برچسب: فیزیک

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، دکتر محمدجواد دهقانی سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: کسب مرجعیت علم و فناوری در جهان، اولین بند از سیاست‌های کلان علم و فناوری ابلاغی توسط مقام معظم رهبری است. با یک نگاه راهبردی، مرجعیت علم و فناوری بهترین هدف برای تبدیل علم به ثروت و قدرت است. هر چند نهضت جنبش علمی در طی چند سال گذشته در کشور شکل گرفته اما مسیر دشواری تا دستیابی به مرجعیت علم و فناوری جهان وجود دارد.

دهقانی اظهار داشت: دستیابی به مرجعیت علم و فناوری جهان بدون ژرف نگری و برنامه ریزی، ناممکن و دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی کشور باید در حوزه دیپلماسی علم و فناوری و اثرگذاری اقتصادی گام‌های اساسی بردارند. دانشگاه‌های کشور نشان داده اند که از توان علمی بسیار بالایی برخوردار هستند.

وی گفت: در این گزارش آخرین فهرست دانشگاه‌های برتر کشور در میان موثرترین دانشگاه‌های پر استناد برتر دنیا و لیست به روز شده پژوهشگران پر استناد کشور در پایگاه بین المللی کلاریویت آنالتیکس (WoS-ESI) Essential Science Indicators) ) و نیز پژوهشگران پر استناد برتر کشور در رشته‌های مختلف حوزه موضوعی علوم انسانی، علوم اجتماعی و هنر در پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) ارایه شده است.

الف) دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی پر استناد برتر کشور

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) گفت: پایگاه شاخص‌های اساسی علم (ESI) متعلق به شرکت کلاریویت آنالتیکس (ISI) آخرین فهرست موسسات یک درصد برتر دنیا که بیشترین تعداد استنادها را در طول ۱۰ سال گذشته دریافت کرده اند را منتشر و بطور مداوم  به روزرسانی می کند. این دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در سطح دنیا از لحاظ تعداد استنادهای دریافتی در مجموع موسسات یک درصد برتر قرار گرفته اند. استنادها در دنیای علم بیانگر کیفیت تولیدات علمی هستند. بنابراین علت افزایش تعداد این مراکز، افزایش کیفیت تحقیقات کشور است.

وی گفت: رشد کیفیت تولیدات علمی یکی از مهمترین عوامل دستیابی به مرجعیت علمی به عنوان اولین بند از سیاست‌های کلان علم و فناوری ابلاغی توسط مقام معظم رهبری است.

دهقانی افزود: در سال ۱۳۹۴ بررسی پایگاه شاخص‌های اساسی علم نشان داد که ۳۰ دانشگاه و مرکز پژهشی از جمهوری اسلامی ایران در جمع دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های یک درصد برتر دنیا قرار گرفتند. درسال ۱۳۹۵ با رشد کیفیت تولیدات علمی در کشور تعداد دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور به ۳۵ مورد افزایش یافت. تعداد مراکز یک درصد برتر کشور در بهمن ۱۳۹۶ به ۵۳ مورد افزایش یافت.

وی خاطرنشان کرد: برای انتخاب موثرترین دانشگاه‌ها، کلیه دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی دنیا بر حسب میزان اثرگذاری آن‌ها مشخص و مرتب سازی شده و در گام بعد یک درصد برتر آنها که دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده اند انتخاب و معرفی می‌شوند. مایه مباهات است که در آخرین به روز رسانی انجام شده در آذر ۹۸ تعداد ۶۵ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی از کشور جمهوری اسلامی ایران در میان یک درصد دانشگاه‌های برتر جهان که دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده اند مشاهده می‌شود.

در بین دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور ۲۷ دانشگاه جامع، ۲۲ دانشگاه علوم پزشکی، ۱۱ دانشگاه صنعتی و ۵ مرکز تحقیقاتی در جمع موثرترین‌های دنیا قرار گرفتند. فهرست کامل دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در جدول آمده است.

دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور در زمره دانشگاه‌های پر استناد یک درصد برتر جهان

نوع دانشگاه	نام دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی  پر استناد یک درصد برتر کشور
دانشگاه‌های جامع (۲۷ مورد)	دانشگاه تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه شیراز، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه تبریز، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه اصفهان، دانشگاه گیلان، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه پیام نور، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشگاه رازی، دانشگاه کاشان، دانشگاه بوعلی سینا، دانشگاه ارومیه، دانشگاه سمنان، دانشگاه مازندران، دانشگاه یزد، دانشگاه یاسوج، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه زنجان، دانشگاه شهرکرد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه شاهد، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، دانشگاه الزهرا (س) و دانشگاه خلیج فارس
دانشگاه‌های علوم‌پزشکی (۲۲ مورد)	دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دانشگاه علوم پزشکی همدان، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، دانشگاه علوم پزشکی البرز، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دانشگاه علوم پزشکی قم و دانشگاه علوم پزشکی مراغه
دانشگاه‌های صنعتی (۱۱ مورد)	دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه علم و صنعت ایران، دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشگاه صنعتی سهند، دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه صنعت نفت و دانشگاه صنعتی ارومیه
مراکز و پژوهشگاه‌های تحقیقاتی (۵ مورد)	پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، جهاد دانشگاهی، موسسه پاستور ایران، پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی و مرکز تحقیقاتی جراحی تروما سینا

ب) پژوهشگران پر استناد برتر کشور مستخرج از (ESI)

دهقانی در ادامه گفت: نخبگان علمی مهمترین عامل رشد و توسعه نظام‌های علمی هستند، از همین رو شناسائی آن‌ها از اهمیت بسزائی برخوردار است. کشورهای پیشرفته برای جذب نخبگان علمی از سرتاسر دنیا برنامه ریزی و سرمایه گذاری کرده و این امر باعث می‌شود تا این کشورها به بزرگترین مقصد برای مهاجرت نخبگان علمی دنیا تبدیل شوند. نخبگان یک درصد برتر دنیا، ۱۴ درصد از کل علم دنیا را تولید و همین گروه ۲۴ درصد از کل استنادهای دنیا را دریافت می‌کنند.

وی گفت: پایگاه طلایه داران علم آی.اس.آی (ESI) فهرست پژوهشگران یک درصد برتر دنیا را فراهم آورده است، هر چند مبتنی بر اصول علم سنجی می‌توان تا پژوهشگران ۲۰ درصد برتر دنیا را در زمره نخبگان برتر علمی دنیا قرار داد. در واقع براساس آمار موجود محققان ۲۰ درصد برتر دنیا ۶۶ درصد از علم دنیا را تولید کرده و همچنین ۸۵ درصد از استنادهای دنیا را دریافت می‌کنند.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: معیار انتخاب پژوهشگران برتر تعداد استنادهای صورت گرفته به تولیدات آنها است. بر همین اساس پژوهشگرانی که توانسته اند بر اساس تحقیقات خود به بالاترین سطح اعتبار بین المللی دست یابند در دسته پژوهشگران یک درصد و ۲۰ درصد برتر دنیا قرار می‌گیرند.

وی گفت: طلایه داران علم آی.اس.آی نویسندگان را برحسب دامنه فعالیت علمی شان در رشته‌های موضوعی ۲۲ گانه قرار می‌دهد. به این منظور تنها فعالیت نویسندگان در ۱۰ سال اخیر در محاسبات لحاظ می‌شود. نویسندگان در هر رشته بر حسب تعداد استنادهایی که دریافت کرده اند مرتب سازی و سپس یک درصد برتر نویسندگان به عنوان نخبگان علمی در نظر گرفته می‌شوند.

دهقانی خاطرنشان کرد: فهرست فراهم آوری شده توسط طلایه داران علم آی.اس.آی بدون اشکال نیست، زیرا هر نویسنده برحسب حرف اول نام و نام کامل خانوادگی هویت بخشی می‌شود. به عنوان مثال، حمید رضا احمدی به صورت HR Ahmadi ثبت می‌شود. یک نام می‌تواند به چندین نفر اطلاق شود و همچنین نام یک فرد می‌تواند با املاهای مختلفی نگارش شده باشد. این دو مسئله در طلایه داران علم آی.اس.آی به دلیل هزینه بالای پردازش اطلاعات نادیده گرفته شده است.

سهم حوزه های موضوعی از پژوهشگران پر استناد برتر کشور

وی یادآور شد: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) بر روی هر نام شناسایی شده در طلایه داران علم آی.اس.آی (ESI) پردازش‌های مختلفی را انجام داده و بدین ترتیب به طور تقریبی فهرست کاملی از نخبگان علمی کشور را تهیه کرده و بر این اساس ۳۵۴ نفر در زمره پژوهشگران پر استناد یک درصد برتر دنیا قرار گرفته اند. 

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) افزود: بر اساس آمار بدست آمده، توزیع پژوهشگران در رشته‌های مختلف یکسان نیست. به طوری که ۴۳ درصد این پژوهشگران متعلق به حوزه مهندسی هستند. بعد از حوزه مهندسی، حوزه شیمی دارای بیشترین تعداد پژوهشگر برتر است که شامل ۱۴ درصد آنها می شود. به لحاظ سهم حاصل از نخبگان، پژوهشگران حوزه پزشکی بالینی در جایگاه سوم قرار داشته و ۱۲ درصد پژوهشگران تاثیرگذار علمی کشور متعلق به این حوزه هستند.

وی گفت: پژوهشگران حوزه علوم کشاورزی با ۱۱ درصد در رتبه چهارم قرار دارند. سهم حوزه داروشناسی و سم‌شناسی ۸ درصد پژوهشگر برتر و مابقی پژوهشگران برتر مربوط به ۱۴ حوزه علوم کامپیوتر، علم مواد، ریاضیات، علوم اجتماعی، فیزیک، زیست شناسی و بیوشیمی، محیط زیست/ بوم شناسی، زیست شناسی مولکولی و ژنتیک، ایمنی شناسی، علم اعصاب و روان، علوم گیاهی و جانوری، زمین شناسی، روانپزشکی/ روانشناسی و میکروب شناسی هستند.

