با توجه به توصیههای اکید بهداشتی در شرایط کنونی و ضرورت پیشگیری مناسب از خطر ابتلا به بیماری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اطلاعیهای مبنی بر تعطیلی برنامههای هنری و سینمایی در سراسر کشور صادر و اعلام کرد که برنامههای هنری و سینمایی تا پایان هفته تعطیل خواهد بود، به همین دلیل خبرنگار ایسنا فعالیت موزههای زیر نظر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را پیگیری کرد.
محمد رضا کارگر – مدیر اداره کل موزهها – در گفتوگو با ایسنا تاکید کرد: در حال حاضر و تا این لحظه برنامهریزی برای تغییر ساعت کاری موزههای زیر نظر وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام نشده است و موزهها به روال گذشته همچنان به فعالیت خود ادامه میدهند.
او ادامه داد: اما با توجه به اتفاقات رخ داده، احتمالا فردا یکشنبه (۴ اسفند) جلسهای برای بررسی وضعیت موجود برگزار میشود، تا بتوان فعالیت موزهها در روزهای آینده را مورد بررسی قرار داد و به نتیجهی مناسبی رسید.
در نخستین قدم، موزه ملی ایران عصر شنبه (۳ اسفند) در پیامی در صفحه اصلی سایت موزه به بازدیدکنندگان موزه مادر ایران برای پیشگیری از بروز بیماریهای حاد تنفسی توصیههایی را پیشنهاد کرد.
به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی حج و زیارت، محمد آزاد – سرپرست معاونت عتبات سازمان حج و زیارت- با بیان اینکه به دلیل مسائل بهداشتی فعلا تا روز یکشنبه، چهارم اسفند ماه به عتبات عالیات کاروانی اعزام نمیشود، گفت: اعزام زائران عراقی به کشورمان نیز فعلا متوقف است و این موضوع براساس تصمیمگیری دو کشور است.
وی افزود: روز دوشنبه نیز مسئولان ذیربط درباره موضوع اعزام زائران به عتبات عالیات و بالعکس «اعزام زائران عراقی به کشورمان» تصمیم گیری خواهند کرد که به اطلاع متقاضیان میرسد.
سرپرست معاونت عتبات سازمان حج و زیارت ادامه داد: براساس تصمیم گرفته شده، زائرانی که در دو کشور طی روزهای گذشته حضور داشتهاند میتوانند به کشور خود بازگردند.
آزاد با بیان اینکه سلامت و آرامش زائران در اولویت قرار دارد، تاکید کرد: منافع و سلامت زائران دو کشور موجب شد تا چنین تصمیمی اتخاذ شود و به طور قطع بعد از جلسه روز دوشنبه، تصمیم نهایی به اطلاع مردم و متقاضیان تشرف به عتبات عراق رسانده میشود.
عراق به دنبال شیوع ویروس کرونا از روز گذشته مرزهای زمینی با ایران را بسته و پروازهایش را در این مسیر برای سه روز به حالت تعلیق درآورده است.
خاکهایی که تصاویر منتشر شده در فضای مجازی نشان میدهند از تپهای به سختی و با به جا ماندنِ ردِ چنگک لودرها جدا میشوند، اما مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران معتقد است این عملیات به تپه ربطی ندارد و آن در حریم اثر تاریخی پویینک است و نه عرصهی تپه!
به گزارش ایسنا، داستان از آنجا شروع شد که اواخر سال گذشته و در زمانِ انجام کاوش در محوطه باستانی “پوئینک” در قرچک ورامین توسط مسؤولان میراث فرهنگی، دوستداران میراثی از تخریبهایی در این تپه خبر دادند، خبری که به واسطهی صحبتهای متولیان شهری ورامین بخشی تایید و بخش دیگرش تکذیب شد.
اما از سوی دیگر، فعالان میراثی ورامین میگفتند با چشم خود دیدهاند که کارگرانی با کلنگ به جان تپه افتادهاند و در حال صاف کردن آن هستند، محوطهای که متولیانِ میراثی تاکید میکردند «مجوزِ کاوش در تپه پوئینَک را صادر کردهاند»، هر چند انجام کاوش تا اعلام نتیجهی پایان فصل نیز پیش رفت، اما اظهارنظرهای مسوولان شهری ورامین در طول این مدت حتی تا مرداد امسال، پیشداوریها دربارهی آغاز تخریبِ این محوطهی تاریخی را شدت میبخشید.
در همان زمان بود که با وجود تکذیب مسوولان، اما تصاویر جدیدی از تخریب بخشی از تپه منتشر شد، تخریبی که اگر تا شهریور امسال هم رخ نداده باشد، اما اظهار نظرهای دو سال گذشته حسین دهقان – شهردار ورامین – را که در جلسه شورای برنامهریزی و توسعه استان تهران اعلام کرد، «تپه باستانی پوئینک قرچک که در مسیر کمربندی جنوبی قرار دارد، شبانه جمع شود» نمیتوان از یاد برد.
