برچسب: كودكان

در فرهنگ ما نقش مادری همیشه با صفت‌ها و القابی نظیر فداکاری و از خودگذشتگی تعریف می‌شود و از مادران همواره به عنوان انسان‌های مقدس و خستگی‌ناپذیر که تمامی هم‌ و غم  و تلاش‌های روزانه خود را وقف فرزندان و رشد و پیشرفت و سعادت آنها می‌کنند، یاد می‌شود.

از آنجایی که صفت فداکاری به معنی چشم‌پوشی از فعالیت و رفتاری است که فرد خواهان آن است یا عمل کردن به گونه‌ای که مطلوب فرد نیست، تعریف می‌شود، در مصاحبه با یک روانشناس به بررسی این مسئله پرداخته‌ایم که آیا این نگرش باعث رشد و پیشرفت زنان می‌شود و یا بالعکس محدود کردن مادران به نقش مادرانگی را در پی دارد. همچنین سعی کرده‌ایم به این سوال پاسخ دهیم که یک مادر چطور می‌تواند به تعالی و رشد شخصی خود در کنار نقش مادری بپردازد.

وحیده نقوی‌نیا، کارشناس ارشد روانشناسی بالینی و متخصص حوزه کودک و والد در گفت‌وگو با ایسنا در تعریف نقش مادر اظهار کرد: نقش مادری در تعریف سنتی خود یک، نقشی مقدس است و زن با این نقش به کمال می‌رسد، این تعریف بیشتر در گذشته رواج داشته و امروزه  با پیشرفت علم و بالا رفتن سطح آگاهی مردم خصوصا زنان  و گرایش بیشتر خانم‌ها به داشتن شغلی در اجتماع ، این باور هم به مرور تغییر کرده و درحال حاضر بخش زیادی از زنان که در فضای عمومی جامعه فعالیت دارند، کاملا به این مسئله واقف هستند که این موضوع شدنی نیست.

وی ادامه داد: براساس پژوهش‌ها، مادرانی که این نگرش را داشتند که بایستی خود را به صورت کامل وقف کودکان خود کنند و این سبک زندگی را اجرا کردند، در طول دوره زندگی والدگری به دلیل داشتن این سبک رفتاری، به خود و فرزندانشان آسیب زده‌اند، البته کماکان در جامعه ما نگرش غالب و پذیرفته شده، دیدگاه مادر کامل است درحالی که نگرش درست که یک مادر بایستی نسبت به والدگری خود داشته باشد ، مادر کافی بودن است. عبارت «مادر کافی» اولین بار در سال ۱۹۵۳ توسط دونالد وینیکات، روانکاو بریتانایی به کار رفت، او اذعان داشت که این نگرش به آرامش مادر و رابطه  او با فرزندش بسیار کمک می‌کند.

این روانشناس عنوان کرد: در رابطه با تئوری «مادر کامل» و «مادر کافی» و تفاوت این دو با یکدیگر بدین صورت می‌توان توضیح داد که مادری که نگرش «مادر کامل» را دارد، معتقد است که نقش مادری به معنای فداکاری و از خودگذشتگی صرف است و یک مادر بایستی تمام زندگی خود را وقف تربیت کودکانش کند، این مادر هیچ وقت به فرزندش فرصتی برای مستقل شدن نمی‌دهد و او را وابسته تربیت می‌کند. در مقابل، مادری که نگرش «مادر کافی» را دارد به اندازه توانایی‌های کودک  و فرزندش به او اجازه مستقل شدن می‌دهد. این مادر به رشد و تعالی شخصی خود به اندازه تربیت کودکش اهمیت می‌دهد.

مادر کامل فرزند وابسته و ناتوان بارمی‌آورد/ مادر کافی دلبستگی ایجاد می‌کند نه وابستگی

نقوی‌نیا افزود: «مادر کامل» با یکسری رفتارهای چسبنده و کنترل‌گرایانه، فرزند وابسته و ناتوان بار می‌آورد، اما مادر کافی محبت می‌کند و یک رابطه احساسی سالم با فرزندش برقرار می‌کند و باعث ایجاد دلبستگی می‌شود نه وابستگی. «مادر کامل» برای عشق ورزیدن به فرزند خود شرط و شروط تعیین می‌کند و به عبارتی به فرزند خود توجه مشروط می‌دهد، اما مادر کافی بدون قید وشرط  به بچه‌اش عشق می‌ورزد و اشتباهات کودک را به رفتار او نسبت می‌دهد نه کل شخصیتش. توجه مشروط و با قید و شرط یعنی اینکه مادر به گونه‌ای با بچه رفتار می‌کند که اگر او کار خوبی انجام دهد و رفتارش درست و بدون عیب باشد، بچه را دوست خواهد داشت در حالی که یک مادر کافی به بچه‌‎اش توجه غیرمشروط می‌دهد؛ یعنی به بچه این اطمینان را می‌دهد که تو فارغ از انتخاب‌هایی که می‌کنی، فارغ از رفتاری که داری و فارغ از اشتباهاتی که می‌کنی مورد پسند و علاقه من هستی ولی رفتار تو را تائید نمی‌کنم و از نظر من رفتار تو گاهی نادرست است. «مادر کامل» به شدت کنترل‌گر است و دائم فرزند خود را در جهت دست یافتن به آرزوهای دست نیافته خودشان کنترل می‌کنند، اما مادر کافی به اندازه توانش محیط را کنترل می‌کند و اجازه می‌دهد فرزندش به کشف استعدادها و علائق خودش بپردازد.

وی با بیان اینکه در نگرش «مادر کامل» مادر هیچ وقت احساس آرامش ندارد و عملا فشار زیادی برای مراقبت از کودک و ایده‌آل بودن روی او وجود دارد و به مراتب زحمتش چندبرابر می‌شود و بازدهی او  به شدت پایین می‌آید، اظهار کرد: یک «مادر کامل» یا به عبارتی کنترل‌گر، قبل از اینکه بخواهد به این شیوه نادرست رفتار کند باید کاملا خودش را نادیده بگیرد و از تمام سرگرمی‌ها،علائق و رشد شخصی خود  بگذرد. مادری که دیدگاهش «مادر کامل» است، براساس باورهای غالب جامعه خود را شبیه فرشته‌ای می‌بیند که دوبال در پشت خود دارد و نباید به هیچ وجه خطا کند و این نگرش باعث ایجاد احساس عذاب وجدان در مادر می‌شود. چون در واقع مادر شدن هیچ توانمندی جدید و عجیبی را در زن به وجود نمی‌آورد و تنها با ورود یک فرزند محیط اطراف او و نقش‌هایش تغییر می‌کند و کماکان او یک  انسان حتمی‌الخطا است.

این روانشناس تصریح کرد: وقتی یک مادر در رابطه با فرزندش دچار خطا می‌شود در واقع حس عذاب وجدان در او بیدار می‌شود و از آنجایی که این حس عذاب وجدان به مادر فشار زیادی وارد می کند، برای اینکه این هیجان ناخوشایند را در خود کاهش دهد به دنبال عامل ایجاد این فشار می‌گردد و قطعا این عامل چیزی نیست جز فرزندش. در این حالت مادر ناخودآگاه برای کاهش این حس آزاردهنده در خود شروع می‌کند به تخریب فرزندش تا این عذاب وجدان را تبدیل کند به حس محق بودن. در غالب اوقات این موضوع باعث بروز پرخاشگری و بدرفتاری و حرص مادر نسبت به فرزندش می‌شود. مادران زیادی را مشاهده کرده‌ایم که دائما نسبت به مادرانگی خود و اینکه  مادر شدند احساس پشیمانی دارند و از اینکه مجبور شده‌اند در بند فرزند خود قرار بگیرند و هیچ زمانی را برای خودشان نداشته باشند، اظهار ناراحتی و ناخرسندی می‌کنند .

