برچسب: ناباروری

به گزارش خبرگزاری مهر، قسمت بیست و دوم از فصل جدید برنامه تلویزیونی پایان ناباروری با موضوع «روش‌های کمک‌باروری برای درمان ناباروری با علل زنانه» شنبه یکم خرداد، ساعت ۱۹ به روی آنتن شبکه چهار سیما می‌رود.

در این قسمت از برنامه، سهیلا انصاری پور جراح و متخصص زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری درباره کاربردهای روش‌های کمک‌باروری در درمان ناباروری با علل زنانه توضیح می‌دهد.

روش‌های کمک‌باروری (Assisted Reproductive Technology) به مجموعه‌ای از فناوری‌های نوین تولیدمثلی، از جمله آی یو آی، آی وی اف و میکرواینجکشن گفته می‌شود که در درمان ناباروری با علل مختلف کاربرد دارند.

حدود نیمی از موارد ناباروری‌، علل زنانه دارند که برخی از آنها به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهند و لازم است از روش‌های کمک‌باروری استفاده شود. برای نمونه، در مواردی که لوله‌های رحمی دچار انسداد یا التهاب باشند، لازم است از روش آی وی اف یا لقاح برون‌تنی برای باروری استفاده شود.

برنامه تلویزیونی پایان ناباروری، به ابعاد مختلف سلامت باروری و ناباروری می‌پردازد.

به گزارش خبرگزاری مهر، سید حامد برکاتی، اظهار داشت: پس از اجرای آزمایشی سند ملی صیانت از جمعیت در ۴ استان، اجرای کشوری آن در دستور کار قرار گرفت و از فردا ۳۰ اردیبهشت و همزمان با روز ملی جمعیت در کشور اجرا می‌شود.

وی افزود: یکی از معضلات اجرایی شدن برنامه‌ها، تأمین منابع مالی است اما در این راستا با دستور و همکاری وزیر و معاون بهداشت وزارت بهداشت، ۱۳۰ میلیارد تومان جهت اجرای برنامه صیانت از جمعیت به دانشگاه‌های علوم پزشکی تخصیص داده شد.

مدیر کل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت تاکید کرد: برنامه صیانت از جمعیت، برنامه همه معاونت‌های وزارت بهداشت است و فقط مربوط به معاونت بهداشت این وزارتخانه نیست. معاونت توسعه مدیریت و منابع اقداماتی همچون صیانت از اعتبارات ناباروری، تأمین مالی درمان ناباروری، اعمال تسهیلات حمایتی بانوان کارمند و تأمین نیروی انسانی را انجام داده است. وزارت بهداشت تنها دستگاهی است که پرسنل رسمی آن ۹ ماه مرخصی و مرخصی ساعتی بانوان را رعایت می‌کند.

برکاتی یادآور شد: معاونت درمان وزارت بهداشت اقدامات بسیار مهمی همچون ترویج زایمان طبیعی رایگان، راه اندازی و تجهیز هزار و ۸۰۰ واحد LDR(واحدهای اختصاصی زایمان)، توسعه خدمات زایمان بی درد، برگزاری دوره‌های توانمندسازی ارائه دهندگان خدمات زایمان، بازنگری تعرفه خدمات زایمان، کاهش ۵.۵ درصدی سزارین، بهسازی و تکمیل ۲۴ مرکز دولتی دانشگاهی درمان ناباروری، پوشش حمایتی دارو و درمان و اعمال جراحی از زوجین نابارور و مراقبت و نظارت بر سقط‌های غیرقانونی را انجام داده است.

وی تصریح کرد: چندین اقدام در راستای صیانت از جمعیت بین دو معاونت بهداشت و درمان وزارت بهداشت انجام شده که یکی از آنها امضای تفاهم نامه ادغام خدمات ناباروری در نظام شبکه بهداشتی کشور بوده است. در حال حاضر زوجین نابارور به ما مراجعه می‌کنند اما ناباروری از ابتدا قابل درمان است و در این زمینه غربالگری از خانه‌های بهداشت آغاز می‌شود.