این تصویر متعلق به شهریور ۱۳۹۸ است
این اظهار نظرها در همان زمان به پایان نرسید، در حالی که نخستین دستور شورای پژوهشی باستانشناسی در ۱۲ خرداد امسال برای بررسی پروندهی تپه «پوئینک» مطرح شده بود تا براساس آن تعیین حریم این محوطهی باستانی انجام شود و در ادامه باستانشناسان موظف به ارائهی وضعیت این محوطهی باستانی به میراثفرهنگی استان تهران و پژوهشکده باستان شناسی شدند، چند روز بعد یعنی ۱۷ خرداد، محسن خرمی شریف – شهردار قرچک – در جمع خبرنگاران اعلام کرد: «تاکنون در ۲ مرحله کاوش تپه پوئینک به اتمام رسیده و با پیگیریهایی که انجام شد، چیز خاصی در این تپه کشف نشد. نتایج کاوش این تپه برخلاف موضعی است که در گزارش میراث فرهنگی استان تهران داده شد. گزارشهای میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان تهران در حال حاضر موجود است و طبق بررسی کارشناسان این سازمان تپه پوئینک نمیتواند خللی در احداث پروژه کمربندی جنوبی قرچک ایجاد کند. با توجه به اینکه پروژه کمربندی جنوبی قرچک بار ترافیکی سه شهرستان را به دوش میکشد و برای دشت ورامین این کمربندی حائز اهمیت است، این پروژه نسبت به نگهداری بنای تپه پوئینک اولویت دارد.»
شهریور امسال اما پرهام جانفشان – مدیر کل میراث فرهنگی استان تهران – تلاش کرد قدری نسبت به وضعیت این محوطهی تاریخی امیدواری تزریق کند، او تاکید کرد که «هیچ بخشی از تپه در چند ماه گذشته تخریب نشده و نخست باید شورای فنی میراث فرهنگی نتایج کاوشها را بررسی کرده و سپس اعلام نظر کند».
از سوی دیگر انوشیروان محسنی بند پی – استاندار – ۱۲ دی امسال در حالی اعلام کرد که «اگر تپه پوئینک جزو آثار باستانی است، در خصوص کمربندی جنوبی طرح کارشناسی مجدد انجام شود و میراث فرهنگی و گردشگری نیز جواب کارشناسی خود را تا آخر دیماه به استانداری اعلام کند» که شاید بیتوجهی میراث فرهنگی به مهلتی که استاندار در همان زمان اعلام کرده باعث انتشار تصاویری شد که در قدم نخست نشان میداد لودرها خاکهای تپهای را درون کامیون میریزند که با تپه پوئینک، مو نمیزند.
شاید برای گرفتن فضای بیشتر، بهانه متوجه نبودن پیمانکار را مطرح کردهاند
دانشجویانِ روح الله یوسفی زشک – باستانشناس – نخستین کسانی بودند که سر به زنگار و در زمان حرکت لودرها و جابجایی خاک از یک تپه در محوطه حضور داشتند و فیلمهایی از حرکتهای سریع لودرها در محوطهی پوئینک قرچک منتشر کردند. باستانشناسی که خودش هم مجوز پژوهشکده باستانشناسی را گرفته بود تا در این محوطه کار کند، اما وقتی متوجه می شود، انتهای کاوشهایش به تخریب تپه منجر میشود، درخواست لغو مجوز را کرده بود.
یوسفی زشک در گفتوگو با ایسنا میگوید: براساس آنچه دیده میشود تقریبا ۶ متر از عرض جنوب تپه را با لودر برداشتهاند، اما با اعتراضاتی که دانشجویان باستانشناسی در همان زمان مطرح کرده و به سرعت به یگان حفاظت میراث فرهنگی استان تهران نیز اطلاعرسانی کردند، ظاهرا جلوی کار گرفته شد، ولی مشکل این است که از ابتدا قرار به انجام این کار نبوده است، حتی با توجه به ثبت ملی محوطه، هیچ مقام رسمی اجازهی وارد کردن آسیب به این محوطه را ندارد.
