برچسب: فیلم

جوجه کشی سنتی در مصر

مصریان باستان اولین کسانی بودند که برای اولین بار دست به جوجه‌کشی زدند. آن‌ها تمام مسافرانی که تا آن زمان چنین چیزی را ندیده بودند، حیرت‌زده کردند. بسیاری از این مسافران گزارش‌های گیج‌کننده‌ای از شیوه عجیب مصریان نوشته‌اند. از آنجا که مسافران را از جزئیات داخلی دستگاه جوجه‌کشی خود مطلع نمی‌کردند، آن‌ها نیز می‌اندیشیدند و به نتایج اشتباهی می‌رسیدند. یکی از نویسنده‌ها ادعا کرده است که خدمتکاران روی تخم‌ها می‌نشینند و آن‌ها را به جوجه تبدیل می‌کنند. سایمون فیتزسامون راهبی که در قرن ۱۴ به مصر سفر کرد، با ناباوری نوشته است که چطور جوجه‌ها بدون مرغ و خروس و به کمک آتش سر از تخم درآوردند. او نمی‌دانست که تخم‌ها پیش از اینکه وارد محفظه جوجه‌کشی شوند به شیوه سنتی و به‌وسیله خروس‌ها بارور می‌شوند. حتی ارسطو هم درباره جوجه‌کشی نوشته است. او نوشته تخم‌ها را با قرار دادن زیر تلی از کود می‌توان به جوجه تبدیل کرد.

اولین سفرنامه‌ای که بسیار مورد استقبال گرفت «سفرهای سر جان مندویل» بود که در سال ۱۳۶۵ به چاپ رسید. در این کتاب نیز توصیفی از اجاق جوجه‌کشی مصریان آورده شده است. سر مندویل می‌نویسد:

در آن شهر خانه‌ای وجود دارد که پر از کوره‌های کوچک است و آن طرف، زنان تخم‌های مرغ‌ها، غازها و اردک‌هایشان را می‌آورند تا آن‌ها را در کوره‌ها قرار دهند. آن‌ها تخم‌ها را با گرمای کود اسب و بدون هیچ مرغ، غاز یا اردکی نگه می‌دارند. در پایان هفته سوم یا پس از یک ماه آن‌ها بازمی‌گردند و جوجه‌هایشان را می‌برند، آن‌ها را پرورش می‌دهند و دوباره تخم‌هایشان را برمی‌گردانند تا کشور پر از آن‌ها شود.

رنه آنتوان فرشول دو رئومور، طبیعت‌گرا و دانشمند فرانسوی، اولین توصیف دقیق از جوجه‌کشی را در سال ۱۷۵۰ منتشر کرد. رئومور به مصر سفر کرد و جوجه‌کشی‌های فراوان و کار مزرعه‌داران را تماشا کرد.

کوره جوجه‌کشی معمول مصری یک سازه‌ی آجری با حدود ۲٫۵ متر ارتفاع و یک راهروی مرکزی بلند است. در دو طرف راهرو اتاق‌هایی وجود دارد که هر اتاق شامل دو طبقه روی هم هستند. هر طبقه تقریبا هم اندازه هستند و ورودی آن‌ها به‌قدری است که یک نفر بتواند به داخلش سینه‌خیز برود. تخم‌ها را در طبقه پایین، روی کاه یا گیاه کتان قرار می‌دهند. اتاقک‌های بالایی برای روشن کردن آتش به کار می‌روند. برای این کار کود گاو و شتر را همراه کاه مخلوط می‌کنند. این کار باعث می‌شود تا کود آرام‌آرام و با شعله‌ای کنترل‌شده بسوزد.

بسته به آب‌وهوا، آتش معمولا دو بار در روز روشن می‌شود و تخم‌ها به‌اندازه کافی چرخانده می‌شوند تا گرما به‌طور مساوی به همه جا برسد. این روند تا دو هفته طول می‌کشد و پس از این مدت آتش خاموش می‌شود. در این هنگام اعضای جنین کامل شده است و خود جنین گرمای داخلی کافی برای ادامه جوجه‌کشی را تولید می‌کند که یک هفته دیگر تا کامل شدن طول می‌کشد. در نهایت تخم‌ها در روز بیست و یکم سر از تخم بیرون می‌آورند.

