برچسب: سیاره مشتری

امشب رصد هم‌نشینی ماه و مشتری را از دست ندهید

مدیر انجمن نجومی آماتوری ایران روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا گفت: اولین رویداد نجومی آبان ماه از جمله رخدادهای جذاب نجومی برای رصدگران آسمان است؛ در ساعت ۲۰:۴۰ دقیقه شبانگاه پنجشنبه اول آبان ۹۹ هم نشینی ماه و مشتری را خواهیم داشت که با چشم غیرمسلح در افق جنوب غربی قابل مشاهده خواهد بود؛ در این زمان غول سامان خورشیدی برجیس دو درجه (به اندازه قطر یک انگشت در فاصله یک دست کشیده از چشم) شمال هلال زیبای افزاینده ماه خواهد بود.

مسعود عتیقی افزود: این هم نشینی در صورت فلکی کمان (قوس) رخ خواهد داد؛ صورت فلکی کمان به سمت مرکز کهکشان راه شیری قرار دارد؛ بدیهی است از درون تلسکوپ جزئیات بیشتری از دهانه های سطح ماه و اقمار گالیله ای برجیس و علائم سطحی این سیاره مشاهده خواهد شد؛ در نجوم قدیمه مشتری را «سعداکبر» می دانستند و قِران ماه و مشتری را نیک دانسته و انجام امور را در این زمان مبارک می دانستند اما امروزه از نظر علمی اثر اجرام آسمانی بر زندگی ساکنان کره زمین مردود است و مورد تایید نیست.

وی ادامه داد: ساعت ۷:۱۹ صبح جمعه دوم آبان ۹۹، سیاره حلقه بر گردن کیوان (زحل)،  ۲.۶ درجه شمال ماه خواهد بود و با توجه به نور روز و غروب این اجرام در شب گذشته بهتر است پس از تاریکی هوا در شامگاه این روز اقدام به مشاهده و عکاسی از همراهی این اجرام کنید. هر چند که در آن زمان ماه در سمت چپ سیاره کیوان قرار گرفته است.

به گفته عتیقی، ساعت ۱۶:۵۳ عصر جمعه دوم آبان، ماه به تربیع اول می رسد و نیمی از سطح روشن ماه به سمت ناظران زمینی قرار خواهد گرفت. دو روز بعد یعنی یکشنبه چهارم آبان،  سیاره تیز پای تیر (عُطارد) ساعت ۲۱:۳۰ به مقارنه داخلی می رسد و میان زمین و خورشید قرار می گیرد. سیارات داخلی تیر و ناهید به دلیل آنکه مدارشان نسبت به زمین به خورشید نزدیکتر است، در گردش به دور خورشید در دو وضعیت مقارنه داخلی و خارجی قرار می گیرند.

وی خاطر نشان کرد: سیاره تیر پس از مقارانه داخلی از افق شامگاهی به افق صبحگاهی می رود و طی شب های قبل و بعد از این تاریخ در آسمان قابل مشاهده نخواهد بود.

رویدادهای نجومی ۱۶ روز اول مرداد ماه

فاطمه خراسانی مسوول بخش علمی مرکز علوم و ستاره شناسی تهران روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار گروه دانشگاه و آموزش ایرنا اظهار داشت: چهارشنبه اول مرداد ماه ۹۹ خورشید ساعت ۱۳:۳۰ دقیقه وارد صورت فلکی شیر شد و پنجشنبه دوم مرداد، کره ماه در فاصله زاویه ای ۴.۱ درجه ای شمال و شمال شرق ستاره قلب الاسد قرار گرفت.

وی افزود: ماه روی یک بیضوی می گردد که زمین در یکی از کانون های آن قرار دارد، وقتی فاصله ماه تا زمین کم است، ماه در حضیض زمینی است و فاصله ماه تا زمین بیشتر است. در این حالت می گوییم ماه در اوج زمین قرار دارد. در واقع دو روز گذشته (شنبه چهارم مرداد) ماه در حضیض بود.

خراسانی اظهار داشت: دیروز یکشنبه پنجم مرداد در ساعت ۲۳:۳۰ دقیقه ماه در فاصله زاویه ای ۶.۷ درجه ای شمال و شمال شرق ستاره «سماک اعزل» واقع در صورت فلکی «سنبله» قرار گرفت و امروز دوشنبه ساعت ۱۷:۰۳ دقیقه ماه در تربیع اول قرار می گیرد.