او با تاکید بر قوانینِ محکم و قوی تعریف شده برای آثار تاریخی ثبت شده در فهرست میراث ملی ادامه میدهد: تصمیم نخستشان تخریب تپه بود اما با مخالفت صد درصد پژوهشکده باستان شناسی و میراث فرهنگی، مسوولان شهری و سیاسی ورامین متوجه شدند که تخریب عواقب سختی دارد، بنابراین تصمیم به حفظ آن گرفتند و در جلسهای با میراث فرهنگی استان تهران، فرمانداری و شهرداری قرار شد تا این محوطه در مسیر کمربندی قرچک به ورامین به صورت میدانگاهی تعریف شده و با قرار گرفتن در وسط میدان، نورپردازی شده و به عنوان یک یادگار تمدنی منطقه باقی بماند، اما مشخص نیست چرا آخرین اقدام انجام شده است.
وی میافزاید: ظاهرا در آن روز (۲۷ بهمن) برای گرفتن فضای بیشتر و به بهانه این که پیمانکار متوجه نشده است، یا به هر دلیلی ضلع جنوبی محوطه را تا حد زیادی تخریب میکنند.
این باستانشناس با بیان اینکه چند سال قبل با مجوز پژوهشکده باستانشناسی قرار بود این محوطه را کاوش کنم، اما چون متوجه شدم هدف شهرداری بعد از کاوش تخریب این محوطه است، از پژوهشکده باستانشناسی درخواست کردم تا مجوز کاوش من را باطل کنند، اظهار میکند: در ان زمان به پژوهشکده باستانشناسی اطلاع دادم تا در جریان باشند که شهرداری صرفا قصد نابودی محوطه را دارد و اصلا صحبت کمک به کاوشهای باستان شناسی مطرح نیست.
یوسفی زشک تاکید میکند: تا کنون دو فصل کاوش با مجوز پژوهشکده باستانشناسی در این محوطه انجام شده است، محوطهای که تقریبا اطراف آن آثار عصر آهن، یعنی هزارهی دوم قبل از میلاد با حدود سه چهار هکتار پراکندگی بالا دارد و سفالهای دوره سلجوقی تا قرون میانه اسلامی نیز روی قلعه مشاهد میشود. این محوطه در واقع یک قلعهی تاریخی با ابعاد ۴۰ متر در ۳۰ متر و ارتفاعِ حدود ۱۱ متر بود، که اگر به خوبی مرمت میشد، اثری شاخص در دشت ورامین بود، اما متاسفانه امروز بخشی از آن تخریب شده و دیگر جایی برای اینگونه مانورها برای مرمت و بازسازی نگذاشتهاند و متاسفانه در ۲۷ بهمن لودرها و ماشینهای سنگین پیمانکار شهرداری بخش عمدهای از ضلع جنوبی محوطه را تخریب کرد.
هیچ خاکبرداری از عرصه تپه پوئینک رخ نداده است
پرهام جانفشان – مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تهران – اما در گفتوگو با ایسنا میگوید: «شهرداری قرچک عملیاتِ تجاوز جدیدی به تپهی تاریخی پوئینک انجام نداده است، بلکه خاکهایی که از قبل دپو شده بود و ناشی از عملیات عمرانی خودشان بود را جابجا کردند، فقط چون کارشان با ما هماهنگ نشده بود، متوقف شده است.»
او با اشاره به حضور مرتضی ادیب زاده – معاون میراث فرهنگی استان تهران – در محل تپه و بررسی موقعیت آن، میگوید: «براساس بررسیها، هیچ آسیبی نسبت به سه تا چهار ماه قبل به عرصهی تپه وارد نشده است، اما به هر شکل ما با عملیات اصلی مخالفت کردیم چون موضوع مهندسی شدهای نبود و باید با نظارت ما انجام میشد، بنابراین کار متوقف و یگان حفاظت در منطقه مستقر شد و فعلا هیچ عملیاتی عمرانی انجام نمیشود.»
او با تاکید بر اینکه کارهای در دست انجام اصلا در عرصهی تپه پوئینک نبوده است، ادامه میدهد: «باید طرح ارائه شده به میراث فرهنگی، بررسی شود و با کار مهندسی شدهی موجود در طرح، اگر در کمیسیون شورای فنی مصوب شود، تحت نظارت ناظر، عملیات عمرانی انجام شود، تا در صورتی که به این نتیجه رسیدند زیر نظر کارشناس میراث فرهنگی کار ادامه دار باشد.»
در این ویدیو، سه فیلم جداگانه به یکدیگر پیوست خوردهاند که در ۲۷ بهمن ۱۳۹۸ و در زمان کار لودرها و کامیونهای پیمانکار شهرداری در محوطهی پوئینک ورامین در قرچک ثبت شدهاند.
به گزارش ایسنا، در این پیام که با عنوان «پیشگیری از بیماریهای حاد تنفسی (کرونا و انفولانزا) در سایت موزه ملی ایران منتشر شده، از بازدیدکنندگان موزه درخواست کرد تا به چهار توصیخ مشخص در زمان بازدید از موزه دقت کنند.
