نشانههای بهبود
در هفته گذشته قیمت بیشتر داراییها افزایش داشته به طوری که نرخ دلار رشد ۵ درصدی را طی یک هفته به ثبت رسانده است. این در حالی است که رشد این دارایی در هفته قبل ۰.۲ درصد بوده است. تحلیلگران بر این باور بودند که با توجه به رشد پرقدرت شاخص سهام در هفته های اخیر، نمی توان در سایر بازارهای موازی انتظار افزایش قیمت داشت. چنانچه روند حرکت شاخص کل بورس تغییر نماید، نقدینگی ها به سمت بازارهای ارز و طلا روانه می گردد. از سوی دیگر برخی تحلیل ها حاکی از این است که به دلیل کاهش علائم در بیماران جدید مبتلا به کووید- ۱۹ و عادی شدن نسبی اوضاع، تقاضای ارز برای واردات و حتی مسافرت و در نتیجه قیمت ها، علی رغم رشد شاخص سهام، افزایش یابد. این افزایش نرخ ارز متاثر از رشد حواله درهم و افزایش قیمت دلار در کشورهای همسایه نیز هست.
در هفته گذشته بهای سکه با رشد ۶.۳ درصدی مواجه بوده است. مطابق معمول روند سکه و دلار همسو تغییر کرده است. روند تغییرات سکه در هفته گذشته ۲.۲ درصد بوده است. این در حالی است که روند جهانی بهای طلا در مدت مشابه، ۱.۲ درصد رشد داشته است. بنابراین قیمت سکه بیشتر از آن که متاثر بازار جهانی باشد، تحت تاثیر تحولات داخلی و به ویژه نرخ ارز بوده است. قیمت جهانی طلا که به دلیل افزایش تنش ها بین آمریکا و چین روند صعودی داشت، با کاهش محدودیت های قرنطینه در برخی کشورها افت نمود. اما مجددا از روز دوشنبه با اعلام بیکاری گسترده در آمریکا و احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو بهای هر اونس طلای جهانی افزایش پیدا کرد.
با توجه به محدودیت های کمتر بازار سکه نسبت به بازار ارز و بورس، بسیاری از نقدینگی ها به سمت بازار سکه سرریز شده است. یکی از دلایل رشد قیمت سکه، تعطیلی های ابتدای سال می باشد که باعث شده تقاضا به تاخیر بیفتد و هجوم تقاضا باعث رشد بهای این فلز گردیده است. همچنین عبور از مرز ۶ میلیون ۵۰۰ هزار تومانی قیمت سکه وثبت بالاترین نرخ در طول تاریخ، انتظارت افزایشی عده ای از معامله گران تقویت شده است. عامل دیگر که منجر به افزایش نرخ ارز و سکه شده، انتظار از اصلاح شاخص کل بورس در روزهای آتی است. بنا بر نظر برخی از تحلیلگران، شاخص کل بورس به حداکثر میزان خود رسیده و امکان اصلاح آن وجود دارد.
روز چهارشنبه دلار و سکه هر کدام پس از ۸ و ۹ روز افزایش پی در پی کاهش اندکی را ثبت کردند. احتمال می رود برخی از معامله گران به دلیل برخورداری از سود، اقدام به فروش ارز و سکه کرده و قیمت ها روند کاهشی را طی نمایند. شاخص سهام پس از روزها رشد متوالی روز سه شنبه و تنها در یک روز ۲.۵ درصد کاهش داشته است. این کاهش شاخص کل بورس اولین افت جدی در سال جدید می باشد. اگر چه این شاخص از روز سه شنبه روند نزولی داشته اما در کل هفته گذشته رشد ۴.۱ درصدی را به ثبت رسانده است. ارزش معاملات خرد بازار سهام بورس و فرابورس در برخی روزهای هفته گذشته به بیش از ۲۰ میلیارد تومان رسیده است. حجم بالای نقدینگی، حمایت های دولتی از بازار بورس، بازدهی چشمگیر بازار سهام نسبت به بازارهای رقیب، بهبود بازارهای جهانی و تشدید تورم انتظاری مهم ترین دلایل رشد بازار سهام در روزهای اخیر بوده است. در واقع افزایش قیمت در بازارهای ارز و سکه باعث شد تا بازیگران بازار سهام نسبت به عملکرد بازار تردید کرده و فشار عرضه در بازار سهام به دنبال داشت.
با توجه به شرایط اخیر کشور و دلایل ذکر شده در خصوص رشد بازار سهام، هیجانات این بازار افزایش یافته و ورود سرمایه های خرد بدون کارشناسی بازار و لحاظ نمودن رفتار عقلایی بوده است. این مسئله باعث شده که علی رغم افت شاخص کل در بیشتر گروه ها، خالص خرید سهامداران خرد مثبت بوده و احتمال ورود این سرمایه ها به بازار وجود خواهد داشت. برخی تحلیلگران معتقدند انتظارات معامله گران در بازارهای مالی تاثیر بسزایی دارد. در حال حاضر معامله
گران حرفه ای بازار انتظار افزایش سطح عمومی قیمت ها و رشد ارزش دلار در ماه های آینده را دارند، در نتیجه بازار سهام رشد قابل ملاحظه ای از خود نشان داده است. از طرف دیگر برخی از افراد که اطلاعی از بازارهای مالی نداشته و با دید کوتاه مدتی وارد بازار سهام شده اند، ممکن اس سرمایه خود را از بازار خارج کرده و ریسک این بازار افزایش خواهد یافت. همچنین بروز اثرات منفی تحریم ها و شیوع کرونا و کاهش تولید ناخالص داخلی جهان قاعدتا انتظار کاهش سودآوری شرکت ها را در پی خواهد داشت، اما در عمل روند افزایشی ادامه یافته است. این به مفهوم تشکیل حباب قیمت و کمبود عرضه کافی در بازار سهام می باشد.
از حدود دو هفته گذشته با اجرایی شدن توافق تولیدکنندگان نفت اوپک و غیراوپک مبنی بر کاهش عرضه و همچنین کاهش محدودیت ها در بیشتر کشورها و راه اندازی مجدد سیستم حمل و نقل، تقاضای نفت و قیمت آن افزایش یافت. اگر چه قیمت نفت در روزهای اخیر با نوسانات ملایمی رو به رو بوده است، اما در کل بروز نشانه هایی مبنی بر بهبود تقاضا و کاهش عرضه، بهای نفت را رو به افزایش قرار داده است.
* رییس اتاق بازرگانی شیراز
۲۲۳۲۲۷
