آلبرت بغزیان در واکنش به توقف معاملات بازار سپرده گواهی سکه طلا گفت: تا زمانی که دستکاری قیمتی در بازار ارز وجود دارد نگرانی بانک مرکزی در مورد افزایش تقاضا در بازار سکه طلا، بی مورد است.
وی ادامه داد: سیاست مدیریت نرخ دلار راهکار مناسبی برای کاهش تقاضا برای طلا در ایران است و این اقدام به مراتب اثرگذاری بیشتری در قیاس با تعطیلی بازار گواهی سپرده سکه طلا بر روند سرمایهگذاری و تقاضای طلا خواهد داشت.
بغزیان گفت: به نظر میرسد با کاهش نگرانیهای جهانی در مورد کرونا، تقاضا برای طلا در جهان افزایش داشته و مسوولان نگراناند که این افزایش تقاضا در داخل هم رخ بدهد و زمینه رشد قیمت در بازار فراهم شود.
وی ادامه داد: بازار گواهی سپرده سکه طلا دارای مجوز از شورای عالی بورس با حضور مسوولان ارشد اقتصادی است، اما اینکه بعد از راهاندازی این ابزار مالی و استقبال سرمایهگذاران به دنبال تعطیلی آن باشیم منطقی به نظر نمیرسد.
این کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت: نکتهای که سیاستگذاران ما کمتر به آن توجه میکنند این است که قیمت طلا در ایران از عواملی متاثر است که کشف قیمت را به متغیرهای بیرونی وابسته میکنند.
بغزیان گفت: قیمت طلا به صورت جهانی تغییر میکند و عمدتاً متاثر از نرخ دلار است، اما همین نرخ دلار که در نهایت باید به ریال تبدیل شود و توسط مصرفکننده برای خرید طلا کنار گذاشته شود، در سالهای اخیر در ایران قابلیت پیشبینیپذیری خود را از دست داده است.
بغزیان اظهار داشت: از طرف دیگر، بانک مرکزی ایران نرخ دلار را به صورت دائم دستکاری میکند و همین موضوع موجب میشود بازار طلا هم نوساناتی داشته باشد که این موضوع باعث ایجاد جذابیت این بازار از دید مصرفکنندگان عادی شده است.
این اقتصاددان در پایان گفت: در واقع به نظر میرسد کنار گذاشتن بازار گواهی سپرده سکه طلا اقدام مناسبی نباشد و اگر بانک مرکزی نگران است که سرریز نقدینگی از بازارهایی نظیر بازار سرمایه به بازار طلا و ارز بیاید، بهتر است اقدامات بنیادینی انجام دهد که به تثبیت قیمت ارز ختم شود.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بورس با آغاز هفته روند ریزشی را آغاز کرد و امروز نیز شاخص کل بورس با اُفت بیش از ۱۶ هزار واحدی وارد کانال ۹۶۸ هزار و ۱۸۳ واحدی شد.
بورس کماکان در مدار کاهشی
نمادهای فولاد، فملی، کگل، تاپیکو، وغدیر، پارسیان و پارسیان تاثیر گذارترین نمادها در شاخص کل هستند.
شاخص فرابورس با اُفت ۵۶.۹۰ واحدی وارد کانال ۱۱ هزار و ۵ واحدی شد. نمادهای میدکو، ذوب، ارفع، مادیرا، بجهرم و دی تاثیر گذارترین نمادها در شاخص فرابورس هستند.
کوروش شمس کارشناس بازار سرمایه گفت: از ابتدای سال ۹۹ حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان از سرمایه مردم وارد بازار سرمایه شده است.
او افزود: این رقم عدد سنگینی بود البته در واقع بازار سرمایه قبل از ورود این مقدار سرمایه نیز در رقم قابل قبول و مناسب قرار داشت و مردم محل مناسبی را برای سرمایه گذاری انتخاب کردند.
او گفت: با سرمایه گذاری ها شاخص ها از یک میلیون عبور کرد اما این ریزش ها در یکی دو روز اخیر بعلت ورود بازار سرمایه به مرحله استراحت است؛ بازار سرمایه در هر دوره ده ساله پربازده ترین بازار برای سرمایه گذاری بوده و همچنان پتانسیل لازم برای سرمایه گذاری را دارد.