سهم دانشگاه‌ها از پژوهشگران برتر کشور در ESI

دهقانی اضافه کرد: از مجموع پژوهشگران برتر، ۴۵ درصد متعلق به دانشگاه‌های جامع، ۲۶ درصد مربوط به دانشگاه‌های صنعتی، ۲۵ درصد مربوط به دانشگاه‌های علوم پزشکی و بقیه مربوط به مراکز تحقیقاتی کشور هستند. تعداد پژوهشگران برتر و تاثیرگذار شناسایی شده در هر دانشگاه در جدول مشخص شده است و دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشگاه تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، دانشگاه علم وصنعت ایران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه های صنعتی شریف و صنعتی اصفهان  به ترتیب دارای بیشترین تعداد پژوهشگر پر استناد برتر هستند.

فهرست دانشگاه‌ها و تعداد پژوهشگران پر استناد یک درصد برتر مستخرج از (ESI) در هر دانشگاه

نام دانشگاه / موسسه	تعداد پژوهشگر برتر در هر دانشگاه
دانشگاه علوم پزشکی تهران	۳۹
دانشگاه تهران	۳۴
دانشگاه صنعتی امیرکبیر	۱۹
دانشگاه علم و صنعت ایران	۱۷
دانشگاه تربیت مدرس	۱۶
دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه صنعتی اصفهان	۱۵
دانشگاه تبریز	۱۳
دانشگاه علوم پزشکی مشهد	۹
دانشگاه شیراز، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی	۸
دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه کاشان، دانشگاه علوم پزشکی تبریز	۷
پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان	۶
دانشگاه اصفهان، دانشگاه بوعلی سینا، دانشگاه سمنان، دانشگاه شهید بهشتی	۵
دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه رازی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، دانشگاه مازندران، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دانشگاه یزد، دانشگاه آزاد اسلامی	۴
دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته کرمان، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه باهنر کرمان، دانشگاه گیلان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب	۳
دانشگاه ارومیه، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، دانشگاه زنجان، دانشگاه یاسوج، دانشگاه صنعتی شاهرود، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشگاه صنعتی ارومیه، جهاد دانشگاهی، دانشگاه صنعتی قوچان، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان	۲
دانشگاه امام حسین (ع)، دانشگاه خلیج فارس، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، دانشگاه شاهد، دانشگاه شهرکرد، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، دانشگاه فنی و مهندسی بوئین زهرا، دانشگاه  فنی و مهندسی گلپایگان، دانشگاه قم، دانشگاه کردستان، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه صنعتی سهند، دانشگاه صنعتی شهدای هویزه، دانشگاه صنعتی کرمانشاه، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دانشگاه علوم پزشکی البرز، دانشگاه علوم پزشکی اهواز، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشگاه علوم پزشکی قم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، دانشگاه بناب، پژوهشگاه نیرو، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه الزهرا (س)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر، پژوهشگاه رنگ، دانشگاه پیام نور تهران، دانشگاه پیام نور، دانشگاه علم و فناوری مازندران و دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مراغه	۱

در بین دانشگاه‌های جامع، دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، تبریز و شیراز دارای بیشترین تعداد پژوهشگر برتر هستند. از میان دانشگاه‌های صنعتی، بیشترین تعداد پژوهشگر تاثیرگذار به ترتیب در دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت ایران و صنعتی اصفهان  شناسایی شده اند. همچنین در میان دانشگاه‌های پزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، علوم پزشکی مشهد و علوم پزشکی شهید بهشتی دارای بیشترین تعداد پژوهشگر برتر هستند.

سهم هر یک از دانشگاه‌ها از پژوهشگران برتر کشور در حوزه‌های موضوعی مختلف

دهقانی در ادامه اظهار داشت: در حوزه مهندسی دانشگاه تهران با ۱۹ نفر، در حوزه علوم کشاورزی دانشگاه تهران با ۹ نفر، در حوزه علم مواد دانشگاه تهران با ۴ نفر، در حوزه علوم کامپیوتر دانشگاه باهنر کرمان، دانشگاه تبریز، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه علم و صنعت ایران هر کدام با ۲ نفر، در حوزه شیمی دانشگاه تهران، دانشگاه اصفهان و دانشگاه صنعتی اصفهان هرکدام با ۴ نفر، در حوزه زیست‌شناسی و بیوشیمی دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس هر کدام با ۲ نفر دارای بیشترین تعداد پژوهشگران برتر هستند.

وی گفت: همچنین در حوزه ریاضیات دانشگاه صنعتی امیرکبیر با ۴ نفر، در حوزه علوم اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۸ نفر، در حوزه محیط زیست/ بوم شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۲ نفر، در حوزه فیزیک پژوهشگاه دانش‌های بنیادی با ۶ نفر، در حوزه داروشناسی و سم شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۱۰ نفر، در حوزه پزشکی بالینی دانشگاه علوم پزشکی تهران ۱۸ نفر، در حوزه ایمنی شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۳ نفر، در حوزه علم اعصاب و روان دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۳ نفر، در حوزه میکروب شناسی دانشگاه علوم پزشکی تهران با ۲ نفر دارای بیشترین تعداد پژوهشگران برتر هستند.

تحلیل علم سنجی فرایند شناسایی و معرفی پژوهشگران پر استناد یک درصد برتر

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام گفت: هر سنجه یا مجموعه از شاخص ها (مانند مجموع استنادها، شاخص اچ، تاثیر استنادی نسبی، میانگین نمره صدک) بیانگر نوع متفاوتی از عملکرد و دستاورد پژوهشی است. تنها رویکرد منطقی برای تفسیر چنین فهرستی از پژوهشگران برتر این است که روش شناسی مورد استفاده برای کسب نتایج و داده ها و علت استفاده از روش مورد نظر به طور کامل درک شود.

وی گفت: استنادها تنها یکی از مقیاس های مورد استفاده برای سنجش تاثیرگذاری علمی هستند و نمی توانند بین کیفیت پژوهش، میزان تاثیرگذاری نشریه استنادکننده و مثبت/منفی بودن استناد تمایز قائل شوند.  همانند دیگر سنجه های عملکرد پژوهشی، استنادها می توانند بر اساس تعداد تولیدات پژوهشگران در یک پایگاه استنادی  و میزان همکاری های علمی بزرگنمایی یا تضعیف شوند و همچنین می توانند تحت تاثیر همکاران در همان موسسه یا گروه موسساتی که به هم استناد می کنند، قرار گیرند.

دهقانی تاکید کرد: بر همین اساس، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) اقدام به انجام تحلیل های علم سنجی بر روی استنادهای پژوهشگران برتر کشور کرد. در این تحلیل، سه شاخص علم سنجی: ۱) نسبت تعداد کل استنادها به مقالات استناد کننده؛ ۲) تعداد متوسط خوداستنادی به ازای هر مقاله و ۳) متوسط درصد خوداستنادی یک نویسنده  مورد بررسی قرار گرفتند. این شاخصها با داده های کلان جهانی تطبیق داده شده و مقادیر نرمال برای هر شاخص استخراج شد. سپس، عملکرد پژوهشی و استنادی هر نویسنده برمبنای این شاخص ها مورد ارزیابی قرار گرفت.

وی گفت: نتایج نشان می دهد که ۲۹۲ نفر از مجموع ۳۵۴ پژوهشگر شناسایی شده دارای رفتار استنادی نرمال هستند. از طرفی، ۲۳ نفر از این پژوهشگران عضو گروه های بزرگ همکاری های علمی (نظیر CERN و …) هستند و نوعاً به دلیل تعداد زیاد مقالات و استنادهای ناشی از مقالات جمعی مورد تحلیل قرار نگرفتند. نتیجه اینکه برای استخراج پژوهشگران پر استناد برتر لازم است سایر سنجه های برای جلوگیری از آسیب های ناشی از کمی گرایی در شاخص استناد مورد توجه مدیران ذیربط قرار گیرد.

ج) پژوهشگران پر استناد  برتر کشور در حوزه علوم انسانی، اجتماعی و هنر مستخرج از (ISC )

دهقانی افزود: پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) بر روی هر نام شناسایی شده در طلایه داران علم آی.اس.سی (پایگاه داده ISC) پردازش‌های مختلفی را انجام داده و بدین ترتیب به طور تقریبی فهرست کاملی از نخبگان علمی کشور را در حوزه موضوعی علوم انسانی، علوم اجتماعی و هنر و معماری تهیه کرده و بر این اساس ۷۸ نفر در زمره پژوهشگران پر استناد یک درصد برتر کشور قرار گرفته اند.

وی ادامه داد: به این منظور بر روی نام‌های شناسائی شده در طلایه داران علم آی.اس.سی سه شاخص نسبت تعداد کل استنادات به تعداد مقاله استنادکننده، متوسط خوداستنادی هر مقاله و درصد خوداستنادی در نظر گرفته شده است که کسب حداقل دو امتیاز از سه شاخص الزامی بوده است. بر اساس آمار به دست آمده،  در مجموع از ۱۲ رشته مختلف علوم انسانی، اجتماعی و هنر و معماری  ۷۸ پژوهشگر پر استناد برتر حداقل امتیاز لازم را کسب کردند.

سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام افزود: البته سهم رشته‌های مختلف در پژوهشگران پر استناد  یکسان نبوده و تابعی از تعداد کل استنادها و نیز تعداد پژوهشگران هر رشته است. بیشترین سهم و تعداد پژوهشگر پر استناد به ترتیب در رشته‌های مدیریت، علوم تربیتی، اقتصاد مالی، علوم اجتماعی، ادبیات، روانشناسی و جغرافیا بوده است.

