برچسب: دانش

به گزارش خبرنگار مهر، با هدف ترویج و ارتقای دانش علوم شناختی، تامین نیازهای داخلی و کاهش میزان وابستگی ها، در حال حاضر یکصد و چهل و چهار طرح تحقیقاتی در حوزه های علوم  شناختی با حمایت ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی در مراکز علمی و پژوهشی در سطح کشور در حال اجرا است.

دکتر حسین عزیزی کارشناس ارشد گروه پژوهش، فناوری و زیرساخت ستاد علوم شناختی بیان کرد: در نتیجه یازده مرحله فراخوان این ستاد برای حمایت از طرحهای پژوهشی، دویست و سی و هشت طرح مطالعاتی و تحقیقاتی در حوزه علوم و فناوری های شناختی تحت پوشش چتر حمایتی قرار گرفته است که تا کنون نود و چهار طرح پژوهشی با حمایت های این ستاد اجرا و به اتمام رسید.

وی گفت: ستاد توسعه علوم و فناوری های شناختی برای توسعه و گسترش دانش علوم شناختی و پیشبرد اجرای طرح های تحقیقاتی در حال حاضر با بیش از یکهزار تن از اساتید، محققان و متخصصان در بیش از ۵۰مرکز علمی، تحقیقاتی و دانشگاهی در استان های مختلف کشور همکاری و مشارکت دارد.

وی افزود: ستاد علوم شناختی با حمایت از طرح های پژوهشی تلاش می کند تا با استفاده از امکانات و ظرفیت های داخلی، فرصت ها و بسترهای لازم را برای ارتقای حوزه های شناختی در کشور فراهم آورد و با تامین نیازهای این حوزه در داخل، مسیر دستیابی به خودکفایی و کاهش وابستگی ها را فراهم سازد.

وی با بیان اینکه یکی از اهداف اصلی ستاد از حمایت از طرح های پژوهشی در حوزه علوم شناختی، دستیابی به فناوری و خدمات شناختی برای مردم در کشور است، گفت: با رویکردهای شناختی می توان تغییرات بزرگی در جامعه بوجود آورد و با بهره گیری از دانش، تخصص و مهارت اساتید، محققان  و متخصصان این حوزه، زیرساخت های نوین فناوری و خدمات شناختی را در کشور ایجاد کرد.

عزیزی با بیان اینکه ساخت انواع دستگاه های ثبت سیگنال های مغزی و تحریک مغزی از جمله دستاورهای اجرای طرح های تحقیقاتی در داخل کشور است، افزود: تلاش ها برای دستیابی به تامین نیازهای داخلی و کاهش وابستگی ها با اجرای دقیق طرح های پژوهشی به عنوان یک اولویت و راهبرد از سوی ستاد توسعه علوم شناختی با جدیت ادامه دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، در سال جدید شاهد رویدادهای نجومی زیاد در تقویم نجومی کشور خواهیم بود ما در این گزارش به مهمترین این رویدادها پرداختیم که به شرح زیر هستند:

مهترین بارش‌های شهابی سال ۹۹

مهمترین بارش‌های شهابی سال ۱۳۹۹، بارش شهابی برساووشی و جوزایی هستند که در مرداد و آذرماه به وقوع می‌پیوندند.

اما بارش‌های شلیاقی، عوّایی، برساووشی، ثوری، جباری، اسدی، جوزایی، ربعی نیز جز بارش‌هایی هستند که در سال جدید رخ می‌دهند.

در بررسی هر بارش شهابی، عامل «نرخ ساعتی سمت‌الراسی – ZHR» بیانگر تعداد شهاب‌ها در آسمانی کاملاً تاریک و هنگامی است که کانون بارش در نزدیکترین موقعیتش نسبت به سمت‌الراس قرار دارد. همچنین در بررسی هر بارش، فاز ماه در زمان اوج بارش نیز مهم است.

جدول تقویم بارشها شهابی امسال

مریخ بعد از یک سال به مقابله می‌رسد

بهترین زمان برای رصد سیاره‌های بیرونی زمانی است که در مقابله قرار داشته باشند زیرا در این وضعیت همزمان با غروب خورشید طلوع می‌کنند. همه سیارات خارجی سالی یک بار در مقابله قرار می‌گیرند به غیر از مریخ که یک سال در میان به مقابله می‌رسد و امسال سالی است که مریخ در مقابله قرار می‌گیرد.

سیاره مشتری در ۲۴ تیرماه، پلوتو در ۲۵ تیر، زحل در ۳۰ تیر، نپتون در ۲۱ شهریور، مریخ در ۲۲ مهر و اورانوس در ۱۰ آبان ماه به مقابله می رسند که قابل رؤیت خواهند بود.