وی در خصوص حمایت های دولت گفت: در اکثر نقاط دنیا بازار سرمایه بزرگترین بازار سرمایه گذاری و تامین مالی است اما حمایت دولت از بازار سرمایه را باید از دید دیگر نگریست، چون بازار سرمایه در حال حاضر به عنوان جایگاه امن و کلانتر قرار گرفته است و با توجه به استراتژی های لازم جایگاه بازار سرمایه در حال عوض شدن است و این حمایت ها ادامه دار خواهد بود.
کوروش شمس در ادامه گفت: در ۲۰ سال گذشته به طور متوسط شاخص بورس حدود ۳۰درصد بازده و سکه طلا ۲۲ درصد بازده داشته است اما در شرایط فعلی باید گفت، رشد قیمت طلا بعلت رشد در بازارهای جهانی است اما در شرایط فعلی رشد بازار سرمایه همچنان بالاتر و بهتر از بازار طلا خواهد بود.
بورس نزولی خواهد ماند
وی افزود: سرمایه گذاری در بازار و خرید سهام باید با توجه به اطلاعات خرد شرکت ها و تسلط بر سرمایه گذاری در بورس انجام شود اما برای مردم سرمایه گذاری از طریق صندوق های بورس باشد.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: کلیت بازار بورس و سرمایه گذاری ممکن است گران باشد اما حباب در بازار بورس و سرمایه وجود ندارد بنابراین اگر کالا و طلایی بعنوان سرمایه گذاری خریداری شده باشد می تواند با سرمایه گذاری در بورس در دراز مدت از رشد بهتری برخوردار باشد.
کورش شمس افزود: سهام عدالت سرمایه گذاری بلندمدتی است که توصیه می شود مردم نسبت به سرمایه افزایش سرمایه هم اقدام کنند.
شاهین چراغی عضو شورای عالی بورس هم گفت: میزان نقدینگی فعلی با توجه به سیاست های بانک مرکزی ورود بانک مرکزی را در پی خواهد داشت.
او افزود: به طور کلی نگرانی از افت شاخص ها وجود ندارد چون عدد نقدینگی عدد بالایی است.
عضو شورای عالی بورس در ادامه درباره حباب بورس گفت: در سالهای قبل به دلیل تحریم ها میزان صادرات و واردات تقریبا یکسان بود اما در سالهای اخیر به دلیل کاهش درامد ارزی اقتصاد ما درونزا شده است به همین جهت به دلیل به ظرفیت رسیدن شرکت های تولیدی که در بازار بورس فعالیت دارند افزایش شاخص ها را داشته ایم.
او افزود: بانکها عمدتا منابع مالی کوتاه مدتی فراهم می کنند اما شرکت ها با سرمایه گذری منابع مالی در بلند مدت ایجاد می کنند و اکنون با سرمایه گذاری در بورس شاهد رشد و مزیت بهتری خواهیم بود که بخش خصوصی نیز می تواند با سرمایه گذرای در بورس و بازار سرمایه تامین مالی خوبی داشته باشند، با توجه به اینکه شرکت های خوبی نیز در حال حاضر در بورس وارد شده اند.
طرح توزیع سهام عدالت که از سال ۱۳۸۵ آغاز شده است، فقط محدود به خرید و فروش سهام نیست بلکه بستری گسترده برای توسعه اقتصادی و سرمایه گذاریهای مشترک و توسعه اشتغال در سراسر کشور است و حدود ۵۰ میلیون نفر را پوشش میدهد.
کارشناسان بازار سرمایه هم توصیه میکنند شهروندان این سهام را حفظ کنند و از همه مزایای آن بهرهمند شوند، حتما در نگهداری آن دقت کنند و به راحتی از دست ندهند.
گاهی شنیده میشود که برخی سهامداران عدالت آن را به صورت وکالتی میفروشند که غیرقانونی است و سبب متضرر شدن دو طرف معامله خواهد شد.
توصیه شده است شهروندان سهام عدالت خود را به صورت وکالتی هم نفروشند.