در پیام مسوولان موزه ملی ایران که آن را به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر کردهاند، آمده است: «بازدید کننده گرامی “از لمس ویترینها، پایههای آثار، موانع و مسدود کنندهها خودداری کنید”، “فاصله مناسب خود را با سایر بازدیدکنندگان حفظ کنید”، “آداب تنفسی را عایت کنید” و ” لطفا به توصیههای وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توجه کنید”»
به گزارش ایسنا، وزارت بهداشت اعلام کرده است: شمار افراد مشکوک به کروناویروس(تا لحظه انتشار این گزارش) به ۷۸۵ نفر، رسیده و ابتلای ۲۸ نفر به این ویروس تایید قطعی شده است. کروناویروس در ایران تاکنون جان پنج نفر را گرفته و به شهرهای قم، تهران، گیلان و اراک سرایت کرده و موارد مشکوکی در ایلام و همدان شناسایی شده است. رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت اعلام کرده است: بیشتر موارد جدید مبتلا به کووید ۱۹ یا ساکن قم هستند یا سابقه سفر به قم را دارند.
در این میان، برخی کشورهای منطقه نیز درباره پروازهای ورودی به کشورشان از ایران، حساس شده، اطلاعرسانیهایی هم کردهاند. هرچند که همین کشورها در قبال مشاهده مبتلایان به ویروس کرونای جدید در کشورهایی چون امارات متحده عربی که حتا گفته میشود مورد فوتی هم داشته که از رسانهها پنهان نگاه داشته شده است، چنین رفتاری بروز ندادند. اما به هر حال، ترکیه اعلام کرد تدابیر کنترلی سختگیرانهای را در قبال مسافران ایرانی به اجرا گذاشته، عراق بای مدت سه روز مرزهایش را بست، کویت نیز واکنش تقریبا مشابهی داشت، وزیر بهداشت لبنان هم اعلام کرد، نخستین مورد مکشوف ابتلا به ویروس کرونا در این کشور یک زن لبنانی است که پیش از این در قم بوده و باهواپیما از ایران به فرودگاه بیروت وارد شده است. روزنامه ایندیپندنت به نقل از مقامات بریتیش کلمبیا در کانادا نیز نوشته است: ششمین مورد ابتلا به ویروس یک زن حدود۳۰ساله است که هفته گذشته پس از سفر به ایران به کانادا بازگشته بود.
در عین حال، پس از مشاهده نخستین مبتلایان ایرانی به ویروس کرونای جدید در شهر قم، دکتر جهانپور – رییس کمیته روابط عمومی قرارگاه مقابله با کروناویروس – با توجه به جایگاه مذهبی این شهر و ترددهایی که به این انگیزه انجام میشود، گفت: پیشنهاد محدود کردن موقت رفت و آمد به حرم مطهر حضرت فاطمه معصوم (س)، مسجد جمکران و سایر اماکن زیارتی و محل تجمع در شهر قم، ارائه شده و امیدواریم که با پیگیری و ابلاغ استانداری قم، این موضوع عملیاتی شود. توصیه وزارت بهداشت، لغو اردوهای سیاحتی وزیارتی دانشجویی و دانشآموزی و همچنین لغو تمامی سمینارها و همایشها در شهر قم تا اطلاع ثانوی است و این موضوع به اطلاع نهادهای ذی ربط رسیده است.
در ادامه، تصاویری از محصور شدن حرم حضرت معصومه (س) در قم منتشر شد که مدیریت روابط عمومی و تبلیغات آستان مقدس در واکنش، این توضیح را داد: ضریح مطهر همواره و در برخی از شبها ضد عفونی میشود که در این ایام برای رعایت بیشتر بهداشت عمومی تعداد آن افزایش یافته است. امروز نیز گِرد ضریح مطهر به شکل موقت میلههایی قرار داده شد تا خادمان بارگاه حضرت، ضریح مطهر را ضد عفونی کنند و اکنون زائران به صورت عادی در حال زیارت ضریح هستند.
اما کیانوش جهانپور، رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت با بازنشر همان عکسها که از حصار کشی در حرم حضرت معصومه (س) منتشر شده است، در صفحه توئیترش نوشت که اینگونه تمهیدها به محدودیت انتشار و قطع زنجیره انتقال ویروس کمکی نخواهد کرد. او تاکید کرد: از محدودیت موقت رفت و آمد به حرم و جمکران و تعویق تجمعات و همایشها گریزی نیست…».
با این حال برخی مراجع تقلید، مشخصا آیتالله جعفر سبحانی، به میدان آمده، با تاکید ضرورت توجه به هشدار ها و توصیههای پزشکی برای مقابله با ویروس کرونا، تاکید کردند که توصیه پزشکان و مسئولان بهداشتی و درمانی کشور برای مقابله با کرونا از جمله عدم حضور در اجتماعات برای ما حجت است.