به گفته خراسانی، چهارشنبه هشتم مرداد بارش شهابی «دلتا دلوی جنوبی» را داریم که در شرایط مناسب رصدی می‌توان تا ۲۵ شهاب را در هر ساعت رویت کرد. کانون این شهاب ‌باران در صورت فلکی دلو در نزدیکی ستاره «دلتا- دلو» واقع شده به همین دلیل آن را بارش شهابی دلتا-دلوی می‌نامند.

وی افزود: بهترین زمان برای تماشای این شهاب‌باران ساعت‌های اولیه بامداد و در زمانی است که ماه در افق غربی غروب می‎کند و صورت ‌فلکی دلو در بالاترین ارتفاع خود در آسمان جنوبی می‎درخشد. شهاب‎ های این ‎بارش از صورت فلکی دلو و به طور تصادفی به بیرون خارج می ‎شوند؛ بنابراین بهترین روش رصد این پدیده قرار داشتن در محلی تاریک با آسمان باز و بدون آلودگی نوری است.

مسئول بخش علمی مرکز علوم و ستاره شناسی تهران افزود: در همین روز یعنی چهارشنبه هشتم مرداد بارش شهابی دلتای آلفای جدی را نیز خواهیم داشت که در اوج بارش تنها شاهد ۵ شهاب در ساعت خواهیم بود.

خراسانی گفت: پنجشنبه نهم مرداد ساعت ۷:۳۰ دقیقه صبح ماه در فاصله زاویه ای ۶.۲درجه ای شمال و شمال شرقی ستاره قلب العقرب واقع در صورت فلکی عقرب قرار خواهد داشت و جمعه دهم مرداد ساعت ۱۴:۳۰ دقیقه ماه در گروه نزولی قرار داشته و فردای آن روز یعنی شنبه یازدهم مرداد ساعت ۱۶:۳۰ دقیقه سیاره عطارد در گروه صعودی قرار خواهد داشت.

وی در توضیح گره صعودی و نزولی ماه خاطر نشان کرد: سیارات در چرخش خود به دور خورشید( صفحه فرضی به دور خورشید) گاهی پائین تر و گاهی بالاتر قرار می گیرند و در دو نقطه با این صفحه مماس میشوند.این دو نقطه را اصطلاحاً گره مداری میگویند. هرگاه سیاره از قسمت بالای صفحه منظومه شمسی(شمال) به سمت پائین صفحه(جنوب) به این نقطه برسد آنرا گره نزولی و هرگاه سیاره از قسمت پائین این صفحه به سمت بالای صفحه به این نقطه برسد آنرا گره صعودی می گویند.ماه نیز نسبت به صفحه منظومه شمسی تمایل مداری دارد .ماه نیز نسبت به صفحه منظومه شمسی تمایل مداری دارد که حدودا ۵ درجه میباشد و در هر بار چرخش به دور زمین دو بار به گره صعودی و نزولی میرسد.

به گفته مسوول بخش علمی مرکز علوم و ستاره شناسی تهران، یکشنبه دوازدهم مرداد ساعت ۴:۳۰ دقیقه بامداد، ماه در فاصله زاویه ای ۱.۵۲درجه ای جنوبی سیاره مشتری قرار خواهد داشت و  در ساعت ۵:۳۰ دقیقه بامداد این روز سیاره عطارد در فاصله زاویه ای ۶.۶ درجه ای جنوبی ستاره «پولوکس» خواهد بود. ساعت ۱۸:۳۰ دقیقه این روز ماه در فاصله زاویه ای ۲.۲۶ درجه ای جنوب شرقی سیاره زحل قرار داشته و دوشنبه سیزدهم مرداد ساعت ۲۰:۲۸ دقیقه شاهد ماه کامل خواهیم بود.  پنجشنبه شانزدهم مرداد ساعت ۲۳:۳۰ دقیقه ماه به ملاقات سیاره نپتون رفته و در فاصله زاویه ای ۴ درجه ای در جنوب شرقی این سیاره قرار می گیرد.

به گزارش پایگاه اینترنتی تک اکسپلوریست، سیاره مشتری ۷۹ قمر شناسایی شده دارد که به دور این سیاره در حال چرخش هستند. بزرگ ترین این قمرها «گانیمد» نام دارد که در سال ۱۶۱۰ توسط گالیله کشف شد.