نقوی‌نیا عنوان کرد: بنابراین در نهایت باید گفت که باور درست در زمینه نقش مادری، همان نگرش «مادر کافی» است. مادری که یک زندگی شخصی جدا از فرزندش برای خود تعریف می‌کند و تمام شادی و لذت زندگی خود را به فرزندش محدود نمی‌کند.

وی درخصوص بازتعریف نقش مادری در جامعه امروز گفت: امروزه با افزایش آگاهی و تأمل زنان در زندگی روزمره و در اثر شکاف بین تعاریف سنتی و تجارب واقعی مادری، زمینه توجه به تجربه مادری و بازتعریف معنا و نقش مادری فراهم شده است. بیشتر زن‌های سنتی متاثر از تفکرات رایج قدیم باورشان نسبت به مادر بودن همان مادر کامل بودن است؛ یعنی مادری که باید از خودگذشتگی کند و دائما مراقب بچه باشد که آسیب نبیند ولی با بالا رفتن سطح آگاهی و بازدهی که این مدل مادرانگی داشته خیلی از زنان جامعه به دنبال بازتعریفی از نقش مادرانگی هستند. ما درحال حاضر مراجعین بسیاری داریم که به این باور رسیدند که بزرگترین آسیبی که مادران کامل می‌زنند همان وابسته بار آوردن فرزندهاست که دلبستگی ناایمن ایجاد می‌کند. افراد وابسته بعدا نمی‌توانند روابط سالمی با دیگران داشته باشند و احتمال دارد در روابط خود بارها و بارها خطاهای بزرگی کنند و در حل مشکلات خود ناتوان باشند.

شاهد بازتعاریف نقش مادری هستیم

این روانشناس افزود: بنابراین می‌توان گفت ما در قشر وسیعی از زنان شاهد بازتعریف نقش مادری هستیم که علت آن بالا رفتن سطح آگاهی، افزایش سطح دانش کلی بشر و یادگیری روش‌های متفاوت انتخاب رفتار مناسب است که می‌تواند به  افراد برای تغییر یکسری باورهای زیربنایی کمک کند زیرا هر رفتاری که ما انجام می‌دهیم موتور محرک آن باورهای ما است. این باورها که به صورت بنیادین با کسب تجربه و با بررسی پیامدهای رفتاری که در گذشته انتخاب شده به دست می‌‎آید در گذر زمان می‌تواند تغییر کند.

وی در رابطه با مسائلی که یک زن در ابتدای مادر شدن تجربه می‌کند، بیان کرد: زمانی که یک نفر تصمیم به بچه دار شدن می‌گیرد، بایستی آگاهی کامل داشته باشد که مسئولیت این انتخابش را کاملا به عهده بگیرد. هر تغییری که در محیط اطراف ما به وجود می‌آید یکسری مسئولیت‌ها و زحمت‌های جدید را ایجاد می‌کند. پایه این دنیا بر رنج است و کل زندگی ما بایستی در این جهت باشد که چگونه این رنج را کاهش دهیم و بتوانیم با این رنج دنیا به تعادل برسیم. این باور که بچه می‌تواند مشکلات را رفع کند، به کاهش تنش‌های زندگی زناشویی کمک کند، می‌تواند زندگی را شیرین کند و… همه این‌ها یکسری باورهای افسانه‌ای و خطادار است که تمام زوجین قبل از تصمیم برای بچه دار شدن باید آن را در نظر بگیرند. البته تمام این موارد درمورد پدران هم صدق می‌کند ولیکن چون صحبت ما اینجا درمورد مادران است بیشتر مورد خطاب ما هستند. یک مادر بایستی بداند که قبل از اینکه بخواهد بچه دار شود بایستی یکسری از تغییرات را در محیط اطرافش ایجاد کند و یکی از این تغییرات شغل مادران ، سبک زندگی آنها و نوع انتخاب‌هایی است که در جهت پٌر کردن  ظرف نیاز به قدرت و عشق و آزادی و تفریح و بقای خودشون دارند.

نقوی‌نیا ادامه داد: ما انسان‌ها براساس تئوری انتخاب پنج ظرف نیاز داریم که این نیازها عبارتند از بقا،عشق، آزادی، قدرت و تفریح. همه انسان‌ها و هررفتاری که در طول زندگی از ما سر می‌زند در جهت پر کردن یک یا  چند از این ظرف‌های نیاز است. یک زن قبل از اینکه مادر شود تقریبا به یک روش روتین و مشخصی یاد گرفته است که این ظرف‌های نیاز را پرکند. این فرد باید بداند بعد از اینکه مادر شود و فرزندش به دنیا بیاید بایستی تغییری در رویه برای پر کردن این ظرفها ایجاد کند، پس ناخودآگاه  بخاطر تغییری که ایجاد می‌شود، روش‌های قبلی دیگر کارگر و کارآمد نخواهند بود.

این روانشناس بالینی با بیان اینکه نیاز به بقای یک فرد مربوط به حفظ امنیت، حفظ پول و حفظ سلامت خود اوست، اظهار کرد:  تغییرات هورمونی و فیزیکی که در یک مادر بعد از فرزنددار شدن ایجاد می‌شود، مسئله‌ای است که یک زن  باید قبل از اینکه تصمیم به مادر شدن بگیرد، در نظر بیاورد. اگر یک زن قبل از مادر شدن آگاهی و مطالعه کافی نداشته باشد و از متخصصین مختلف کمک نگرفته باشد، بعد از تولد کودک ممکن است نیاز به بقای او در خطر قرار بگیرد. خواب ناکافی ، تغذیه ناکافی، استراحت کم و شیردهی و اتفاق‌هایی که بعد از شیردهی به لحاظ فیزیولوژی در زنان اتفاق ‌‍می‌افتد، تغییرات جسمی که بارداری و زایمان در زن ایجاد می‌کند، مواردی است که این نیاز به بقا را در زن به خطر می‌اندازد. پس یک زن بایستی از قبل آگاهی داشته باشد که باتوجه به شرایط جدیدی که به وجود آمده چطور بایستی با سبک نو و انتخاب‌های جدیدی نیاز به بقا را پاسخ دهد.

وی افزود: در بحث نیاز به عشق بسیار دیده شده که با ورود اولین  فرزند  رابطه عاطفی زن و شوهر تا مدتها تحت‌الشعاع  قرار گرفته است. خانم ها اکثرا پس از زایمان درگیر افسردگی پس از زایمان می‌شوند، در عین حال بایستی وقت بیشتری را باید برای فرزند خود بگذارند. تاثیرات و مسئولیت‌هایی که ورود فرزند بر سبک رفتاری مادران  و پدران دارد باعث می‌شود زن و شوهر برای مدتی از هم دور شوند. اگر قبل از ورود فرزند، زن و شوهر دانش کافی برای ورود فرزند کسب نکرده باشند، این مسئله می‌تواند به بنیان رابطه زن و شوهر آسیب بزند. از آنجایی که خصوصا در یک سال اول زندگی کودک بیشتر فشار روانی و جسمی فرزند متوجه مادر است، واقعا لازم است پدران در حین دوره  بارداری همسرخود، به همراه همسرشان  آگاهی‌های لازم را در زمینه مسائل جسمی، روحی‌روانی و ارتباطی که بین آنها به وجود خواهد آمد، کسب نمایند.

آگاهی می‌تواند بیشترین کمک را به بهتر شدن روند مادرانگی و پدرانگی کند

این کارشناس حوزه خانواده عنوان کرد: نقش کلیدی که می‌توان به موضوعات مختلف در زمینه والدگری و نقش مادرانگی داد، نقش آگاهی است. آگاهی می‌تواند بیشترین کمک را به بهتر شدن روند مادرانگی و پدرانگی کند. پس بیشترین کمکی که دیگران می‌‎توانند در این شرایط به مادر کنند، این است که فضا را برای او  فراهم کنند تا بتواند خود را با شرایط جدید وفق دهد، از اظهارنظرهای نابه‌جا ، از اظهار فضل کردن‌های بی‌مناسبت دوری کنند، شرایط زمان خودشان را با شرایط مادری که جدیدا مادر شده به هیچ جه مقایسه نکنند و به محض اینکه اشتباهی در رفتار مادر می‌بینند سعی کنند که به گونه‌ای مناسب آن را بیان کنند و ترجیحا چیزی به مادر نگویند چون کلا همگام شدن با شرایط جدید برای یک مادر سخت است و خود نیاز به گذشت زمان دارد و خود مادر در گذر زمان خیلی مسائل  و خطاهای خود را متوجه می‌شود.

