برچسب: رمان

به گزارش خبرگزاری مهر، دبیر کانون ادبی نفس از برگزاری پنجمین نشست این کانون با اجرای مژده لواسانی در فرهنگسرای فردوس خبر داد. 

حمیدرضا امیرافضلی گفت: در این مراسم شاعران و ترانه‌سرایانی از جمله: اسماعیل امینی، عبدالجبار کاکایی، رضوان ابوترابی، رضا عبداللهی، حسن اسدی شبدیز، اصغر علی کرمی، الهه کاشانی، رضا شالبافان، عمران میری، حسن آذری، مهشاد عرب، حمید چشم‌آور، سمانه نائینی، رویا دیژن، نیما ایمانی، مریم آرام، لیلا عبدی، شهره حقدوست، محمد قشقایی، زهرا اسماعیلی، مریم جلایی، مریم جاویدپور، فاطمه اتحاد و شاعران دیگری حضور خواهند داشت.

دبیر کانون ادبی نفس افزود، این نشست امروز ۲۵ ام آبان ماه ساعت ۱۷ در فرهنگسرای فردوس واقع در تهران، فلکه دوم صادقیه، بلوار فردوس شرق، بعد از چهارراه شهید سلیمی جهرمی برگزار می‌شود و ورود برای عموم آزاد است.

به گزارش خبرنگار مهر،  کتاب «نشت گاز در شب تنهایی» تازه‌ترین عنوان دفتر شعری است سروده لیلاکردبچه که در نشر نیماژ منتشر شده است. حسنی محمدزاده از شاعران جوان این روزهای کشور در یادداشتی که در ادامه می‌خوانید به این دفتر شعر نگاهی انداخته است.

تردیدی نیست که شعر تنها از کلمات به وجود نمی‌آید بلکه با احساس و اندیشه‌ی شاعر نیز سروکار دارد زمانی، وزن وقافیه تنها اصولی بودند که شعر به وسیلهء آنها تعریف می‌شد؛ اما امروزه، فرم، تخیل، منطق و بیان شاعرانه، لازمه‌های اصلی شعر هستند. در شعر سپید تنها چیزی که به عنوان معیار، قابل پذیرش است، نبود وزن عروضی و قافیه است. از این رو هنرمندی‌های متعددی باید در شعر سپید وجود داشته باشد، که بتواند جای خالی موسیقی بیرونی و کناری را جبران‌کند. برخی از این موارد که در کتاب «نشت گاز در شب تنهایی» هم به چشم می‌خورد عبارتند از: توجه عمیق به صورخیال، توجه به شکل ذهنی و ساختمان شعر، کشف‌های خاص، تکرار، قرینه‌سازی، ترکیب‌آفرینی، تناسب، توجه به موسیقی درونی و کناری و…

 لیلا کردبچه در این کتاب، مفاهیمی چون عشق، زندگی، تنهایی، مرگ، غم، جدایی و… را گاهی در هاله‌ای از تصاویر شاعرانه و گاهی با بیانی ساده و عام پسند به تصویر کشیده‌است و دایره‌ی گسترده‌ی دلواپسی‌ها و نگرانی‌ها و نابسامانی‌های موجود در ذهنش یکی پس ازدیگری، عینیت یافته‌اند. اما آنچه در اکثریت غریب به اتفاق اشعار جلوه‌گری می‌کند، عشق است. شعر کردبچه نوعی شعر پرتصویر و محتواگراست. در حقیقت با احساس‌ترین شعرهای او همان‌هایی‌ هستند که شاعر در آن، به تخیل اهمیت بیشتری داده‌است. تناسخ‌های این اشعار، به نوعی ذهن مخاطب را درگیر این مسئله‌ می‌کنند که روزی درعین غمناکی، تجربه‌ای را به دنبال داشته‌اند. تلخی‌های زندگی پربسامدترین موجی است که از اشعار وی شنیده می‌شود، مثلا عمق تنهایی یک زن و تردید همیشه‌اش میان رفتن و ماندن با زندگی کردن در چمدان به تصویر در آمده‌است، جهانی که در آن، پیله‌ انزوا و تنهایی، نتیجه‌ یاس و ناامیدی زن امروزاست. با وجود مسائلی چون: خستگی، تنهایی، خیانت و…:

حالا تو فکر کن ایستاده‌ام/ و میان عطر دارچین و هل مردد مانده‌ام/ هی با صدای بلند/ از لذت چای گرم/ در زمستان‌های سرد بعد بگو/ و وانمود کن نمی‌دانی/ چند سال است/ دارم/ در چمدان زندگی می‌کنم(ص ۱۶)

چند بار دیگر از مراسم تشییع دست چپم باز خواهم گشت؟ / و چقدر ناامید خواهم بود؟ / از اینکه بدانند چه مصیبتی است/ وقتی آدم ناچار است به خاطر حلقه‌ای که تنگ شده، / دستش را از ریشه در آورد (ص ۱۴)

زن بازیگر این شعرها، چهره‌های متعدد و متنوعی دارد؛ از این رو تنها جنسیت زنانه و کاربرد کلماتی که زنان با آن سروکار دارند مطرح نیست، بلکه نقش‌های مربوط به زن و شخصیت و منش او مدنظر است و سیمای زن، جدا از وظیفه‌ی مادری و همسری‌اش، به عنوان انسانی که درد را می‌تواند عمیق‌تر از دیگران حس کند به تصویر درآمده‌است:

تو را صدا می‌کردم/ مثل زنی که هنگام زایمان، ناگاه/ کلمات یک قوم فراموش‌شده را فریاد زده باشد(۷۳)

 و:

چه کرده بودی با خودت!؟ / که بطن چپت جایی می‌تپید و بطن راستت جایی/ و در دهلیزهایت دو زن/ برای جنگی تن به تن/ مشغول آرایش نظامی بودند(ص ۵۱)