شهروندان در اینده میتوانند در چارچوب قانون از همه ارزشها و منافع و مزایای آن بهرهمند شوند.
این طرح در جهان هم بی نظیر و موفق است و اهداف اصلی آن انتقال مدیریت و مالکیت و گسترش عدالت اجتماعی و توسعه فرهنگ سهامداری است و از شهروندان مشمول سهام عدالت هم انتظار میرود در حفاظت از دستاوردهای این طرح همکاری کنند.
صاحبان سهام عدالت مراقب کلاهبرداری ها باشند
ارزش سهام عدالت ۱۵ تا ۱۸ میلیون است، اما افرادی که خارج از مجموعه کمیته امداد و بهزیستی هستند و مبلغ اسمی سهام خود را تا یک میلیون تومان تکمیل نکرده اند، حداکثر ارزش سهامشان تا مبلغ هشت میلیون تومان است.
ساماندهی حدود ۵۰ میلیون نفر در ۳۱ شرکت توزیع سهام عدالت استانی فرصت بسیار خوبی برای اجرای طرحهای اقتصادی و اجتماعی مردم محور فراهم کرده است و نباید همه ارزشهای آن را در آزادسازی خرید و فروش سهام عدالت محدود کنیم بلکه میتوان از پشتوانه آن در دریافت تسهیلات و اجرای طرحهای عمرانی بزرگ استفاده کرد.
آما آزادسازی سهام عدالت سبب شده است عدهای کلاهبردار هم وارد عرصه شوند و با فریب مشمولان سهام عدالت سهامداران را دچار مشکل کنند.
یکی از چالشهای نقل و انتقال سهام عدالت هم سوء استفادههای برخی افراد درباره ثبت نام و انتقال سهام عدالت است که تلاش میکنند آن را به ارزش کمتری بخرند.
کلاهبرداری میتواند با ایجاد سامانههای جعلی رخ دهد.
جا به جایی سهام عدالت هم مانند سایر مواردی که چنین کارهایی در جامعه رخ میدهد میتواند با التهابهایی در حوزه جرایم فضای مجازی روبرو شود و افراد دچار اشتباهاتی شوند.
توصیه میشود مردم برای کارهای مربوط به سهام عدالت شان به سامانههای مربوط مراجعه کنند و به هر درگاهی در فضای مجازی وارد نشوند.
کلاهبرداران با لینکهای آلوده، افراد را به درگاه جعلی پرداخت هدایت میکنند و از افراد مورد سوء استفاده میخواهند مبالغی را پرداخت کنند در صورتی که برای سهام عدالت نیاز به پرداخت این مبالغ نیست و با این روش به اطلاعات حساب بانکی افراد دست پیدا میکنند تا سوء استفادههای بعدی ادامه یابد.
گاهی هم افراد سودجو تماس تلفنی با شهروندان برقرار میکنند و خودشان را نماینده سازمان متولی سهام عدالت یا دیگر مراکز رسمی و حکومتی معرفی میکنند.
سهام عدالت، ارزشمند است، اما ارزشمندتر از آن حفظ اطلاعات و و مراقبت از داراییها در برابر کلاهبرداران است.
آینده بورس؟ دیگر خریدار جدید نیست؛فعالان فعلی فروشنده میشوند
بازار سرمایه از ابتدای سال جاری نه تنها به روند رو به رشد خود که از سال گذشته آغاز شده بود ادامه داد بلکه این روند شدت بیشتری هم پیدا کرد. ارزیابیها حاکی از آن است که بازار با سهامداران جدیدی مواجه شده که سرمایههای خرد و کوچک خود را به جای بردن در بازارهای نامولد و سوداگرانه چون ارز و طلا به بورس آوردند. با این حال بازیگران جدید افرادی کم تجربه در بورس هستند و این احتمال وقوع رفتارهای هیجانی در شرایط خاص را افزایش میدهد.
میثم رادپور، کارشناس بازار سرمایه در مورد افق بازار سرمایه کشور گفت: من افق را روشن نمیبینم چرا که وقتی به لحاظ استاندارد مالی مساله را بررسی کنیم میبینیم که ارقام فعلی بازار بسیار بیشتر از ارزشهای ذاتی شرکتهای فعال در بازار است. هنگامیکه به بررسی ارزش شرکتها میپردازیم اعداد به مراتب پایینتر از سهامی هستند که در بازار فعلی معامله میشوند.