نقوی‌نیا افزود: مادران در ابتدای ورود فرزند به لحاظ روحی خیلی آسیب پذیرند و هر رفتار و واکنشی از ناحیه اطرافیان می‌تواند تاثیر مخربی بر روان آنها داشته باشد. احساس نیاز به حضور همسر و ابراز محبت همسر و همراهی همسر خصوصا در چند ماه اول ورود فرزند بیش از مواقع دیگر است و این را بایستی پدر حتما در نظر داشته باشد.

کودکان در پنج سال اول زندگی به همراهی و نظارت بدون اضطراب مادر نیاز دارند

وی تصریح کرد: این تعارضات نقشی بخشی از آن پذیرش مسئولیتی است که  در ابتدای صحبت به آن اشاره کردیم. یک مادر هر لحظه بایستی به این فکرکند که این انتخاب من است  و من مسئولیت این انتخاب را باید بپذیرم و کودک من هیچ مسئولیتی در قبال من ندارد و تمام آن چیزی که نسبت به من دارد حق و حقوق است و من باید بدانم که قرار است این حقوق را رعایت کنم. تمام مادرها بایستی آگاهی داشته باشند که پنج سال اول زندگی کودک آنها خیلی حساس و کلیدی است و بچه‌ها در این دوره بیشتر به آن همراهی و نظارت بدون اضطراب مادرشان نیاز دارند. هرچند رویدادهای طبیعی در جریان رشد کودک و تکامل کودک مثل شیرخوردن، آشنا شدن با غذای سفره، راه افتادن، آداب توالت و خوابیدن، لباس پوشیدن و… می‌تواند بی دردسر سپری شود و مادران از آن لذت ببرند، اما در عین حال هرکدام از اینها ممکن است به مشکل و نگرانی والدین تبدیل شود. مادران و حتی پدرها می‌توانند از رشد فرزندشان لذت ببرند، به شرطی  که بدانند چه کاری را باید انجام دهند و متقابلا از انجام چه کارهایی باید خودداری کنند، باز هم اینجا نقش یک آگاهی مشاهده می‌شود.

این روانشناس بالینی گفت: درواقع هیچ ابزار مشخص و کلیدی‌ای وجود ندارد که ما به مادران پیشنهاد دهیم که طبق این دستورالعمل آنها هم بتوانند به زندگی شخصی خود برسند و هم فرزند خوب تربیت کنند. خیلی وقتها ما با مراجعینی روبه‌رو می شویم که اصلا نمی‌خواهند مسئولیت این انتخاب را بپذیرند و گاهی فرزند را به عنوان یک مزاحم و یک عامل می‌بینند که کل زندگی آنها را تحت‌الشعاع قرار داده و آنها را اسیر کرده است. این خیلی مهم است که به مادران برسانیم که این مسئولیت خود آنها بوده و مسئولیت‌گریزی راه درستی نیست. یکی از راهکارهایی که خیلی به مادران کمک می‌کند، این است که جرئت‌مندانه از اطرافیان خود کمک بخواهند و این حق را برای خود قائل باشند که بعد از گذراندن چندماه ابتدایی تولد کودک آنها این حق و فرصت را به خود بدهند که کم کم  به شرایط وسبک زندگی قبل از تولد فرزند برگردند.

اگر پدر همراهی لازم را با مادر را نداشته باشد، اشتغال زن باعث فشار روحی می‌شود

نقوی‌نیا در رابطه  با مسائل زنان شاغل بیان کرد: مسلما مادران شاغل فشار مضاعفی را به خاطر نقش مادری احساس خواهند کرد؛ زیرا متاسفانه در فرهنگ ما اشتغال مادر به معنی سنگین‌تر شدن مسئولیت‌هاست و این مسئله مخصوصا در خانواده‌هایی که امور جاری منزل آن به شکل پیش فرض وظیفه زن پنداشته می‌شود، چند برابر خواهد شد. در این حالت اگر پدر کودک همکاری و همراهی لازم را با مادر را نداشته باشد، اشتغال مادر ممکن است باعث فشار روحی و خستگی روانی زیادی در او شود. برخی مادران در مورد اشتغال خود دچار احساس گناه می‌شوند. پژوهش‌های زیادی نشان داده که درواقع  این عذاب وجدانی که مادران شاغل دارند بخش زیادی از آن اغراق شده است؛ زیرا  مادران خانه‌دار هم خیلی زمان مستقل بیشتری را با فرزندانشان وقت نمی‌گذارند .

ساعت مادر

وی تصریح کرد: از طرفی حتی به مادرانی که خانه‌دار هستند، توصیه می‌شود که  حتما در طول روز زمانی را برای خود اختصاص دهند که ما اسم این را ساعت مادر یا دقیقه مادر می‌گذاریم. مادران باید در این ساعت به کار مورد علاقه خود که از آن لذت میبرند بپردازند. یک مادر سرزنده که برای زندگی خود هدف دارد و به فکر رشد فردی خود است، می‌تواند یک الگوی تمام عیار برای فرزندان درجه یک و موفق خود باشد. مادری که خود را وقف بچه‌ها می‌کند و از خودگذشتگی بیش از حد دارد و خود را قربانی می‎کند هم یک الگوی تمام عیار است  ولی قطعا الگویی که فرزندان از این مادر دارند در آینده به آنها آسیب می‌زند .

این کارشناس حوزه خانواده افزود: اگر دوست داریم فرزندمان چیزی یاد بگیرد، خودمان هم باید آن کار را انجام دهیم. سخنرانی و نصیحت کردن برای بچه‌ها و فرستادن آنها به کلاس‌های مختلف خیلی کمکی به رشد و پیشرفت آنها نمی‌کند، اگر قبل از آن، فرزندان  والد خود مخصوصا مادرشان را در حال انجام آن کار ندیده باشند.

انتهای پیام

موسی پژوهان در نهمین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی گفتمان توسعه شهری که با موضوع شهر دوستدار کودک برگزار شد، اظهار کرد: ما باید از لحاظ فکرافزاری در این گفتمان‌ها چنین مباحثی را طراحی کنیم و کم کم ازطریق پیگیری‌ از طریق پلتفرم‌های فیزیکی، مجازی و به هرنوعی که امکان پذیر است، این موضوع را دربین اقشار مختلف جامعه نشر داده و تلاش کنیم که حق کودک را تبدیل به یک مطالبه‌ی مردمی و در زمره‌ی مطالبات انتخاباتی قراردهیم.

وی افزود: یکی از برنامه‌هایی  که شورای شهر و شهردار باید به مردم ارائه دهند، شهر دوستدار کودک است، به دلیل اینکه یک سوم مردم مشهد کودک و نوجوان هستند و در ضمن، آگاه‌سازی خانواده‌ها از حقوق کودکانشان می‌تواند مکمل این موضوع باشد.

پژوهان خاطرنشان کرد: در راستای بخشنامه‌ اطلس کودکان ما باید بفهمیم کودکان کجای مناطق مشهد هستند و تمرکز فضایی‌شان کجاست، چه نیازهایی دارند و دسترسی آن‌ها به مدارس، امکانات و زیرساخت‌ها به چه اندازه است؟ این کاری است که حتی در شهرهای پایلوت ما کمتر به آن پرداخته شده اما در مشهد زیرساختش در حال پیشروی بوده و این نکته‌ خوبی است.