رصد چشمگیرترین جسم سماوی در آسمان سماوی

در سال جاری زهره دو بار به حداکثر کشیدگی می‌رسد. در اوایل بهار آسمان شامگاهی در سلطه زهره درخشان است. در اواخر تابستان و اوایل پاییز نیز زهره به آسمان سحرگاهی کوچ کرده و آنجا هیچ جرم آسمانی به درخشندگی زهره نیست. زمانی که زهره در حداکثر کشیدگی قرار دارد بهترین زمان برای جستن آن در آسمان روز است.

۱۶ و ۱۷ تیر، زهره، به میان ستاره‌های خوشه پروین خواهد رفت. در سال ۱۳۹۰ نیز زهره همین کار را کرده بود و در ۱۴۰۶ نیز دوباره همسایه ستاره‌های خوشه پروین خواهد شد.

۵ گرفتگی در سال جدید

امسال ۵ گرفت (خورشید و ماه) رخ خواهد داد؛ دو خورشیدگرفتگی و سه ماه‌گرفتگی. از این گرفت ها، یک خورشیدگرفتگی و یک ماه‌گرفتگی از ایران قابل مشاهده خواهد بود.

ماه گرفتگی ۱۶ خرداد به صورت نیم‌سایه‌ای بوده و از ایران قابل مشاهده است. همچنین یکم تیرماه، خورشیدگرفتگی حلقوی رخ می‌دهد که از ایران به صورت جزئی مشاهده می‌شود اما از پاکستان و عمان می‌توان گرفت حلقوی را دید.

۱۵ تیر ماه گرفتگی نیم‌سایه‌ای، ۱۰ آذر ماه‌گرفتگی نیم‌سایه‌ای و ۲۴ آذر خورشیدگرفتگی کلی (آمریکای جنوبی) به وقوع می‌پیوندد.

مقارنه‌های نزدیک در سال جدید

یکم دی ماه مشتری و زحل با جدایی ۶ ثانیه کمانی مقارنه خواهند داشت؛ این مقارنه سیاره با سیاره است.

همچنین مقارنه سیاره با ستاره نورانی در تاریخ ۱۴ مهر، زهره و قلب‌الاسد با جدایی ۵ ثانیه کمانی اتفاق می‌افتد. در طی سال ۱۳۹۹ تعداد اختفای سیاره در پس ماه نیز رخ می‌دهد که هیچکدام از ایران قابل مشاهده نیستند.

سال ۱۳۹۹ دنباله‌دار تناوبی که با چشم غیرمسلح رؤیت شود وجود نخواهد داشت اما تعدادی دنباله‌دار که با دوربین دوچشمی قابل رؤیت باشند در آسمان ظاهر خواهد شد. دنباله دار «P/۲۰۱۷ T۲ PanSTARRS » ممکن است در ۱۷ اردیبهشت در صورت‌فلکی دب‌اکبر به حضیض خورشیدی برسد و از قدر ۸ دیده شود. دنباله دار «۸۸/P Howell » در ۵ مهر حوالی مرز صورفلکی میزان و عقرب به حضیض خورشیدی می‌رسد و از قدر ۹ دیده خواهد شد. همچنین دنباله دار «۲/P Encke » در ۶ تیر در صورت‌فلکی جوزا به حضیض خورشیدی می‌رسد و از قدر ۸ دیده خواهد شد.

ماه‌های قمری

اکثر ماه‌های قمری در سال ۱۳۹۹ (۱۴۴۱ و ۱۴۴۲ هجری قمری) هلال‌هایی دارند که به راحتی می‌توان آنها را دید و آغاز ماه را تعیین کرد. اما ۵ ماه دارای هلال‌هایی هستند که کمی تا قسمتی بحرانی بوده و باید به انتظار فرارسیدن تاریخ مربوطه و تلاش برای رصد آنها نشست.

آغاز شوال ۱۴۴۱: ۴ یا ۵ خرداد، آغاز محرم ۱۴۴۲: ۳۰ یا ۳۱ مرداد، آغاز ربیع الاول ۱۴۴۲: ۲۷ یا ۲۸ مهر، آغاز جمادی الاول ۱۴۴۲: ۲۶ یا ۲۷ آذر، آغاز رجب ۱۴۴۲: ۲۵ یا ۲۶ بهمن از جمله هلال‌هایی هستند که می‌توان آنها را رصد کرد.