وی خاطرنشان کرد: توزیع پژوهشگران در رشته‌های مختلف این حوزه‌ علوم انسانی و اجتماعی و هنر یکسان نیست و ۱۴ درصد این پژوهشگران متعلق به رشته مدیریت هستند. رشته های علوم تربیتی و اقتصاد و مالی هر کدام با سهم ۱۳ درصد دارای بیشترین تعداد پژوهشگر هستند. پژوهشگران رشته علوم اجتماعی در جایگاه چهارم قرار داشته و ۱۱ درصد پژوهشگران تاثیرگذار علمی کشور متعلق به این رشته هستند. سهم رشته های ادبیات و زبانها، روانشناسی و جغرافیا هر کدام ۱۰ درصد پژوهشگر پر استناد برتر و مابقی پژوهشگران برتر مربوط به پنج رشته تربیت بدنی، علوم سیاسی، حسابداری، کتابداری و هنر و معماری است.

سهم هر یک از دانشگاه‌ها از پژوهشگران پر استناد برتر کشور در حوزه علوم انسانی، اجتماعی و هنر

دهقانی افزود: در بین دانشگاه‌های کشور، دانشگاه تهران با ۲۳ نفر، دانشگاه تربیت مدرس با ۱۴ نفر، دانشگاه علامه طباطبایی با ۸ نفر، دانشگاه شیراز با ۵ نفر، دانشگاه‌های اصفهان و تبریز هر کدام با ۴ نفر، دانشگاه‌های شهید بهشتی و محقق اردبیلی هرکدام با ۳ نفر، دانشگاه‌های بوعلی سینا و فردوسی مشهد هر کدام با ۲ نفر دارای بیشترین تعداد پژوهشگر برتر در ۱۲ رشته مختلف علوم انسانی، اجتماعی و هنر و معماری داشته اند.

سهم دانشگاه‌ها از پژوهشگران برتر درحوزه موضوعی علوم انسانی و اجتماعی و هنر مستخرج از ISC

نام دانشگاه موسسه	تعداد پژوهشگر در هر دانشگاه
دانشگاه تهران	۲۳
دانشگاه تربیت مدرس	۱۴
دانشگاه علامه طباطبایی	۸
دانشگاه شیراز	۵
دانشگاه اصفهان و دانشگاه تبریز	۴
دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه محقق اردبیلی	۳
دانشگاه بوعلی سینا و دانشگاه فردوسی مشهد	۲
دانشگاه گیلان، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه خوارزمی، دانشگاه مازندران، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله (عج)، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی	۱

به گزارش خبرنگار مهر، منصور کبگانیان در حاشیه صد و بیست و پنجمین جلسه شورای ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور درخصوص مباحث مطرح شده دراین جلسه گفت: در این جلسه مباحث مختلفی مطرح شد در اولین بخش از ارائه خوبی که در صحن شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره زیست فناوری صورت گرفته بود تشکر شد. توسعه زیست فناوری یکی از اولویت های جدی در نقشه جامع علمی کشور است، این فناوری نقش خوبی در اقتصاد دانش‌بنیان و بازار جهانی دارد و صادراتی که ما در این زمینه داریم در حفظ سلامت مردم نقش مهمی دارد.

دبیر ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور با بیان اینکه اعضای شورا در جلسه پیش، از این موضوع خیلی استقبال کردند افزود: گزارش مختصری هم از آن در این جلسه ارائه شد.

کبگانیان ادامه داد: دراین جلسه ۳ محور مورد مطالبه جدی اعضا قرار گرفت، اولین بخش این بود که «سند توسعه زیست فناوری کشور» باید ظرف دو ماه آینده در بدنه و دبیرخانه ستاد نقشه جامع علمی کشور تهیه و به جلسه ارائه شود.

دبیر ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور افزود: البته باید توضیح دهیم که بیش از دو سال کار کارشناسی در خصوص این سند انجام شده بود، اما چون قرار بود مشارکت دانشگاه ها را هم در این سند داشته باشیم با وزارت علوم مکاتبه کردیم و همین باعث شد کار ما مقداری کند شود.

وی ادامه داد: به هر حال در این دو ماه می خواهیم که وزارت علوم هر پیشنهادی در این خصوص دارد را ارائه کند، چون قرار است این سند برای تصویب و ابلاغ آماده شود.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به سند محیط زیست ادامه داد: ما قبلاً «سند محیط زیست» را چند بار به مرحله تصویب رسانده بودیم ولی دستگاه های ذیربط به ویژه سازمان محیط ‌زیست ایرادات و اشکالاتی  را  روی این موضوع داشتند.

وی یادآورشد: دومین محوری که از ستاد نقشه جامع علمی کشور مطالبه جدی شد این بود که «سند محیط زیست» که کار کارشناسی جدی روی آن شده و فقط اعداد و اقدامات آن باید بروزرسانی شود، ظرف دو ماه آینده ارائه شود تا بتوانیم در صحن ستاد نقشه جامع آن را نهایی کنیم و مراحل تصویب و اجرای آن را طی کنیم.

کبگانیان افزود: سومین بخش در حوزه هوش مصنوعی بود که تاکید شد با توجه به حساسیت و کلیدی بودن این حوزه و سرعت بیش از پیشی که پیشران‌های فناوری های نو دارند،  سند خاصی مربوط به «هوش مصنوعی» نیز تهیه شود چون بسیاری از کشورهای پیشرفته در این حوزه به سرعت پیش می روند البته در کشور ما نیز در این زمینه  کارهای خوبی شده است ولی برای اینکه جایگاه ملی و حمایت جدی پیدا شود، تاکید شد «سند توسعه هوش مصنوعی» آماده شود.

وی ادامه داد: ما فکر می کنیم این زمان بیشتری را می‌طلبد و از حوزه خط مشی گذاری ستاد می خواهیم که در این حوزه تسریع کنند، دستور بعدی ادامه «سند توسعه دانش بنیان» استان بوشهر بود، ما در جلسه پیش ۳ ماده را به تصویب رسانده بودیم، این جلسه اولویت‌های  بخشی استان بوشهر با اصلاحاتی به تصویب رسید.

کبگانیان افزود: این استان در محورهای مختلف توانایی بالایی دارد که می توان به صنایع دریایی، تولید شناورها، تعمیر شناورها، صنایع فراساحلی و صنایع دستی اشاره کرد، علاوه بر صنایع دریایی، صنایع دستی و هسته ای نیز قرار شد به بخش صنعت اضافه شود. در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی بخش عظیمی از مخازن گاز و نفت در این استان قرار دارد.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: محوربعدی که مطرح شد، شیلات و کشاورزی بود که صنعت آبزی پروری، صنعت گلخانه و نخیلات جز محورهایی بود که به تصویب رسید، گردشگری و تفریحات آبی، استحصال آب شیرین که از بحث های استراتژیک استان است مطرح شد.  

کبگانیان ادامه داد: آخرین محوری که مطرح شد، فناوری‌های نوین دریایی از جمله زیست فناوری دریای، هسته ای و فناوری اطلاعات و ارتباطات بود، البته قرار شد که مسئولان استان بوشهر با کمک بدنه ستاد این اولویت هایی را که پیشنهاد شد را در مجموعه ای جمع بندی کرده و ارائه دهند تا ما آن را وارد سند کرده و جلسه بعد ماده ۵ را پیش ببریم.

به گزارش خبرنگار مهر دکتر محمود نیلی احمد آبادی رئیس دانشگاه تهران در جمع خبرنگاران در حاشیه نمایشگاه دستاوردهای پژوهش و فناوری و نمایشگاه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی گفت: گزارش اولی که در خصوص سیل ابتدای امسال ارایه کردیم روایتی از کل واقعه بود.

وی  با اشاره به گزارش دوم گفت: این گزارش که به تحلیل مخاطره و علت وقوع سیل اختصاص دارد تا یک ماه آینده ارایه خواهد شد.

خبرگزاری مهر، گروه حوزه و دانشگاه، مهتاب چابک: در باب اهمیت «پژوهش» باید گفت، توسعه پایدار هر کشوری به نحو قابل توجهی در گروی گسترش کمی و کیفی فعالیت های پژوهشی آن کشور است. در ایران نیز به نسبت سالهای گذشته و با تأکیدات مقام معظم رهبری بر روی کلیدواژه های مرتبط با علم، پژوهش، سهم پژوهش از تولید ناخالص داخلی، تولید علم و … این موضوع بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و به نظر می رسد همزمان با تحریمها به تدریج مسئولان اجرایی کشور به اهمیت و بهره مندی از پژوهش بیشتر پی برده اند. 

در این مسیر که نقطه محوری آن را پژوهشگران تشکیل می دهند، طبیعتا چالشها و موانعی نیز وجود دارد که در صورت شناسایی، اعلام، واگویی و در نهایت تلاش برای حل این مشکلات، بهتر می توان به اهداف پژوهشی مطابق با اسناد بالادستی دست یافت. همچنین هموارتر کردن راه پیش روی پژوهشگران قطعا ما را در رسیدن به راه حل مشکلات کشور کمک خواهد کرد. 

در همین راستا و به مناسبت هفته پژوهش که به محققان کشور تعلق دارد، بر آن شدیم تا با تنی چند از محققان دانشگاهی صحبت کنیم و پای درد و دل آنها بنشینیم.

پژوهشگران در این گفتگوها فقدان مدیریت یکپارچه پژوهشی را یکی از مهمترین چالشهای پیش رو ذکر کردند که به گفته آنها این موضوع روند پژوهشگری را «خسارت بار» کرده است. مشکلات مالی و کمبود گرنتهای پژوهشی نیز یکی دیگر از دغدغه ها است که بعضا محقق را وا می دارد با هزینه شخصی دست به کار تحقیقاتی بزند. در این میان بحث بیمه و مالیات هایی که متوجه برخی شرکت های دانش بنیان است نیز مانعی برای کار علمی عنوان شده است.