زمانی که رئومور به فرانسه برگشت، سعی کرد با استفاده از شیوه مصری‌ها یک کوره جوجه‌کشی بسازد؛ اما چون هوای اروپا سردتر بود به موفقیت مزرعه‌دارای مصری دست نیافت. پس مرگ رئومور، ژان آنتوان نله آن را بهبود بخشید. پس از نله، ابه کوپینو نیز به‌منظور بهبود طرح رئومور از لامپ‌های الکلی برای گرم کردن تخم‌ها استفاده کرد. در اواخر قرن ۱۹ بود که اولین تجارت جوجه‌کشی آغاز شد.

در مصر صدها کوره جوجه‌کشی همچنان با استفاده از شیوه‌های قدیمی که هزاران سال پیش شکل گرفتند، به جوجه‌کشی ادامه می‌دهند؛ با این تفاوت که به‌جای کود از لامپ‌های بنزینی یا بخاری‌های برقی استفاده می‌کنند. آن‌ها هنوز از وسایل مدرن چون دماسنج یا ترموستات برای تنظیم دمای کوره استفاده نمی‌کنند. یک کارمند ماهر جوجه‌کشی می‌تواند تنها با نگه داشتن تخم جلوی چشمش دمای آن را بگوید. اگر تخم بیش از حد گرم باشد به آن‌ها آب می‌پاشند. اگر بخواهند بدانند که تخم در حال رشد است، آن را جلوی نور می‌گیرند. پوست تخم به‌قدری شفاف است که می‌توان داخلش را دید. این تجارب سینه به سینه از نسلی به نسلی دیگر منتقل شده‌اند. تکنیک‌های این حرفه، رازهایی محفوظ هستند.

اما جوجه‌کشی سنتی مصر نزدیک بود از بین برود. بر اساس یک بررسی توسط سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد، در سال ۲۰۰۹ صاحبان کوره‌های جوجه‌کشی تمایل فراوان برای به‌روز کردن شیوه‌های جوجه‌کشی را تنها به‌خاطر درصد بالای جوجه‌کشی، زیر سوال بردند.

مدرسه ضیائیه ، زندان مخوف اسکندر

در شهر کویری یزد، آثار تاریخی متعددی از دوران کهن ایران‌زمین برجای مانده که نشان‌دهنده‌ی فرهنگ غنی و تمدن چندین هزارساله‌ی کشور ایران است. بناهای عظیم تاریخی با معماری خیره‌کننده و خارق‌العاده‌ای که زبان هر بیننده و گردشگر را به تحسین و ستایش سازندگان و هنرمندان ایران مجبور می‌سازد. مدرسه ضیائیه‌ نیز یکی از این آثار باستانی و شگفتی‌های تاریخی است که در سراسر جهان، نمی‌توان همانندی تاریخی برایش یافت. این بنا در کنار دیگر آثار کهن و تاریخی شهر یزد، همانند گنجی بی‌قیمت عهده‌دار حفظ تمدن، هویت، تاریخ و فرهنگ کشور ایران و مردم این سرزمین خواهد بود.

موقعیت جغرافیایی و همسایگی بنا

مدرسه‌ ضیائیه در خیابان امام و در محله‌‌ی فهادان (یک از قدیمی‌ترین محله‌های شهر یزد)، کوچه‌ی رخت­شوی‌­خانه، کوچه‌ی حمام نو واقع شده است. از جمله مکان‌های تاریخی که در نزدیکی این بنای عظیم وجود دارند می‌توان به بقعه‌ی دوازده امام یزد که در مجاورت این بنا قرار دارد، خانه‌ی لاری‌ها (بیشترین فاصله‌ی خانه‌ی لاری‌ها از مدرسه‌ ضیائیه سیصد متر بیان شده است) و موزه سکه و مردم‌شناسی حیدرزاده (فاصله‌ی این ساختمان باستانی نیز حدود سیصد متر ذکر شده است)، اشاره کرد.

_{مدرسه‌ ضیائیه در سمت چپ و بقعه‌ی دوازده امام در سمت راست}

فاصله‌ مدرسه‌ ضیائیه از بقعه‌ دوازده امام یزد بسیار کم بوده و تقریبا در چندمتری یکدیگر قرار گرفته‌اند. به‌گونه‌ای که تمام گردشگران و بازدیدکنندگان این آثار تاریخی می‌توانند همزمان از این دو عمارت و شاهکار تاریخی ایرانی، دیدن کنند. یکی از نکات جالبی که در مورد مدرسه‌ ضیائیه وجود دارد، شباهت زیاد گنبد این عمارت تاریخی به گنبد بقعه‌ی دوازده امام یزد است که در نوع خود جالب و شگفت‌انگیز است.

