

دانشگاه و درباره دانشگاههای دولتی و دانشگاه آزاد , university






به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، پس از حضور نیما رئیسی، عباس غزالی و مهدی سلوکی بهعنوان اولین بازیگران سریال «شاه رگ» به کارگردانی سید جلال اشکذری و تهیهکنندگی محمدرضا شفیعی، از تست گریم سایر بازیگران این سریال که برای پخش از شبکه دوم سیما تولید می شود، رونمایی شد.
همچنین با ادامه تصویربرداری این سریال ۳۰ قسمتی، اسامی دیگر بازیگران «شاه رگ» که در حال و هوای دهه ۶۰ روایت می شود و به قلم کریم لک زاده به نگارش درآمده است، اعلام خواهد شد.
نیما رئیسی، عباس غزالی، مهدی سلوکی، سیروس گرجستانی، آزاده زارعی، امید روحانی، شادی کرم رودی، افسانه کمالی، عطا عمرانی، مژگان اخلاقی بازیگرانی هستند که تاکنون حضور آنها در «شاه رگ» قطعی شده و در این سریال به ایفای نقش می پردازند.
در خلاصه داستان «شاه رگ» آمده است: در سالهای نا آرام پس از انقلاب در سال ۶۰، گروه ویژهای برای یک عملیات بزرگ فراخوانده شدند. این گروه مسئولیت بزرگی بر عهده دارند؛ چرا که عقربههای چندین بمب در تهران در حال حرکت است…
سایر عوامل این سریال عبارتند از: مدیر تصویربرداری: رضا شیخی، مدیرتولید: سامان شعشعه، مدیربرنامه ریزی: امیر سلیمانی، دستیار اول کارگردان: ماکان رضایی پور، صدابردار: فرشید احمدی، طراح گریم: مرتضی کهزادی، طراح صحنه: علی مربی، طراح لباس: مهناز نوروزی، منشی صحنه: مژگان تمجیدی، عکاس: رز ارغوان، مشاور رسانه: زهرا دمزآبادی و مجری طرح: موسسه فرهنگی هنری وصف صبا.
۲۴۱۲۴۱



ابراهیم معمارزاده روز گذشته (شنبه ۲ آذر) بر اثر ایست قلبی درگذشت. وی متولد سال ۱۳۱۱ بود. پیکر ابراهیم معمارزاده پس از تشییع در خانه هنرمندان ایران در قطعه هنرمندان بهشت زهرا(س) به خاک سپرده میشود.
۲۴۱۲۴۱



این ایرانشناس و پژوهشگر با اشاره به موفقیتهای بینالمللی اخیر صنعت نشر ترکیه افزود: در سالهای اخیر، برخی نویسندگان ترکیه به واسطه کیفیت چاپ و ترجمه آثارشان به زبانهای مختلف علاوهبر زبان فارسی، محبوبیت جهانی پیدا کردهاند؛ البته شرایط فعلی بهمعنای معرفی کامل زبان و ادب ترکیه در جهان نیست.
اورس تاکید کرد: ما مطابق با سیاستها و برنامهریزیهای مشخص، برای حضور ترکیه در این رویداد(نمایشگاه کتاب تهران)، فقط به نمایش چند عنوان کتاب در قفسههای خالی و خشک منحصر نشود؛ بلکه برنامههای مختلف فرهنگی با حضور نویسندگان ترکیه را برنامهریزی خواهیم کرد تا با نشر و ادبیات ایران آشنا شوند معرفی بیشتر زبان و ادب ترکی با محوریت داستان، شعر، پژوهشهای علمی، تئاتر و یا فیلنامهنویسی تلاش میکنیم.
اورس، درباره رویکرد ترکیه در قبال رعایت حقوق مولفان کشورهایی ازجمله ایران که به کپیرایت نپیوستهاند، بیان کرد: ناشران ترکیه باید برای ترجمه چاپ کتاب از نویسنده کشور عضو کپیرایت یا کشورهای غیر عضو، مجوز دریافت کنند؛ البته این قانون ویژه ناشران دولتی است.
مجازات حبس برای فروشندگان کتاب تقلبی در ترکیه
وی با اشاره به مجازات فروش کتاب قاچاق در ترکیه افزود: فروش کتاب قاچاق در ترکیه مجازات مالی، تحمل حبس از ۵ تا ۱۰ سال و یا محرومیت از فعالیتهای فرهنگی را درپی دارد.