مشروح گفتگوهای مهر درباره دغدغه ها و چالشهای این روزهای محققان در زیر آمده است:

استاد دانشگاه مالک اشتر: در کشور مدیریت یکپارچه پژوهش نداریم

محمد مهدی‌نژاد نوری، استاد دانشگاه صنعتی مالک اشتر و معاون اسبق پژوهشی وزیر علوم پیرامون چالش های پیش روی محققان برای پژوهش به خبرنگار مهر گفت: به نظر من، بزرگترین چالش و دغدغه، نبود مدیریت یکپارچه پژوهش در کشور و نیز فقدان ارتباط دانشگاه ها و مراکز دانشگاهی با جامعه است؛ اکنون دانشگاه تهران اذعان دارد که ۱۰ هزار دانشجوی دکتری و ۳۰ هزار دانشجوی ارشد دارد! خب در این میان سوال این است که پژوهش ها و تحقیقات این ۴۰ هزار محقق چه می شود؟ 

با همین روند خسارت بار، افزایش بودجه بی فایده است

این پژوهشگر حوزه مدیریت راهبردی با طرح این سوال که چه کسی دانشگاه ها را در حوزه کار تحقیقاتی هدایت می کند که چه کاری را کجا و چطور انجام دهند تا نتایجش مفید باشد، ادامه داد: اینکه یک مرکزیت و مدیریت یکپارچه برای این مهم نداریم و همچنان فقط به دنبال پول و افزایش منابع مالی کارهای تحقیقاتی باشیم، به توفیق نخواهیم رسید. مطمئن باشید اگر بودجه های تحقیقاتی ۵ برابر و ۱۰ برابر هم شود، در صورتی که همچنان همین رویه خسارت بار و بی فایده را پی بگیریم، جز اینکه منابع مالی، پول و ثروت کشور به هدر برود، نتیجه دیگری نخواهد داشت.

نیازمند انقلاب علمی در کشور هستیم

این استاد دانشگاه صنعتی مالک اشتر گفت: به اعتقاد بنده عزیزانی که در مجلس، شورای عالی انقلاب فرهنگی، دولت و قوه قضاییه و حتی خود دانشگاه ها حضور دارند، باید با عزم و تلاش شبانه روزی، ظرف ۲ – ۳ ماه، ضمن استخراج ساز و کارهای مفید، علمی و نتیجه بخش، نظام ملی نوآوری را تدوین و همگی را پایبند به اجرای آن کنند. اکنون بیش از هر زمان دیگر نیازمند یک تحول و انقلاب علمی در کشور هستیم؛ برای آنکه بتوانیم گام دوم انقلاب را که مقام معظم رهبری با اشاره به آن، تاکید داشتند در ۱۴۰۴ باید به قله های علمی برسیم، محقق شود، ضروری است که هر چه زودتر این انقلاب علمی را رقم بزنیم.

اکنون بیش از هر زمان دیگر نیازمند یک تحول و انقلاب علمی در کشور هستیم؛ برای آنکه بتوانیم گام دوم انقلاب را که مقام معظم رهبری با اشاره به آن، تاکید داشتند در ۱۴۰۴ باید به قله های علمی برسیم، محقق شود، ضروری است که هر چه زودتر این انقلاب علمی را رقم بزنیمرقابت دانشگاه ها در تعداد مقالات، تاسف بار است

این محقق اضافه کرد: کجای دنیا می بینید که بگویند اگر بخواهی استاد شوی، باید حتما N تعداد مقاله، آنهم در یک سری مجلات داشته باشی؟ جالب اینکه در حال حاضر دانشگاه ها در همین زمینه رقابت تاسف باری با یکدیگر دارند که کدامیک تعداد بیشتری مقاله در این مجلات دارد! این همان نقص آیین نامه و ایراد بنیادین تفکر و نگاه است. اکنون بزرگترین مشکل ما این است که از یک سو، دانشجویی که آموزش می بیند، نمی تواند در جامعه، ایجاد مهارت و کار کند و از طرف دیگر نیز اگر پژوهشی در دانشگاه انجام می شود، غالبا پژوهشی متناسب با نیازهای جامعه و چشم انداز کشور نیست.

انتقاد از اقدام دیرهنگام وزارت نفت/آقای وزیر این ۶ سال کجا بودید؟

وی در ادامه با تاکید بر این نکته که موضوع ارتباط دانشگاه با صنعت نباید امری انتخابی و دلبخواهی باشد، گفت: همین وزیر محترم نفت؛ ابتدا که آمد، خیلی راحت بر روی هر آنچه که حاصل تحقیقات داخلی بود، خط کشید و عنوان کرد «من فلان استاندارد را می خواهم». اکنون اما که اواخر دوران صدارتش است، تازه می گوید می خواهیم صندوق پژوهش و فناوری ایجاد کنیم! خب سوال ما این است که آقای وزیر این ۶ سال کجا بودید؟ خواب بودید؟! آیا آمدید از مردم پوزش بخواهید؟ آیا از جامعه عذرخواهی کردید که من با ورود به یک مسیر خسارت بار، از رشد توان علمی داخلی جلوگیری کرده و متعهد به کمک به افزایش بنیه و توان علمی داخلی نبودم و فکر می کردم با تکیه بر خارج، می توانم همه چیز را حل کنم؟

پژوهش را دستمایه سیاست بازی هایتان نکنید

مهدی نژاد با تاکید بر اینکه امر پژوهش نباید دستمایه سیاست بازی سیاستمدارانی که فصلی و دوره ای می آیند و می روند، باشد، اظهار داشت: پژوهش و تحقیق از جمله مهمترین منابع راهبردی کشور است. لذا باید ضوابط و مقررات موجود، به نفع دانشگاه نسل ۴، دانشگاه تمدن ساز و دانشگاهی که در سرنوشت جامعه دخالت دارد، اصلاح شود که البته منظور بنده از اصلاح قوانین، بازنگری یک ماده و ۲ تبصره نیست.

معاون اسبق پژوهشی وزیر علوم گفت: توجه داشته باشید که سالانه حدود ۳۰ هزار دانشجوی دکتری، رساله می نویسند و فارغ التحصیل می شوند. این رساله ها هر کدام حداقل ۲۰۰ میلیون تومان ارزش مالی پشت خود دارد! و این یعنی ۶ هزار میلیارد تومان! این فرآیند بیمار و هدر رفت سالانه چندین هزار میلیارد از پول کشور، همه را خسته کرده است. این پول هنگفت که از محل ثروت و منابع مالی کشور هزینه شده، حقیقتا چه نتیجه ای دارد و به کجا می رود؟ همه می رود در کمد و گنجه و طبقات بایگانی و ….؛ در نهایت تعداد اندکی از این رساله ها در خدمت نیاز جامعه قرار می گیرد. آیا این خسارت بار نیست؟ بنابراین باید کل مباحث را اصلاح کرد و این کار، کار یک نفر و ۲ نفر مثلا وزیر علوم و معاون علمی فناوری نیست! این یک اقدام ملی و شاید جنبشی فراگیر را می طلبد که باید همه در آن درگیر باشند و این نهضت تحولی را رقم بزنند.

استاد دانشگاه شهید بهشتی: با هزینه شخصی کار پژوهشی می کنیم

محمدرضا خانی پژوهشگر و عضو هیات علمی پژوهشکده لیزر پلاسمای دانشگاه شهید بهشتی است. وی معتقد است پژوهش در کشور به حال خود رها شده است. این پژوهشگر افزود: در حال حاضر در دانشگاه شهید بهشتی ۲ شرکت دانش بنیان با ۱۲ مسئول با هزینه های شخصی و بدون حمایت ویژه از سوی دانشگاه به فعالیت مشغول هستند البته حمایت اندکی در قالب پشتیبانی از پژوهش صورت می گیرد که حقیقتا هزینه دو ماه آزمایشگاه را هم پوشش نمی دهد. 

تا الان ۴۰ میلیون سفته و چک به معاونت علمی داده ام

عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی با بیان اینکه اگر شرایط موجود ادامه یابد، منفی شدن نرخ پژوهش در کشور، طی  ۵-۶ سال آینده امری قابل پیش بینی است، ادامه داد: معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری می گوید اگر می خواهید کار کنید، بیایید وام بگیرید. من به عنوان یک استاد دانشگاه تاکنون ۴۰ میلیون سفته و چک به معاونت علمی داده ام تا بتوانم کار تحقیقاتی انجام دهم، کجای دنیا اینطور عمل می شود؟

من به عنوان یک استاد دانشگاه تاکنون ۴۰ میلیون سفته و چک به معاونت علمی داده ام تا بتوانم کار تحقیقاتی انجام دهم، کجای دنیا اینطور عمل می شود؟ دغدغه دانشگاه ها و وزارت علوم نوشتن مقاله (ISI) است

داوود فدایی استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه انرژی خورشیدی یکی دیگر از محققان برجسته کشور است. فدایی که فوق دکترای خود را در رشته مهندسی مکانیک (مکاترونیک) از دانشگاه گوتنبرگ آلمان گرفته، پیرامون این موضوع به مهر گفت: باید بگویم بسیاری از مشکلات موجود ناشی از نبود زیر ساخت‌های لازم، نبود یک استراتژی مدون و نبود هماهنگی و تناسب بین نیازهای جامعه و قوانین ارتقاء در دانشگاه های کشور است؛ در حالی که در روستاها فقر و نا امنی غوغا می کند و در شرایطی که در صنعت مشکلات عدیده ای وجود دارد که باید توسط دانشگاه حل و فصل شود، در مقابل اما دغدغه دانشگاه های کشور و مقررات وزارت علوم برای ارتقاء پژوهشگران و اساتید، نوشتن مقاله آی اس ای (ISI) است.