مدیر کل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: معاونت‌های تحقیقات و فناوری، آموزشی، حقوقی، امور مجلس و استان‌ها، فرهنگی و دانشجویی و سازمان غذا و دارو نیز برنامه‌های مفصلی در زمینه صیانت از جمعیت تهیه و ارسال کرده اند.

برکاتی یادآور شد: آموزش‌های هنگام ازدواج از ۲ ساعت به ۶ ساعت افزایش پیدا کرده و با فراهم کردن زیرساخت‌های مورد نیاز، امکان ارائه این آموزش‌ها به صورت مجازی با توجه به همه گیری بیماری کووید ۱۹ وجود دارد.

وی با اشاره به انجام دو بررسی ملی در زمینه سقط جنین و ناباروری گفت: در مطالعه بررسی شیوع ناباروری در کشور که به تازگی انجام شده، نشان می‌دهد که ۱۲ درصد از زوجین کشور دارای ناباروری اولیه و ۱۶.۴ درصد از آنها دارای ناباروری ثانویه هستند که البته باور ما این است که با شروع ادغام خدمات ناباروری در نظام شبکه بهداشتی کشور، این آمارها رو به کاهش خواهد رفت.

مدیر کل دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت تاکید کرد: در حال حاضر تمام منابع معتبر دنیا، فاصله مناسب فرزندآوری را بین ۱۸ تا ۲۴ ماه می‌دانند. با همکاری و تعاملاتی که با انجمن‌های علمی داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که فاصله مناسب فرزندآوری برای زنان کمتر از ۳۵ سال، ۱۸ تا ۲۴ ماه است و برای زنان بیشتر از ۳۵ سال، فاصله مناسب، حداقل ۱۲ ماه است. در حال حاضر ۱۷ درصد از باروری‌های کشور، بعد از سن ۳۵ سالگی است و زوجین، باروری خود را به تأخیر می‌اندازند.

به گزارش خبرگزاری مهر، سیمین ظفردوست، در ارتباط با موضوع «ذخیره تخمدان» در خانم‌ها، گفت: سلول‌های زایا در دوران جنینی شکل می‌گیرند، خود را به تخمدان‌ها می‌رسانند و به فولیکول و تخمک تبدیل می‌شوند. در واقع ذخیره تخمدان هر خانم در همان دوران جنینی شکل می‌گیرد. تعداد این سلول‌ها از همان دوران جنینی رو به کاهش می‌رود، این کاهش پس از تولد نیز ادامه می‌یابد و در سنین ۴۷ تا ۵۰ سالگی که یائسگی رخ می‌دهد، این ذخیره به پایان می‌رسد.

این فلوشیپ ناباروری درباره تأثیر سن بر میزان ذخیره تخمدان افزود: روند کاهش ذخیره تخمدان در خانم‌ها از سنین ۳۵ تا ۳۷ سالگی سریع‌تر می‌شود و پس از ۴۰ سالگی شتاب بیشتری می‌گیرد. این کاهش نه فقط در تعداد تخمک‌ها، بلکه در کیفیت آنها هم اتفاق می‌افتد و به دلیل همین کاهش کیفیت تخمک، خطر سقط جنین نیز افزایش می‌یابد. از این رو، همواره توصیه می‌شود که خانم‌ها پیش از ۳۵ سالگی باردار شوند، زیرا با افزایش سن هم شانس بارداری کاهش می‌یابد و هم خطر سقط جنین بیشتر می‌شود.

وی، کاهش ذخیره تخمدان و پاسخ ضعیف تخمدان‌ها را یک از علل ناباروری دانست و توضیح داد: در برخی خانم‌ها با کاهش شدید ذخیره تخمدان مواجه‌ایم و تخمدان‌ها، حتی پس از تحریک تخمک‌گذاری با دوز بالای داروهای محرک در سیکل‌های آی وی اف یا میکرواینجکشن هم پاسخ مناسبی ندارند و تعداد و کیفیت تخمک‌ها بسیار پایین است.