۲۴۱۲۴۱



به گزارش خبرگزاری مهر، مهرداد الهامی، افزود: شیوع دیابت نسبت یه سایر بیماری ها در کشور قابل توجه است و فکر می کنم بیماران دیابتی تحت پوشش سازمان بیمه سلامت حدود ۴ میلیون نفر تخمین زده می شود که اینها درمان های دارویی و غیردارویی می گیرند.
وی ادامه داد: داروهایی که مرتبط با دیابت است، تقریبا ردیف اول هزینه های سازمان را در بخش داروهای سرپایی تشکیل می دهد. البته خدمات دیگری که ناشی از اثرات و عوارض ثانویه دیابت مثل دیالیز، همودیالیز یا سایر خدمات بستری است که آنها هم حجم قابل توجهی از هزینه های سازمان را به خود اختصاص می دهند.
الهامی افزود: همچنین آزمایش هایی که به صورت روتین برای این بیماران به صورت ادواری انجام می شود سهم قابل توجهی از بسته خدمات آزمایشگاهی سازمان بیمه سلامت را به خود اختصاص می دهند.
حبیب اله سمیع متخصص بیماری های داخلی و مدیرعامل سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت کشور نیز ضمن حضور در دهکده دیابت، گفت: برای کنترل دیابت و بیماری های غیرواگیر در سطح کشور برنامه هایی وجود دارد و مدت زیادی است که در این حوزه کار می شود.
وی افزود: ما نیز تقریبا جمعیت ۵۵۰ هزار نفری خانواده صنعت نفت را تحت پوشش داریم و بیماران دیابتی آنها را شناسایی کرده ایم که بیماری بیش از ۶۰ درصد آنها در کنترل است. توصیه های لازم برای رژیم غذایی، فعالیت بدنی مستمر برای این افراد انجام می شود و پیگیری های درمانی تحت عنوان یکی از بسته های خدمتی پزشکی خانواده به آنها ارائه می شود.



به گزارش خبرگزاری مهر، نسرین امیدوار، اظهار کرد: شیوه زندگی سالم یادگرفتنی و تمرین کردنی است، یکی دو روزه حاصل نمی شود و به متخصصانی نیاز دارد که فرد را به سمت سبک زندگی سالم هدایت کنند.
وی با بیان اینکه بیشترین شاخصی که در سال های اخیر برای ارزیابی وزن افراد از آن استفاده شده شاخص نمایه توده بدن است، توضیح داد: سنجش وضعیت وزن افراد به تناسب قد آنان روشی است که متخصصان تغذیه برای ارزیابی وضعیت وزن آنان مورد استفاده قرار می دهند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: این شاخص از تقسیم وزن هر فرد به کیلوگرم بر قد برحسب متر به توان دو به دست می آید.
امیدوار ادامه داد: مطالعاتی که در کشورهای مختلف انجام شده نشان داده است که وقتی وزن فرد نسبت به قد، از حدی بالاتر می رود احتمال بروز بسیاری از بیماری ها در وی افزایش می یابد.
وی افزود: به همین دلیل علم پزشکی توصیه می کند نمایه توده بدنی افراد به خصوص در سنین بزرگسالی یعنی از ۲۰ تا ۶۵ سالگی در محدوده بین ۱۹ تا کمتر از ۲۵ قرار بگیرد.
این متخصص ادامه داد: وقتی که به هر دلیلی مقدار انرژی که دریافت می کنیم از مقدار کالری و انرژی که در اثر فعالیت مصرف می کنیم بیشتر باشد، مکانیسم بدن کالری های اضافی را به صورت چربی ذخیره می کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه این ذخیره چربی برای محافظت از بدن و تولید هورمون ها تا حدی لازم است، یادآور شد: اما اگر این چربی بیشتر از حد مجاز شود، احتمال بروز بیماری ها در فرد افزایش می یابد.
امیدوار اضافه کرد: البته کم وزنی نیز همچون اضافه وزن تهدیدی برای سلامتی محسوب می شود اما گاهی اوقات آنقدر نگرانی برای اضافه وزن وجود دارد که فراموش می شود کم وزنی نیز یک عارضه برای سلامت بدن است و هردوی این ها به عنوان سوتغذیه شناخته می شوند.