Dyson، کمپانی فناوری بریتانیایی که به دلیل داشتن جاروبرقی‌های پرقدرت، سشوار و پنکه بسیار مشهور است، به تازگی یک دستگاه تهویه هوا به نام CoVent طراحی کرده که می‌تواند به بیماران مبتلا به ویروس کرونا کمک بسیاری کند.

کمپانی این دستگاه را طی ۱۰ روز و بر پایه موتور دیجیتالی موجود در شرکت طراحی کردند. شرکت همچنان به دنبال تایید و تصویب مقررات در انگلیس برای دستگاهی است که به سرعت طراحی شده، اما در حال حاضر آنها برای ۱۰۰۰۰ دستگاه از سوی دولت انگلیس سفارش دریافت کرده‌اند.

CoVent یک دستگاه تهویه مطبوع قابل نصب و حمل است که در صورت نیاز می‌توان از باتری به عنوان منبع انرژی آن استفاده کرد. بنیانگذار شرکت، جیمز دایسون، می‌گوید: این دستگاه می‌تواند به سرعت و در حجم زیاد تولید شود و بسیار کارآمد است. او همچنین قول داده است که بتوان از آن برای مصارف کلینیکی برای مقابله با COVID-19 استفاده کرد.

او همچنین افزود، بخش اصلی تمام این تلاش‌ها تولید و ارائه آن به بازار است که پیشبینی می‌شود این تهویه در اوایل ماه آوریل به بازار ارائه شود.

تهویه‌ها، دستگاه‌هایی هستند که تنفس کمکی را برای بیمارانی که قادر به نفس کشیدن نیستند، فراهم می‌کنند و برای درمان موارد شدید COVID-19 که دارای علائم تنفسی هستند بسیار مهم و ضروری است. Dyson تنها شرکت بزرگی نیست که در روزهای گذشته به طراحی و تولید چنین دستگاه‌هایی پرداخته است. سایر کمپانی‌های بزرگ مانند تسلا، فورد و جنرال موتورز گفته‌اند که برنامه‌های خود را به سمت تولید این دستگاه‌ها برای مبارزه با کرونا پیش می‌برند.

theverge.com

۲۱۲۱

احساس ارتباط بین نوازندگان، موسیقی در حال پخش و مخاطب در هر کنسرتی، کار دشواری نیست. اما مطالعات جدید نشان می‌دهد که این ارتباط دقیقا به سطح عصبی باز می‌گردد و اینکه فعالیت مغز نوازندگان و مجریان با شنوندگان در واقع همگام‌سازی می‌شود. براساس این شواهد جدید، به نظر می‌رسد میزان علاقه به یک موسیقی به میزان و چگونگی همگام‌سازی الگوهای مغز با موسیقی باز می‌گردد. در حالی که تحقیقات قبلی به نحوه پاسخ و لذت بردن مغز از موسیقی پرداخته، در این مطالعه به ارتباط عصبی بین نوازندگان و مخاطبان توجه شده است.

محققان در این مقاله می نویسند: قدردانی از موسیقی شامل مغز تولیدکنندگان موسیقی و درک در یک شبکه موقت است که از طریق آن مخاطبان مقصود اجرا کننده را درک و احساس مثبت به عملکرد نشان می دهند.

محققان با استفاده از اسکن‌های طیف سنجی نزدیک به مادون قرمز، جریان خون موجود در مغز یک نوازنده ویولون را نظارت و آن را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. آنها یک کلیپ از این نوازنده تهیه و آن را به ۱۶ مخاطب نشان دادند و با استفاده از همین روش جریان خون در مغز آنها را بررسی کردند. نتایج نشان داد که انسجام بین مغز نوازنده و شنونده در تمامی آزمونها سازگار و معنادار بود.

نواحی مغزی درگیر شامل قشر تمپورال چپ، که با پردازش ریتم اصوات و همچنین قشر راست تحتانی و قشر جلویی مرتبط است، بود. همچنین یک همبستگی دیگر نیز وجود داشت که مربوط به میزان علاقه قطعه موسیقی و ارتباط مغزی مخاطبان در قشر تمپورال چپ مغز بود.

این ارتباط بین نوازنده و شنونده در نیمه دوم کلیپ مشاهده شد که نشان می‌دهد برای ارتباط و لذت از موسیقی مدت زمانی لازم است و ابتدا شناخت ریتم و ساختار به وجود می آید.