وی گفت: تهیه‌ اطلس کودکان مبنای سیاست‌گذاری ما باید باشد. باید جستجو کنیم که به عنوان مثال کودکان اوتیسم در کدام مناطق شهر سکونت دارند، دسترسی آن‌ها به امکانات درمانی، تفریحی ، آموزشی و… چگونه است؟بنابراین این تلاش‌ها، فعالیت‌های بنیادینی است. نکته‌ دومی که در حوزه‌ کودک جالب توجه بود، پژوهش‌های بنیادین این حوزه مخصوصا برای کودکان کار است که  پشتوانه اجرای این پژوهش‌های بنیادین در شهرمشهد قرار می‌گیرد.

عضو کمیته‌ی ملی شهر دوستدار کودک وزارت کشور اظهار کرد:  زیرگذرها ۹۰ درصد فضاهای ناامن شهری هستند. این موضوع به حوزه کالبد فضا و طرح‌های تفصیلی بازمی‌گردد. درحال حاضر که طرح‌های تفصیلی مشهد درحال تهیه است،بزرگترین فرصت است برای این شهر که باتوجه به جمعیت یک سومی کودکان باید به همین میزان فضا برای آن‌ها داشته باشد.

پژهان با بیان اینکه ما باید به این سمت حرکت کنیم که تمام پروژه‌های عمرانی شهرمان پیوست به کودک داشته باشد، افزود: وقتی در این جهت حرکت کنیم دیگر ۹۰ درصد مکان‌های بی دفاع و تهدیدکننده‌ حضور کودک نخواهیم داشت. این موضوع باید تبدیل به الزام شود که پروژه‌های عمرانی بدون پیوست فیزیکی نباید آغاز شود، مگراینکه تاثیرش  بر روی کودک در ابتدا ارزیابی شود و اگر به لحاظ عمرانی پروژه لازم الاجراست،باید راهکارهای جلوگیری، مقابله و جبران در پیوست ذکر شود.

وی تشریح کرد: براساس آمار سال ۹۵ ، ۲۴ درصد از جمعیت کل کشورمان را کودکان و نوجوانان زیر ۱۸سال تشکیل می‌دهند و این به معنای جمعیتی بالغ بر ۱۹ میلیون نفر است که اگر کل فضای زیست آن‌ها را تبدیل به سه حوزه شامل خانه وخانواده (والدین)، مدرسه (نظام آموزشی) و فضای شهری کنیم، در حوزه‌ شهر هیچ متولی و برنامه‌ای ندارند و رها هستند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در این راستا ما در سازمان شهرداری و دهیاری وزارت کشور باهمکاری دوستان بین الملل، دستورالعملی به شهرداری‌های سراسر کشور ابلاغ کردیم که شهرداری‌ها حداقل در حوزه‌ شهری باید به کودک توجه کرده و این موضوع را بخشی از برنامه‌های توسعه‌ی شهری خود قراردهند. از جنبه‌های قانونی، عرفی و سازمانی چنین وظایفی برای این ارگان‌ها تعریف شده است.

پژوهان  افزود: حق کودک در شهر در غالب برنامه‌ها، سیاست‌ها و بودجه‌ها، هم افزایی‌ها و همکاری‌های بین نهادی و بین دستگاهی باید پیگیری بشود که مکان آن شهرداری است. کار شهرداری فرادستگاهی است و تحقق حق کودک از کوچک‌ترین نهادها مثل خانواده شروع می‌شود تا بزرگ‌ترین آن‌ها که در ایران شامل وزارت‌خانه‌های مختلف شده و مانند زنجیره ای به هم متصل هستند.

عضو کمیته‌ ملی شهر دوستدار کودک وزارت کشور گفت : شورای اجرایی شهر دوستدار کودک یک شورای فرابخشی است و این شورای فرابخشی وظیفه‌ هماهنگی بین دستگاهی همه‌ نهادهای مرتبط با موضوع کودک را دارد. بنابراین ضمن اینکه در حال برنامه‌ریزی مسائل، برنامه‌ها و بودجه‌های سازمان‌های درون محیط شهرداری هستیم یک سازماندهی بیرون از شهرداری هم داریم و درصدد این هستیم که فعالیت‌های چندگانه همگی در زیر یک چتر انجام گرفته و یک‌پارچه‌سازی شود.

وی با اشاره به اینکه موضوع کودک مسئله‌ بسیار مهمی است که در آینده‌ نزدیک بحرانی و تهدیدکننده خواهدشد، خاطرنشان کرد: دلیل آن، این است که فضاهای شهری درحال پرورش کودکانی عصیان‌گر، سرکش، ناهنجار و بی تفاوت نسبت به شهر هستند و اگر هزینه‌ای که برای شهر دوستدار کودک پرداخت می‌کنیم  را نکنیم در آینده‌ای نه چندان دور باید میلیون‌ها برابر آن را برای ساخت زندان و… هزینه کنیم .

پژوهان افزود: یک مطالعه‌ طولی ۴۰ساله در آلمان و در راستای شهر دوستدار کودک انجام شد و نشان داد شهروندان بالغی که در کودکی در این طرح شرکت کرده‌ بودند چه از نظر هوش، چه مسئولیت‌پذیری و چه از نظر جایگاه اجتماعی و اقتصادی اصلا قابل مقایسه با کودکانی نیستند که تحت این برنامه‌ها نبودند.

وی دررابطه با بنیان‌گذاری شهر دوستدار کودک  گفت: ما اگر بتوانیم شهر را برای کودک آماده کنیم درواقع شهری برای همگان آماده کرده‌ایم چون بررسی‌ها نشان داده نیازهای شهردوستدار کودک با سایر گونه‌های سنی هم‌پوشانی دارد زیرا حضور کودک در فضاهای شهری همراه با والدین و سایر اقشار خواهد بود.

پژوهان ادامه داد: هرشهری باید مدل نظری بومی‌ خود را تعریف کند به دلیل اینکه ویژگی‌ها و رویکردها متفاوت است و این جنس کار مورد توجه جامعه بین‌المللی قرار گرفته است.

این استاد دانشگاه افزود: براساس برآوردهای رسمی ما سه تا پنج میلیون کودک کار و همینطور هزاران کودک اوتیسم داریم و عزم ملی با هدف قرار گرفتن درمسیر دستیابی به حقوق کودکان شکل گرفته‌است. ما میخواهیم دراین مسیر درست که از خانواده شروع می‌شود قرار بگیریم. باید تلاش کنیم تا به رسمیت شناختن حق کودک  را به عنوان یک فرهنگ جا بیندازیم و سعی در عمل به آن داشته‌باشیم .

پژوهان خاطرنشان کرد: بنابراین فرهنگ‌سازی درکنار فرآیند سخت‌افزاری و نرم افزاری به خانواده‌ نیاز داریم تا با فضای شهری تعامل داشته و فرزندش را در امور شهری شرکت دهد. پس از خانواده وارد نظام آموزشی می‌شویم که عمدتا تحت عنوان آموزش و پرورش نقش بسیار اساسی و مهمی دارند. تفاهم‌نامه‌های همکاری بین نهادهای مختلف برای سلامت، آموزش و… امضا شده است.

وی با بیان اینکه  بین حضور درفضای مجازی و فیزیکی کودک باید تعادل وجود داشته باشد، گفت:  به دلیل اینکه همه‌ این عواملی که ذکر شد در فضای حقیقی و فیزیکی نمود پیدا می‌کند. این فضای فیزیکی فقط شامل شهربازی‌ها نیست و از کلینیک‌های حقوق کودک شروع می‌شود تا پارک‌ها، مراکز خرید، پل‌ها که باید زیرآن‌ها امن و روی آن‌ها گالری ایجادشود و همه‌ مراکزی که توسعه‌ی شهری را تشکیل می‌دهند و کودک باید درآن‌ها سهم داشته باشد.