با این حال نه سازمان حج و زیارت و نه وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، واکنش و تمهید خاصی در زمینهی گردشگران و زائران ورودی و خروجی کشور از خود بروز ندادهاند.
در چین به دنبال شیوع این ویروس، نخستین اقدام، محدود کردن حمل و نقل های درون و بین شهری و تعطیلی مراکز عمومی و سایتهای توریستی از جمله «شهر ممنوعه» در شهر پکن بود که اتفاقا فاصله زیادی تا کانون انتشار کرونا در جنوب چین داشت؛ اما به دلیل حضور شهروندان چینی از هر نقطه از کشور در آن سایت توریستی، در اقدامی فوری، شهر ممنوعه تعطیل شد.
با این حال، با وجود تقویت جو روانی علیه ایران که برای نمونه برخی رسانهها مدعی ترند شدن هشتگی در ترکیه درباره ممنوعیت ورودی ایرانیان به این کشور درآستانه تعطیلات عید نوروز شدند، وزیر بهداری ترکیه – بهعنوان کشوری که ایران بیشترین رفتوآمد مسافری را با آن دارد، با رد ممنوعیت، گفته است: تمام مسافرانی که از ایران به ترکیه وارد میشوند، دقیق کنترل میشوند و به افرادی که دارای علایم بیماری باشند، اجازه ورود به ترکیه داده نخواهد شد. البته این کشور اعلام کرده از روز یکشنبه فقط به افرادی اجازه ورود به خاکش را خواهد داد که کارت سلامت داشته باشند.
دولت کویت نیز اعلام کرده تصمیم گرفته است که به منظور جلوگیری از احتمال ورود این بیماری به کویت اقدامات پیشگیرانهای از جمله تعلیق پروازهای مسافری از کویت به ایران و بالعکس و نیز کنترل تردد مسافران ورودی را اعلام کند.
عراق نیز که اتفاقا رفت و آمد بیشتری هم با قم دارد، از روز پنجشنبه آمد و شد با ایران را کاهش داده است.
در این میان خودشیرینی دولت عربستان هم جالب بود که هرچند از حدود چهار سال پیش سفر شهروندانش را به ایران پس از ماجرای سفارتخانه تهران ممنوع و حتی مشمول جرایم نقدی کرده است، سفر شهروندانش را به ایران، در پی مشاهدهی ابتلا به این ویروس در ایران، ممنوع اعلام کرده است!
این در حالی است که با اعلام نشدن منشاء بروز ویروس در ایران، هنوز مشخص نیست که این ویروس، سوغات ورود شهروندان کدام کشور به ایران است.
علاوه بر برخی ایرلاینهای داخلی، کشورهای امارات متحده عربی، قطر و ترکیه، که مقصد و مبداءهای ترانزیتی از، یا به ایران و چین و دیگر کشورهای بودهاند، بهخاطر آنکه همچنان به پروازهای خود به مقصد یا از مبداء چین ادامه دادهاند، در مظان اتهام انتقال ویروس به هر کشوری ازجمله ایران هستند.
کروناویروس تا کنون ۷۷ هزار و ۸۱۶ نفر را مبتلا کرده و جان ۲۳۶۰ نفر را گرفته است. بیشتر قربانیان این ویروس در چین بودهاند.
به جز چین، ۲۹ کشور دیگر به این ویروس آلوده شده اند. پس از چین، بیشتر مبتلایان در کشتی توریستی «دایموند پرینسس» اعلام شده است. این کشتی حامل ۱۲۱۹ سرنشین بود که در بندر یوکوهاما قرنطینه شد. ۶۳۴ نفر از مسافران این کشتی به کرونا مبتلا شدهاند و ۲ نفر هم مردهاند.
کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، هنگ کنگ، تایلند، تایوان، مالزی، آلمان، ویتنام، استرالیا، آمریکا، فرانسه، ماکائو، انگلیس، امارات، کانادا، ایران، فیلیپین، هند، ایتالیا، روسیه، اسپانیا، بلژیک، کمبودجیه، مصر، فنلاند، نپال، سریلانکا و سوئد کشورهایی هستند که به ترتیب بیشترین شمار مبتلایان کروناویروس را دارند.