تاریخچه‌‌ی مدرسه‌‌ ضیائیه (زندان اسکندر)

در بین آثار تاریخی شهر یزد، مدرسه‌ ضیائیه با قدمتی حدود هشت قرن همانند کوهی استوار از دل تاریخ برجای مانده است که در دل خود رازهایی نهفته از دوران گذشته به یادگار دارد. زندان اسکندر نام دیگر این بنا است که بیشتر به همین نام شناخته شده است. گفته می‌شود اسکندر مقدونی در سر راه خود به ری، در مکانی  که یزد کنونی بوده است،  زندانی ساخت که آن را «کِثَه» می‌گفتند و بعدها در دوران ساسانیان به‌فرمان یزدگرد اول (۴۲۱-۳۹۹ میلادی) در این محل شهری بنا شد که آن را «یزدان گرد» نام نهادند. هرچند در هیچ‌یک از اسناد تاریخی نوشته‌ای مبنی بر حضور یا عبور اسکندر از این مکان یا شهر باستانی یزد ثبت نشده و تنها مورخان محلی یزد، آن را مطرح کرده‌اند بااین‌وجود می‌توان از این شهر به‌عنوان موقعیت استراتژیکی مناسبی جهت استقرار نیروهای نظامی یونانیان نام برد که همین امر موجب تسهیل در تسخیر ایالات پارس و ماد، توسط اسکندر شد. همچنین مؤسسات راهداری و ایستگاه‌های چاپار در مسیر راه پارس به خراسان و ری به کرمان، از یزد عبور می‌کرد.

_{نمایی از گنبد مدرسه‌ ضیائیه}

بنابراین حضور مکانی برای مخالفان اسکندر در شهر یزد، چندان هم به‌دوراز تصور نخواهد بود. احتمالا نقل‌قول تاریخ نویسان محلی یزد به دلیل حمله‌ی اسکندر مقدونی به ایران، سیل تبعیدیان اسکندر به شهر یزد و همچنین نفرت و هراسی که مردم آن زمان از اسکندر مقدونی داشته‌اند، از جمله دلایل وجود نامی چون زندان اسکندر در این مکان است. در سده ۹ هجری قمری، پژوهشگران تاریخ محلی یزد، از جمله جعفری در تاریخ یزد و کاتب در تاریخ جدید یزد، نام کثه را با روایت‌های «زندان سکندر» درآمیخته‌اند و کثه را نخستین بنای یزد پنداشته‌اند که به‌فرمان اسکندر مقدونی ساخته شده و آن را «زندان ذوالقرنین» خوانده‌اند.

معین‌الدین نطنزی از مورخان قرن نهم هجری، در نوشته‌های خود، سرزمین یزد را به‌عنوان زندان ضحاک معرفی کرده است. این شهر در دوره فرمانروایی آل مظفر، ازنظر فرهنگی و ایجاد مراکز تعلیم و تربیت به اوج شکوفایی رسید و در هیچ جای ایران به‌اندازه یزد، دارالتعلیم به وجود نیامد به‌گونه‌ای که یزد به «دارالعلم» معروف شد. ازاین‌رو مدارس در این شهر بیشترین تعداد را داشته است و مدرسه ضیائیه نیز یکی از این مدارس بوده است.

معماری مدرسه‌ ضیائیه

_{آجرکاری ترمیمی بر گنبد مدرسه ضیائیه}

معماری به‌کاررفته در مدرسه‌ ضیائیه، از ویژگی منحصربه‌فردی برخوردار است که در عین سادگی، زیبایی هنر به کار رفته‌ی استادکاران آن دوران را به نمایش می‌گذارد. در ساخت این بنای عظیم تاریخی، از هیچ نوع تزئینات کاشی‌کاری استفاده نشده است. به نظر می‌رسد تنها از خشت خام برای ساخت عمارت مدرسه بهره برده باشند که شاید همین امر بیان‌کننده‌ی دلیل استقامت و ماندگاری آن تا قرن معاصر است

_{گچ‌کاری داخل گنبد}

گنبد مدرسه‌ ضیائیه، از خشت خام ساخته شده است و گچ‌بری‌هایی آن که با آبرنگ آبی لاجوردی و طلایی تزئین شده‌اند، زیبایی توأم با سادگی ملموسی را برای این عمارت، رقم زده است. متأسفانه پس از گذشت هشت قرن از قدمت این بنای باستانی، تنها قسمتی از این نقاشی آبرنگ روی گچ سفید برجای مانده است. همچنین گنبد از چهار دیوار بلند که طول هر یک از ضلع‌های آن به ۸.۸ متر می‌رسد، تشکیل شده است. بقعه‌ی این بنا ۱۸ متر و فاصله‌ی دهنه‌ی آن ۵.۹ متر است.