این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه عملا هیچ منبع مالی قابل ملاحظه ای برای پژوهش در کشور به دانشگاه ها تخصیص داده نمی شود، اظهار داشت: متاسفانه شاهد هستیم که بالغ بر ۴۰ درصد فارغ التحصیلان دانشگاه های ما بیکار هستند و این بزرگترین دغدغه هر پژوهشگر و هر عضو هیات علمی به شمار می رود که می بیند محصولش که همان نتایج تحقیقات و فارغ التحصیلان هستند در جامعه به کار گرفته نشده اند و بعضا به خارج از کشور مهاجرت می کنند.

در تصمیم گیری ها فقط سیاسیون نظر ندهند

وی افزود: خواسته ما این است که در تصمیماتی که در کشور گرفته می شود، فقط سیاسیون نظر ندهند. بارها دیدیم پیامدهای تصمیماتی را که بدون مشورت  نخبگان گرفته شد و چه نتایج خسارت باری بدنبال داشت. ولی متاسفانه حافظه کوتاه مدت دولت های ما خیلی خیلی ضعیف است و خیلی زود این موارد را به بوته فراموشی می سپارند. بعنوان یک پژوهشگر، یک مخترع و یک هیات علمی درخواست من این است که در تصمیم گیری ها از همه ظرفیتهای موجود کشور استفاده شود. 

امیدی به دولتها نداریم

فدایی اظهار داشت: حقیقت این است که ما در همه دولت ها به وفور شاهد تناقض بین حرف و عمل  بوده ایم، لذا واقعیت این است که امیدی به هیچ دولتی نداشته و نداریم و بعنوان یک سازمان مردم نهاد آمده ایم که از مردم برای مردم، فعالیت کنیم؛ این بسیار تاسف بار است که دولتها همواره ۴۰ – ۵۰ درصد ظرفیتهای فکری مخالف خود را  اصلا به کار نگرفته و نمی گیرند.

با مجوز وزارت علوم و با موافقت اصولی دائم، یک مرکز تحقیقاتی در حوزه انرژی خورشیدی راه اندازی کردم که به دلیل وضع مالیاتهای عجیب و بی حساب و کتاب، نهایتا وادارم کردند آن را تعطیل کنممجبور شدم بخاطر مالیاتهای عجیب، مرکز تحقیقاتی ام را تعطیل کنم

وی ادامه داد: دولت هر زمان گرفتار می شود و راه چاره ای نمی یابد، دست به دامان شرکت های دانش بنیان و دانشگاه ها می شود و به محض اینکه اندکی از فشار تحریم ها کاسته و مسیر خرید از خارج باز می شود، دوباره این مراکز فراموش شده و کسی سراغشان را نمی گیرد؛ بنده خودم با مجوز وزارت علوم و با موافقت اصولی دائم، یک مرکز تحقیقاتی در حوزه انرژی خورشیدی راه اندازی کردم که به دلیل وضع مالیاتهای عجیب و بی حساب و کتاب، نهایتا وادارم کردند آن را تعطیل کنم! این در حالی ست که هر ساله با مشکل آلودگی هوا روبرو هستیم یکی از بهترین راهکارها برای رفع آن، استفاده از انرژی خورشیدی است که متاسفانه ما مجبور شدیم تنها مرکز تحقیقاتی را که متشکل از چندین هیات علمی بود و در بخش خصوصی فعالیت می کرد، تعطیل کنیم.

معضل بیمه در پروژه های تحقیقاتی

این استاد دانشگاه اظهار داشت: البته بجز بحث مالیاتها، موضوع بیمه هم مزید بر علت تعطیلی بود. بطور مثال وقتی ما پروژه ای را با ۲ نفر انجام می دهیم، بیمه می گوید نه؛ به نظر ما باید حداقل ۵ تا ۱۰ نفر در این پروژه فعالیت کنند! متاسفانه با این نگاه، ما همیشه محکوم به دروغگویی هستیم، مگر خلافش ثابت شود؛ درست برعکس همه کشورهای جهان که در آنها، محقق همیشه راست می گوید مگر خلافش ثابت شود.

پژوهشگر حوزه مهندسی پزشکی: گرنت های ناچیز برای دانشجویان

علی مختارزاده دانشجوی ارشد مهندسی پزشکی است که هم اکنون در دانشگاه صنعتی امیرکبیر مشغول به تحصیل است. این پژوهشگر حوزه مهندسی پزشکی در گفتگو با مهر ، مشکلات مالی را بزرگترین چالش پیش روی پژوهشگران می داند. او در این رابطه به خبرنگار مهر گفت: متاسفانه بودجه های بسیار اندکی به کار تحقیق و پژوهش در حوزه مهندسی تخصیص داده و گرنت های پژوهشی ناچیزی برای دانشجویان در نظر گرفته می شود؛ به طوری که در دانشگاه امیرکبیر به زحمت یک گرنت به یک میلیون تومان می رسد. البته تفاوتهایی بین دانشگاه های مختلف وجود دارد؛ مثلا دانشگاه شریف و تاحدی دانشگاه تربیت مدرس که فقط دانشجویان تحصیلات تکمیلی در آن مشغول به تحصیل هستند، مقداری دستشان بازتر است، هرچند بودجه آنها نیز در حد کفایت نیست و غالب دانشجویان امکان استفاده از گرنت ها را ندارند. 

وی ادامه داد: به طور مثال، بنده باید یک کار پژوهشی را با ۱۱- ۱۲ میلیون تومان جمع می کردم که تامین بودجه این کار از جانب دانشگاه، اصلا امکان پذیر نبود و سرانجام بالاجبار با ۶ میلیون تومان کار را به اتمام رساندم و شخصا هزینه ها را پرداخت کردم.

نمی توانیم با اساتید خارج از دانشگاه کار کنیم

یک کار پژوهشی را با ۱۱- ۱۲ میلیون تومان جمع می کردم که تامین بودجه این کار از جانب دانشگاه، اصلا امکان پذیر نبود و سرانجام بالاجبار با ۶ میلیون تومان کار را به اتمام رساندم و شخصا هزینه ها را پرداخت کردماین پژوهشگر با بیان این مطلب که با محدودیتهای لحاظ شده، نمی توانیم با اساتید خارج از دانشگاه کار کنیم، افزود: یکی از راهکارهای مفید برای برون رفت از این وضعیت، برداشتن موانع بین دانشگاه و صنعت است؛ معتقدم که مسئولین ضمن برطرف ساختن این موانع، باید برای توسعه و گسترش این ارتباط نیز تلاش و جدیت بخرج دهند؛ چرا که تنگناهای مالی در صنعت در مقایسه با دانشگاه، کمتر است و بودجه بهتری به کارهای تحقیقاتی تخصیص داده می شود.

مختارزاده افزود: ما دانشجویان و پژوهشگران حوزه مهندسی، در تحقیقات خود نیاز به کار عملی، مواد اولیه، تجهیزات و دستگاه داریم و طبعا برای تامین این نیازها باید بودجه و منابع مالی کافی در اختیار داشته باشیم. در مقابل اما در برخی پژوهش های رشته های علوم انسانی و بعضا پزشکی که چندان ضرورتی به انجام کار عملی ندارند اعتبارات در نظر گرفته شده برای کار تحقیقاتی به مراتب بالاتر از کار پژوهشی در حوزه مهندسی است.

مرتضی موسی‌خانی که دارای دکتری تخصصی مدیریت منابع انسانی از دانشگاه تربیت مدرس است به خبرنگار مهر گفت: شرکتهای ایرانی اگر قرار باشد در راستای تاکید مقام معظم رهبری بر حمایت از تولید داخلی بمنظور ارتقای کیفیت تا حد رقابت در منطقه، گام بردارند، باید همچون شرکتهای پیشرو و موفق جهان با اختصاص درصدی از درآمد خود به کارهای تحقیقاتی و آر اند دی (R&D)، محصولاتی کیفی، نوآورانه و البته رقابتی تولید کنند.

این پژوهشگر با اشاره به سهم نیم درصدی ایران از سهم بازار جهانی در مقابل سهم یک درصدی از جمعیت جهان، افزود: با توجه به پیشرفت های تکنولوژی و وجود کالاهای با کیفیت در بازار، اگر از همین امروز شرکتها و صاحبان کالای ما به سمت نوآوری حرکت نکنند،  قطعا با اشباع بازار، همین سهم ناچیز از بازار جهانی را نیز از دست خواهیم داد.

دستگاه های دولتی باید بودجه ای را صرف پژوهش کنند

وی ادامه داد: نکته مهم دیگر این است که ما باید سیاست های جدی را در راستای حمایت از تحقیقات و پژوهش کشور در دستور کار قرار دهیم و در این راستا، سهم مناسبی را از بودجه دستگاه ها و سازمانهایی که از اعتبارات دولتی استفاده می کنند، به پژوهش اختصاص دهیم.

موسی خانی همچنین لزوم در نظر گرفتن تخصیص های استراتژیک در حوزه پژوهش کشور را موضوعی بسیار مهم توصیف کرد و افزود: اگر بخواهیم کشور را رقابت پذیر کنیم، باید با قاطعیت به بخشی از جامعه نه بگوییم، و بخش هایی را که می توانند جامعه ما را در آینده رقابت پذیر کنند، حمایت کنیم و تخصیص بیشتر برایشان قایل شویم.

یاسین کیخا یکی دیگر از محققان برجسته کشور در حوزه پلیمر است. وی این حوزه را از جمله دانش های هایتک عنوان می کند که اغلب با مشکلات زیرساختی رو به رو است. این پژوهشگر به خبرنگار مهر گفت: موضوعات مرتبط با کار تحقیقاتی ما شامل تست ها و آزمون هایی است که نیازمند دستگاه های خاصی هستند که این تجهیزات عمدتا در ایران وجود ندارد و اگر هم موجود باشد، در سطح بسیار محدود و ناچیز است. به همین دلیل اگر زمانی همین زیرساخت های محدود، معیوب و یا از سرویس دهی خارج شود، عملا بخشی از کارها متوقف خواهد شد. 