با وجود وفور مضامین مرتبط با عشق، مضامینی چون: غم، تنهایی، سکوت، بدبینی به هستی و… هم دستمایه‌ سرودن شده‌اند اما همه‌ی اینها به گونه‌ای با درون‌گرایی شاعر، شکل گرفته‌اند و در کنار دنیای رنگ‌رنگ درون، کمتر می‌توان به جلوه‌های واضحی از دنیای بیرون و معظلات و کم و کاست‌های آن پی‌برد. از میان اشعار کردبچه، آنهایی که رویکردهای نوستالژیک دارند خصوصی‌ترین اشعار شاعر به نظر می‌رسند چنان‌که گویی تراژدی‌های او بیشتر از حد قابل تصورند. مثل خاطره‌  «چمدان چرمی نارنجی» که چند جای کتاب تکرار شده‌است:

مرا ببخش مامان/ که حافظه‌ام مثل ساعتی که از چمدانت جا ماند/ دقیق کار می‌کند/ و مثل آن چمدان چرم نارنجی/ و مثل آن بلیط یکسره‌ی اندیمشک ـ تهران/ که همیشه با توست/ همیشه با من است(ص ۴۸)

خیال‌انگیزی شعرها اغلب، از طریق شخصیت بخشی به اجسام بی‌جان، حس‌آمیزی، استفاده از فنون سوررئالیسم، کاربرد پارادوکس و توجه به تشبیه‌های مضمر، شکل گرفته‌است. می‌توان گفت از میان انواع تشبیه، هنری‌ترین‌شان تشبیه مضمر است چنان که در ظاهر، با ساختار تشبیهی مواجه نیستیم اما مقصود گوینده تشبیه است:

انگشتانم را / چون خُرده‌های لانه‌ای از روی شانه‌هات می‌تکانی/ و پیداست/ که روزی با تماشای آسمان بی‌پرنده گریه خواهی کرد(ص ۱۱)

در این خیال‌پردازی اگرچه به ظاهر، تنها با تشبیه انگشت‌ها به شاخه‌های سازنده‌ی لانه‌ی پرنده‌ مواجهیم، اما مضمرا معشوق به درختی که جایگاه این آشیانه‌است تشبیه شده‌است یا در نمونه‌ای دیگر به ظاهر، «شاعر» به «پادشاه» تشبیه شده‌است اما مضمرا با تشبیه «معشوق» به «کشور» و تشبیه «خانه» به «نقشه» هم مواجهیم:

تمام خانه را دنبال تو می‌گردم/ بیچاره من/ بیچاره پادشاهی که تمام روزهای سلطنش/ به پیدا کردن کشورش روی نقشه گذشت(ص ۳۵)

و یا شاعر، «امید» را که قاعدتا باید آرامش‌بخش به نظر برسد، با کمک تشبیه مضمر و نگاهی پارادوکسیکال به صورت «دستگاه شکنجه» تصور می‌کند:

با من بگو آیا کسی که امید را اختراع کرد، / امیدش را به دستگاه‌های شکنجه‌ی قبلی از دست داده‌بود؟ (ص ۲۶)

یکی دیگر از تکنیک‌های که در حوزه‌ی تصویرگری، قرار می‌گیرد، جان‌بخشی است. در این دنیای خیالی سایه‌ پرنده‌ رفته می‌تواند «سمت چپ» مهربان‌تری داشته‌باشد و «دست‌ها» برای خود شخصیت داشته باشند و تنهایی را لمس کنند:

سایه‌ای شدم/ جامانده از پرنده‌ای رفته/ که سمت چپش مهربان‌تر است/ و روزهای ابری/ دست‌های تنهاتری دارد(ص ۱۳)

یا برای چشم‌ها جسمی قائل می‌شود که بعد از مرگ با ملافه، رویش را می‌پوشانند:

حقیقت دارد/ اینکه نگاه آدم جداگانه از نفس می‌افتد/ و پیش از آنکه روی جنازه‌ای را بپوشانند/ ناچار می‌شوند/ اول پلک‌هایش را چون ملافه‌ای/ روی خستگیِ چشم‌هایش بکشند(ص ۲۳)

یا چمدان‌ها و جمله‌ها می‌توانند گریه کنند:

و آن چمدان چرم نارنجی/ و آن جمله‌ی بی‌رحم صورتی بر آینه/ در گلویم گریه می‌کنند(ص ۱۵)

در همین چند سطر آنچه پر رنگ‌تر از جان‌بخشی به اشیا و جمله‌ها جلوه می‌کند رویکرد سوررئال شاعر است. بین صورخیالی که اغلب شعرا به کار می‌گیرند با صورخیال سوررئالیست‌ها تفاوت‌های عمده‌ای‌ست اینها از واژگان و چینشی استفاده می‌کنند که با نظام فکری ما بیگانه است. مثلا در مخیله‌ی ما نمی‌گنجد که چگونه چمدان‌ها و جمله‌ها در گلوی انسان می‌توانند گریه کنند. سوررئالیسم به معنی فراواقع‌گرایی است و سوررئالیست‌ها کوشیده‌اند تا با کشف‌های خاص، انسان را به مرحله‌ای بالاتر از زندگی عادی خود صعود دهند. مشخصه‌ی اصلی سوررئال در استفاده از تکنیک اتوماتیسم یا خودکاری روحی‌است که به حالت رؤیا نزدیک است و می‌خواهد به رهایی ذهن و ایجاد لذت و شگفتی در مخاطب برسد. سوررئالیست‌ها در آثار خود یک شی کاملا شناخته را از جای خودش برداشته و در جایی کاملا بی‌مناسبت قرار می‌دهند. و هدف از کاربردشان به هم ریختن تصور مخاطب از واقعیت‌هاست؛ یعنی دادن خواص غیرعادی به اشیاء عادی:

از پرنده‌ای که سال‌ها پیش با لانه‌اش/ با درختش در گلویم کاشتم/ تنها چند تکه استخوان پوسیده نگه داشته‌ام/ و از آن همه آواز دلتنگ، / چند واژه‌ی سر به هوا/ که گاهی در کوچه و بازار از دهان دیگران می‌پرند/ و آن پرنده دوباره در گلویم تخم می‌گذارد(ص ۲۹)