_{حیاط مدرسه‌ ضیائیه و چاه وسط حیاط}

حیاطی قدیمی در ساختمان مدرسه‌ ضیائیه قرار دارد که در اطراف آن، سه ایوان قرار گرفته‌اند. از قسمت‌های جالب مدرسه‌ ضیائیه می‌توان به چاهی با عمق ۲.۸ متر از سطح زمین اشاره کرد که در وسط حیاط عمارت، قرار گرفته است.

_{پله‌های منتهی به سرداب مدرسه‌ ضیائیه}

در انتهای این چاه سردابی (زیرزمین) قدیمی، با سی‌وهشت پله قرار دارد که کارشناسان معماری، عمق سرداب را تقریبا پنج متر برآورد کرده‌اند. در کف سرداب نیز حوضچه‌ای قرار دارد که به نظر می‌رسد از بقایای عمارت اولیه‌ی مدرسه‌ ضیائیه‌ بوده و دلیل حضور سرداب و حوضچه، فراهم کردن آب و استفاده از آن برای ساکنین مدرسه است.

_{چاه وسط حیاط مدرسه ضیائیه}

احتمالاتی فراوان در مورد چاه موجود در حیاط مدرسه‌ ضیائیه وجود دارد که بیان‌کننده‌ی سیاه‌چال معروف مدرسه یا زندان اسکندر برای زندانی تبعیدیان زمان اسکندر مقدونی است؛ اما در واقع این گودال به علت فروریختگی پایاب در میان صحن آن ساختمان به وجود آمده که باعث ظهور چنین تصوراتی در بین مردم شده است. نکته‌ی دیگری که در مورد معماری این بنای عظیم تاریخی می‌توان ذکر کرد مربوط به تعمیر و مرمت آن است.

_{داخل مدرسه ضیائیه}

طبق نقل‌قول‌ها و احتمالاتی که در مورد مدرسه‌ی تاریخی ضیائیه وجود دارد، این عمارت ممکن است بقایای یکی از خانه‌های خاندان رضی و گنبد نیز باقیمانده‌ی بقعه‌ی قبور آن‌ها باشد؛ که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به دلیل خرابی‌های بسیاری که در این ساختمان ایجاد شده بود، معمار استاد آخوند خرمی، با استفاده از آجر به مرمت و بازسازی این بنای ساخته‌شده از خشت پرداخت و به‌صورت اولیه‌اش بازپیرایی شد و با شماره‌ی ۷۷۰ در فهرست آثار ملی کشور توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسید.

برترین‌ها: شب یلدا نزدیک است و همه به دنبال غذا‌ها و خوراکی‌های یلدایی هستند. اما شب یلدا علاوه بر خوراکی‌های خوشمزه‌اش فرصتی است برای چند ساعت کنار هم بودن و خندیدن و بازی و شادی و فراموش کردن غم و غصه‌هایمان! در این دوره‌وزمانه و گرانی‌ها که بیشتر دلخوشی‌ها و تفریح‌ها پولی شده‌اند، بازی‌های ساده‌ای هستند که می‌توانید کاملا رایگان و بی‌دردسر با دوستان و فامیل‌هایتان انجام دهید و یک شب یلدای متفاوت و به‌یادماندنی را رقم بزنید.

این بازی‌ها فقط به یک فقره کاغذ و قلم نیاز دارند تا کارتان را راه بیندازند؛ کاغذ‌ها گاهی زمین بازی هستند و گاهی هم جایی برای پیاده کردن محتویات مغزتان. با هم مروری داریم بر چند بازی لذت بخش و ساده.

پیشنهاد می‌کنیم قبل از شروع بازی‌ها، گوشی‌های همه‌ی افراد را جمع کنید و یک گوشه بگذارید تا هم کسی خدانکرده تقلب نکند و هم چند ساعتی بدون استرس و مشغولیت ذهنی خوش بگذرانید.