تحقیق در حوزه «پلیمر» مساله محور نیست

این پژوهشگر مسئله محور نبودن کار تحقیقاتی در حوزه پلیمر را یکی دیگر از چالشهای فعالان این حوزه بر شمرد و گفت: در ساختار کنونی دانشگاه های ما، ساز و کار به شکلی است که محققین اصولا محدود به حرکت در مرز دانش هستند و نهایت کاری که انجام می دهند؛ منتج به مقاله ای قابل دفاع برای فارغ التحصیلی در مقطع  ارشد یا دکترا  است. در حالی که با توجه به نفت خیز بودن ایران، می توان با مسئله محور کردن موضوعات پژوهشی حوزه پلیمر، ضمن توسعه علم پلیمر، برای نفت؛ این محصول خام، ارزش افزوده ایجاد کرد.

وی افزود: مورد دیگر اینکه؛ در حوزه پلیمر، ارتباط میان حوزه پالایش و حوزه پتروشیمی بسیار حائز اهمیت است. در حال حاضر در حوزه پالایش برشهایی مثل بنزین، نفت سفید و … برای کسب ثروت، به صورت کالای مصرفی عرضه می شود. اما آیا تا چه زمان و تا چه حدی می توان از این راه و از این برشها، کسب درآمد کرد؟ پس بدیهی است که توجه به صنایع پایین دستی و صنعت پتروشیمی نیازمند یک اراده جدی است؛ چرا که ثروت ناشی از صنایع پتروشیمی و محصولات آن به مراتب بیشتر از محصولات سوختی حوزه پالایش است.

این محقق ادامه داد: این امکان وجود دارد که بواسطه دانش پلیمر، مواد دیگری را در حوزه پتروشیمی تولید و در نهایت ایجاد ثروت کنیم و این کار صرفا در حال حاضر مستلزم یک اراده برای برقراری ارتباط میان دانشگاه ها و پژوهشگاه های مرتبط با حوزه تحقیقاتی پلیمر با حوزه های مختلف صنعت پتروشیمی است.

این پژوهشگر حوزه پلیمر افزود: اگر قرار بر این است که در این حوزه کار تحقیقاتی و بواسطه آن تولید ثروت کرد و البته نه با ریسک بالا و زیان احتمالی سنگین، به نظر بنده مسئولین باید با بازنگری برنامه ها، برش های میانی و نیمه صنعتی را در این حوزه ایجاد و با جدیدت از آن حمایت کنند؛ حمایتی که می تواند حمایت دولت و یا  آر اند دی (R&D)  های صنایع  باشد. به نظر می رسد با این کار می توان از ریسک بالای صنایع پتروشیمی در همکاری با پژوهشگران کاست.

برای حل مسائل کشور به پژوهشگر اعتماد شود

وی اضافه کرد: من فکر می کنم اصلی ترین اتفاقی که باید بیافتد، این است که به پژوهشگران برای حل مسائل کشور اعتماد و اطمینان شود. من افرادی را سراغ دارم که در ایران به آنها اعتماد نشد، اما وقتی به خارج از کشور رفتند، در آنجا مورد اعتماد قرار گرفتند و از قضا، خوش هم درخشیدند.

و در پایان …

با دقت نظر در گفته های محققین و مرور گذرا بر فرآیند پژوهش در کشور به سادگی می توان اذعان کرد که مطالبات محققان بیشتر در حوزه های مالی و برنامه ریزیهای کلان است.

اگرچه در بخشهایی نظیر فناوری و نوآوری بودجه ها و راههای حمایتی نسبتا خوبی در نظر گرفته شده است اما به نظر می رسد در سطوح تحقیقاتی و پژوهشی به ویژه در دانشگاهها هنوز مشکلاتی وجود داشته باشد و محققان و اساتید در این زمینه با تنگناهایی مواجه اند.

از سوی دیگر به نظر می رسد مقالات آی اس آی همچنان پای ثابت دغدغه های محققان دانشگاهی است محققانی که تلاش می کنند به گفته خودشان بعضا با هزینه شخصی کار تحقیقاتی کنند اما معیار سنجششان مقاله است. آنهم در شرایطی که کشور بیش از حرکت در مرزهای دانش و چاپ مقاله به پژوهش کاربردی نیاز دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از نیواطلس، در یک دهه اخیر اجماع محققان بر آن بوده که نور آبی نمایشگرهای گوشی و رایانه نظم خواب انسان را مختل می کند. آنها برای حل این مشکل فعال کردن حالت شبانه یا کاهش نور نمایشگر گوشی یا استفاده از فیلترهای رنگی را پیشنهاد می کردند.

اما یک مطالعه جدید که در دانشگاه منچستر انجام شده، دقت این نتیجه گیری ها را زیر سوال برده است. بر این اساس نور آبی نمایشگرها در حدی که ادعا شده باعث اختلال خواب نمی شود، زیرا بررسی هایی که بر روی برخی حیوانات انجام شده ثابت کرده که این نور زردرنگ شبانه است که می تواند ساعت زیستی بدن را مختل کرده و باعث کاهش کیفیت خواب شود.

در درون چشمان انسان سلول های حساسی وجود دارند که به جای کمک به مشاهده محیط اطراف، نور را حس می کنند تا سیستم بینایی انسان را در طول شبانه روز مدیریت کنند. وقتی این سلول ها نور را حس کنند، مولکولی به نام ملانوپسین تولید می کنند که به بخش هایی از مغز هشدار می دهد تا گوش به زنگ و بیدار باقی بمانند. ملانوپسین به تنظیم نظم خواب بدن هم کمک می کند.

پیش از این تصور می شد ملانوپسین در برابر نور آبی به شدت حساس است و لذا تابش این نور باعث هشیاری مغز می شود، اما بررسی جدید مشخص کرده نور زرد رنگ بیشتر از نور آبی باعث تحریک مولکول مذکور می شود. البته برای افزایش دقت این نتیجه گیری هنوز باید آزمایش های بیشتری انجام شود.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)، با حضور سرپرست ISC، دکتر محمدجواد دهقانی در مراسم تجلیل و تقدیر از پژوهشگران برتر دانشگاه سمنان از بیش از ۵۰ پژوهشگر برتر این دانشگاه تجلیل شد. این مراسم با شرکت مسئولان استان سمنان( معاون استاندار، شهردار و فرماندار)، مدیران و اعضای هیئت علمی دانشگاه سمنان برگزار شد.  

دهقانی با ارائه گزارش وضعیت علمی کشور از بعد کیفی و توجه دانشگاه ها اظهار داشت: یکی از شاخص‌های کیفی در تولید علم در دنیا بررسی مدارک و مقالات انتشار یافته در سطح بین المللی در تقسیم بندی مقالات پراستناد (Highly cited papers) و مقالات داغ (Hot papers) و نیز مقالات برتر (Top papers) است. مقالات برتر (و یا یک درصد برتر) سهم مهمی از علم روز بوده که جهت توسعه علمی در سطح بین‌المللی را نشان می‌دهد و در واقع به دو دسته مقالات پراستناد و مقالات داغ تقسیم می‌شود.

وی افزود: طلایه داران علم مؤسسه کلاریویت آنالیتیکس (ESI) معتبرترین مجلات بین‌المللی را به ۲۲ رشته موضوعی تقسیم کرده و بر حسب تعداد استنادهای دریافت شده، مقالات پراستناد را معرفی می‌کنند که شامل یک درصد از مقالات دنیا در طول ۱۰ سال گذشته می شود، اما مقالات داغ، مقالات تنها یک دهم درصد از مقالات برتر در دو سال اخیر را تشکیل می‌دهند. باید در نظر داشت که انتشار این دسته از مقالات ساده نیست و هر مقاله برخی مواقع بیش از یکسال زمان می‌برد.

به گفته سرپرست ISC  آمار موجود در طلایه‌داران علم مؤسسه کلاریویت آنالیتیکس (ESI) حاکی از آن است که پژوهشگران کشور در چند سال اخیر با توجه و تأکید بر کیفیت توانسته‌اند سهم کشور از مقالات یک درصد برتر دنیا را به موازات رشد تولید علم کشور افزایش دهند.

وی گفت: داده‌ها و آمارهای موجود در مورد مقالات برتر ایرانی به ویژه آنچه که در پایگاه بین‌المللی مؤسسه کلاریویت آنالیتیکس (Clarivate Analytics) آمده، همچون مقالات پراستناد، مقالات داغ و پژوهشگران برتر حکایت از رشد روز افزون کیفیت مقالات و انتشارات ایرانی در سال‌های اخیر دارد. طبق داده‌های این پایگاه، در حال حاضر در مجموع تعداد ۲ هزار و ۲۶۱ مقاله‌ برتر (Top papers) و ۹۰ مقاله‌ داغ توسط پژوهشگران ایرانی منتشر شده که این تعداد ۲.۶۶ درصد کل مقالات داغ دنیا بوده است.