ظفردوست ادامه داد: قبلاً هیچ روشی برای افزایش شانس موفقیت درمان این دسته از خانم‌ها وجود نداشت، زیرا ظاهراً سلول‌های زایا و فولیکول‌های تخمدانی جزو سلول‌هایی هستند که وقتی از بین می‌روند، قابل جایگزینی نیستند.

وی گفت: بیش از ۱۰ سال است که طرح پژوهشی سلول‌های بنیادی خون قاعدگی در پژوهشگاه ابن‌سینا در حال انجام است. خون قاعدگی یک منبع بسیار عالی از سلول‌های بنیادی است، زیرا در دسترس و تکرارپذیر است و نمونه‌گیری آن نیز آسان و غیرتهاجمی است‌. از چهار سال پیش ما بر پروژه استفاده از سلول‌های بنیادی خون قاعدگی برای درمان ناباروری ناشی از کاهش ذخیره تخمدان متمرکز شدیم. در این روش ما سلول‌های بنیادی با منشأ رحمی را از خون قاعدگی بیمار جداسازی و کشت می‌کنیم و سپس به تخمدان وی تزریق می‌کنیم. این روش برای خانم‌هایی که با کاهش شدید ذخیره تخمدان مواجه‌اند و به درمان آی وی اف نیز پاسخ نمی‌دهند، اما قاعدگی منظم دارند، کاربرد دارد.

این فلوشیپ ناباروری نتایج بالینی این روش را درخشان دانست و افزود: خوشبختانه نتایج بالینی این روش خیلی خوب بوده و ما با استفاده از سلول‌های بنیادی خون قاعدگی توانستیم تعداد تخمک، تعداد جنین، میزان بارداری خودبه‌خود و میزان بارداری به دنبال آی وی را به‌طور معنی‌دار افزایش دهیم. برای نمونه، شانس موفقیت آی وی اف در خانم‌های دارای ذخیره تخمدان پایین و پاسخ ضعیف تخمدان‌ها به داروهای تحریک تخمک‌گذاری، حدود ۱۰ درصد است، اما با استفاده از روش سلول‌درمانی توانستیم آن را به ۴۰ تا ۴۵ درصد افزایش دهیم.

وی خاطرنشان کرد: در چهار سال گذشته هیچ عارضه کوتاه مدت یا بلند مدتی برای این روش گزارش نشده است و ما امیدواریم که بتوانیم کاربرد این روش در حوزه درمان ناباروری را گسترش دهیم.

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدرضا صادقی، گفت: ناباروری علل گوناگونی دارد که می‌تواند مردانه، زنانه و یا مشترک باشد و حدود ۱۰ درصد از موارد ناباروری نیز فاقد علت مشخص هستند. بر اساس بررسی‌های تشخیصی و مشخص شدن علت یا علل ناباروری، روش کمک باروری مناسب به زوجین پیشنهاد می‌شود.

وی با اشاره به روش آی یو آی به عنوان ساده‌ترین روش کمک باروری، توضیح داد: روش آی یو آی (IUI) یا تزریق داخل رحمی اسپرم ساده‌ترین تکنیک کمک باروری است که در آن، اسپرم‌های سالم و متحرک موجود در نمونه مایع منی آقا در محیط مخصوص آزمایشگاهی جداسازی و شستشو می‌شوند و توسط متخصص زنان به طور مستقیم به داخل رحم خانم تزریق یا انتقال داده می‌شوند. این روش در مواردی همچون ناباروری با علل ناشناخته، ابتلای خانم به اندومتریوز خفیف، اختلالات مخاط دهانه رحم، تعداد کم اسپرم، تحرک کم اسپرم و اختلالات نعوظ و انزال کاربرد دارد.