پانتومیم

یک بازی یخ شکن. حتی اگر جماعتی غریبه هم دور هم باشید، باز جواب می‌دهد. هر چند نفر که هستید، باید به دو گروه تقسیم شوید. انصاف داشته باشید و آن‌هایی را که بلدند دست و پاهایشان را خوب تکان بدهند و از بازیگری سررشته دارند یا لااقل برای یک بار هم که شده سکانس پانتومیم «درباره الی …» را خوب دیده اند، به عدالت در گروه‌ها تقسیم کنید.

بعد از یارکشی، یکی از گروه ها، یک نفر از تیم حریف را انتخاب و کلمه مورد نظرش را به او می‌گوید تا او با یک پانتومیم، با لال بازی به اعضای گروه خودش بفهماند، گروه اول چه کلمه‌ای را انتخاب کرده اند. فقط عنایت داشته باشید که کلماتی را انتخاب کنید که بشود با ایما و اشاره، بازیشان کرد. باور کنید نمایش کلماتی مثل دسترسی محلی، ستاد، رقت انگیز یا فرتوت به همین سادگی‌ها نیست. یک تایمر هم دم دستتان باشد تا هر گروه فرصت معینی برای حدس زدن داشته باشند.

---

بازی حدس صدا

اگر بخش‌های بازی خندوانه را دیده باشید با این بازی آشنا شده‌اید. در این بازی دوبه‌دو با هم گروه می‌شوید و تعدادی اسم حیوان یا اشیا و چیزهای صدادار دیگر را روی برگه می‌نویسید. با شروع شدن بازی یکی از افراد گروه باید صدای آن چیز را دربیاورد و هم‌گروهیش باید اسم آن را حدس بزند. دقت کنید که این بازی دقیقا برعکس پانتومیم است یعنی شما اجازه‌ی انجام‌دادن هیچ حرکتی را نداشته و فقط باید با صدا به هم‌گروهیتان کمک کنید که حدس بزند.

---

مشاعره

چند فقره پایه شعر و شاعری در جمع لازم است که اندازه دکتر آذر (مجری همه برنامه‌های شاعرانه شبکه چهار و مسابقه مشاعره شبکه آموزش) سواد و حافظه شعری داشته باشند تا بساط مشاعره جور شود و بازی راه بیفتد. قاعده اش هم که دیگر ساده است؛ با حرف آخر بیتی که نفر قبلی می‌خواند، بعدی یک بیت دیگر را شروع می‌کند؛ «الف» بده. جرزنی هم ممنوع است که کسی شعر تکراری بخواند یا مثلا دو مصراع بی ربط را به هم بچسباند.

بدیهی است که همه شعر‌ها را هم باید از بر بخوانید و مکث زیادی شما را می‌سوزاند و به ورطه آدم‌هایی می‌کشد که از شعر و شاعری چیز زیادی نمی‌دانند و به شما به مثابه دو دیوان شعر صوتی اتوماتیک نگاه می‌کنند. تجربه ثابت کرده مشاعره نشستنکی اندازه مدل درازکش آن لطف و کیف ندارد. یک کمی شعرشناسی هم لازم است تا آخرین ترانه‌های آلبوم جدید احسان خواجه امیری را به جای شعر بهتان غالب نکنند. یکی از کلک‌های رایج در بازی هم این است که بیت‌هایی را حفظ کنید که آخر آن‌ها به حرف‌های سختی مثل «ز» ختم شود!

---

مافیا (یا آدمکش)

در این بازی دو گروه داریم؛ مافیا (دزد) و پلیس. اول بازی با رأی گیری یک نفر که می‌تواند زبان به دهان بگیرد و با ایما و اشاره به رفقایش آمار ندهد، به عنوان حاکم یا کداخدا انتخاب می‌شود. بعد روی کارت‌هایی می‌نویسد پلیس و به ازای هر ۳ کارت یک مافیا هم می‌نویسد و می‌دهد دست اعضای بازی. حواستان باشد که اگر شما مافیا شدید، تابلو بازی درنیاورید که پلیس‌ها شما را بکشند.

