنج نفر داوطلب بودند و هیات رییسه هم تاکیدی بر هیچ کدام از آنها نداشت مقرر شد این پنج کاندیدا به صحن علنی مجلس شورای اسلامی معرفی شوند تا نمایندگان از بین این پنج نفر یک نفر را انتخاب کنند.»

البته این پاسخ چندان قانع کننده نبود و میرسلیم که مهمترین گزینه معرفی شده بود این رفتار هیات رئیسه را توهین آمیز خواند و با نامه‌ای تند و تیز خطاب به سکونشینان بهارستان از خیر ریاست بر این کمیسیون گذشت و انصراف داد.

او در این نامه نوشت: «حساسیت و اهمیت اقدامات این کمیسیون ایجاب می‌کند که شایسته‌ترین فرد برای ایفای خدمات مدیریتی آن انتخاب شود و لذا قانونگذار وظیفه تشخیص آن فرد را بر عهده هیئت رئیسه محترم قرار داده است و تایید آن با رأی مجلس انجام می‌گیرد. تشخیص شایستگی را هیئت رئیسه محترم باید بر مبنای ملاک‌هایی که به وظایف کمیسیون اصل ۹۰ بر می‌گردد با تدوین جدول امتیازات داوطلبان انجام می‌داد و کارشناسانه مشخص می‌کرد چه نامزدهایی مناسب ترند. این کار را نباید خود نامزدها مدعی شوند، چون قبیح است و نباید به صحن مجلس واگذار کرد، زیرا گرفتار رایزنی‌های غیر رسمی خارج از قواره‌های شایسته سالاری می‌شود.»

او در ادامه نوشت: «نتیجه این که هیئت رئیسه در معرفی شایسته‌ترین نامزدها کوتاهی کرده و این نقطه قوتی برای آن هیئت محترم محسوب نمی‌شود. البته یادآوری می‌کنم که همه نامزدها با حسن ظنی که به یکدیگر دارند از تصمیم بر حق هیئت رئیسه استقبال می‌کردند، اما این روش هیئت رئیسه مبنی بر معرفی همه نامزدها به مجلس و از سر بازکردن مسئولیت، نوعی توهین به نامزدهای ریاست کمیسیون محسوب می‌شود گویا همه پافشاری در نیل به ریاست دارند.»

هیات رئیسه خودش را راحت کرد

محمدرضا میرتاج‌الدینی نماینده تبریز درباره حواشی اخیر و موضوع معرفی کاندیداهای ریاست کمیسیون اصل ۹۰ به خبرآنلاین گفت: «روال در گذشته این بود که هیات رئیسه دو نفر را انتخاب می کرد و آنها را به صحن معرفی می‌کرد تا نمایندگان از میان آنها یک نفر را انتخاب کنند. »

او ادامه داد: «به نظر می‌رسد در این دو هیات رئیسه کار خود را راحت کرده است و هر پنج نفری که برای ریاست کاندیدا شده بودند همه را تائید کردند و آنها را به صحن معرفی کردند. درواقع کار ارزیابی کاندیداها را به خود نامزدهای ریاست و صحن مجلس سپرده‌اند. درواقع هیات رئیسه که باید تلاش می‌کرد میان این ۵ کاندیدا تفاهم ایجاد کند و یا آنهایی را که شایستگی بیشتری داشتند را از دیگران تمیز می‌داد و آنها را به صحن معرفی می‌کرد این کار را انجام نداد و همه را یکجا به صحن معرفی کرد. »

میرتاج‌الدینی گفت: «آنها باید در داخل امتیازات و شاخص‌هایی را مشخص می‌کردند و بر اساس آن افراد را تعیین می‌کردند.»

او در پاسخ به این سوال که ملاک تشخیص چه بوده است گفت: «هرچند آئین نامه ملاک مشخصی را تعریف نکرده است اما از آنجا که کمیسیون اصل ۹۰ یک کار حقوقی، قضایی و اجرایی است طبیعتا باید افرادی انتخاب شوند که حقوقی بودن، قضایی بودن و سوابق اجرایی در مدیریت‌های کلان کشور را به عنوان مولفه‌های شایسته‌ بودن در نظر گرفته می‌شد که گویا این اتفاق رخ نداده است»

احتمال انصراف یک نفر دیگر 

البته آنطور که از شنیده‌ها بر می‌آید گویا دایره انصراف از ریاست کمیسیون اصل ۹۰ قرار نیست تنها به میرسلیم ختم شود و احتمالا یک نفر دیگر نیز به جمع انصرافی‌ها بپیوندد؛ موضوعی که محمدرضا میرتاج‌الدینی هم تا حدودی بر آن مهر تائید می‌زند و می‌گوید: آنطور که شنیده‌ام احتمالا یک نفر دیگر انصراف دهد و رقابت میان سه نفر برگزار شود. تا اینجای کار اما رقابت اصلی بین دو چهره منتسب به جبهه پایداری است و بعید به نظر نمی رسد ریاست این کمیسیون نیز به یکی از اعضای این جبهه در مجلس برسد.