او ادامه داد: گرچه این مایه خوشحالی است که بازار سرمایه کشور بزرگ شده و بازیگران جدیدی وارد آن شدهاند ولی وقتی این بازیگران جدید افراد بی تجربهای هستند که براساس احساسات تصمیم میگیرند به نظرم از نظر رفتاری هم بازار سرمایه در پیچها در معرض خطر قرار خواهد گرفت زیرا احتمال بروز رفتارهای هیجانی و تودهوار شدیدا افزایش یافته است.
رادپور تصریح کرد: درنتیجه بازار سرمایه کشور در شرایط فعلی هم از لحاظ ارزشی و هم رفتاری شرایط مناسبی را ندارد. البته باید توجه داشت در این باره میان کارشناسان اختلاف نظر وجود دارد و من هم معتقد نیستم حبابی اگر در بازار شکل بگیرد به یکباره و یا به سرعت منفجر خواهد شد زیرا بازار میتواند در مدتی طولانیتر حباب را در خود نگه دارد و یا آنرا بزرگتر کند.
این کارشناس بازار سرمایه در رابطه با زمان احتمالی ریزش در بورس گفت: این مهم را نمیتوانیم پیشبینی کنیم و حداقل من نظری در مورد آن ندارم ولی نگاهم به چشمانداز میان مدت بورس تهران روشن نیست. چرا که پیشتر گفتم از نظر قیمتی انحراف زیادی در بازار دیده میشود و وقتی فاصله میان ارزش ذاتی و قیمت بازار زیاد میشود آنگاه احتمال وقوع خطر زیاد است.وی تاکید کرد من درباره موضوع روز صحبت نمی کنم تا سهامداران را به اشتباه نیندازم . تاکید من این است که باید با دانش و آگاهی وارد میدان شد و افراد لازم است بخشی از سرمایه خود نه همه سرمایه شان را به بورس وارد کنند.
آینده بورس؟ دیگر خریدار جدید نیست؛فعالان فعلی فروشنده میشوند
رادپور تاکید کرد: البته قیمتگذاری کار آسانی نیست با این حال وقتی انحراف به بالا یا پایین زیاد میشود احتمال وقوع خطر هم بالا میرود. در شرایط فعلی بررسیها نشان میدهد که در تمام بخشها قیمتگذاریها به مراتب بیش از ارزش واقعی شرکتهاست.
او در رابطه با عوامل دیگری که بیانگر احتمال وقوع اتفاقات خطرناک در بورس تهران است،خاطرنشان ساخت: در حال حاضر وضعیت بازار به گونهای است که اغلب سهام داران متعصبانه از خریدن دفاع میکنند و هر چه داشتند را به خرید سهام اختصاص دادند. در این وضعیت حرکت بعدی در بازار فروش است زیرا سهامداران بسیاری هر چه داشتند را برای خرید بیشتر هزینه کردند و دیگر منابعی برای خرید ندارد و با همه خوشبینیها حرکت بعدی که رخ میدهد فروش سهام است.
وی درباره اینکه گفته میشود برخی افراد با فروش داراییهای چون خودرو و زمین وارد بازار شدند گفت: این خبر خوبی نیست چرا که اغلب این افراد در بورس بی تجربه هستند و اغلب هم از دهکهای کم درآمدی کشور هستند و این اقشار در بازار کالا و خدمات به دلیل تورم شدیدا متضرر شدند و به همین دلیل اگر ریزشی رخ دهد احتمالا بازنده اصلی بازار را همین افراد تشکیل میدهند.
رادپور درباره عملکرد دولت گفت: ما در شرایط فعلی که دولت با انواع مشکلات دست و پنجه نرم میکند نمیتوانیم انتظار زیادی داشته باشیم اما حداقل تصور میکنم نباید دولت به عنوان مبلغ بازار سرمایه وارد عمل میشد. جدا از اینکه در شان مدیران نیست که مشوق مردم کم تجربه برای حضور در بازار باشند، باید توجه داشت که هشدارهای لازم برای کسب آگاهی و سپس ورود به بورس ضروری است.