کرونا تا به حال شهروندان کشورهای چین، کره جنوبی، ژاپن، هنگ کنگ، تایوان، فرانسه، ایران و فیلیپین را به کام مرگ کشیده است. ایران با برخی از این کشورها از جمله چین، مالزی، هنگ کنگ و روسیه در تعامل اقتصادی و توریستی است اما به جز چین تا کنون درباره سایر کشورهای مبتلا به این ویروس و کنترل مرزهای زمینی و هوایی، تدابیر کنترلی جدی را اطلاعرسانی نکرده است. فقط اعلام شده در فرودگاه بینالمللی تهران دوربینهای حرارتی برای کنترل مسافران نصب شده است.
به گزارش ایسنا و به نقل از لایوساینس، به نظر میرسد قدمت این مقبره زیرزمینی و معبدی که در اطراف آن ساخته شده است، به قرن ششم ییش از میلاد بازگردد.
رومیان باستان گمان میکردند، بقایای بنیانگذار «رم» در این مقبره قرار داده شده است، اما تابوت سنگی که باستانشناسان در داخل این مقبره کشف کردند، خالی بود. تابوت یک و نیم متری که در این مقبره کشف شده است، از نوعی سنگ آتشفشانی روشن ساخته شده است.
تصویر سه بعدی مقبره
محققان نمای اولیه این مکان تاریخی با استفاده از اسکن سهبعدی تصویرسازی کرده اند و قرار است کاوش خود در این محوطه تاریخی را از ماه «آوریل» دوباره از سر بگیرند.
«رومولوس»(Romulus) بنیانگذار «رم» بود که در قرن هشتم پیش از میلاد مسیح زندگی میکرد.
قرار است تا دوسال آینده امکان بازدید این مکان برای عموم مردم فراهم شود.
به گزارش ایسنا و به نقل از گاردین، در ماه دسامبر گروهی از باستانشناسان از کشف سنگنگارهای باستانی که یک صحنه شکار را به تصویر میکشد و حدود ۴۰ هزار سال قدمت دارد، در غاری در اندونزی خبر دادند. حالا دانشمندان معقدند، این سنگنگاره ارزشمند در شرایطی آسیبپذیری قرار دارد و به دلیل فعالیتهای یک کمپانی سیمانسازی، در خطر نابودی است.
این غار در منطقه تحت مالکیت کمپانی سیمانسازی «Tonasa» واقع شده است. به این ترتیب، اجازه و امکان بازدید از این غار توسط این کمپانی که بزرگترین تولیدکننده سیمان شرق اندونزی محسوب میشود، تعیین میشود. با این که مسوولان این کمپانی برای فراهم کردن امنیت کافی با مقامات محلی همکاری داشتهاند اما استخراج مواد اولیه سیمان همچنان در اطراف این غار ادامه دارد.
حالا مقامات محلی و دانشمندان در تلاشند تا امنیت بیشتری را برای این مکان باستانشناسی مهم که در جنوب جزیره «سولاوسی» اندونزی واقع شده و ممکن است خانه اکتشافات بزرگ دیگری نیز باشد، فراهم کنند.
«بودیانتو» که یکی از دانشمندانی است که در جریان تحقق و بررسی این سنگنگارههای ۴۰ هزار ساله نقش داشته است، بیان کرد: «به عنوان محققی که تمام دوران حرفهای خود را در جنوب «سولاوسی» گذارندهام، درباره وضعیت این غار ماقبل تاریخ بسیار نگران هستم، چراکه این غار در حال حاضر با پروژههای استخراج متعدد برای مواد اولیه سیمان و سنگ احاطه شده است.»
کمی پس از آن که این نقاشی تاریخی در سال ۲۰۱۷ کشف شد، این کمپانی سیمانسازی موافقت کرد تا از ۳.۶ هکتار از زمین های اطراف این غار محافظت کند اما پروژههای استخراجی این کمپانی همچنان ادامه دارد.
«ماکسیم آلبرت» که یک باستانشناس استرالیایی است، در بخشی از مقاله خود درباره این نقاشیهای باستانی که در ژورنال «نیچر» به چاپ رسیده است، غبار ناشی از فعالیتهای استخراجی اطراف غار و همچنین دود حاصل از عبور و مرور جرثقیلها و وسایل نقیله نزدیک غار را از عوامل مهم تهدیدکننده بقای این اثر هنری ارزشمند عنوان کرد.
با این حال، مسوولان کمپانی «Tonasa» نمیپذیرند که پروژههای استخراجی این کمپانی، تاثیرات مخربی بر بقای این غار دارد. آنها پیشتر اعلام کرده بودند که قصد دارند گردشگری فرهنگی این منطقه را توسعه دهند، یک موزه در این مکان تاسیس کنند و مردم را به بازدید از نقاشیهای این غار دعوت کنند اما در حال حاضر فقط چهار نفر میتوانند همزمان از این غار بازدیدکنند. این درحالی است که هیچ مانع فیزیکی برای محافظت از این نقاشیها در مقابل آنها قرار داده نشده و به راحتی میتوان آنها را لمس کرد.