صادقی خاطرنشان کرد: متأسفانه گاهی می‌شنویم که روش آی یو آی در مطب‌ها یا مراکز غیرتخصصی انجام می‌شود. در حالی که زوج‌های عزیز باید بدانند که سلول اسپرم بسیار حساس و در برابر عوامل محیطی آسیب‌پذیر است و از آنجا که یک اسپرم قرار است تخمک را بارور کند و خصوصیات ژنتیکی پدری را به جنین منتقل کند، باید محیط و شرایطی فراهم شود که در روند استحصال، جداسازی و آماده‌سازی اسپرم کمترین آسیب به اسپرم وارد شود. در حالی که در مطب‌ها و مراکز غیرتخصصی چنین شرایط و تجهیزاتی وجود ندارد.

وی در ادامه با اشاره به روش آی وی اف (IVF)، گفت: منظور از آی وی اف، لقاح برون‌تنی یا لقاح آزمایشگاهی یا لقاح مصنوعی است که در ابتدا به همه روش‌های کمک‌باروری اطلاق می‌شد، اما با گذشت زمان به یک روش کمک‌باروری خاص اطلاق شد. در این روش، تخمک از خانم و اسپرم از آقا گرفته می‌شود و این گامت‌ها در محیط کشت آزمایشگاهی که مشابه محیط رحم طراحی شده است، کنار یکدیگر قرار داده می‌شوند تا اسپرم تخمک را بارور کند و در مرحله بعد جنین پس از سه تا پنج روز کشت به داخل رحم خانم منتقل می‌شود. این روش در مواردی همچون تعداد اندک اسپرم، اندومتریوز متوسط و شدید، انسداد لوله‌های فالوپ، اختلالات تخمک‌گذاری و احتمال انتقال بیماری یا ناهنجاری ژنتیکی به جنین کاربرد دارد.

این جنین‌شناس سپس با اشاره به روش میکرواینجکشن به عنوان انقلابی در فناوری‌های تولیدمثلی، توضیح داد: روش آی وی اف برای نخستین بار در سال ۱۹۷۶ در انگلستان انجام شد اما انقلاب اصلی در این حوزه در سال ۱۹۹۳ در بلژیک رقم خورد؛ جایی که روش کمک‌باروری میکرواینجکشن به جهان عرضه شد. روش میکرواینجکشن یعنی تزریق میکروسکوپی اسپرم به داخل سیتوپلاسم تخمک. سلول تخمک لایه‌های محافظ متعددی دارد که برای تحقق لقاح، اسپرم باید بتواند از این لایه‌ها بگذرد و به داخل تخمک نفوذ کند. در برخی موارد اسپرم قادر به این کار نیست و بنابراین، روش آی وی اف نمی‌تواند کمک‌کننده باشد. در چنین مواردی، سلول اسپرم زیر میکروسکوپ با سوزن بسیار بسیار ریز (در مقیاس میکرون) به داخل تخمک تزریق می‌شود.

صادقی در ادامه افزود: از آنجا که در این روش اسپرم توسط متخصص جنین‌شناس و با امکان بزرگ‌نمایی ۴۰۰ تا ۶۰۰ برابر انتخاب می‌شود، شانس تشکیل جنین با کیفیت و در نتیجه، موفقیت درمان افزایش می‌یابد. از جمله کاربردهای مهم روش میکرواینجکشن مواردی از آزواسپرمی (فقدان اسپرم در نمونه مایع منی) است که در نمونه‌برداری از بیضه یا اپیدیدیم اسپرم استحصال می‌شود و همچنین مواردی که ناهنجاری شکل (مورفولوژی) اسپرم شدید است. در روش آی وی اف این اسپرم‌ها کاربردی نداشتند، زیرا توانایی لازم برای بارورسازی تخمک را حتی در محیط آزمایشگاهی نداشتند. اما در روش میکرواینجکشن حتی اگر چند عدد اسپرم زنده و سالم در نمونه بافت بیضه یا اپیدیدیم یافت شود، با تزریق مستقیم آنها به تخمک امکان تشکیل جنین وجود دارد. امروزه به دلیل دقت و نرخ موفقیت بالاتر روش میکرواینجکشن، اغلب مراکز جهان از این روش استفاده می‌کنند.