وی یادآور شد: بنابر این تعادل بین آنچه که می خوریم و انرژی که مصرف می کنیم می تواند یک وزن سالم را برای ما ایجاد کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: زمانی که شاخص توده بدنی فردی از ۲۵ بالاتر باشد، به دلیل اینکه شانس بیماری ها افزایش می یابد می گوییم فرد وارد منطقه خطر شده و دارای اضافه وزن محسوب می شود.
امیدوار با بیان اینکه اگر شاخص توده بدنی فرد از ۳۰ بالاتر رود فرد چاق محسوب می شود، گفت: چاقی شانس ابتلا به بیماری های غیرواگیر مانند بیماری های قلبی و عروقی، سرطان ها و فشارخون را افزایش می دهد.
برخی بیماری ها احتمال بروز چاقی را افزایش می دهند
وی درباره علل چاقی توضیح داد: ممکن است در برخی از بیماری ها احتمال افزایش وزن و چاقی بیشتر شود اما در چنین حالتی نیز باید به نوعی بین کالری دریافتی و انرژی مصرفی تعادل برقرار شود.
امیدوار افزود: در بیماری هایی که سوخت و ساز بدن دچار اختلال می شود افراد سریعتر چاق می شوند اما در این شرایط نیز مشاورین سلامت می توانند به افراد کمک کنند که وزن افراد در محدوده سلامت باقی بمانند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، درباره مهم ترین راه های پیشگیری از اضافه وزن و چاقی توضیح داد: مهمترین مسئله برای حفظ تناسب وزن تغذیه سالم و فعالیت روزانه است.
امیدوار تصریح کرد: بهترین راه های پیشگیری از بروز اضافه وزن و چاقی این است که از مصرف غذاهایی که فاقد مواد مغذی اند و فقط کالری فراوان دارند پرهیز کرد، زیرا این نوع مواد غذایی در عین حال که نیازهای ما را مرتفع نمی کنند فقط به بدن کالری اضافه می رسانند.
این متخصص تغذیه با تاکید بر مصرف بیشتر غذاهای دارای فیبر که زودتر برای فرد احساس سیری ایجاد می کنند گفت: برای حفظ وزن در محدوده سلامت تازه خوری، مصرف بیشتر میوه ها و سبزیجات و غذاهایی که ارزش تغذیه ای بالایی دارند توصیه می شود.
وی با بیان اینکه زندگی شهری مستلزم در نظر گرفتن زمانی برای فعالیت بدنی منظم است، گفت: ساده ترین فعالیت بدنی پیاده روی است که می توان با برنامه ریزی مناسب زمانی را برای آن در نظر گرفت.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ادامه داد: برای مثال افراد می توانند با دورتر پارک کردن خودروی خود از مقصد مورد نظرشان فرصتی را برای پیاده روی فراهم کنند.
کودکی مهم ترین دوره شکل گیری عادات غذایی است
امیدوار درباره راه های پیشگیری از اضافه و وزن وچاقی کودکان اظهار کرد: بسیاری از عادات غذایی در دوره کودکی و نوجوانی شکل می گیرد، از این رو مهم است که افراد الگوی تغذیه فرزندانشان را به سمت سلامت سوق دهند.
این متخصص تغذیه ادامه داد: بنابر این مهم است که الگوی خرید و غذایی خانواده سلامت باشد و به میزان فیبر، میوه و سبزیجات و همچنین غذاهای فراوری شده و بسته بندی شده توجه شود.
وی توضیح داد: غذاهای فراوری شده معمولا پرکالری تر اند و برای همین امروزه در دنیا به تازه خوری، غذای فصل خوردن و پرهیز از مصرف فست فودها توجه ویژه می شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی افزود: این ها عاداتی است که در جامعه شهری تا حدی از بین رفته است زیرا وقت مردم و مهارت های تهیه غذا کمتر شده است.
امیدوار افزود: بنابر این مهم است که عادات غذایی کودکان به شکل درستی در خانواده هدایت شود و در عین حال بچه ها در بازی های پرتحرک مشارکت داده شوند.
وی بر اهمیت ایجاد فرصت برای انجام بازی های پرتحرک توسط کودکان در محیط خانه، مهد کودک، مدرسه و محلات تاکید کرد و گفت: در حال حاضر با معضلی جدی رو به رو هستیم و آن سرگرم شدن کودکان با صفحات نمایش در مدت زمان طولانی است.