عضو کمیته‌ ملی شهر دوستدار کودک وزارت کشور گفت: ما در سطح ملی فعالیت‌های خوبی داشتیم و نشست تخصصی در اصفهان و درسال ۹۷ برگزار کردیم . یک شهردار شهردوستدار کودک از آلمان  و مدرسان سی‌اف‌سی را از یونیسف به این نشست دعوت کردیم که بررسی کنیم برای گام برداشتن در این راستا چگونه باید فعالیت کنیم.  پس از آسیب‌شناسی‌ها به این نتیجه رسیدیم که خلاء قانونی در این زمینه وجود دارد و ما باید اصلاح ساختاری داشته باشیم. برای برطرف کردن این ضعف‌ها با حوزه‌ شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی که دبیرشورای عالی شهرسازی عضو آن بوده ارتباط بسیار خوبی گرفتیم و به این فکر کردیم که شورای عالی شهرسازی می‌تواند فرایندها و ضوابط و مصالح شهردوستدار کودک را برای ما تصویب کند که این پشنوانه‌ی مجموعه فعالیت‌های شهر دوستدار کودک قرار بگیرد.

پژوهان در پایان گفت: تمام الزامات ملی، اراده‌ محلی، تلاش‌های شورا را هم که کنار بگذاریم، برای کودک خودمان از این فرصت استفاده کنیم که فردا بزرگسالی مسئولیت‌پذیر و حساس نسبت به حقوق خود و پدرومادرش در محیط شهری و با انگیزه و خلاق داشته باشیم.

انتهای پیام

به گزارش نیوز، نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که خانواده‌ها نمی‌توانند تغذیه را به‌درستی کنترل کنند و بیماری کروناویروس این مسئله را تشدید کرده است.

از سال ۲۰۱۵ تاکنون، بیش از ۱۱ هزار و ۵۰۰ کودک به علت سوءتغذیه در بیمارستان‌ها بستری شدند.

محققان اظهار کردند که سوءتغذیه محدود به کشورهای درحال‌توسعه نیست.

لیلا موران، نماینده پارلمان اروپا اظهار کرد که این ارقام، تعجب‌آور است که در انگلیس در سال ۲۰۲۰ افراد به علت سوءتغذیه در بیمارستان بستری شوند؛ باید پیشرفت کنیم و سیستمی ایجاد شود تا به افراد کمک کنیم تا این اطمینان حاصل شود که هیچ گرسنه‌ای در کشورمان نیست.

این خبر به دنبال انتشار گزارش جدیدی منتشر شده  که نشان داده، سیستم غذایی در انگلستان در حال نابودی است و سلامت انسان و محیط‌زیست در معرض خطر قرار دارد.

این مطالعه حاکی از آن است که دولت باید این اطمینان را ایجاد کند که افراد فارغ از درآمد، به رژیم غذایی سالم و پایدار دسترسی دارند.

آمارها نشان می‌دهد که حدود ۱۱ میلیون نفر که حدود ۲.۸ میلیون نفر آنان کودک هستند، در بریتانیا در فقر زندگی می‌کنند و فقر عاملی برای عدم دسترسی به غذای کافی و دسترسی به رژیم غذایی سالم است.

شرکت‌های بزرگ تامین کننده مواد غذایی برای نیازمندان در انگلیس افزودند که شاهد افزایش ۷۳ درصدی تعداد بسته‌های مواد غذایی بودند که در پنج سال گذشته ارسال‌شده است و این آمار به دنبال شیوع کروناویروس، افزایش ۸۱ درصدی را در دو هفته از مارس ۲۰۲۰ نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۱۹ داشته است.

انتهای پیام

در این مدت، بسیاری از موسسات آموختند که محتوای دیجیتال می‌تواند از موانع جغرافیایی فراتر رود و به‌عنوان روشی دائمی در دسترس یک موزه باشد.

نتایج تحقیقات نشان می‌دهد، تلفن‌های هوشمند به‌عنوان در دسترس‌ترین ابزار دیجیتالی برای دستیابی به اطلاعات هستند، اکثر افراد این تلفن‌ها را دارند و می‌توانند به راحتی به انواع اطلاعات دسترسی پیدا کنند.

درحالی‌که تعطیلی در دوران خانه‌نشینی کرونایی، مانع از دسترسی افراد به موزه‌ها شده، بسیاری از سازمان‌ها سعی کردند، تورهای دیجیتالی برای افراد فراهم کنند تا مخاطبان با استفاده از آسایش و راحتی بتوانند تورهای دیجیتال را تجربه کنند.

با توجه به ادامه روند شیوع کرونا و اعمال محدودیت‌های مجدد، مراکزی مانند موزه‌ها می‌توانند با استفاده از کانال‌های دیجیتالی تجربه گردش در موزه را به خانه‌ها ارمغان آورند.

این تورها می‌توانند در زبان‌های مختلف و شامل فیلم، محتوای صوتی، اطلاعات متنی و عکس‌هایی باشد که می‌تواند به شکل‌گیری ارتباط عمیق با مجموعه کمک کند.

دیدن موزه‌ها منجر به غنی‌سازی و گسترش ذهن همه افراد، به‌خصوص کودکان می‌شود. با استفاده از اینترنت و دنیای مجازی می‌توان از گالری‌ها، موزه‌ها و بسیاری از موسسات در سراسر جهان بازدید کرد.

بهترین تورهای موزه مجازی برای کودکان

موزه هنر متروپولیتن

این موزه در صدر لیست برای تورهای موزه مجازی کودکان قرار دارد. کودکان ۷ تا ۱۲ ساله می‌توانند از آن استفاده کنند. مصاحبه‌هایی در وب‌سایت این موزه است که کودکان آن را از هنرمندان، متصدیان موزه و دیگر افراد تهیه‌کرده‌اند. این موزه از بزرگترین و مشهورترین موزه‌های جهان در منهتن نیویورک است.

موزه ملی تاریخ طبیعی

این موزه از مراکز فرهنگی ایالات‌متحده امریکاست و در شهر واشنگتن قرار دارد. این موزه متعلق به موسسه اسمیتسونین است.تورهای مجازی به بازدیدکننده این امکان را می‌دهد تا از طریق سیستم یا دستگاه تلفن همراه خود تور اختصاصی داشته باشد.همچنین می‌تواند نمایشگاه‌هایی که در گذشته برگزارشده و امکان بازدید را ازدست‌داده، مشاهده کند. نمای نزدیک از یک شی خاص یا صفحه‌نمایش برای شما امکان دارد.

موزه بریتانیا

این موزه از عظیم‌ترین و غنی‌ترین موزه‌های جهان است که بیش از هفت میلیون گنجینه و آثار باستانی از فرهنگ‌ها، اقوام و کشورهای جهان پیش‌ازتاریخ تا زمان حال دارد.سفر مجازی در این موزه به این صورت است که با حرکت موس می‌توانید به زمان گذشته سفر کنید.

موزه هنرهای معاصر سان‌فرانسیسکو

از موزه‌های مشهور ایالات‌متحده است و استاد بزرگ معماری، ماریو بوتا در کالیفرنیا در شهر سان‌فرانسیسکو این موزه را طراحی کرده است. از بزرگ‌ترین موزه‌های هنر مدرن و معاصر در ایالات‌متحده و آثار هنرمندانی از سراسر جهان را در خود جای‌داده است.

موزه کودکان بوستون

موزه کودکان بوستون یکی از بزرگترین موزه‌های کودک در جهان بوده که در سال ۱۹۱۳ تاسیس شده است. اگرچه این موزه برای برگزاری نمایشگاه‌ها و برنامه‌های تعاملی در نظر گرفته‌شده، اما هنوز هم به‌عنوان موزه‌ای جالب برای گشت‌وگذار انتخاب می‌شود و برای  کودکان بسیار جذاب است.

موزه رولددال و مرکز قصه‌ها

موزه رولددال و مرکز قصه‌ها یک موزه در گریت میسندن باکینگهام‌شر است.روالد دال، نویسنده کتاب کودکان و داستان کوتاه، از ۳۶ سالگی در روستا زندگی می‌کرد.

مرکز تحقیقات گلن

این مرکز، یک مرکز پژوهشی ناسا در شهر کلیولند اوهایو و در حال حاضر متعلق به ناساست.شاید به طور معمول به معنای سنتی، موزه نباشد، اما جالب است که در این لیست قرار گرفته است.