به گزارش ایسنا، از یک سو هر سال تپهی تاریخی «تلیونجه» که سالها قبل برای ایجاد اتوبان به دو نیم تقسیم شده بود، به واسطهی شخم زدن زمینِ کشاورزان حدود نیم آب میرود و از سوی دیگر شواهد جدید در این محوطهی تاریخی از ایجاد گودالهای عمیق و بزرگی که حکایت از حفاریهای غیرمجاز دارد، در این محوطه خبر میدهند، گودالهایی که به گفتهی شاهدان عینی به زمان زیادی برای حفر کردن نیاز دارند و قاچاقچیان زمان لازم را برای این کار داشتند.
محمود ابراهیمی – دانشآموخته باستانشناسیِ دانشگاه مرودشت شیراز – که حدود ۱۵ روز قبل از تلیونجه دیدن کرده، در گفتو گو با ایسنا میگوید: در زمان حضورم با سه حفاری غیرمجاز در مناطق مختلف تپه مواجه شدم، دو حفاری غیرمجازِ جدیدتر که شبیه به ساختار گور ایجاد شده بود و حفاری دیگری که حدود ده متر عمق داشت و مشخص نیست چه زمانی رخ داده است، اما قطعا به زمان زیادی برای کندن نیاز داشته است.
او با بیان اینکه گویا دو حفاری شبیه به گور که در فاصلهی حدود ۱۱ متر از یکدیگر انجام شدهاند، با دستگاه به وجود آمدهاند، ادامه میدهد: تا جایی که اطلاع دارم این محوطه پیش از این توسط باستانشناسان مطالعه شده است، اما هنوز هیچ کاوشِ باستانشناسی روی آن انجام نشده است و به نظر میرسد حدود ۶ هزار سال قدمت دارد، یعنی متعلق به هزارهی چهارم قبل از میلاد است.
وی اضافه میکند: جای تعجب است که حفاران غیرمجاز چطور فرصت داشتهاند، حدود ۱۰ متر در دل زمین حفاری کنند. از یک سو باید خیلی مطمئن باشند که چیزی وجود دارد و این کار را انجام دهند و از سوی دیگر چطور توانستهاند در زمان زیادی و بدون حضور هیچ شخص دیگری کارشان را انجام دهند و کسی جلوی کارشان را نگیرد چون فاصلهی زیادی هم با منطقهی شهری ندارد، شاید هم آنقدر با محوطه آشنایی داشتهاند که از زمان رفت و آمدها مطلع بودهاند.
در این شرایط به نظر میرسد داستان «تُل یونجه» داستان یک روز و یک سال نیست، از تقسیم تپهی باستانی به دو قسمت که به هخامنشیان نسبتاش میدهند که بگذریم، سالهاست به یُمن حضور چند کشاورز که یکی جو و گندم میکارد و دیگری امسال گُل برداشت میکند، تپهی «تُل یونجه» هر سال کوچکتر از قبل میشود و کسی نیست جواب آن را بدهد تا به جز کشاورزانی که خاکش را بسیار مناسبِ کاشت و برداشت میدانند و میراثِ فرهنگی که هنوز حتی برای بررسیهای اولیه وارد محوطه نشدهاند. محوطهای باستانی و بیضی شکل در جاده قدیم داراب – فسا و در نزدیکی داراب که حالا شاید به خاطر بدشانسیاش بین زمینهای کشاورزی محصور شدهاند.
و بدشانسی وقتی بیش از پیش به این محوطهی تاریخی روی آورده که حفاران غیرمجاز در زمان زیادی میتوانند کار خود را انجام دهند و کسی مزاحمشان نشود!
به گزارش ایسنا، سونیا شیدرنگ توضیح داد: رشته کوه زاگرس نقش مهمی در جذب و انطباق جوامع اولیه مهاجر انسان مدرن (اجداد احتمالی انسانهای امروزی) در دوره پارینهسنگی جدید بین حدود ۲۰ تا ۴۰ هزار سال پیش داشته است. همزمان با انقراض انسان نئاندرتال و ورود نخستین انسانهای مدرن به منطقه تغییر جمعیتی گستردهای روی داد که شواهد آن در کاوشها و بررسیهای باستانشناسی در نقاط مختلف زاگرس به خصوص در استانهای کرمانشاه، لرستان و فارس کشف شده است.
وی با اشاره به اینکه بقایای جسمانی این انسانها به طور پراکنده و محدود در زاگرس یافت شده، گفت: اطلاعات ما درباره آنها بیشتر حاصل بررسی دستساختهها و بقایای خوراک و استقرار آنان در غارها و محیطهای باز زاگرس است.