به طور خاص در جدول یک، مقایسه کمی از میزان مدارک انتشار یافته، مقالات داغ و مقالات پراستناد در سال ۲۰۱۹ به ترتیب در دنیا، منطقه خاورمیانه (۱۷ کشور)، کشورهای اسلامی (۵۷ کشور) و ایران نشان داده شده است. این اطلاعات در تاریخ ۲۳ آذر ۹۸ از پایگاه بین‌المللی کلاریویت آنالیتیکس و محصولات آن استخراج شده است:

جدول ۱: جایگاه ایران از نظر تعداد مدارک انتشار یافته در جهان، منطقه و کشورهای اسلامی در سال ۲۰۱۹

کشور/ منطقه	تعداد مدارک	مقالات داغ	مقالات پراستناد
تولید علم جهان	۲۶۵۵۳۵۹	۱۱۷۷	۱۲۱۳۶
تولید علم منطقه خاورمیانه (۱۷ کشور)	۱۸۰۲۸۹	۱۳۰	۱۰۹۰
تولید علم کشورهای اسلامی (۵۷ کشور)	۲۴۲۲۵۳	۱۲۳	۱۱۹۸
تولید علم ایران	۵۳۷۱۸	۴۲	۳۷۶

وی گفت: همان‌طور که در جدول ۱ مشاهده می‌شود، میزان مدارک علمی انتشار یافته و ثبت شده در این پایگاه به ترتیب در دنیا، منطقه خاورمیانه، کشورهای اسلامی و ایران به ترتیب برابر با ۲۶۵۵۳۵۹، ۱۸۰۲۸۹، ۲۴۲۲۵۳ و ۵۳۷۱۸ مدرک علمی بوده است.

دهقانی افزود: همچنین تعداد مقالات داغ و پراستناد در ستون‌های سوم و چهارم جدول نشان داده شده است. همان‌طورکه مشاهده می‌شود تعداد مقالات علمی پراستناد دنیا، منطقه خاورمیانه، جهان اسلام و ایران در سال ۲۰۱۹ به ترتیب برابر با ۱۲۱۳۶، ۱۰۹۰، ۱۱۹۸ و ۳۷۶ مدرک بوده و نیز تعداد مقالات داغ دنیا، منطقه خاورمیانه، جهان اسلام و ایران به ترتیب برابر با ۱۱۷۷، ۱۳۰، ۱۲۳ و۴۲ مدرک بوده است.

با توجه به این آمار، رتبه و سهم ایران از نظر تعداد انتشار مدارک، مقالات داغ و مقالات پراستناد در جهان، منطقه و جهان اسلام در جدول ۲ نشان داده شده است:

دهقانی گفت: در ادامه در جدول ۲ ملاحظه می‌شود که بر اساس تعداد مدارک ثبت شده در سال ۲۰۱۹، ایران با سهم ۰۲/۲ (دو و دو صدم)درصد در دنیا رتبه ۱۶، با سهم۱۷/۲۲ (بیست و دو و هفده صدم) درصد در جهان اسلام رتبه اول و نیز با سهم ۷۹/۲۹ (بیست و نه و هفتاد و نه) درصد کل علم در منطقه خاورمیانه رتبه اول را دارد ( شکل ۱). به‌عبارت دیگر حدود ۳۰ درصد از حجم مدارک علمی انتشار یافته در خاورمیانه در سال ۲۰۱۹ توسط پژوهشگران جمهوری اسلامی ایران تولید شده است.

جدول ۲: جایگاه و سهم ایران از نظر تعداد انتشار مدارک، مقالات داغ و مقالات پراستناد

	دنیا	جهان اسلام (۵۷ کشور)	خاورمیانه (۱۷ کشور)
رتبه ایران (تولید علم)	۱۶	۱	۱
رتبه ایران (مقالات داغ)	۱۷	۱	۱
رتبه ایران (مقالات پراستناد)	۱۷	۱	۱
سهم ایران از تولید علم (درصد)	۲.۰۲	۲۲.۱۷	۲۹.۷۹
سهم ایران از مقالات داغ (درصد)	۳.۵۶	۳۴.۱۴	۳۲.۳
سهم ایران از مقالات پراستناد (درصد)	۳.۰۹	۳۱.۳۸	۳۴.۴۹

سرپرست ISC افزود: این در حالی است که از منظر کیفی در دو شاخص مقالات داغ و نیز مقالات پراستناد وضعیت ایران نیز مناسب‌تر است. به طوری که ۳.۵۶ (سه و پنجاه و شش صدم) درصد مقالات داغ دنیا و نیز ۳۴.۱۴ (سی و چهار و چهارده صدم) درصد مقالات داغ جهان اسلام و ۳۲.۳ (سی و دو و سه دهم) درصد مقالات داغ منطقه خاورمیانه توسط پژوهشگران ایرانی تولید می‌شود (شکل ۲).

وی گفت: همچنین سهم ایران در تولید مقالات پراستناد در دنیا ۳.۰۹ (سه و نه صدم) درصد، جهان اسلام ۳۱.۳۸ (سی و یک و سی و هشت صدم) درصد و منطقه خاورمیانه ۳۴.۴۹ (سی و چهار و چهل و نه صدم) درصد است. این امر نشان می‌دهد که پژوهشگران جمهوری اسلامی ایران به‌خصوص در چند سال اخیر توجه ویژه‌ای به کیفیت مقالات و نتایج پژوهشی خود دارند.

شکل ۱: مقایسه سهم تولیدات علمی ثبت شده ایران با کشورهای اسلامی و منطقه خاورمیانه در سال ۲۰۱۹

شکل ۲ : مقایسه سهم مقالات داغ ثبت شده ایران با کشورهای اسلامی و کشورهای منطقه خاورمیانه در سال ۲۰۱۹

دهقانی گفت: از نظر میزان انتشار مقالات و مدارک علمی، دانشمندان ایرانی در مجلات با کیفیت چارک اول (Q۱)، بررسی داده‌های پایگاه InCite  نشان می‌دهد در طی دوره ۵ ساله ۲۰۱۸-۲۰۱۴، هر ساله تعداد مقالات و نیز تعداد مقالاتی که در نشریات Q۱ به چاپ رسیده رشدی صعودی داشته است به گونه ای که نرخ رشد مقالات Q۱ در این بازه زمانی ۵ ساله برابر ۸۱ درصد است.

وی گفت: ایران در سال ۲۰۱۴ با ۷۴۳۸ مدرک، دارای رتبه سی و دوم بوده است اما در سال ۲۰۱۸ با ۱۳ هزار و ۴۳۱ مقاله منتشر شده در مجلات Q۱ به جایگاه بیست و پنجم دنیا ارتقاء یافته است. همچنین آمار مربوط به دوره پنج ساله اخیر (۲۰۱۴-۲۰۱۸)، نشان می‌دهد که پژوهشگران ایرانی با منتشر کردن ۳۶ هزار و ۶۸۳ مقاله در مجلات Q۱ به جایگاه ۲۹ دنیا و در میان کشورهای اسلامی در جایگاه دوم قرار گرفته‌اند.

سرپرست ISC یادآور شد: به‌علاوه، شاخص دیگری که می‌تواند مدنظر قرار گیرد تعداد مدارک منتشر شده ایرانی در مجلات دارای ضریب تأثیر(JIF) بین‌المللی است. در این راستا پژوهشگران ایرانی با انتشار ۱۳۴ هزار و ۲۰۰ مدرک در پنج سال اخیر (۲۰۱۸-۲۰۱۴) رتبه نوزدهم در جهان و دوم در بین کشورهای اسلامی کسب کرده‌اند.

به گزارش خبرنگار مهر، در هفتمین نمایشگاه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی ۱۰ محصول که حاصل کار شرکت های دانش بنیان حوزه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی است، رونمایی شد.

این مراسم با حضور سورنا ستاری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، منصور غلامی وزیر علوم تحقیقات و فناوری برگزار شد.

محصولات رونمایی شده به شرح زیر است:

سیستم پیک سنج گامای زیرآبی در محل مدل ۲۱۱۶
میکروسکوپ الکترونیکی عبوری
شبیه ساز پل فرماندهی کشور
چاپگر سه بعدی زیستی
شبیه ساز ماهواره های مکعبی
تشخیص مارجین سرطانی
دستگاه میکروسکوپ الکترونی روبشی آموزشی
میکرومانیپلاتور
دستگاه اندازه گیری سطح ویژه و توزیع حفرات به روش BET & BJ
میکرواسپکتروفتومتر کاربردی در آنالیز دقیق مواد
 

به گزارش خبرنگار مهر، منصور غلامی صبح امروز در بیستمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهش و فناوری و فن بازار که در نمایشگاه بین المللی در حال برگزاری است، گفت: پژوهش و فناوری در کشور ما شاید تاریخچه خیلی طولانی ندارد ولی دستاوردهای ارزشمندی داشته است. حرکت جدی ما به سمت تحصیلات تکمیلی یکی از مبانی توسعه پژوهش در مراکز علمی بود که از دهه ۷۰ شروع شد. شاید این مدت در مقایسه با آنچه که در کشورهای پیشرفته سابقه دارد، بخش کوچکی باشد.

وزیر علوم ادامه داد: دستاوردهای اساتید و جوانان ما در این حوزه مبتنی بر عشق و علاقه است. محققان و جوانان ما در داخل و خارج کشور هر کجا تحصیل کرده اند جز نخبگان بوده اند.

غلامی تصریح کرد: اکنون ما در دانشگاه ها با این مسئله روبرو هستیم که چقدر دستاوردها برای حل مسائل و مشکلات کشور صرف می شود. آمارو گزارش هایی در این زمینه ارائه شده است. گزارشی از افراد برگزیده علم و فناوری که در اینجا وجود دارد بخشی از پاسخ ماست. ما از اواسط دهه ۸۰ و چیزی کمتر از ۲۰ سال است وارد حوزه فناوری شدیم.

وی افزود: مراکز رشد و فناوری ما شکل گرفته و آثارشان در دهه های اخیر نمایان شده است. در حوزه توسعه کشور به اقتصاد دانش بنیان توجه شد و در حال حاضر اقتصاد دانش بنیان بحث مهم و گفتمان توسعه کشور ما است.

وزیر علوم گفت: برای شکوفایی ایده نخبگان باید از آنها حمایت های لازم صورت گیرد. ضرورتاً منظور از حمایت، حمایت مالی نیست باید در زمینه تنظیم قوانین بیشتر از گذشته توجه کنیم.