او تصریح کرد: ورود به بورس با اطلاعات دقیق و اگاهی کافی مانع از بروز زیان های هنگفت می شود، در حال حاضر مردمی وارد بازار سرمایه شده اند که به سود هر روزه عادت کرده اند در حالی که مکانیزم بورس این نیست ، این افراد با کمترین تغییر در صف فروش قرار می گیرند و منافع خود و دیگران را به خطر می اندازند.
معاملات امروز بازار سرمایه در حالی به پایان رسید که شاخص کل این بازار با ۱۹ هزار و ۶۷ واحد کاهش رقم ۹۶۸ هزار و ۴۰۸ واحد را ثبت کرد. شاخص کل با معیار هم وزن نیز با ۳۵۶۷ واحد کاهش به رقم ۳۰۶ هزار و ۵۹۷ واحد رسید. معامله گران بورس امروز یک میلیون معامله انجام دادند که ۱۰۱ هزار و ۲۸۵ میلیارد ریال ارزش داشت. در این بازار فولاد مبارکه اصفهان، ملی صنایع مس ایران، معدنی و صنعتی چادرملو، معدنی و صنعتی گل گوهر، بانک ملت و س. نفت، گاز و پتروشیمی تامین نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر منفی و در مقابل صنایع پتروشیمی خلیج فارس نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر مثبت را داشتهاند.
بورس امروز چقدر ریخت
در آن سوی بازار سرمایه شاخص کل فرابورس نیز با ۵۶ واحد نزول در رقم ۱۱ هزار و ۵ واحد ایستاد. معامله گران این بازار ۴۷۲ هزار معامله به ارزش ۴۱ هزار و ۶۴۴ میلیارد ریال انجام دادند.
هلدینگ صنایع معدنی خاورمیانه سهامی ذوب آهن اصفهان، توسعه مولد نیروگاهی جهرم و فرابورس ایران نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر منفی و در مقابل پتروشیمی زاگرس، تولید نیروی برق دماوند و صنایع ماشینهای اداری ایران نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر مثبت را روی فرابورس گذاشتند.
همایون دارابی در خصوص دلیل افت شاخص بورس اظهار کرد: شاخص بازار بورس از حدود یک ماه گذشته با رشد مواجه بود و ورود آن به کانال یک میلیون واحدی شوک روانی زیادی به این بازار وارد کرد.
وی افزود: طبیعی است که پس از این سیر صعودی و جو روانی که میان سهام داران ایجاد شده بود، بازار بورس وارد یک دوره اطلاحات شده و چند روز با افت شاخص مواجه شود.
این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: هم اکنون تعداد زیادی از سهام داران اقدام به شناسه سود کرده اند که در این صورت عرضه به بازار افزایش مییابد و بازار بورس با حجم بالایی از معاملات مواجه میشود.
دارابی ادامه داد: روند کنونی بازار بورس به این شکل است که، قیمت سهام در بازار کاهش پیدا میکند، سهام داران سطح قابل توجهی از سهام خود را میفروشند و سرمایه گذاران جدید اقدام به خرید این سهام میکنند.
وی تصریح کرد: این اوضاع تا چند روز آینده ادامه خواهد داشت و به هیچ عنوان برای بازار بورس و روند اقتصادی کشور نگران کننده نیست، تا اینکه بازار وارد مرحله جدیدی از قیمتها و معاملات شود.
دارابی افزود: با ورود بازار به مرحله جدید و تداوم رشد شاخص، دولت باید سهام زیادی از شرکتهای خود را در بازار عرضه کند و مطمعنا بازار و سرمایه گذاران نیز از این موضوع استقبال خواهند کرد.
این کارشناس بازار سرمایه خاطر نشان کرد: شرایطی که هم اکنون برای بازار سرمایه ایجاد شده، یک فرصت بسیار مناسب برای دولت است تا بتواند سهام خود را در بازار عرضه کند، دولت نباید این فرصت مناسب را از دست بدهد.