او با بیان اینکه فرهنگ جدیدی که احتمالاً از طریق این انسانها وارد زاگرس شد، دارای کهنترین شواهد استفاده از اشیای تزیینی کمیاب در ایران مانند آویزهای ساخته شده از صدف دریایی و دندان حیوانات بود، ادامه داد: در فصلهای اولیه به طور کلی به دوره پارینهسنگی جدید و ویژگیهای آن در اروپا و جنوب غرب آسیا پرداختم و پس از آن مروری بر تاریخچه پژوهشهای باستانشناسی در مکانهای این دوره در زاگرس داشتم.
وی که دکترای تخصصی خود را از دانشگاه بوردو فرانسه در زمینه شواهد باستانشناختی نخستین پراکنش فرهنگ انسان مدرن در زاگرس گرفته و دوره پسادکترای خود را در اتریش با پژوهش روی مجموعه ابزارهای سنگی مکانی از دوره پارینه سنگی جدید در نزدیکی وین انجام داده است، با اشاره به اینکه در هفت فصل اصلی کتاب به مناطق فرهنگی و مکانهای کاوش شده مهم زاگرس که آثار این دوره در آنها یافت شده مانند پناهگاه ورواسی و غارخر در کرمانشاه، غار یافته در لرستان، اشکفت گاوی و غار بوف در فارس پرداخته است، افزود: در ادامه مروری بر آثار مهم این دوره در خارج از زاگرس مثل گرمرود در مازندران و مکانهای نزدیک کاشان داشتم.
به گفتهی این باستانشناس در فصلهای پایانی کتاب نیز مروری کوتاه به برخی از مکانهای نویافته دوره پارینهسنگی جدید زاگرس انجام شده است که در دهههای اخیر شناسایی و کاوش شدهاند. همچنین فصل پایانی کتاب نیز جمعبندی فصلهای قبلی و ارائهی چشمانداز کلی از دوره پارینهسنگی جدید در زاگرس است.
شیدرنگ تاکنون نزدیک به بیست کاوش باستانشناسی در فرانسه، ایتالیا و ایران مشارکت داشته و خود سرپرستی کاوش در پنج غار و پناهگاه پارینهسنگی را در استانهای کرمانشاه، کردستان و لرستان به عهده داشته است. پژوهشهای اخیر وی بیشتر روی چگونگی تغییرات فرهنگی از دوره پارینه سنگی میانی به پارینه سنگی جدید در غرب و جنوب زاگرس متمرکز بوده است.
مرتضی رضوانفر دربارهی دوره حکومت دومین شاه صفوی میگوید: شاه طهماسب با ۵۴ سال پادشاهی، بیشترین دوره حکومت را در امپراطوری صفویها داشته است. وی با آرام کردن غائلهی ازبکها و عثمانیها، توانست بیشترین تلاش را در گسترش تشیع در منطقه داشته باشد و عطف به آن علمای بسیاری از نقاط مختلف به ایران جذب شدند که از جمله میتوان به محقق ثانی، شیخ حارثی و فرزندش شیخ بهایی اشاره کرد.
او که مدتی برای پژوهشِ آثار ایرانی در آذربایجان حضور داشته است، با اشاره به اینکه سوم اسفند روز تولد شاه طهماسب صفوی است، به ایسنا توضیح میدهد: در بخشی از کتیبهی فرمان شاه طهماسب برای تخفیف مالیاتی که در مسجد جامع باکو در جمهوری آذربایجان نصب شده، نوشته شده است: « در ایام دوله ابد پیوند نواب کامیاب سپهر رکاب شاه طهماسب الحسینی خلدالله ملکه ابدا، حکم مطاع در تاریخ ذی قعده سنه اربع و ستین و تسعمائه بنا بانکه مالوجهات و و جوهات تاحد مرزی ممالک محروسه را بتخفیف و تصدق مقرر فرموده ثواب آنرا بارواح حضرات عالیات مقدسات چهاردهم معصوم صلواه الله و سلامه علیهم اجمعین هدیه کردم تغییر کننده بلعنت خدا گرفتار شود».
وی با بیان اینکه مسجد جامع باکو، یکی از مهمترین مساجد قفقاز جنوبی است، ادامه داد: این مسجد ارزشمند که در زمان شوروی سابق (سایوز)، تبدیل به موزه فرش شده بود، کتیبه های ارزشمندی از فرامین شاه طهماسب، شاه عباس، اولجایتو سلطان محمد خدابنده و چند کتیبه فارسی دیگر درباره وقفیات و مرمت مسجد دارد.
به گفته وی؛ مردم فرهنگ دوست جمهوری آذربایجان تلاش زیادی برای حفاظت از آثار تاریخی و جذب گردشگر داشتهاند.