کداخدا اعلام می‌کندن که شب شده، همه می‌خوابند و چشم هایشان را می‌بندند. کدخدا اعلام می‌کند مافیا چشمش را باز کند. جناب مافیا بیدار می‌شود و به کدخدا حالی می‌کند که فلانی را بکش. بعد از بسته شدن چشم مافیا، کداخدا اعلام می‌کندن صبح شده، همه بیدار می‌شوند و با توجه به اینکه چه کسی مافیاست و او را می‌کشیند. دوباره شب می‌شود. این فرآیند شب و روز آنقدر تکرار می‌شود تا یکی از گروه‌ها ببازد. اگر همه مافیا‌ها مردند، پلیس‌ها برده اند و اگر تعداد پلیس‌ها با مافیا‌ها یکی شد، مافیا‌ها برده اند. نمک بازی هم به دعوا و درگیری پلیس‌ها در انتخاب مافیاهاست.

---

گل یا پوچ

سنتی‌ترین شیوه بازی این است که شیء کوچکی را که معمولا یک تکه کاغذ مچاله شده است، در مشت تان قایم کنید و طرف مقابل حدس بزند گل در کدام دست شماست. اگر درست بگویید گل جابجا می‌شود و امتیاز به شما می‌رسد. بازی به همین ترتیب ادامه پیدا می‌کند تا یک طرف به امتیازی که با هم قرار گذاشته اید، برسد. هیجان بازی وقتی بالاتر می‌رود که تعداد شرکت کننده‌ها بیشتر و گروهی باشد.

اگر در گروهتان یک‌تر و فرز داشته باشید که بتواند در جابجایی گل بین اعضای گروهش تبحر داشته باشد، بازی حسابی جذاب می‌شود. کسی که بتواند در یک چشم بهم زدن خالی بازی کند و رقیب بیچاره را در کف بگذارد. می‌توانید برای یک ضرب گفتن در اولین حدس هم امتیاز ویژه بگذارید تا ریسک بازی بالا برود.

---

جمله سازی

بازی به ارث رسیده از دوران مشقت کلاس دوم ابتدایی. شکل ساده اش این است که نفر اول سه تا کلمه به دومی بگوید تا با آن‌ها جمله با ربطی بسازد. این چرخه می‌تواند به ترتیب تا نفر آخر ادامه پیدا کند تا هر کسی که نتوانست جمله معناداری رو کند یا زیادی طول کشید تا جملاتش را قطار کند، از بازی برود بیرون.

اگر بخواهید بازی را سخت‌تر و جذاب‌تر کنید می‌توانید با همان سه کلمه شروع کنید، بعد نفری که جمله را می‌سازد، یک کلمه به نفر بعدی بدهد تا در ادامه همان جمله، جمله جدیدی بسازد. احتمال شکل گیری جملات بی معنا اینجا بیشتر می‌شود که تا جایی که فانتزی ادبیات تحمل می‌کند، شما هم باید صبور باشید وگرنه نفر گوینده باید به سمت سکو‌های تماشاگر‌ها هدایت شود.

---

اسم پیشانی

نوعی ۲۰ سوالی جمعی؛ همان بازی است که نقی در «پایتخت ۱» با بابایش، «پنجعلی» در آخرین قسمت سریال انجام می‌داد. هر بار یکی از جمع می‌شود سوژه بازی و جماعت با ااجماع روی او اسم می‌گذارند و می‌چسبانند روی پیشانی اش. آن فرد از همه جا بی خبر هم آنقدر سوال می‌کند تا اسمش را حدس بزند و کشف کند. بازی وقتی تمام می‌شود که روی همه اسم بگذارند و همه بتوانند اسم هایشان را حدس بزنند.

---

بله – نه معکوس

یک بازی ساده برای مچ گیری از آدم‌هایی که قدرت تمرکز ندارند. یک بچه سرتق سرزبان دار باید در حکم پرسشگر ظاهر شود و از نفر مقابل سوال‌های بدیهی کند و طرف مقابل هر جایی که باید بگوید «بله»، «نه» جواب بدهد و بالعکس. طبق منطق این بازی، ماست سیاه است و حاجی فتح الله زاده مقام شوالیه گی ندارد. کسی که سوال می‌پرسد حسابی باید پرحافظه و با تمرکز باشد و تا می‌تواند به بازی سرعت بدهد تا کسی که به سوال‌ها جواب می‌دهد دستپاچه شود و زبان سوخته‌ها زودتر از بازی کنار بروند. کسی که در مقابل تعداد بیشتری از سوال‌ها مقاومت می‌کند، برنده بازی است.