این جنین‌شناس درمان‌های جایگزین را ایستگاه آخر مسیر درمان ناباروری دانست و گفت: منظور از درمان‌های جایگزین ناباروری، روش‌های اهدای تخمک، اهدای جنین و رحم جایگزین است که می‌توان آنها را پیچیده‌ترین و آخرین مرحله از درمان ناباروری دانست. در مواردی که خانم فاقد تخمک است یا تخمک او کیفیت لازم برای باروری را ندارد و یا خطر انتقال بیماری یا ناهنجاری ژنتیکی از مادر به فرزند وجود دارد، از تخمک اهدایی، یعنی تخمک باکیفیت یک خانم دیگر برای آی وی اف استفاده می‌شود. همچنین در مواردی که آقا فاقد اسپرم مناسب برای باروری است، یا هم آقا و خانم فاقد گامت مناسب‌اند و یا خطر بروز ناهنجاری ژنتیکی در جنین وجود دارد، از جنین اهدایی، یعنی جنین سالم و باکیفیت یک زوج دیگر استفاده می‌شود.

وی یادآور شد: کلینیک درمان‌های جایگزین مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا در زمینه این خدمات ساز و کار بسیار دقیق و کارآمدی دارد. مهم‌ترین اصل در اهدای تخمک و جنین محرمانگی است. متأسفانه در برخی مراکز درمانی به زوجین متقاضی اهدا گفته می‌شود که خودشان اهداکننده را معرفی کنند، در حالی که این رویکرد کاملاً مغایر اصل
محرمانگی است. مصالح و سلامت روانی و عاطفی فرزند حاصل از اهدا در آینده و همچنین، پیچیدگی‌های مربوط به ارث و نسب ایجاب می‌کند که هیچ‌کس، حتی خانواده‌های زوجین از این مسئله مطلع نباشند و طرفین اهداکننده و اهدا گیرنده نیز به هیچ‌وجه یکدیگر را نشناسند و هیچ‌گونه اطلاعاتی درباره یکدیگر نداشته باشند. این موازین با دقت و جدیت در کلینیک درمان‌های جایگزین مرکز ابن‌سینا رعایت می‌شود و حتی پرونده‌های مربوط به اهدا در سیستمی جداگانه بایگانی می‌شوند و دسترسی مدیران مجموعه به این سیستم نیز محدود است.

صادقی درباره روش رحم جایگزین عنوان کرد: گاهی خانم به دلایلی همچون بیماری‌های زمینه‌ای، ناهنجاری‌های ساختاری رحم، سابقه ابتلاء به بدخیمی و جراحی و…، قادر به بارداری نیست. یعنی زوجین از نظر توان باروری و تولید اسپرم و تخمک مشکلی ندارند، اما خانم توان حمل نگهداری جنین در نه ماه بارداری را ندارد. در چنین مواردی، خانمی که مادر جایگزین نامیده می‌شود، می‌پذیرد که جنین این زوج را در رحم خود حمل کند و پس از زایمان فرزند را به پدر و مادر بیولوژیک تحویل دهد.

وی افزود: از آنجا که قرار است جنین یک زوج به مدت نه ماه در رحم خانم دیگری باشد و طرفین مناسبات پیچیده و متعددی دارند، لازم است یکدیگر را بشناسند و یک قرارداد دقیق و کامل برای تبیین شرایط گوناگون این ارتباط، از جمله چگونگی انجام مراقبت‌های بارداری، مسائل مالی و…، بین دو طرف تنظیم شود. همچنین، بارداری تجربه‌ای دشوار است که برای مادر جایگزین به مراتب دشوارتر است زیرا در نهایت فرزند را به والدینش تحویل خواهد داد، بنابراین به مشاوره‌ها و حمایت‌های روانی و عاطفی نیاز دارد. خوشبختانه در کلینیک درمان‌های جایگزین مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا همه ابعاد این روش درمانی به دقت پوشش داده شده است؛ مادر جایگزین از نظر سلامت جسمی و روانی به دقت پایش می‌شود، مشاوران حقوقی این کلینیک ابعاد حقوقی این روش را برای طرفین تبیین می‌کنند و با توجه به شرایط دو طرف قرارداد دقیق و جامعی تنظیم می‌کنند و همچنین، مشاوران و روانپزشکان این کلینیک خدمات مشاوره‌ای و حمایتی لازم را به ایشان ارائه می‌کنند.