در حالی که این یک مطالعه کوچک است و موج های مغزی را با جزئیات کامل ضبط نمی‌کند، اما یافته‌های حاصل از آن می‌تواند نکات جالب توجهی را برای تحقیقات آینده در اختیار محققان قرار دهد.

sciencealert.com

۲۱۲۱

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از مرکز ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، مطالعات ژنتیکی انسانی کاربردهای مختلفی در حیطه بهداشت و درمان، علوم اجتماعی و پدافندی و نظامی دارد، گام اول در کلیه این مطالعات، جمع آوری نمونه از جمعیت مورد هدف است که با توجه به تعدد و گستردگی اینگونه مطالعات سالانه منجر به صرف هزینه و وقت فراوانی می شود.

تهیه بانک سلولهای لنفوبلاستوئیدی از جمعیت ایرانی ، شامل تعداد نمونه های کافی از نژادهای مختلف، راه حلی برای کاهش هزینه های هنگفت و تسریع مطالعات مختلف است.

دکتر پروانه فرزانه، مدیر بانک سلولهای انسانی و جانوری مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران  گفت: در سال  ۱۳۸۹ و همزمان با  افتتاح و شروع به کار آزمایشگاه های بانک سلولهای انسانی و جانوری، این مرکز طرحی را در زمینه ایجاد بانک سلولهای لنفوبلاستوئیدی از اقوام مختلف جمعیت ایرانی آغاز کرد که هدف از آن تهیه منبع ژنتیکی پایا و آماده برای انواع مطالعات علوم زیست پزشکی و علوم انسانی و مقاصد پدافندی بود.

وی افزود:متاسفانه این طرح بدلیل کافی نبودن بودجه و نیروی انسانی و با شروع تحریمهای اقتصادی در نیمه راه متوقف شده است.

وی عنوان کرد: در بسیاری از کشورها از سالها قبل طرح ژنوم انسان تعریف و بانکهای سلولهای لنفوبلاستوئیدی از جمعیتهای مختلف به عنوان منبع ژنومی نامتناهی تهیه شده است. اهداف ظاهری این پروژه شامل شناسایی ژنهای مسبب مقاومت یا آسیب پذیری نسبت به بیماریها و ردیابی تکامل و مهاجرت جمعیتهای انسانی در سراسر جهان بود.

به گفته فرزانه، اما همزمان مقاصد جنگ و تروریسم نژادی با بهانه این طرح  انجام شد. برای مثال، جمع آوری نمونه توسط بانک سلولی رژیم اشغالگر قدس و همکاری رژیم وقت آفریقای جنوبی برای تولید سلاحهای ژنتیکی نژادی.

فرزانه خاطر نشان کرد: لزوم ایجاد این گونه بانکها از آنجا آشکار می شود که جمع آوری نمونه های مولکولی مثل DNA برای مصارف محدود بوده و به اتمام می رسند. به علاوه ثبت یک بار اطلاعات حاصل از روشهای پیشرفته مانند توالی یابی ژنی نیز نمی تواند جایگزین بانک سلولی شود که قابلیت بررسی مطالعات مختلف ترانسکریپتوم و بیان ژن و مطالعات پاسخ سلول در اثر عوامل مختلف را داشته باشد. دامنه کاربرد این سلولها  تا تولید سلولها ی بنیادی پرتوان پیش رفته است.

وی خاطر نشان کرد: از سال ۱۳۷۸ پیرو و همگام با پروژه ژنوم اقداماتی برای تعیین توالی ژنوم جمعیت ایرانی انجام گرفته است که در نهایت به اجرای طرحی در سال ۱۳۹۶ انجامید  که نتایج آن به صورت مشترک با محققی آلمانی چاپ شد.

وی بیان کرد: بررسی سکانس توالیهای میتوکندریایی جمعیت ایرانی با همکاری تیمی از روسیه و ارمنستان انجام شده است که اغلب بررسیها به مشابهت ژنتیکی جمعیتها و نوع و دلایل مهاجرت ختم شده است و متاسفانه اهداف پدافندی پیگیری نشده است.

فرزانه عنوان کرد: در سال ۱۳۸۸ طرحی برای تعین توالی ژنوم ایرانیان در دانشگاه استانفورد پیشنهاد شد که با جمع آوری نمونه های ایرانیان مقیم آمریکا آغاز و بعد ادامه پیدا کرد که موارد استفاده و انتشار نتایج آن در هاله ای از ابهام قرار دارد.

 فرزانه ابراز امیدواری کرد: با روشن شدن اهمیت آمادگی علمی سخت افزاری و نرم افزاری بستر احیا و تکمیل و استفاده کامل از  طرح بانک سلولهای لنفوبلاستوئیدی جمعیت ایرانی شامل نمونه های افرادسالم و افراد مبتلا به بیماریهای مختلف و بانک اطلاعاتی آن فراهم و تسریع شود.

۲۶۵