موزه ملی سنگاپور

موارد بسیاری برای یادگیری و دیدن حین مرور آنلاین هست که در زمان گشت و گذار در موزه، گالری‌ها صدا داشته باشند تا از موسیقی و جلوه‌های صوتی لذت ببرید.

مجموعه فریک

یک موزه هنری در نیویورک و آثار هنری کلی فریک، صنعتگر آمریکایی در آن قرار دارد. فریک به خاطر نقاشی‌های برجسته استاد قدیمی و نمونه‌های برجسته مجسمه‌سازی و هنرهای تزئینی اروپایی شناخته شد.

موزه تاریخ طبیعی لندن

مواردی همچون اسکلت نهنگ آبی ۲۵ متری، سنگی به‌اندازه منظومه شمسی و مجموعه کاملی از فسیل دایناسورها که تاکنون در انگلستان کشف‌شده می‌تواند برای بازدیدکننده بسیار جذاب باشد.

کمک مالی آسان

در سال ۲۰۱۹ در حدود ۲۶ درصد از کمک‌های آنلاین با استفاده از دستگاه‌های تلفن همراه انجام شد و این تعداد به دنبال بیماری کروناویروس افزایش خواهد یافت، زیرا انجام بسیاری از موارد دیجیتالی شده است.

منابع:

cuseum.com

littledayout.com

انتهای پیام

به نقل از نیوز، بررسی‌های جدید در زمینه صرع کودکان، اولین عامل خطر محیطی جهان برای این بیماری یعنی سیگار کشیدن مادران در دوران بارداری را شناسایی و ارتباط ژنتیکی جدید مرتبط با این بیماری را کشف کرده است.

شناسایی این مورد، عاملی برای کشف درمان‌های جدید این بیماری خواهد بود.

در انگلستان، از هر ۲۰۰ کودک و فرد زیر ۱۸ سال، یک نفر به صرع مبتلاست، حدود ۶۰۰ هزار نفر با بیماری‌های عصبی زندگی می‌کنند و روزانه ۸۷ نفر دیگر به این آمار اضافه می‌شوند.

بررسی‌های جدید نشان داده، سیگار کشیدن در دوران بارداری، یکی از شایع‌ترین عوامل ابتلا کودکان به صرع است و این موضوع می‌تواند پیامدهای مهمی برای درمان‌های جدید این بیماری داشته باشد.

محققان به همراه گروهی از پزشکان و دانشمندان دانشگاه کینگز لندن، این مطالعه را بر روی یکی از رایج‌ترین انواع صرع دوران کودکی(صرع خوش‌خیم لوب تمپورال (BECTS)) متمرکز کردند.

در حدود یک درصد از کودکان جهان از بیماری صرع رنج می‌برند و حدود ۱۵ درصد از آنان تحت تاثیر BECTS قرار دارند.

تحقیقات گذشته بر روی شناسایی جهش‌های ژنتیکی بالقوه مرتبط با این بیماری متمرکز شده بود، اما نتایج آن کافی نیست.

محققان دریافتند که ژن CHRNA5 با این موضوع در ارتباط و تغییرات در این ژن، با وابستگی به نیکوتین و بیماری‌های ریوی مرتبط با استعمال دخانیات همراه است.

نتایج این بررسی نشان داد، استعمال سیگار مادران در دوران بارداری، خطر ابتلا به این نوع صرع رایج در کودکان(BECTS)  را چهار برابر می‌کند و این مورد اولین عامل خطر محیطی برای این بیماری است؛ همچنین یک گروه از داروهای موسوم به آنتی کولینرژیک، ممکن است در معالجه این بیماری موثر باشند، اما تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است.

نتایج این تحقیق در مجله EBioMedicine منتشرشده است.

انتهای پیام

به گزارش ساینس دیلی، محققان ژن‌های ۲۰۰۰ کودک در انگلستان و ولز را تا سن ۱۸ سالگی مورد مطالعه قرار دادند و دریافتند، نوجوانانی که در محله‌هایی با شرایط نامناسب از جمله محرومیت اقتصادی و قطع ارتباطات اجتماعی و خطر زندگی می کنند، تغییراتی در اپی ژنوم آنان وجود دارد، اپی ژنوم پروتئین‌ها و ترکیبات شیمیایی هستند که فعالیت ژن را تنظیم می‌کنند.

این تحقیق با این نظریه انجام‌شده که تنظیم ژن مسیری زیستی دارد و شرایط محیط زندگی روی آن تاثیر می‌گذارد.

در این تحقیق  تغییراتی در ژن‌ها مشاهده شد که قبلا آنها را با التهابات مزمن، دود ناشی از استعمال دخانیات، آلودگی هوای محیط و سرطان ریه مرتبط می‌دانستند. تغییراتی که سلامتی فرد را در تمام طول زندگی تحت تاثیر قرار می‌داد. این تغییرات اپی ژنتیکی ماندگار هستند حتی اگر شرایط اقتصادی اجتماعی خانواده فرد تغییر کند و حتی خود فرد نیز از دخانیات استفاده نکند همچنان در خطر التهابات بالا قرار دارد.

به گفته سرپرست این تحقیق از دانشگاه دوک ایالات متحده، این یافته‌ها علت شایع بودن اختلالات مربوط به‌سلامت خاص در برخی محیط‌ها را توضیح می‌دهد. همچنین این یافته‌ها حاکی از آن است که کودکانی که ابتدا ازنظر وضعیت جسمی شبیه هم و به‌ظاهر سالم هستند در بزرگسالی باهم متفاوت هستند. هنوز مشخص نیست که این تفاوت‌ها ماندگار و یا قابل اصلاح است یا خیر.

به گفته سرپرست دوم پژوهش، جغرافیا و ژن با هم در ارتباط و در سلامتی فرد دخیل هستند.

اپیدمیولوژیست دانشگاه هاروارد می‌گوید: محل زندگی تغییرات تنظیم ژن‌ها را افزایش می‌دهد، این تنظیم ژن بر سلامتی روانی فرد، سرطان، چاقی  و بیماری‌های متابولیکی و دیگر اختلالات تاثیر دارد.

نتایج این تحقیق در مجله JAMA Network Open به چاپ رسیده است.

انتهای پیام

سپیده مشایخی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص اینکه چگونه می‌توانیم امنیت را در فضای مجازی برای فرزند خود فراهم کنیم، اظهار کرد: اینترنت با داشتن فضایی رنگارنگ و جذاب در اختیار بزرگسالان، کودکان و نوجوانان است و این امر باعث شده که کنترل این فضاها حتی برای بزرگسالان نیز سخت شود؛ بنابراین ابتدا باید بزرگسالان استفاده درست از اینترنت را بدانند و سپس تاثیر آن را بر روی فرزند خود مشاهده کنند.

وی افزود: فرزندی که والدین خود را مدام در حال استفاده از گوشی ببیند، یاد می‌گیرد که گوشی یک وسیله سرگرمی است؛ هر چند شاید مادر یا پدر  درحال انجام کار مهمی باشند. وقتی کودک چنین حسی نسبت به استفاده از گوشی داشته باشد مدام در خواست استفاده از آن را دارد.

این روانشناس بالینی بیان کرد: بهترین گزینه این است که والدین زمان مشخصی را برای استفاده از گوشی و اینترنت برای خود اختصاص دهند که این امر نه تنها در سلامتی آن‌ها بلکه در روند تربیتی فرزندشان نیز تاثیرگذار خواهد بود؛ به‌عنوان‌ مثال زمانی که کودک ‌شما خواب یا در حال انجام کار دیگری است از گوشی به صورت طولانی استفاده کنید.

مشایخی تصریح کرد: وقتی کودک نیاز دارد که مادر در کنار او باشد و مادر در این زمان سرگرم گوشی باشد و به او توجه‌ای نکند، کودک دچار پس‌زدگی می‌شود؛ بنابراین او سعی می‌کند از طریق گوشی، خود را به مادر نزدیک  کند.