۲۷۲۱۶

حجت‌الاسلام سیدناصر موسوی‌لارگانی، عضو هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی، با اشاره به تصمیم این هیئت درباره گزینه‌های ریاست کمیسیون اصل نود مجلس، گفت:طبق رأی اکثریت اعضای هیئت‌رئیسه، ۵ تن از اعضای کمیسیون اصل نود برای معرفی به صحن مجلس جهت ریاست این کمیسیون طی یک سال آینده مشخص شدند.

وی افزود: طبق رأی اکثریت اعضای هیئت‌رئیسه مجلس، مقرر شد آقایان میرسلیم، حجج اسلام نبویان و پژمان‌فر، سیدنظام‌الدین موسوی و حسن شجاعی برای ریاست کمیسیون اصل نود به نمایندگان مجلس معرفی شوند.

عضو هیئت‌رئیسه مجلس ادامه داد: یک نفر از میان ۵ گزینه ریاست کمیسیون اصل نود، با رأی اکثریت نمایندگان مجلس به عنوان رئیس این کمیسیون در یک سال آینده انتخاب می‌شود.

۲۷۲۱۵

این سوال اساسی خصوصا در ماه‌های اخیر توسط همه طیف‌های سیاسی مطرح شده و تا اینجا، فارغ از پاسخ‌های مختلفی که به این پرسش داده شده همه طرف‌های سیاسی بر این نکته اشتراک نظر دارند که کارآمدی و معدل عملکرد مجلس متناسب با شانیت قانونی این نهاد نیست.

از یک نگاه این معضل به افول شانیت حقوقی بخش‌ها و بازوهای مختلف مجلس بر می‌گردد که نتوانسته‌اند به دلایل مختلف کارکردی متناسب با اختیارات و مسئولیت خود داشته باشند. در حوزه نظارت به عنوان یکی از وظایف دوگانه و اصلی مجلس، کمیسیون اصل نود از مهمترین بازوها و ابزارهای مجلس محسوب می‌شود. اما این اهمیت تنها محدود به نهاد مجلس نیست و باید برای آن شأنی ملی و فراتر از نهاد مجلس قایل شد. چه اینکه این کمیسیون تنها کمیسیون تخصصی مجلس است که مسئولیت آن مستقیما در سطح قانون اساسی به عنوان عالی‌ترین سطح نظام حقوقی کشور مورد اشاره و تاکید قرار گرفته است.

با این وجود جای تردیدی نیست که عملکرد این کمیسیون نیز به مثابه عملکرد کلیت مجلس طی سال‌های گذشته متناسب با وسعت اختیارات و مسئولیت‌های محول شده به آن در دو سطح قانون اساسی و قوانین عادی نیست. واقعیت این است که تنها با نگاهی گذرا به مسیر حرکت کمیسیون اصل نود مجلس در طی ادوار اخیر می‌توان به سادگی دریافت که این کمیسیون قدم به قدم از سطح اثرگذاری موثر در حوزه نظارت فاصله  گرفته است .

شاهد این ادعا هم نبود نمونه‌ای موثر از رسیدگی نتیجه بخش به پرونده شکایات ارجاع شده به این کمیسیون است. از کار افتادن کمیسیون اصل نود برای نهاد پارلمان به معنای از کار افتادن و تعلیق یکی از وظایف مهمی است که قانون اساسی مستقیما بر دوش مجلس قرار داده است. آن هم وظیفه‌ای که بر اساس متن مورد تاکید قانون اساسی بخش مهمی از اعتماد عمومی نسبت به نهاد مجلس را تشکیل می‌دهد.

بر اساس اصل نود قانون اساسی «هرکس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضائیه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود را کتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایات رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قضائیه مربوط است رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد به اطلاع عامه برساند.» ناگفته پیداست که اجرای دقیق و جدی این اصل در مجلس تا چه اندازه می‌تواند ضمن همیاری در مسیر مبارزه با فساد اداری و اقتصادی به ایجاد و تحکیم اعتماد عمومی نسبت به مجلس و نظام جمهوری اسلامی کمک کند. به همین اعتبار نیز بی کارکرد ماندن و کارنامه نداشتن کمیسیون اصل نود قطعا عاملی خواهد بود برای افول این اعتماد.

در اینکه عامل افت عملکرد و نزول جایگاه کمیسیون اصل نود از شانیت حقوقی چیست، می‌توان به عوامل متعدد ساختاری، قانونی و نحوه عضویت نمایندگان عضو اشاره کرد که از حوصله این نوشتار خارج است. اما در اینکه مجلس برای بازگشت به شانیت قانونی خود در سلسله ساختار نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیازمند احیاء شانیت زیرمجموعه‌هایی چون کمیسیون اصل نود می‌باشد، شکی نیست. کمیسیونی که فعالیت موثر آن ضمن آنکه بر کارنامه عملی و شانیت حقوقی مجلس تاثیر می‌گذارد همزمان در عرصه افزایش اعتماد عمومی و همینطور شدت گرفتن مبارزه موثر با فساد نیز اثر خواهد داشت. با این توصیف اگر نمایندگان منتخب مجلس یازدهم به فکر بازگرداندن مجلس به جایگاه واقعی آن هستند یکی از کارهای واجب و لازم، تقویت کمیسیون اصل نود و موثر کردن دوباره فعالیت‌های آن است.

*منتخب مردم  کهکیلویه بزرگ( چرام،لنده،بهمئی) در مجلس یازدهم

۲۷۲۷