در این نمونه، اصطلاحی چون «حرف از دهان پریدن» که در زبان محاوره کاربرد دارد دستاویز شاعر می‌شود برای خلق تصویری فراواقعی و نمادین، که به گونه‌های مختلف می‌تواند تأویل‌پذیر باشد می‌توان تصور کرد که حرف‌های نگفته‌ شاعر به پرنده‌ای تشبیه شده‌اند که از آنها استخوانی در گلو مانده‌است و یا تخم گذاشتن پرنده در گلو می‌تواند بغض ناشی از همین نگفته‌ها را در ذهن تداعی کند پس در درونی‌ترین لایه‌ی این شعر و تصاویر فراواقعی آن مفهومی چون «سکوت»، نهفته‌است. بین شاعران معاصر از پیروان جدی این مکتب، سهراب سپهری است که بسامد بالای تصاویر و رویکردهای فراواقعی در شعرش شاهدی بر این مدعاست. شاید با توجه به حضور سهراب در دانشکده‌ هنرهای زیبای پاریس بتوان گفت پیروی او از این مکتب خیلی هم اتفاقی نبوده‌است و او با تکیه به روایت در حال خلسه، تصاویر خاصی آفریده‌است؛ مثلا:

مرغی روشن فرود آمد. و لبخند گیج مرا برچید و پرید

من صدای نفس باغچه را می‌شنوم/ من به آغاز زمین نزدیکم/ نبض گل‌ها را می‌گیرم

من وضو با تپش پنجره‌ها می‌گیرم

در نمازم جریان دارد ماه

 تصور اینکه «چگونه می‌شود با تپش پنجره‌ها وضو گرفت!»یا «ماه چگونه می‌تواند در نماز جریان داشته باشد!» و… همان چیزهایی است که سوررئالیست‌ها از تمثیل غار افلاطون به صورت وارونه ارائه می‌کنند. آنها فرض‌شان بر این است که چشم آدم‌ها جز واقعیت‌های قراردادی زندگی روزمره چیزی نمی‌بیند  از این رو چشم به جهان اوهام می‌دوزند تا دیده‌ها و شنیده‌هایشان را برای کسانی که در بند تعبیری محدود از واقعیت گرفتارند، بازگوکنند. مثلا تصور اینکه انسانی، دست‌هایش را گم کرده‌باشد:

سمت راستم خالی‌ست/ سمت چپم خالی‌ست/ و دستم را که روی قلبم می‌گذارم/ ناخنم دیوار پشت سرم را می‌خراشد/ می‌خواهم در آغوشت بگیرم/ مشروط بر اینکه اول دست راستم را پیدا کنم/ بعد با دست راستم، دست چپم را پیدا کنم(ص ۳۷)

اما کردبچه گاهی، درپی بیان چرایی وچگونگی جهان‌بینی‌اش، به ذائقه‌ مخاطب ارج می‌نهد و به گونه‌ای عجیب به سادگی بیان و سلیقه‌ عام نزدیک می‌شود که از میان اینگونه موارد، آنهایی که حرف‌هایی تازه‌ برای گفتن دارند، موفق بوده‌اند:

شنیده بودم بعضی مردها می‌توانند/ طوری به زنی نگاه کنند/ که از شدت زیبایی از پا در بیاید(ص ۶۸)

نوآوری‌های زبانی شاعر در مواجهه با توجه وی به خیال‌انگیزی از بسامد کمتری برخوردارند و از مهمترین‌شان می‌توان به کاربرد کلمات ابداعی چون «واخستگی» و کاربرد کلماتی که از زبان‌های دیگر وارد زبان فارسی شده‌اند مثل: ورژن، سکانس، کنسل و… اشاره کرد و پررنگ‌تر از همه‌ی اینها، هنجارگریزی در کاربرد ترکیب‌ها بالاخص ترکیب‌های وصفی است مثل کاربرد صفت‌های مختص انسان برای سایر کلمات، به گونه‌ای که توانسته برای آنها خاصیت جان‌بخشی داشته باشد، ترکیباتی چون: «فعل اندوهگین»، «جمله‌ی بی‌رحم»، «خطوط جان‌سخت»، «دیوارهای کتک‌خورده»، «پوزخند تمام‌قد» و کاربرد صفت‌هایی چون: «بی‌ستاره» و «بی‌ماه» به جای اسم در: «در بی‌ستاره و بی‌ماه نشسته‌ام/ و چشم دیدن کلمات روشن را / پاک کرده‌ام از صورتم» (ص ۱۹) همینطور کاربرد ترکیبات وصفی مقلوب چون «عزیزتر کلماتم» (ص ۲۰) و یا اضافه‌شدن موصوف به صفت مثل: «شلوغِ خیابان» به جای «خیابان شلوغ» (ص ۵۳) و «میشیِ غمگینِ نگاه» به جای «نگاه میشی غمگین» (ص ۵۳) در کنار اینها، تلاش‌های شاعر برای نوآوری در فرم بیرونی شعر هم قابل تأمل است:

چرا که مثل طعم گیلاس/ در آخرین سکانس فیلمی غم‌انگیز/ مهم بودی/ و آدم کنار تو نمی‌توانست نگران قلبش نباشد

در این نمونه، شاعر با تلفیق شعر و سینما، درخلق تصاویر کوشیده‌است گاهی هم از ترفندهای سینمایی در اجرای درست اشعارش بهره برده‌است. تکنیک هایی چون؛ کلوزآپ، فلاش بک و مونتاژ تصاویر و مضامین در طول شعر که او را به یک فرم ذهنی منسجم رسانده‌است. در مثال زیر، شعر با تکنیک فلاش بک به عقب برمیگردد در حالی که مخاطب انتظار دارد وقتی حرف از «حالا» به میان آمده، فعل، در زمان حال بماند و به جای فعل «داشت» از فعل «دارد» استفاده شود. همین مساله‌ دور از انتظار، جذابیت می‌آفریند:

مهتابی که آن شب/ با شکوه‌ترین گوشه‌ی تاریک جهان را روشن کرده بود، / حالا خودش را به آن راه زده/ و داشت دست و دل‌بازانه بر بافت فرسوده‌ی شهر/ بر دیوارهای کوتاه و کتک‌خورده می‌تابید(ص ۶۰)

و یا کاربرد تکنیک کلوزآپ، برای ابهام‌زدایی و بزرگ‌نمایی تصویر، مثلا ابهام زدایی از تصویر «کوره‌راه‌های متروک قلب» در شعر زیر و شرح اینکه این کوره‌راه‌ها همان «راه‌های عبور چشم بسته از بدقلقی‌ها» و «راه‌های گریز از جنون» هستند:

کوره‌راه‌های متروک قلبم را/ به تو یاد خواهم داد/ و راه‌های عبور چشم‌بسته از بدقلقی‌های هراز گاهم را/ و راه‌های گریز از جنون نیمه‌ی هر ماهم را/ و رازهای خنده‌های گاه به گاهم را(ص ۶۱)

علاوه بر اینها مونتاژ ریزترین تصاویر در کنار هم و پیوند دادنشان از طریق مفهومی واحد، به انسجام فرم شعر  ختم شده، مثل آنچه در شعر «شکوفه‌ دیر» اتفاق افتاده‌است. و تصاویری چون: «گیرههای رنگی نو در خانه‌ای کلنگی»، «توپ پلاستیکی کهنه‌ روکش شده»، «کفتر آشیان کرده بر بام خانه‌ی سالمندان» با مضمونی چون گلایه از دیر آمدن معشوق، تحت کنترل شاعر، برای هدفی معین ترکیب می‌شوند. کوتاهی این سکانس‌ها یکی ازویژگیهای مثبت شعر است طوری که آدم را یاد فیلم‌های چند دقیقه‌ای صامت می‌اندازد که بعد از چند بار دیدن می‌توان به عمقش پی برد.

کی؟ / کجای جهان دیده‌ای؟ / شکوفه‌ای مصنوعی بتواند/ چند تکه چوب خسته را دوباره درخت کند/ که برگشته‌ای، / سر بر شانه‌ام گذاشته‌ای، / و برای صندلی شکسته‌ات گریه می‌کنی(ص ۴۳)

به گزارش خبرگزاری مهر،  جشن بزرگ «یاران صلوات»  همزمان با فرارسیدن میلاد پیامبر رحمت حضرت محمد مصطفی(ص)، با همکاری بنیاد صلوات و سازمان فرهنگی هنری شهرداری، با حضور حجت‌الاسلام میثم امرودی رییس سازمان فرهنگی هنری،  آیت‌الله اراکی دبیر کنفرانس وحدت اسلامی، محمد شجاعی موسس و مدیرعامل موسسه منتظران منجی و ۱۷۰۰ مهمان خارجی و داخلی پنجشنبه ۲۳ آبان از ساعت ۱۸ در سالن اجلاس‌ سران برگزار شد.

در ابتدای مراسم حجت‌الاسلام میثم امرودی رییس سازمان فرهنگی هنری ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم(ص) گفت: خاتم الانبیا در بین مردم بود؛ او آمده بود تا ما را تعیلم دهد. برای همین امشب را جشن می‌گیریم. امشب، شب بزرگی است. امشب دنیا تشنه آموزه‌های پیامبر اکرم (ص) است. اما اگر می‌خواهید آموزه‌های پیامبر را خالصانه درک کنید، باید بدانید پیامبر حقوق کودک را درست در زمانی که کودکان را زنده به گور می‌کردند و هیچ حق و حقوقی برای آن‌ها قائل نبودند، به ما هدیه داد. پیامبر برای کودکان حقوق در نظر گرفت. همچنین پیامبر اکرم(ص) به ما حقوق همسایه و حقوق زن را زمانی که برای زنان هیچ حقوقی قائل نبودند، آموخت.

وی افزود: از همه مهم‌تر اینکه پیامبر اکرم(ص) به ما حقوق بشر را آموخت. حقوق بشری که در آن ناموس، جان و مال مردم در امان است. نه مثل کسانی که با ادعای حقوق بشر به مال و جان مردم تجاوز می‌کنند.

امشب که وجود نازنین پیامبر پا به عرصه گذاشته است را جشن می‌گیریم. همان پیامبر احمدی که به ما مهربانی و عشق ورزیدن آموخت. به ما آموخت در مقابل ظلم و ستم و استبداد تا پای جان باید بایستیم. پیام صلوات و پیام عشق ما به پیامبر این است که در مقابل هر ظلم و استبدادی تا پای جان خواهیم ایستاد.

در ادامه مراسم احمد جونز مسلمان ایرلندی گفت: به عنوان یک مسلمان از همه شرکت کنندگان و برگزار کنندگان تشکر می‌کنم. از همه شما که نشان دادید وحدت اسلام برای شما مهم است و مراسمی به اسم وحدت اسلام برگزار کرده‌اید. وقتی نوجوان بودم مسلمان شدم. خیلی‌ها از دلیل مسلمان شدنم پرسیدند و می‌خواستند بدانند چه چیزی من را به اسلام جذب کرد. قطعا شخصیت پیامبر اسلام بود که من را به اسلام جذب کرد. اسلام جذابیت‌های بسیاری دارد. اگر به زندگی پیامبر نگاه کنیم، می‌بینیم دست‌آوردهای حیرت انگیزی داشته است. حضرت محمد قهرمات وحدت بودند. ما باید متحد باشیم. مخصوصا این روزهایی که اسلام دشمن زیاد دارد و می‌خواهند امت اسلام را تخریب کنند و بین امت اسلام فتنه بیاندازند.

وی افزود: هرکسی که اسلام را می‌شناسد باید بداند که وظیفه‌اش متحد بودن با دیگر مسلمانان است. ما باید درد خواهر و برادرانمان را در جاهایی که مورد ظلم واقع می‌شوند، احساس کنیم. حضرت محمد(ص) به ما یک دین کامل داده است. من از شما تشکر می‌کنم که به وحدت اسلامی اهمیت می‌دهید.