---

اسم بازی

نفر اول جمع، اسمی را می‌گوید و نفر بعدی با آخرین حرف اسم قبلی، اسم جدیدی می‌گوید. قانون بازی هم این است که هر کسی بیش از حد مکث کند می‌سوزد. نفر آخری که در بازی می‌ماند سلطان می‌شود و دور بعد با اسمی که او می‌گوید شروع می‌شود. از آنجایی که این بازی به درد جمع‌های خیلی عمومی‌تر می‌خورد، بسته به هر جمعی که در آن هستید می‌توانیدن یک بازی تخصصی‌تر هم راه بیندازید؛ مثلا اگر در جمع عشق فوتبالی‌ها هستید، می‌توانید بازی را در ژانر اسم بازیکن‌های فوتبال یا در بین جماعت سینمادوست با اسم بازیگر‌ها پیش ببرید.

---

شاه، دزد، وزیر

یک بازی برای ادب کردن مجرم ها. این بازی معمولا با چهار نفر انجام می‌شود. ابتدا تکه‌های همشکل و کوچکی از کاغذ تهیه می‌شود و روی هر کدام کلمات شاه، وزیر، جلاد و دزد نوشته می‌شود. کاغذ‌ها به شکل یکسان تا می‌شود تا کسی از داخل آن خبردار نشود. بعد هر یک از بازیکنان کاغذی را برمی دارند. وقتی همه کاغذ‌ها را برداشتند و از سمت خودشان خبردار شدند، شاه رو به دیگران می‌گوید: «وزیر من کیست؟» اینجا وزیر با نشان دادن کاغذ، خودش را به شاه معرفی می‌کند. شاه می‌گوید: «دزد را از میان این دو پیدا کن.» صحنه حساس و خانمان برانداز بازی اینجاست.

بالاخره وزیر یک نفر را به عنوان دزد معرفی می‌کند که دو حالت دارد؛ اگر حدس وزیر درست بود که شاه فرمان شکنجه‌ای را به جلاد صادر می‌کند و جلاد هم دزد بخت برگشته را شکنجه می‌کند، اما اگر حدس وزیر اشتباه بود و جلاد را اشتبا‌ها به جای دزد معرفی کرده بود معمولا بلافاصله پس از حدس وزیر و معرفی او، می‌گوید «به جلاد توهین کردی؟!» و بعدش دوباره شاه شکنجه‌ای را به جلاد می‌گوید تا جلاد، وزیر بخت برگشته را تنبیه کند. شکنج‌ها معمولا دردآور است که از مشهورترین هایش سبیل آتشین یا بشین و پاشو است.

---

دبلنا

هنوز کسی نمی‌داند اسم دقیقش «دبرنا» است یا «دبلنا»، اما با این وجود در شکل برگزاری اش اختلافی بین علمای فن نیست؛ هر کسی چهارتا کارت چهارخانه دارد که توی بعضی خانه هایش اعدادی از یک تا نوشته شده. کیسه سفیدی هم هست که تویش مهره‌هایی در همین بازه وجود دارند.

در هر دور از بازی، به هر کس چند کارت می‌رسد و یک نفر کیسه را دستش می‌گیرد و شروع می‌کند به هم زدن مهره ها. بعد مثلا سه تا مهره را بیرون می‌کشد و عددش را می‌خواند. اگر شماره مهره با شماره یکی از خانه‌های کسی یکی باشد، مهر به او داده می‌شود تا روی همان خانه بگذارد. بقیه هم اگر این شماره را داشته باشند، باید با نخودی، لوبیایی چیزی پرش کنند. هر کسی خانه هایش را پر کند، این دست را برده. بعدش کیسه دست به دست می‌چرخد و همین چرخه ادامه پیدا می‌کند.

همانطور که ملاحظه می‌فرمایید، دبلنا از معدود بازی‌هایی است که جرزنی در آن کاری را پیش نمی‌برد و همه چیز به شانس و اقبال شما برمی گردد. به خاطر همین هم جماعت کثیری هستند که به اصل فلسفه بازی بودن آن شک دارند و از خودشان می‌پرسند مگر بازی بی کلک و جرزنی هم وجود دارد؟

---

اسم فامیل

کلاسیک‌ترین بازی جمعی مکتوب از زمان ماد‌ها تا به حال! تعداد نفرات بازی نامحدود است. فقط به قلم و کاغذ نیاز دارید تا صفحه را برای اسم، فامیل، شهر، کشور، غذا، اشیا و … ستون بندی کنید. به نوبت هر کسی یک حرف را اعلام می‌کند و خودش و بقیه شروع می‌کنند کلمه‌های مرتبطی را که با آن حرف خاص شروع می‌شود، زیر ستون‌ها می‌نویسند. حضور ذهن و سرعت عمل فاکتور‌های برتری در این بازی هستند.