اگر چه این قمر مدت ها قبل کشف شده بود اما تا چند وقت پیش فناوری کافی برای رصد جزییات این قمر وجود نداشت. اکنون برای اولین بار فضاپیمای «جونو» ناسا با کمک ابزار JIRAM  خود موفق شده است  اولین تصاویر را از مرزهای شمالی گانیمد ثبت کند.

این تصاویر در روز ۲۶ دسامبر سال ۲۰۱۹ که فضاپیمای جونو از نزدیکی سیاره مشتری عبور می کرد، گرفته شده است؛ این تصاویر اولین نقشه مادون قرمز از قطب شمال این قمر بزرگ را ارائه می دهد.

گانیمد در درجه اول از یخ آب تشکیل شده است. همچنین این قمر تنها ماه در منظومه شمسی است که دارای میدان مغناطیسی خاص خود است. از طریق این تصاویر می توان به شکل غیرمعمول یخی که در قطب شمال این قمر وجود دارد، پی برد؛  نوعی از یخ که در زمین با آن روبرو نمی شویم.

طبق اعلام ناسا، بر روی کره زمین میدان مغناطیسی مسیری را برای ذرات باردار شده ناشی از خورشید یا پلاسما فراهم می کند تا وارد جو ما شوند و شفق‌هایی را ایجاد کنند که در مناطق قطبی مشاهده می شوند.

با این حال، از آنجایی که گانیمد،  جوی برای جلوگیری از پیشرفت ذرات باردار شده ندارد، سطح این قمر در قطب های آن دائماً توسط پلاسمای ناشی از مگنتوسفر غول پیکر سیاره مشتری بمباران می شود. این بمباران تأثیر چشمگیری بر یخ گانیمد دارد.

مَگنِتوسفِر یا مغناطیس‌سپهر یا مِگنات‌سپهر (Magnetosphere) به منطقه مغناطیسی پیرامون یک جرم فضایی گفته می شود.

فضاپیمای جونو دریافت که یخ در نزدیکی هر دو قطب گانیمد به شکل آمورف (ماده جامدی که شکل هندسی ندارد)  است، یعنی ساختاری کریستالی نیست بلکه یک مایع فوق سرد است. در حقیقت، مولکول های آب یخ زده که در هر دو قطب شناسایی شده اند، ترتیب قابل توجهی ندارند و یخ آمورف امضای مادون قرمز متفاوتی نسبت به یخ بلورین موجود در استوا گانیمد دارد.

تجزیه و تحلیل و درک این ساختارها سرنخ های بیشتری را برای درک تکامل ۷۹ قمر سیاره های جویان از زمان شکل گیری آنها تا به امروز فراهم می کند. جویان اصطلاحی است که به خانواده مشتری اشاره دارد و شامل مشتری، کیوان، اورانوس و نپتون است.

به گزارش روز دوشنبه روزنامه دیلی میل، هم اکنون محققان «آزمایشگاه پیش رانش» جت ناسا سرگرم فعالیت روی ساخت ربات‌های کروی کوچکی به اندازه یک توپ فوتبال هستند که برای اکتشافات آتی به رانشگرهایی مجهز شده اند و با نیروی بخار کار می‌کنند.

اگر ساخت این ربات‌ها اندکی فراتر از مرحله ابتدایی طراحی مفهومی آن، پیش رود، محققان می‌توانند با استفاده از آنها قمرهای یخی مانند اروپا و انسلادوس را که به دور سیاره‌های مشتری و زحل می‌چرخند، بررسی کنند.

تصور می شود که این قمرها دارای اقیانوس‌های زیرسطحی شور از آب مایع هستند اما در مورد سطح این قمرها اطلاعات بسیار کمی وجود دارد که بررسی آنها توسط کاوشگرهای سنتی قمری چالش آور است اما این کار برای ربات‌های جهنده کروی کوچک که با نیروی بخار کار می کنند، آسان است.

این ربات ها که «اسپارو» نامیده می‌شوند، به جای استفاده از سوخت کثیف موشک، با استفاده از نیروی بخار ناشی از حفاری سطوح یخی این قمرها کار می کنند.

در حال حاضر این ربات ها تنها یک ایده نظری هستند و هیچ رباتی هنوز ساخته نشده است. مطالعه در خصوص نحوه فعالیت آنها تنها در شبیه سازی های رایانه ای انجام شده است با این حال محققان امیدوارند که روزی بتوانند از این ربات ها در ماموریتی به این قمرهای یخ زده دوردست استفاده کنند.