در این مراسم گروه سرود «سفیر عشق»، گروه موسیقی «آوای فروردین» و همچنین محمد معتمدی خواننده به اجرای هنری پرداختند.

در پایان مراسم با حضور آیت‌الله اراکی دبیر کنفرانس وحدت اسلامی و نمایندگان برخی از کشورها، مقداری از خاک  این کشورها پای گلدان درخت سرو به عنوان نماد مقاومت ریخته شد.

به گزارش خبرگزاری مهر،  بنابر اعلام دبیرخانه هفدهمین مهرواره شعر و داستان «جوان سوره» مهلت ارسال اثر به این رویداد ادبی تا یکم آذر ماه تمدید شد.  

به گزارش روابط عمومی سپهر سوره هنر، با اعلام دبیرخانه هفدهمین مهرواره شعر و داستان «جوان سوره» متقاضیان شرکت در این رویداد ادبی تا یکم آذر ماه فرصت دارند آثار خود را با مراجعه به سایت www.artfest.ir به مهرواره بفرستند.  

هفدهمین مهرواره شعر و داستان «جوان سوره»  شامل دو بخش اصلی داستان(داستان کوتاه و داستانک) و شعر(شعر سنتی، نو و ترانه و سرود) با موضوع آزاد است.

همچنین بخش ویژه این رویداد با عنایت به تأکیدات مقام معظم رهبری بر لزوم پاسداری از زبان فارسی با سرفصل‌هایی همچون زبان فارسی و مرزهای جغرافیایی زبان فارسی و تاریخ، زبان فارسی و هویت ملی، زبان فارسی و سیاست و زبان فارسی و انقلاب برگزار می‌شود.

مهلت شرکت در این مهرواره پیش از این ۲۵ آبان ماه اعلام شده بود.  

این رویداد ادبی به همت مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری و موسسه فرهنگی هنری سپهر سوره هنر برگزار می شود.

به گزارش  خبرگزاری مهر به نقل از  روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی شب گذشته پنج شنبه ۲۳ آبان، در آیین اختتامیه نخستین جشنواره میراث مکتوب رضوی که در خانه فرهنگ صدوقی  یزد برگزار شد  با اشاره به اینکه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی  پیمایش های علمی متعددی با عنواین مختلف دارد که یکی از این پیمایش ها در ارتباط با مصرف کالاهای فرهنگی است، عنوان کرد: موج سوم این پیمایش که هنوز منتشر نشده، حوزه‌های مختلف مصرف کالاهای فرهنگی در کشور را بررسی می‌کند و طبعا علامت‌هایی به فضاهای فرهنگ و هنر و کسانی که در این حوزه تمایل تولید و مصرف دارند می‌دهد.

صالحی خاطرنشان کرد: نکته نخست در این پیمایش این است که میزان سرانه مطالعه در این کشور که با ۱۵ هزار و ۶۰۰ نمونه در کشور ایجاد شده، در هفته همان فضای یک ساعت و ۳۰ دقیقه و روزانه ۱۳ دقیقه از مجموعه کشوری است.

وی افزود: این آمار تقریبا مشابه آمار سال ۹۴ ما در ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان است و هنوز مصرف کتاب و سرانه مطالعه ما به صورت میانگین تغییری نکرده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: البته این مطلب در عین حالی که آمار خوبی نیست اما یک نکته خوبی هم دارد و با وجودی که در چند سال گذشته روند استفاده از فضای مجازی به شدت افزایش یافته، در طول این سال‌ها رقم مطالعه حفاظت شده و رقم کمی هم پیشرفت داشته، نشان دهنده این است که مجموعه تحرکاتی که اتفاق می‌افتد، حداقل در صیانت از رقم موثر بوده است.

صالحی تاکید کرد: با این حال باید تلاش‌هایی صورت بگیرد که ما این رقم را ارتقا بدهیم ولی نباید تحرکات اتفاق افتاده را دست کم گرفت چرا که اگر نمی‌بود، در این چند سال فضای تحرک فضای مجازی می‌توانست میزان مطالعه را به شکل قابل توجهی تنزل بدهد.

وی با بیان اینکه نکته دیگر این است که جریان مطالعه کتاب‌های الکترونیک رو به رشد است گفت: ۱۹ و دو دهم کل پاسخگویان در سوال‌های صورت گرفته اعلام کردند که کتاب الکترونیک می‌خوانند در بین افرادی که اهل مطالعه بودند هم بیش از ۴۲ و ۴ دهم درصد اعلام کردند که این کتاب‌ها را می‌خوانند.

وزیر ارشاد در ارتباط با اینکه مردم چه کتابهایی می خوانند گفت: در کل پاسخگویان رمان و داستان ۱۶ و نیم درصد و در جمعیت کتابخوان، ۳۴ و چهار دهم درصد است و همچنان همان آمارهای پیشین ما که رمان و داستان هم در جمعیت کتابخوان و هم در جمعیت عمومی رقم اول را دارد، حفظ شده است.

صالحی تصریح کرد: عنوان دوم کتاب‌های دینی است که با ۱۰ و یک دهم درصد در میان کل پاسخگویان و ۲۱ و شش دهم در میان جمعیت کتابخوان است و پس از آن به عنواین دیگر از جمله کتاب‌های تخصصی و روانشناسی است.

به گزارش خبرنگار مهر، سید مهدی شجاعی که چندی پیش گلایه‌هایی از صادر نشدن مجور انتشار مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه خود را بیان داشته بود، دو اثر تازه خود را در قالب نیایش‌واره روانه بازار کتاب کرد.

این دو اثر با عنوان «چشم‌انتظاری» و «خدا مال همه است» از سوی انتشارات کتاب نیستان روانه بازار کتاب کرده است.

کتاب چشم‌انتظاری که با گرافیک زیبای فرزاد ادیبی روانه بازار شده است مجموعه‌ای از نیایش‌واره‌های شجاعی با موضوع انتظار است که بخش عمده آن خطاب به امام زمان (عج) نوشته شده است.