دارابی مطرح کرد: دولت در صورتی که بتواند از بهترین فرصتها بهترین استفادهها را ببرد، علاوه بر ایجاد رونق در بازار بورس، حجم بسیار زیادی از نقدینگی را در بازار جذب میکند.
وی عنوان کرد: بازار بورس هم اکنون از شرایطی برخوردار است که میتواند سرمایههای جدید و زیادی را در خود جای دهد و از آنها در راستای رونق در بازار و اقتصاد کشور استفاده کند.
این کارشناس اقتصادی در پایان اظهار کرد: متغیرهای کلان اقتصادی همچنان به نفع بازار اقتصاد است.
این نماگر روز شنبه در پی بیشترین افت مقداری خود بار دیگر ۶ رقمی شد. مدتهاست یکسونگری و تصور بورس همیشه سبز سبب شده تا تحلیل به کل فراموش شود و رفتارهای تودهای جای آن را بگیرد. وضعیتی که این بار در مسیر نزولی نمود پیدا کرد و فضای عمومی تالار سهام را احاطه کرد. البته محدودیتهای ناظر و ضعف سامانه مرکزی معاملات در سفارشگیری و اختلال در مسیر ارتباطی بین خریداران و فروشندگان هم منجر به تشدید هیجانات و سنگین شدن صفوف عرضه شد تا مسیر نزولی سهام با سرعت بیشتری ادامه یابد.
عطا و لقای تازهواردها
واقعیت این است که به دنبال تداوم روند صعودی شاخص سهام که از سال گذشته آغاز شد، خیل عظیمی از مردم که پیش از این شناختی از ساختار حاکم بر بورس و ارزشیابی سهام نداشتند، با رشد انتشار اخبار بورس درخصوص سودهای نجومی این بازار، تصمیم گرفتند به جمع بورسبازان بپیوندند. افرادی که عمدتا با سرمایههای خرد خود، اقدام به دریافت کد معاملاتی کردند و به انگیزه کسب سودهای رویایی عازم تالار سهام شدند. این وضعیت توام با دید کوتاهمدت معاملهگران و انتظار تازهواردها برای بورس همیشه سبز سبب غلبه رفتار یکسونگر بر بازار سهام شده است. غلبه این یکسونگری سبب شده تا تحلیل به کل فراموش شود و هیجان جای آن را بگیرد. این بار تاثیر محدودیتهای همیشگی بازار سهام به ویژه دامنه نوسان قیمت بر شدت هیجانات کاذب معاملهگران افزود و صفهای خرید روزهای گذشته را به صف فروش تبدیل کرد.
عادت غلط روزهای هیجانی بورس
موضوعی که در این روزها بیش از گذشته توجه فعالان بازار را به خود جلب میکند، رفتارهای گروهی چه در مسیر صعودی و چه در مسیر نزولی است. معاملهگرانی که با هر تلنگری از صف خرید به صف فروش یا برعکس جابهجا میشوند. نگاهی به آمار معاملات روز گذشته حکایت از تشکیل صف فروش حدود ۶ هزار میلیارد تومانی در بیش از ۷۰ درصد از نماد فعال در بورس تهران داشت که از این میزان ۵۲۵ میلیارد تومان مازاد عرضه در نمادهای تازهوارد «شستا» شکل گرفت. موضوعی که به وضوح نشان از تشدید رفتارهای هیجانی دارد. «شستا» هفته گذشته که پس از افشای اطلاعات بااهمیت بدون محدودیت دامنه نوسان بازگشایی شده بود، با سفارشهای خرید و فروش در محدوده ۱۰۰ درصد بیش از قیمت قبل از توقف همراه شده بود که البته به دلیل حجم پایین مورد تایید ناظر قرار گرفت. همین نماد اما با ورود شاخص سهام به محدوده منفی با مازاد عرضه مواجه شده است. رفتارهایی که علاوه بر نبود سواد مالی، به محدودیتهای فعلی حاکم بر بازار سهام بازمیگردد. در گزارش روز گذشته «دنیای اقتصاد» تحت عنوان «نخستین التهاب بورس ۹۹» نیز تاکید شد با رنگ باختن تحلیل، عنان فضا در هفتههای اخیر به دست احساسات و عواطف سرمایهگذاران سپرده شده است. تا جاییکه در موج صعودی با غلبه ترکیبی از طمع و خوشبینی زیاد، نقدینگی فزایندهای به سمت بازار سهام روانه شد و حال در فضایی معکوس، ترس و واهمه از تداوم ریزش قیمت سهام، شرایط را به گونهای دیگر رقم زده و صفهای فروش را سنگین کرده است.