اولین نفری که تمام ستون‌ها را پر کرد، برگه اش را بالا می‌گیرد و «استوپ» کشیده و بلندی می‌گوید و شروع می‌کند به کولی بازی که «اصغر ننویس، من استوپ گفتم!». شیوه امتیازدهی هم این شکلی است که به جواب‌های صحیح ۵ امتیاز تعلق می‌گیرد و اگر کسی برای یکی از ستون‌ها اسمی منحصر بفرد را نوشته باشد که بقیه آن را خالی گذاشته باشند، ۱۰ امتیاز نوش جان می‌کند. فقط عنایت داشته باشید با گذشت هزار سال از تاریخچه بازی، به کار بردن ژله پلاستیکی برای اشیا و ریواس پلو برای غذا نه تنها امتیاز مثبت ندارد، بلکه این قرون وسطایی‌ها را باید با امتیاز منفی جریمه کرد.

این قالب، سنتی‌ترین شکل برگزاری بازی است، اما اگر می‌خواهید کمی هیجان و اطلاعات به روزتر را قاطی بازی کنید، می‌توانید بازی را مثلا در ژانر سینما برگزار کنید و سرستون هایتان را اسم فیلم، کارگردان، بازیگر و … بگذارید. اسم فامیل سرعتی هم یکی از آپشن‌های موجود است.

---

منچ

این بازی می‌تواند توسط ۲، ۳، یا ۴ بازیکن انجام شود. (یک بازیکن در هر یک از گوشه‌های صفحهٔ مربوط به بازی). هر بازیکن ۴ مهره خواهد داشت (تعداد کل مهره‌ها ۱۶ خواهد بود) که در ابتدا ۴ مهره در خانه‌های کناری قرار خواهند گرفت و بازیکنان باید مهره‌های خود را به انتهای بازی، یعنی ستون‌های عمودی یا افقی مربوط به خود (هم رنگ) برسانند و برندهٔ بازی فردیست که زود‌تر از دیگر بازیکنان موفق به تمام کردن مهره‌های خود بشود.

حرکت در این بازی بر مبنای تاس ریختن است، تعداد تاس ۱ عدد می‌باشد. آوردن عدد ۶ به معنای شروع بازی و در ادامهٔ بازی وارد کردن مهره‌ها خواهد بود، همچنین بعد از رخ دادن عدد ۶، بازیکن می‌تواند یک بار دیگر تاس ریخته و به همین ترتیب ادامه دهد. کسی که عدد ۶ می‌آورد و مهره بیرون دارد و یک مهره در خانه شروع دارد میتواند چند مهره در نقطه شروع بر روی هم قرار دهد.

همچنین نقطه شروع جز خانه‌های امن محسوب شده و میتوان مهره‌های قرار گرفته از حریف در آن را با آوردن عدد شش از بازی خارج کرد و همچنین حریف هم میتواند مهره مورد نظر را در آن خانه از بازی خارج کند. همچنین پریدن از روی مهره دیگر در ۴ مهره خانه مجاز است.

---

بازی جابه‌جایی وسایل

این بازی را معمولا زمان مدرسه زیاد انجام می‌دادیم. این بازی به‌این صورت است که یکی از افراد جمع همه‌ی وسایل را نگاه می‌کند و برای چند دقیقه از جمع بیرون می‌رود بقیه‌ی افراد یک وسیله را جابه‌جا می‌کنند و بعد از اینکه فرد مذکور آمد باید به دنبال تغییر ایجاد شده بگردد. یکی از افراد گروه هم باید با یک مداد روی میز بزند و با نزدیک شدن آن فرد به وسیله‌ای که جایش تغییر یافته صدا را افزایش دهد تا تغییر پیدا شود. اگر در مدت زمان معین شده فرد بتواند آن وسیله را پیدا کند رنده‌ی بازی خواهد شد.

شما امسال شب یلدا کدام بازی‌ها را انجام می‌دهید؟