کتاب خدا مال همه است نیز مجموعه‌ای دعاهایی است که شجاعی از زبان مخاطب عام و خطاب به پرودگار به رشته نگارش در آورده است.

شجاعی که پیش از این تجربه موفقی در تولید چنین متونی داشته است اینبار نیز تلاش کرده تا این متون را در قالب گرافیکی تازه و بدیعی به مخاطب عرضه کند که حاصل آن تولید کتاب‌هایی با قطع‌های متفاوتی شده است.

در بخشی از کتاب چشم‌انتظاری می‌خوانیم:

انتظار دیدار تو بهانه زیستن ماست و راز تنفس ما و رمز ایستادن ما. بع عشق دیدار تو بود که ما چشم به این جهان گشودیم و سختی این سفر و غربت این اقامت را به جان خریدیم. هرگاه که افتادیم، یاد تو افتادیم و اگر بلند شیم به یاد تو بلند شدیم. ما توان و حیات و توشه سفر به عشق دیدار تو گرفتیم.

به ما دست دادند که برای توبیفشانیم

به ما پا دادند که در پی تو بگردیم

به ما سر دادند که در راه تو نثار کنیم

به ما دل دادند که به محبت تو بسپاریم

به ما گوش دادند که صدای دلنشین تو را بشنویم

و به ما چشم دادند که در قدمانت بگستریم

ما را به شوق دیدار تو راهی این دیار کردند…

این کتاب را به تازگی انتشارات کتاب نیستان با طراحی گرافیک مینا عظیمی و فرزاد ادیبی منتشر کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، همزمان با زادروز میلاد پیامبر اکرم(ص)؛ رضا اسماعیلی شاعر و منتقد ادبی در یادداشتی به بررسی حقیقت مفاهیم موجود در صلوات بر پیامبر اکرم(ص) پرداخته است. متن این یادداشت به شرح زیر است:

«إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِیما: همانا خداوند و فرشتگان بر پیامبر درود می ‌فرستند؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! شما نیز بر او درود فرستید و به او سلام کنید، سلامی همراه با تسلیم در برابر حق./ آیه ۵۶، سوره احزاب.»

در روایات، احادیث و آموزه های دینی بر ذکر صلوات بر محمد و آل محمد(ص) بسیار تاکید شده است. از پیامبر اکرم(ص) پرسیدند: چگونه صلوات بفرستیم؟ فرمود: بگویید: «اللهم صل علی محمد و آل محمد». در محافل و مجالس مذهبی نیز، شاعران و ذاکران اهل بیت – پیش و پس از خواندن مناقب و مراثی – شرکت کنندگان را به فرستادن صلوات بر محمد و آل محمد(ص) برای ثواب و استجابت دعا بسیار فرا می خوانند.

در شعر نبوی نیز که یکی از  زیرشاخه های ارجمند ادبیات دینی و آیینی است،  «صلواتیه» جایگاه شایسته ای دارد. شاعران مسلمان از دیرباز تا کنون – به قصد تبرک و تیمن – بخشی از دیوان اشعار خود را به صلواتیه اختصاص داده اند که بازخوانی دو نمونه صلواتیه از شاعران متقدم و معاصر خالی از لطف نیست:

گفتم که لبت، گفت لبم آب حیات
گفتم دهنت، گفت زهی حب نبات
گفتم سخن تو، گفت حافظ گفتا
شادی همه لطیفه گویان صلوات
(حضرت حافظ)

تا داشته ‌ام فقط تو را داشته ‌ام
با یاد تو قد و قامت افراشته‌ ام
بوی صلوات می ‌دهد دستانم
از بس که گل محمدی کاشته‌ ام

(سعید بیابانکی)

اما با وجود کاربرد گسترده این ذکر معنوی، در مورد حقیقت و فضیلت صلوات و دایره و دامنه شمولیت آن – به جز استجابت دعا و گشایش در کارها – کمتر خوانده ایم و شنیده ایم. تصور عمومی بر این است که در ذکر معنوی صلوات ما فقط بر محمد و آل او – اهل بیت رسول خدا و امامان معصوم – سلام و درود میفرستیم که چنین برداشتی هر چند با متن آیات و روایات قرآنی و احادیث معصومین – آیه تطهیر و احادیث ثقلین و کساء –  قابل انطباق است، ولی برداشت کاملی نیست. 

آنچه در مورد حقیقت صلوات تا کنون ناگفته مانده، تفسیر مبسوط و مکشوف فراز «آل محمد» است. این که برداشت ما از «آل محمد» چیست و گستره معنایی و مفهومی آن تا کجاست؟ اگر دایره مفهومی «آل» یا «اهل» را فقط به خویشان و بستگان نسبی و سببی پیامبر(ص) محصور و محدود کنیم، آن وقت در پاسخ این سوال در می مانیم که چرا رسول خدا(ص) در باره سلمان فارسی فرمودند: «سلمان منّا اهل البیت؟ سلمان از اهل ‌بیت ماست.»

پس آنچه که مسلم است دایره مفهومی «آل محمد» بسیار گسترده تر و فراتر از همخونی و خویشاوندی نسبی و سببی است. چرا که در بعضی از آیات و روایات واژه «آل» یا «اهل» به معنای پیروان و رهروان نیز به کار رفته است. با در نظر گرفتن این معنا می توان گفت که «آل محمد» قابل تعمیم به همه کسانی است که پیرو دین و آیین محمدی هستند. یعنی یکی دیگر از لایه های تفسیری این آیه با لحاظ این که پیامبر اکرم(ص) پدر معنوی امت اسلامی است، «خویشاوندی اعتقادی و معنوی» است. چنان که در روایتی از پیامبر اکرم(ص) آمده: ««أنا وعَلِیٌّ أبَوا هذِهِ الامَّه»، من و علی پدران این امت هستیم. (کمال الدین: ص ۲۶۱ ح ۷)، این که پیامبر پدر معنوی امت اسلامی است اظهرمن الشمس است، چرا که خداوند صریحا در آیه ۴۰ سوره احزاب فرموده است: «مَا کَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِکُمْ»، محمّد پدر هیچ یک از مردان شما نیست. این که پیامبران توحیدی پدران معنوی امت هستند، مورد تایید آیات قرآن است. هم چنان که در آیه ۷۸ سوره حج، حضرت ابراهیم(ع) نیز پدر مسلمانان خوانده شده است: 