صادقی در پایان یادآور شد: همان‌طور که گفته شد طیف متنوعی از روش‌های کمک‌باروری و درمان‌های جایگزین برای ناباروری وجود دارد که خوشبختانه همه این روش‌ها با کیفیت ممتاز و در استانداردهای جهانی در کشور ما و مرکز ابن‌سینا در دسترس زوج‌های عزیز قرار دارد. بنابراین، با توجه به تنوع روش‌های موجود و اینکه برای هر نوع علت ناباروری، حتی فقدان اسپرم و تخمک، روش درمانی متناسب وجود دارد، می‌توانیم بگوییم ناباروری به پایان رسیده است. البته شرط رسیدن به پایان ناباروری، صبر و پشتکار و تداوم و نیز انتخاب یک مرکز درمانی جامع و کارآمد است و زوج‌های عزیز نابارور باید بدانند که برای رسیدن به پایان ناباروری لازم این مسیر را با همدلی و امید طی کنند.

ابعاد گوناگون «کنترل بارداری» مورد ارزیابی قرار می گیرد

به گزارش خبرگزاری مهر، برنامه تلویزیونی «پایان ناباروری» که با محوریت موضوعاتی همچون سلامت باروری، علل ناباروری و فناوری‌های نوین درمان ناباروری با مشارکت گروه دانش شبکه چهار سیما و پژوهشگاه و مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا تهیه و از شبکه چهار سیما پخش می‌شود، در این قسمت به موضوع کنترل بارداری و نارسایی دهانه رحم می‌پردازد.

در این قسمت از برنامه که شنبه بیست و نهم شهریور ساعت ۱۹ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود، زهره داودی مقدم متخصص زنان و زایمان و عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، مهمان برنامه خواهد بود و به پرسش‌های مخاطبان پاسخ خواهد داد.

نارسایی دهانه رحم از جمله مشکلاتی است که در طول بارداری می‌تواند عوارضی، از جمله باز شدن زودهنگام دهانه رحم و تخلیه ماده مخاطی مسدود کننده رحم و در نتیجه، سقط جنین و یا زایمان زودرس به دنبال داشته باشد.

برنامه تلویزیونی پایان ناباروری با تهیه کنندگی مرجان بیات و اجرای مینا هاشمی، هر هفته شنبه‌ها ساعت ۱۹ به روی آنتن شبکه چهار سیما می‌رود.

ابعاد گوناگون «کنترل بارداری» مورد ارزیابی قرار می گیرد

به گزارش خبرگزاری مهر، برنامه تلویزیونی «پایان ناباروری» که با محوریت موضوعاتی همچون سلامت باروری، علل ناباروری و فناوری‌های نوین درمان ناباروری با مشارکت گروه دانش شبکه چهار سیما و پژوهشگاه و مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا تهیه و از شبکه چهار سیما پخش می‌شود، در این قسمت به موضوع کنترل بارداری و نارسایی دهانه رحم می‌پردازد.

در این قسمت از برنامه که شنبه بیست و نهم شهریور ساعت ۱۹ از شبکه چهار سیما پخش می‌شود، زهره داودی مقدم متخصص زنان و زایمان و عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا، مهمان برنامه خواهد بود و به پرسش‌های مخاطبان پاسخ خواهد داد.

نارسایی دهانه رحم از جمله مشکلاتی است که در طول بارداری می‌تواند عوارضی، از جمله باز شدن زودهنگام دهانه رحم و تخلیه ماده مخاطی مسدود کننده رحم و در نتیجه، سقط جنین و یا زایمان زودرس به دنبال داشته باشد.

برنامه تلویزیونی پایان ناباروری با تهیه کنندگی مرجان بیات و اجرای مینا هاشمی، هر هفته شنبه‌ها ساعت ۱۹ به روی آنتن شبکه چهار سیما می‌رود.