رفتار گروهی سرمایهگذاران چه در دورههای صعودی و چه در زمان افت بازارها، یکی از الگوهایی است که بیشتر در بازارهای نوظهور و در حال توسعه دیده میشود. در بورس تهران نیز وجود صفهای قابل توجه خرید و فروش سهام، معکوس شدن روند آنها در روزهای معاملاتی بعد، تاثیرپذیری شدید از تحولات سیاسی و اقتصادی و همچنین خروج سریع آنها از بازار در هنگام کاهش شاخص بورس، شواهدی از بروز رفتار گروهی در بورس اوراق بهادار تهران است. محدودیت نوسان قیمت یکی از مواردی است که نمونهای از آن در بورسهای جهانی دیده نمیشود. محدودیتی که علاوه بر تشدید هیجان بورسبازان چه در مسیر صعودی و چه نزولی، نقدشوندگی بازار را نیز مورد تهدید قرار داده است. این در حالی است که بازار سهام نیازمند افزایش عمق است تا اسیر رفتارهای تودهای نشود.
بهصورت سنتی وقتی بازار سهام در دورههایی وارد یک روند نزولی پرشتاب میشود، بازیگران حقوقی در سمت خرید سهام حضور پررنگتری از خود نشان میدهند. هر چند دیروز خالص تغییر مالکیت سهام در مسیر حقیقی به حقوقی بود اما در مجموع این دسته از معاملهگران نقش فعالی را در این روزها ایفا نمیکنند. البته نمیتوان به رفتار معاملهگران حقوقی خرده گرفت چرا که طبیعتا این گروه از سهامداران نیز باید در مسیر منافع خود حرکت کنند اما این انتظار میرود که این روزها برای افزایش نقدشوندگی سهام شاهد حضور فعالتر حقوقیها در جریان دادوستدها باشیم.
معضل پایدار هسته
ضعف هسته معاملاتی با افزایش تعداد معاملات سهام حال و روز به مراتب نامساعدتری نسبت به گذشته دارد و فغان فعالان بازار را بلند کرده است. در این شرایط هر سامانهای قیمت مختص به خود را نشان میدهد و سهامداران را سرگردان کرده است. این ضعف سامانه معاملاتی، نقدشوندگی بازار سهام را نیز هدف قرار داده که در بلندمدت میتواند تبعات جبرانناپذیری داشته باشد. جالب اینکه مقام سیاستگذار راهی جز رفع موقت و ناقص مشکلات سامانه با تقسیم معاملات در سه بازه زمانی پیدا نکرده تا از بار سنگین حاکم بر دوش سامانه معاملاتی بکاهد. ساعت عادی معاملات یعنی ۹ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر سهامی که روند معمول خود را طی میکنند معامله میشوند. در فاز دوم نوبت به سهام تازهوارد و بعضا برخی نمادهای خاص بازار میرسد که مبادا به سبب افزایش میزان سفارشگیری، توان سامانه را تحلیل برند. از این رو دادوستد سهمهای مذکور به بعد از ساعت رسمی بازار سهام یعنی ۱۲:۳۰ موکول شده و عموما تا ساعت ۱۳:۳۰ ادامه پیدا میکند. فاز سوم به مثابه وقت اضافه به سهامی اختصاص پیدا میکند که از نظر ناظر بازار شرایط نرمالی ندارند. دیروز نماد معاملاتی شرکت ایران خودرو پس از غیبت دو ماهه وارد فاز سوم بازار شد و به تنهایی مورد دادوستد قرار گرفت. «خودرو» دیروز در بازگشایی خود رشد ۱۰۰ درصدی را تجربه کرد. از این رو معاملات سهپردهای و ناهمزمانی معاملات کل بازار عملا بازار را چند شقه کرده است. به بیان دیگر، اختلاف زمانی انجام معاملات نقدشوندگی که مهمترین مزیت بورس بهشمار میرود را کاهش داده است.