وی با اشاره به اینکه برای استفاده از گوشی برای کودک خود رده سنی تعیین کنید، گفت: بسیار شنیده شده که مادران می‌گویند فرزند من خیلی باهوش است، قفل گوشی را باز می‌کند و خودش وارد دوربین می‌شود و عکس می‌گیرد. آن‌ها این امر را دلیل بر هوش زیاد فرزند خود می‌دانند در صورتی که فرزند شما الگوی مشاهده‌ای را دیده و یاد گرفته است.

این روانشناس بالینی ادامه داد: مادران ما فرزند خود را در آغوش می‌گیرند و با او وارد گوشی می‌شوند، عکس می‌بینند، بازی می‌کنند و… ، این امر برای کودکان ‌به‌خصوص در سن خردسالی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. برای سرگرم کردن کودک خود سعی کنید بازی با اسباب بازی و بازی‌های عملی که او در آن نقش پدر، مادر و … را دارد انجام دهید.

مشایخی با اشاره به اینکه در حال حاضر بیشتر فرزندان ‌ما تبلت و گوشی دارند و دسترسی آن‌ها به اینترنت و دنیای مجازی زیاد است، گفت: بهترین راه این است که بر فرزند خود نظارت داشته باشیم، البته کنترل و نظارت نباید به گونه‌ای باشد که او احساس ترس کند؛ زیرا این امر سبب می‌شود تا او استفاده خود را از اینترنت و آنچه را که دیده از شما مخفی کند.

کنترل  فرزند باید بدون سرزنش،  قضاوت، تنبیه و تعجب باشد

وی ادامه داد: کنترل بر روی فرزند باید بدون سرزنش،  قضاوت، تنبیه و تعجب باشد. هنگام مواجهه با یک امر غیر مرتبط با سن فرزند خود با او مانند یک رویداد عادی برخورد کنید و به ‌جای اینکه موبایل را از کودک خود بگیرید، رمز کامپیوتر یا وای‌فا را تغییر دهید. بهتر است به او یاد دهید که چگونه از اینترنت استفاده کند و مواظب موارد مهم باشد.

این روانشناس بالینی عنوان کرد: استفاده از هر چیزی رده سنی خاص خود را دارد. کشورهایی مانند ایران و افغانستان بسیاری از سایت‌ها را فیلتر می‌کنند، اما در کشورهای دیگر آزادی استفاده از فضای اینترنت را دارند. در هر صورت به کودک توضیح دهید که استفاده از اینترنت و برنامه‌ای که می‌خواهد ببیند باید مناسب سن او باشد.

مشایخی ادامه داد: بسیاری از شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، فیس‌بوک، تلگرام و…  مناسب بالای ۱۳سال است، تعداد زیادی از نوجوانان ما در این نرم‌افزارها برای خود حساب کاربری ایجاد کرده‌اند و برخی دیگر ممکن است از طریق گوشی همراه یکی از اعضای خانواده ‌با این برنامه‌ها آشنا شوند و بخواهند بدانند محتوای آن‌ها چیست؛ بنابراین والدین باید حواس خود را بیشتر جمع و ‌سعی کنند در حال استفاده از این نرم‌افزارها کنار فرزند خود بنشینند و بر محتوای مطالبی که کودک باز می‌کند، نظارت داشته باشند.

این روانشناس بالینی تاکید کرد: انجام این کار سبب می‌شود که کودک متوجه شود که بزرگترها چه چیزهایی را مناسب سن او می‌دانند و اگر موضوعی غیر مرتبط با سن خود را ببینید به شما خواهند گفت. حتی ممکن است وقتی کودک شما در حال استفاده از گوشی و اینترنت است در چهره او تغییراتی را مشاهده کنید مبنی بر اینکه چیزی دیده که نباید می‌دیده است.

وی با اشاره به اینکه دسترسی کودک به هر چیزی در فضای اینترنتی در اختیار او نیست، افزود: ممکن است فرزند شما فضایی را باز کند که در آن تبلیغات زیادی وجود داشته باشد و کودکان نیز کنجکاو می‌خواهند بدانند در آن‌جا چه چیزهایی وجود دارد؛ بنابراین ممکن است هر کدام از این سایت‌ها و تبلیغات را باز کند، به همین دلیل در کنار کودک بنشینید و فضای اطمینان بخشی را برای او ایجاد کنید، محتواها را ببینید و برای او توضیح دهید که کدام برای او ‌مناسب است و کدام خیر. در صورتی که کودک شما با این فضاها روبه‌رو شود دو اتفاق می‌افتد؛ اول اینکه با محتواهای نامربوط آشنا می‌شود و دوم اینکه ممکن است به شما بگوید یا حتی نگوید که چنین چیزی را دیده است.

این روانشناس بالینی ادامه داد: در این مواقع باید مراقب واکنش خود باشید، زیرا واکنش شما مشخص می‌کند که بعد از آن باز هم کودک در این خصوص با شما صحبت کند یا خیر. اگر کودک توسط والدین خود منع شود و عکس‌العمل بدی از آن‌ها ببیند ممکن است کنجکاو شود که چرا او را منع کردید و بیشتر به دنبال آن برود و هیچ وقت در این مورد باشما صحبت نکند.

مشایخی ادامه داد: اجازه گرفتن از والدین مسئله مهم دیگری است که فرزندان باید بسته به سن خود برای استفاده از نرم‌افزارها، بازی‌های کامپیوتری و … آن را انجام دهند. والدین باید مراقب باشند که در هر بار اجازه گرفتن، با کودک ‌مخالفت نکنند، زیرا اگر فرزند شما بداند که هر دفعه برای استفاده از گوشی یا تبلت با مخالفت شما روبه رو شود، ممکن است دیگر هیچ وقت از شما اجازه نگیرد. بنابراین به جای اینکه اینترنت و موبایل را از زندگی فرزندتان حذف کنید استفاده درست از این وسایل را به او آموزش دهید و فعالیت او را در فضای مجازی مدیریت کنید.

برای استفاده کودکان از اینترنت و موبایل محدودیت زمانی تعیین کنید

این روانشناس بالینی تصریح کرد: کار مفید دیگری که والدین باید انجام دهند این است که برای استفاده فرزند خود از اینترنت و موبایل محدودیت زمانی تعیین کنند؛ مثلا به او اجازه دهید فرزند بعد از مدرسه یا قبل از رفتن به رختخواب ۱۵ دقیقه از اینترنت و موبایل استفاده کند. البته این زمان‌ها را می‌توانید در روزهای تعطیل افزایش دهید. والدین حواس‌شان به این نکته باشد که اگر قوانین و زمان انتخاب می‌کنند، آن را فراموش نکنند.

وی گفت: مسئله مهم دیگر ایجاد امنیت برای فرزند است، والدین می‌دانند وقتی وارد اینترنت می‌شویم در بیشتر قسمت‌ها از ما اسم، فامیل، آدرس و … می‌خواهند . والدین باید به فرزند خود یاد بدهند که وقتی با چنین مسائلی روبه‌رو شد حتما با آنها در میان بگذارد و به کودک آموزش دهند که در این فضاها به هیچ عنوان مشخصات، آدرس و شماره موبایل ندهند، زیرا سودجویانی در این فضاها وجود دارند که  ممکن است از این طریق با فرزند آنها ارتباط برقرار کنند.

فرزندان خود را با اینترنت و گوشی آرام نکنید

مشایخی ادامه داد: موضوع مهم دیگری که باید به آن توجه داشته باشیم این است که فرزند خود را با اینترنت آرام و مشغول نگه ندارید. این امر برای والدین مشکل ایجاد می‌کند؛ اول اینکه کودک شما دیگر علاقه چندانی به انجام فعالیت‌های دیگر مانند فعالیت جسمی و فکری نشان نمی‌دهد و همه حواس خود را به اینترنت می‌دهد، دوم اینکه وقتی شما مشغول به کارهای خود هستید دیگر نمی‌توانید روی کودک خود نظارت داشته باشید و ممکن است در این لحظات با مواردی روبه‌رو شود که مناسب سن او نیست.