«وَ جاهِدُوا فِی اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ هُوَ اجْتَباکُمْ وَ ما جَعَلَ عَلَیْکُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّهَ أَبیکُمْ إِبْراهیمَ هُوَ سَمَّاکُمُ الْمُسْلِمینَ مِنْ قَبْلُ وَ فی‏ هذا لِیَکُونَ الرَّسُولُ شَهیداً عَلَیْکُمْ وَ تَکُونُوا شُهَداءَ عَلَی النَّاسِ فَأَقیمُوا الصَّلاهَ وَ آتُوا الزَّکاهَ وَ اعْتَصِمُوا بِاللَّهِ هُوَ مَوْلاکُمْ فَنِعْمَ الْمَوْلی‏ وَ نِعْمَ النَّصیرُ./ آیه ۷۸، سوره حج»

ترجمه: «در راه خداوند چنان که باید جهاد کنید او شما را برگزید و برایتان در دین هیچ تنگنایی پدید نیاورد. کیش پدرتان ابراهیم است. او پیش از این شما را مسلمان نامید تا این پیامبر بر شما گواه باشد و شما بر دیگر مردم گواه باشید. پس نماز بگزارید و زکات بدهید و به خدا توسل جویید. اوست مولای شما، چه مولایی نیکو و چه یاوری نیکو.»

با این توسع معنایی، همه انبیا و اولیا الهی – از آدم تا خاتم – در دایره شمول «آل محمد» قرار می گیرند. بنابراین وقتی ما در صلوات بر رسول خدا از عبارت «آل‌ محمد» استفاده می‌کنیم، در واقع این عبارت به تمام انبیا و اولیاء الهی اشاره دارد که پیامبر اکرم(ص) خاتم راه توحیدی آنهاست، و حضرت عیسی و موسی (ع) و همه انبیاء الهی و همچنین حضرت مریم (س) نیز در ذیل سلسله نورانی «آل محمد» قرار می‌گیرند که احترام و تکریم آنان واجب است.

با عنایت به این دقیقه و برای حفظ حریم و حرمت حضرت خاتم الانبیا،  منِ شاعر و ذاکراهل بیت(علیهم السلام) باید در شعر دینی و آیینی همان گونه که به معصومین و بزرگان مذهب شیعه احترام می گذارم، به مقدسات و بزرگان دینی سایر ادیان و مذاهب الهی نیز احترام بگذارم، چرا که بی حرمتی به ساحت پیامبران و انبیا الهی سایر ادیان، به نوعی اسائه ادب به ساحت مقدس پیامبر مکرم اسلام است که شاعران آیینی اصیل باید از فرو افتادن در این دامچاله برحذر باشند.

متاسفانه معدودی از شاعران و ذاکران آیینی به خاطر غفلت از این مهم گاهی برای برکشیدن معصومین شیعه (علیهم السلام) به فرو کشیدن و ریز دیدن پیامبران و اولیای الهی سایر ادیان می‌نشینند. مثلاً گاهی حضرت عیسی و حضرت موسی(ع) را غلام پیامبر اکرم(ص) و حضرت مریم (س) را کنیز حضرت زهرا(س) می‌ نامند، که کار مقبول و مشروعی نیست. عالمان روشن اندیش دینی نیز همواره بر تکریم و تعظیم بزرگان سایر ادیان الهی تأکید دارند. مقام معظم رهبری نیز بارها در بیانات خویش صریحاً فرموده‌اند: «توهین به مقدسات سایر مذاهب حرام شرعی است».
حقیقت مغفول مانده دیگری که در متن و بطن این ذکر شریف پنهان است، این است که خداوند به همه ایمان آورندگان سفارش می کند که بر محمد و آل او صلوات بفرستند. یعنی سلام و درود بر همه کسانی که به رسالت رسول مکرم اسلام ایمان آورده اند. زیرا با استناد به نص صریح  آیه (۲۱) سوره احزاب همه کسانی که به عنوان «اسوه حسنه» از راه و مرام پیامبر پیروی می کنند، جز خویشاوندان اعتقادی پیامبرند و این سلام و صلوات شامل حال همه آنان می‌شود.

پس صلوات بر پیامبر(ص) و آل او، علاوه بر انبیا و اولیای الهی، شامل بندگان صالح خداوند و من و شما نیز – اگر صالح باشیم – می شود. چنان که امام صادق(ع) در حدیثی از رسول اکرم(ص) روایت کرده‌اند:

«مَنْ صَلَّی عَلَی صَلَّی اللهُ علیهِ وَمَلائِکَتُهُ ، وَمَنْ شَاءَ فَلْیقِلَّ وَمَنْ شَاءَ فَلْیکْثِرْ: هر کسی که بر من صلوات فرستد، خداوند متعال و ملائکه بر او درود و رحمت می فرستند (پس) هر که می خواهد کم، و هر که می خواهد بسیار صلوات بفرستد.»

(اصول کافی۲: ۴۹۲، وسائل الشیعۀ۷: ۱۹۴، ریاض السالکین۱ :۴۵۲، جامع أحادیث الشیعه۱۵: ۴۶۵ .)