خودنمایی حقوقیها یا خروج حقیقیها؟
دیروز همزمان با اصلاح حدود ۳ درصدی شاخص سهام، این سهامداران حقوقی بودند که در سمت خرید سهام فعال شدند و خالص تغییر مالکیت سهام به ارزش ۱۴۲ میلیارد تومان در مسیر حقیقی به حقوقی بود. در میان ۳۸ صنعت فعال بورسی نیز دیروز بیشترین خالص خرید بازیگران حقوقی در سهام زیرمجموعه گروه محصولات شیمیایی رقم خورد. به این ترتیب دیروز ۸۵ میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان از سبد سهام معاملهگران خرد به پرتفوی حقوقیها افزوده شد. پس از آن نیز خودروییها شاهد خالص تغییر مالکیت ۶۶ میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومانی در مسیر حقیقی به حقوقی بودند. پالایشیها نیز دیروز مورد توجه معاملهگران عمده بازار قرار گرفتند و خالص خرید ۵۵ میلیارد تومانی را رقم زدند. در میان شرکتهای بورسی نیز نماد معاملاتی شرکت آهنگری تراکتورسازی ایران در اولویت خرید معاملهگران عمده قرار گرفت. دیروز ۳۲ میلیون سهم «خاهن» به ارزش ۶۸ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان در سمت حقیقی به حقوقی جابهجا شد. «شپنا» نیز دیروز مورد توجه بازیگران حقوقی بازار قرار گرفت. در این نماد معاملاتی روز گذشته بیش از ۴۵ میلیون و ۳۵۰ هزار سهم به ارزش ۵۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان از سبد سهام معاملهگران خرد به پرتفوی حقوقیها افزوده شد. «خبهمن» نیز در این روز با خالص خرید حدود ۵۴ میلیارد تومانی به سمت حقوقیها همراه شد. در آنسوی بازار اما این نمادهای زیرمجموعه گروه بیمه بورس تهران بودند که مورد توجه معاملهگران خرد بازار قرار گرفتند. بیمهایها در این روز شاهد جابهجایی حدود ۶۰ میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان نقدینگی در مسیر حقوقی به حقیقی بودند. همچنین دیروز در گروه سرمایهگذاری، ۵۳ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به سبد سهام حقیقیها افزوده شد. انبوهسازان نیز دیروز با خالص خرید ۳۸ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومانی معاملهگران خرد بازار همراه شدند.
واکنش مدیرعامل بورس تهران به کاهش ۳۰ هزار واحدی شاخص بورس
شاخص کل بورس تهران که هفته گذشته مرز یک میلیون واحد را هم رد کرده بود، امروز هم مانند سهشنبه و چهارشنبه هفته گذشته نزولی بود. به طوریکه ۳۰ هزار واحد کاهش و به زیر یک میلیون واحد بازگشت.
در این راستا، علی صحرائی با بیان اینکه شاخص کل بورس در روزهایی ۴۰ هزار واحد رشد کرده است، اظهار کرد: هفتههایی بوده که شاخص کل در تمام روزهای آن صعود کرده است. در این شرایط طبیعی است که برخی شناسایی سود کنند و اقدام به فروش سهام خود در شرایطی که سود کردهاند، بکنند.
وی با اشاره به نقش فضای مجازی و برخی رسانهها در کاهش شاخص، گفت: در این میان فضای مجازی و برخی رسانهها هم با اینکه بورس کشور مورد توجه قرار بگیرد موافق نیستند و بر حبابی بودن بورس تاکید میکنند. این موضوع در ذهن مخاطبان بی اثر نیست.
مدیرعامل شرکت بورس تهران با تاکید بر اینکه منابعی از بازار سرمایه خارج نشده است، عنوان کرد: سرمایهگذاران منتظر هستند تا سهمها را در قیمت بهتر خریداری کنند. باید توجه داشت بازار سرمایه یک بازار میان مدت است و سرمایهگذار نباید نگاه کوتاه مدت داشته باشد.