وی بیان کرد: والدین باید زمانی برای استفاده از اینترنت فرزند خود تعیین کنند که در کنار او باشند و اگر کودک احساس خوبی بر روی این نظارت نداشت، هوشمندانه عمل کنند؛ مثلا گاهی حواستان را پرت کنید و انگار که کاری با فرزند خود ندارید اما به کار و رفتار او دقت لازم را داشته باشید.

این روانشناس بالینی با اشاره به اینکه این فضاها برای فرزند شما جذابیت خاصی دارد، تصریح کرد: برای کنترل و آموزش به کودک خود از مثال‌های عینی استفاده کنید. هرگز به فرزند خود نگویید که تو حق نداری وارد این سایت شوی، بهتر است به او بگویید تو در سنی نیستی که بتوانی از این سایت استفاده کنی هر زمان که به سن من رسیدی می‌توانی از آن استفاده کنی. با این روش‌ها می‌توانید تا حدودی فرزند خود را مدیریت کنید.

مشایخی در زمینه ایجاد امنیت در این فضاها، اظهار کرد: با فرزند خود در مورد حفظ حریم شخصی صحبت کنید و به او آموزش‌های لازم را متذکر شوید. به او بگویید که در این فضاها به هیچ‌کس اعتماد نکند و اطلاعات شخصی خود را در اختیار کسی نگذارد. اگر حساب کاربری دارد از گذر واژه‌ای که مبنی بر اطلاعات شخصی است، پرهیز کند.

آشنایی با فضاهای چت در سنین پایین به صلاح نیست

این روانشناس بالینی گفت: والدین دقت داشته باشند که فرزندان آن‌ها از  فضای چت‌روم‌های آنلاین به هیچ عنوان استفاده نکنند و در صورت استفاده بر روی آن نظارت کامل داشته باشند، آشنایی با این فضاهای چت در سنین کوچک به صلاح نیست.

وی ادامه داد: با فرزند خود در خصوص ورود به فضای چت‌ها،حریم  و مرزهای آن صحبت کنید. به او آموزش دهید که هرگز با غریبه‌ها صحبت نکند و برای افراد عکسی از اعضاء خانواده نفرستد و به هیچ عنوان آدرس و مشخصاتی از خود و دیگر اعضاء خانواده را در این فضاها به شخصی بازگو نکند.

این روانشناس بالینی تاکید کرد: در فضای اینترنتی چگونگی خروج  از صفحات را به فرزند خود آموزش دهید و از او بخواهید برای نصب هر گونه نرم‌افزار بازی و برنامه از شما اجازه بگیرد. والدین نیز باید محتوای بازی‌ها و برنامه‌ها را چک کنند.

وی در خصوص مکان استفاده از گوشی و تبلت افزود: از فرزند خود بخواهید در فضای اتاق خواب یا سر میز غذا و در مهمانی حق استفاده از هیچ وسیله‌ای را ندارد. در طول شب گوشی خود را بیرون از اتاق خواب شارژ کند این امر در سلامتی او خیلی تاثیرگذار است و در این خصوص نیز با او حتما صحبت کنید.

از نرم‌افزار کنترل والدین استفاده کنید

مشایخی با اشاره به اینکه هر برنامه‌ای که کودک استفاده می‌کند تنظیمات حریم خصوصی دارد، تصریح کرد: برای برنامه‌ها و نرم‌افزارهای بازی که برای فرزند خود نصب می‌کنید حتما گزینه حریم خصوصی آن را فعال کنید. دقت کنید که گزینه لوکیشن گوشی خاموش باشد.  همچنین می‌توانید از نرم‌افزار کنترل والدین استفاده کنید. در این برنامه گزینه‌هایی وجود دارد که شما می‌توانید کاملا فرزند خود را کنترل کنید .در این برنامه گزینه‌هایی در خصوص جستجوی امن و کنترل کامل بر آن، مسدود کردن برخی از نرم‌افزارها، محدودیت زمانی و… وجود دارد.

این روانشناس بالینی تاکید کرد: نکته بسیار مهمی که والدین باید به آن توجه داشته باشند این است که از فرزند خود در برابر تماس‌های اینترنتی محافظت کنند. تماس‌های اینترنتی یعنی هر تماسی که ممکن است کودک شما در برابر آن احساس ناامنی و ناراحتی کند، حتی اگر در ابتدا پذیرای آن بوده باشد. فرد تماس‌گیرنده ممکن است غریبه، دوست اینترنتی یا حتی آشنا باشد.  بزرگترین خطری که فرزند ما را تهدید می‌کند این است که تماس‌گیرنده قصد سوءاستفاده جنسی داشته باشد.

وی گفت: در این تماس‌ها کودک یا نوجوان شما اغفال می‌شود که در مقابل دوربین شروع به فعالیت جنسی کند یا تصویری با محتوای جنسی از خود ارسال کند؛ بنابراین والدین باید به تماس‌های کودک و نوجوان خود توجه داشته باشند، زیرا این امر بزرگترین خطری است که فرزند شما را در این فضاها تهدید می‌کند.  متاسفانه این موارد این چنینی در فضای‌های اینترنی کم نیست.

گفت‌وگوهایی که در نرم‌افزارهای بازی انجام می‌شود را کنترل کنید

مشایخی برای کنترل تماس‌های اینترنتی خاطرنشان کرد: حتما اکانت‌های فرزند شما خصوصی باشد. گفت‌وگوهایی که در نرم‌افزارهای بازی انجام می‌شود را کنترل کنید؛ زیرا هویت افرادی که آنلاین با یکدیگر بازی می‌کنند نامشخص است. به فرزند خود آموزش دهید درخواست غریبه‌ها را پاک یا بلاک کند و اگر این افراد فرزند شما را  تهدید کردند حتما به پلیس اینترنت یا فتا گزارش دهید.

وی در زمینه قلدری در فضای مجازی اظهار کرد: سن متوسط کودکانی که مورد زورگیری سایبری قرار می‌گیرند حدودا ۱۴ساله و در دختران بیشتر است، معمولا شخصی که مرتکب این عمل می‌شود، کسی است که او را از مدرسه می‌شناسد. همیشه مراقب علائمی مانند ناراحتی فرزند خود بعد از استفاده از موبایل یا تبلت باشید. در صورت ناراحتی خلق فرزند شما تغییر می‌کند، گوشه‌گیر می‌شود و فعالیت‌های آنلاین خود را مخفی می‌کند؛ بنابراین والدین باید به حالات و خلقیات فرزند خود بعد از کار کردن با فضاهای مجازی توجه داشته باشند که در صورت تغییر از او پرس وجو کنند و دوستانه از او بخواهند تا همه موارد پیش آمده را  توضیح دهند.

این روانشناس بالینی با اشاره به اینکه اگر همه این اقدامات گفته شده را انجام دادیم، اما فرزند ما دچار قلدری در فضای مجازی شد باید چه اقدامی انجام دهیم، افزود: ممکن است اولین پاسخ ما به عنوان والدین این باشد که فرزند خود را از شبکه‌های مجازی منع کنیم، اما این امر موضوع را پیچیده‌تر  می‌کند؛ زیرا  فرزند شما احساس خواهد کرد که در حال مجازات و طرد از جامعه و پدر و مادر خود است. ما باید این امر را با داشتن مدارک لازم به پلیس فتا گزارش دهیم، سپس  آن کاربری را که فرزند شما را مورد آزار و اذیت قرار داده بلاک کنید. فرزند خود را تحت حمایت عاطفی قرار دهیم و به هیچ عنوان او را سرزنش نکنیم. باید به او توضیح دهید که در این پیشامد مقصر نبوده است و این اتفاقات ممکن است برای همه اتفاق بیفتد و در صورت مشاهده تکرار چنین مواردی سریعا شما را در جریان بگذارد.

انتهای پیام