به عبارتی دیگر سلام و صلوات بر پیامبر و آل او، علاوه بر خویشاوندان نسبی پیامبر – که در آیه تطهیر و احادیث ثقلین و کساء به صراحت به نام مبارک آنان اشاره شده است –  شامل حال امت پیامبر که به اعتبار تبعیت و پیروی عملی و خالصانه از آن حضرت در شمار خویشاندان اعتقادی و معنوی حضرت خاتم الانبیا قرار می گیرند نیز می شود. یعنی وقتی ما بر محمد و آل محمد صلوات می فرستیم، به اعتبار این که ما نیز امت پیامبریم و جز خویشاندان اعتقادی آن رسول مکرم محسوب می شویم ، بر خودمان نیز سلام و درود می فرستیم. بنابراین سلام و صلوات خدا و فرشتگان – علاوه بر پیامبر و اهل بیت نسبی ایشان – شامل حال ما نیز می شود. حتی شامل حال کسانی که ممکن است در شناسنامه و به اسم مسلمان نباشند، ولی به خاطر پذیرفتن حقیقت توحید و پیروی عملی از تعالیم نبوی، به صورت فطری اسلام را پذیرفته و ایمان آورده اند. چرا که مسلمانی پیش و بیش از آن که به ظاهر و صورت و اسم باشد، به باطن و سیرت و رسم است. چه بسا که من در اسم مسلمان باشم و در رسم نه! 

متر و معیار خداوند نیز در فردای قیامت برای سنجش مسلمانی بندگان خویش، هرگز کارنامه و شناسنامه کاغذی آنان نیست، بلکه شناسنامه اعتقادی و معنوی آنان است. چه بسا که در فردای قیامت، فردِی به ظاهر کافر به مدد پیروی عملی از تعالیم توحیدی و سیره نبوی، از پل صراط بگذرد و منِ به ظاهر مسلمان که به نام «مسلمان» در شناسنامه کاغذی خود دلخوشم، به خاطر دور شدن از صراط مستقیم بندگی – با سرافکندگی – در دوزخ ضلالت و گمراهی هبوط کنم!

واعظی پرسید از فرزند خویش
هیچ می دانی مسلمانی به چیست؟
صدق و بی آزاری و خدمت به خلق
هم عبادت، هم کلید زندگی ست
گفت زین معیار اندر شهر ما
یک مسلمان است، آن هم ارمنی ست!

به گزارش خبرگزاری مهر، به دنبال انتشار شایعاتی در فضای مجازی درباره آب گرفتگی در ساختمان محل آرشیو ملی ایران و آسیب‌دیدگی بخش از اسناد موجود در این مرکز روابط عمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران در اطلاعیه‌ای در این زمنیه توضیحاتی ارائه کرد.

در این اطلاعیه آمده است:

با سپاس فراوان از دغدغه های خبرنگاران و شهروندان گرامی نسبت به حفظ میراث و اسناد کشور ، سازمان اسناد و کتابخانه ملی به اطلاع می رساند که خوشبختانه تغییرات جوی اخیر هیچ آسیبی به اسناد این مرز و بوم نرسانده است.

از سوی دیگر ساختمان آرشیو با تکمیل ظرفیت مخازن روبه رو شده است، از این رو به جهت افزایش ظرفیت مخازن فعلی از طریق نصب قفسه های ریلی، سازمان اقدام به انتقال موقت اسناد پیش آرشیوی به یکی از مخازن ساختمان کتابخانه ملی نموده است تا پس از نصب قفسه های ریلی به جای خویش بازگرداند.

در بخش دیگری از این اطلاعیه آمده است حفظ و صیانت از اسناد ملی در این دوره بیش از هر زمان دیگر مورد تاکید قرار گرفته تا جایی که برای اولین بار ساختمان آرشیو مجهز به سیستم اطفای حریق خودکار طبق آخرین فناوریهای روز دنیا شده است و پس از ۵۰ سال سازمان در صدد راه اندازی بایگانی راکد ملی برای ساماندهی بایگانی راکد دستگاههای اجرایی است.

به گزارش خبرگزاری مهر، کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با همکاری نهاد نظارتی و پلیس امنیت روز پنج شنبه ۲۳ آبان ماه در اولین روز هفته کتاب موفق به کشف یک‌ باب انبار کتابهای قاچاق در خیابان قزوین شد.  

حجم کتابهای این انبار که با حکم قضایی ضبط، صورتجلسه و به انبار ویژه کتب قاچاق منتقل گردید، حدود ۶وانت‌ نیسان است.

این انبار پلمپ و صاحب آن تحویل ضابطان قضایی شد.

با اقامه شکایت ناشران متضرر از متهم، وکیل اتحادیه به وکالت از شاکیان مبادرت به اقامه دعوی در مراجع ذی‌صلاح خواهد کرد.

اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با اعلام این خبر تصریح کرده است که با وجود تمهیداتی که کارگروه صیانت اتحادیه اندیشیده، توفیق در مسیر پیشگیری و مبارزه با قاچاق کتاب بدون مساعدت و همراهی تمامی همکاران صنف ممکن نیست.

به گزارش خبرگزاری مهر، نشر قناری به مناسبت مصادف شدن میلاد پیامبر اسلام (ص) با هفته کتاب و کتابخوانی، کتاب صوتی «سه کاهن» را در سینماهای آزادی، هویزه، سپیده و ساحل و کتابفروشی‌های منتخب، بین اهالی فرهنگ و هنر توزیع می‌کند.

کتاب صوتی سه کاهن به قلم مجید قصیری و گویندگی فریبا فصیحی در ۷ ساعت تولید شده است. این کتاب داستانی جذاب در مورد ترور پیامبر اسلام (ص) توسط سه کاهن در سن ۴ سالگی است که با فداکاری حلیمه نافرجام می‌ماند. سه کاهن، برنده جایزه بین المللی اوراسیا در سال ۲۰۱۸ شده است.

پویشِ سلام بر محمد (ص)، نذر در گردش است. افرادی که این کتاب صوتی را هدیه می‌گیرند، پس از شنیدن و لذت بردن از محتوایِ جذابش، آن را به آشنایان و دوستان خود هدیه دهند تا دیگران هم در این پویش شریک باشند.

این پویش مسابقه‌ «بشنو، هدیه بده، جایزه ببر» هم دارد. مخاطبین پس از شنیدن کتاب صوتی می‌توانند به آدرس اینترنتی نشر جامجم مراجعه و در مسابقه شرکت کنند. به قید قرعه، ۵ ربع سکه بهار آزادی به ۵ نفر هدیه داده خواهد شد.