وی افزود: برای توسعه فعالیت شرکت های فناوری، کشور ما در شرایط مناسبی قرار دارد. هرچند تحریم ها، فشار ناعادلانه و غیر انسانی را به جامعه ما تحمیل کرده است. این نشان می دهد که اگر بخواهیم تحت فشار تحریم ها نباشیم باید به توان داخلی خود تکیه کنیم و باید این موضوع تثبیت شود.

منصور غلامی در حاشیه «بیستمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهش، فناوری و فن‌بازار» و «هفتمین نمایشگاه تجهیزات مواد آزمایشگاهی ایران‌ساخت» در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه وزارت علوم برای توسعه محصولات شرکت‌های دانش‌بنیانی که در دانشگاه‌ها مستقر هستند، چه برنامه‌ای دارد نیز گفت: دانشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری از محصولاتی که توسط شرکت‌های جدید یا گروه‌های علمی که از طریق دانشجویان و اساتید در دانشگاه‌ها شکل می‌گیرد، حمایت اصلی در چارچوب خود انجام می‌دهد، همچنین اجازه رشد به آنها داده شده و فرصت‌های بیشتری برای آنان تأمین می‌شود.

وی افزود: زمانی که این شرکت‌ها به سطحی از تائیدیه می‌رسند، توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، حمایت گسترده‌ای از آنان می‌شود که شامل شرکت‌های مستقر در دانشگاه‌ها و مراکز وابسته به آن هستند. از آثار چنین حمایت‌هایی می‌توان به نمایشگاهی که امروز در اینجا و استان‌ها برگزار می‌شود، اشاره کرد.

وی در خصوص فعالیت کارگروه صندوق پژوهش و فناوری گفت: کار صندوق‌های پژوهش و فناوری، حمایت از شرکت‌های جدید بخصوص در جاهایی است که سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر لازم است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری ادامه داد: خوشبختانه تعداد این صندوق‌ها در کشور با توجه به ضوابطی که بر آن حاکم است، در حال افزایش است و تلاش داریم در استان‌های مختلف، این صندوق‌ها شکل بگیرد بخصوص در استان‌هایی که نیاز به شرکت‌های جدید با سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر دارند.

غلامی در خصوص لغو مجوز برخی از این صندوق‌ها نیز گفت: صندوق‌هایی که خارج از چارچوب کار کرده و ضوابط را رعایت نکنند، تذکر دریافت می‌کنند؛ برخی از این صندوق‌ها نیز غیرفعال شده بودند که باید صندوق‌های فعال جایگزین آن شود.

به گزارش خبرنگار مهر، مسعود برروز در افتتاحیه بیستمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهشی، فناوری و فن بازار  و هفتمین نمایشگاه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی ایران ساخت که با حضور وزیر علوم و معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری در نمایشگاه بین المللی برگزار شد، گفت: اهداف برگزاری این جشنواره در راستای توسعه فرهنگ و جایگاه پژوهش بوده است و بیشتر هدف ما معرفی توانمندی پژوهشی افراد بوده و تشویق اعضای هیات علمی و پژوهشگران و فناوران کشور برای کار بیشتر بوده است.

معاون پژوهشی وزیر علوم یکی دیگر از اهداف ما ایجاد ارتباط بین عرضه و تقاضا بوده است.

برومند به فرآیند انتخاب پژوهشگران برتر اشاره کرد و گفت: این فرآیند از مهر ماه با بازنگری دستورالعمل و ابلاغ آن آغاز شد و از دانشگاه ها و پژوهشگاه ها خواستیم پژوهشگران و فناوران خود را به ما معرفی کنند، ۳۶۳ نفر معرفی شدند که ۲۴۷ نفر آنها پژوهشگر و ۱۱۶ نفر آنها فناور بودند.

معاون پژوهشی وزیر علوم به شاخص های انتخاب پژوهشگران اشاره کرد و گفت: نقش موثر پژوهشگران در انتشارات علمی، نقش موثر پژوهشگران در ارتباط با صنعت و جامعه، نقش موثر پژوهشگران در توجه به مشکلات و چالش های کشور، فعال بودن پژوهشگر در حوزه علم و فناوری از جمله شاخص هایی بود که برای انتخاب پژوهشگر برتر لحاظ شد.

وی در ادامه به شاخص های انتخاب فناوران اشاره کرد و گفت: نقش فناور در پاسخگویی به نیاز کشور، نقش فناور در فروش محصولات، نقش فناور در تقاضا برای محصولات از جمله شاخص هایی بود که برای انتخاب فناوران در نظر گرفته شد.

وی ادامه داد: از میان ۳۶۷ نفری که معرفی شده بودند ۱۷ نفر در حوزه پژوهشی و ۶ نفر در فناوری انتخاب شدند که ۴ نفر آنها در حوزه علوم انسانی و هنر، ۴ نفر در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی، ۳ نفر علوم پایه، ۲ نفر فنی و مهندسی و ۴ نفر در حوزه پزشکی بودند در مجموع ۱۲ نفر از شهرستان ها و ۱۱ نفر از تهران انتخاب شدند.

برومند با ارائه گزارشی از نمایشگاه پژوهش سال گذشته گفت: بعد از پایان نمایشگاه فعالیت های مهمی در دبیرخانه شورای علوم تحقیقات و فناوری برای تبدیل این موارد به  قرارداد و تفاهم نامه رخ داد ۸۹ تفاهم نامه در نمایشگاه تستا صورت گرفت که ۱۹ تفاهم نامه به  قرارداد واقعی رسید. ۴۲۰ میلیارد تومان تفاهم نامه امضا شد و امسال نیز این فرآیند ادامه دارد.

وی به نمایشگاه امسال اشاره کرد و گفت: ۴۲ دانشگاه، ۲۴ پژوهشگاه، ۲۵ شرکت دانش بنیان، ۳۴ پارک علم و فناوری و مراکز رشد در این نمایشگاه مستقر هستند.

معاون وزیر علوم ادامه داد: تعداد فناوری ها نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته و برای اولین بار نمایشگاه انتشارات کتاب دانشگاهی نیز بر پا می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، امروز در حاشیه مراسم افتتاح بیستمین نمایشگاه دستاوردهای پژوهش و فناوری(فن بازار) و نمایشگاه ایران ساخت با حضور دکتر منصور غلامی وزیر علوم تحقیقات و فناوری و سورنا ستاری معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری از ۱۷ پژوهشگر و ۶ فناور برگزیده کشوری تقدیر به عمل آمد.

اسامی پژوهشگران برگزیدگان کشوری به این شرح است:

ناصر آق در رشته شیلات تکثیر و پرورش ابزیان از دانشگاه ارومیه

مریم هاشمی در رشته بیوتکنولوژی از پژوهشگاه بیوتکنولوژی وزارت جهاد کشاورزی

بابک قنبرزاده در رشته صنایع غذایی از دانشگاه تبریز

محمدرضا تابنده در رشته بیوشیمی بالینی از دانشگاه شهید چمران اهواز

فرزانه فرخ فر در رشته گرافیک و ارتباط تصویری از دانشگاه نیشابور

تقی پور نامداریان در رشته زبان و ادبیات فارسی از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

محمدرضا شفیعی کدکنی در رشته زبان و ادبیات فارسی از  دانشگاه تهران

پیام حنفی زاده در رشته مدیریت صنایع از دانشگاه علامه طباطبایی

جمشید آقایی در رشته برق- قدرت از دانشگاه صنعتی شیراز

علی اکبر زینتی زاده لرستانی در رشته مهندسی محیط زیست از دانشگاه رازی

سعید بلالایی در رشته شیمی از دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی

رضا عسگری در رشته فیزیک از پژوهشگاه دانش های بنیادی

محمد تاتار در رشته ژئو فیزیک از پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله

سید غلامرضا موسوی در رشته بهداشت محیط از دانشگاه تربیت مدرس

محمود رضا جعفری در رشته دارو سازی فارماسیوتیگس از دانشگاه علوم پزشکی مشهد

فرشاد فرزادفر در رشته اپیدمیولوژی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

علی منتظری در رشته اپیدمیولوژی از پژوهشکده علوم بهداشت جهاد دانشگاهی

فهرست فناوران برتر کشوری به این شرح است:

محمد دورعلی از دانشگاه تربیت مدرس

افشین قنبرزاده از دانشگاه شهید چمران اهواز

علی اصغر جعفری از دانشگاه مرکز رشد سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران

محمد رضا هاتف از پارک علم و فناوری خراسان رضوی

محمد حسین طیب پور از  پارک علم و فناوری یزد

سید مهدی موسوی از مرکز رشد شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان

 در بیستمین نمایشگاه فن بازار ۴۰۰ محصول محصول پژوهشی و فناورانه عرضه می شود.

این نمایشگاه در سالن ۵ با بیش از ۱۰۰ غرفه دانشگاه ها و ۳۰ غرفه پژوهشگاه ها و دستگاه های اجرایی برپا است.

علاوه بر آن در نمایشگاه ساخت ایران ۳۵۰ شرکت دانش‌بنیان محصولات خود را عرضه می‌کنند.

بیش از ۹ هزار مدل محصول دانش‌بنیان در هفتمین نمایشگاه تجهیزات و مواد آزمایشگاهی ایران‌ساخت ارائه می‌شود.

این نمایشگاه پیرامون ۱۳ موضوع نفت و پتروشیمی، برق، الکترونیک و نرم‌افزار، عمران و ساختمان، مکانیک، شیمی و متالوژی، کشاورزی و محیط‌زیست، فیزیک پایه، تجهیزات عمومی آزمایشگاهی، مواد آزمایشگاهی، مهندسی پزشکی و زیست مواد، تجهیزات تست و آزمون صنعتی و خدمات کالیبراسیون است.