امیدوار با بیان اینکه انجمن های کودک در جهان و متخصصان تغذیه بر این باورند که زمان کار کودکان با صفحه نمایش باید محدود شود، اظهار کرد: میزان زمان کار کودکان نباید از دو ساعت در روز تجاوز کند تا کودکان فرصت کارهای خلاقانه و بازی های جسمی داشته باشند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه ساعت فراغت بچه ها باید با فعالیت های جذاب دیگری غیر از بازی با کامپیوتر و موبایل پر شود، گفت: محیط سازی برای کودکان بسیار مهم است.
امیدوار با تاکید بر اهمیت قوانین تبلیغات غذا در کشور، توضیح داد: باید بررسی شود که در این قوانین چه میزان به تغذیه کودکان پرداخته شده و چه میزان به این قوانین عمل می شود.
وی ادامه داد: همچنین نباید غذاهای حاوی قند، چربی و نمک اضافه و غذاهایی که با وجود کالری بالا ارزش غذایی پایینی دارند در محیط هایی که کودکان در آن حضور دارند مانند مدارس و مهد کودک ها عرضه و در آگهی های رادیو و تلویزیون تبلیغ شوند.
این متخصص تغذیه یکی دیگر از چالش های حوزه تغذیه کودکان را کمبود غذاهای سالم بسته بندی شده دانست و گفت: مسئولیت اجتماعی ایجاب می کند که صنایع غذایی نسبت به تولید بیشتر غذاهای سالم، مغذی و دارای فیبر اقدام کنند.
کم وزنی تهدیدی برای سلامت سالمندان
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره تغذیه افراد مسن گفت: اوج دوره اضافه وزن در بزرگسالان دهه چهارم و پنجم عمر است و هرچقدر افراد به سمت سالمندی می روند کم وزنی بیشتر آنان را تهدید می کند.
امیدوار یادآور شد: البته این به آن معنا نیست که در سالمندان مشکل چاقی و اضافه وزن وجود ندارد، زیرا سالمندانی هم وجود دارند که مشکل چاقی و اضافه دارند اما سالمندان به دلیل بیماری ها و محدودیت های مختلف، اغلب دچار بی اشتهایی و کمبود دریافت کالری می شوند.
وی ادامه داد: بسیار مهم است که غذاهایی که چگالی مواد مغذی در آن ها بالاست و کالری کمتر دارند در دسترس سالمندان قرار داشته باشد.
این متخصص با تاکید بر اهمیت خوردن غذاهای با ارزش غذایی بالا برای سالمندان گفت: با توجه به اشتهای کم سالمندان بسیار مهم است که غذاهای با ارزش در اختیار و دسترس آنان قرار داده شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان اینکه ژنتیک و وراثت قطعا در بروز چاقی نقش دارد توضیح داد: اگر افرادی که زمینه ژنتیکی چاقی در خانواده آنان وجود دارد، شیوه زندگی نامناسبی داشته باشند سریعتر و بیشتر دچار اضافه وزن و چاقی می شوند.
امیدوار ادامه داد: از طرفی افرادی هم که زمینه ژنتیکی برای چاقی ندارند، در صورت کم تحرکی و دریافت کالری بالا ممکن است بیان ژن هایشان تغییر کند و شانس چاقی در آن ها افزایش یابد.
ردپای وراثت در چاقی و اضافه وزن
وی با بیان اینکه چاقی یک چالش و رقابت بین ژن ها و محیط است، گفت: سبک زندگی ما عامل تعیین کننده چاقی است اما افراد دارای زمینه وراثتی در صورت سبک زندگی نامناسب شانس بیشتری برای چاقی دارند.
این متخصص درباره روش های مناسب درمان چاقی توضیح داد: ما نباید به دنبال روش هایی باشیم که به سرعت نتیجه می دهند، زیرا در این روش ها معمولا خطرات زیادی وجود دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی یادآور شد: مهم ترین نکته در برنامه های کاهش وزن این است که کاهش وزن به آرامی اتفاق بیفتد و فرد هفته ای بیش از دو کیلوگرم وزن کم نکند.
امیدوار ادامه داد: اولین قدم برای کاهش وزن این است که فرد طرز تغذیه صحیح و اضافه کردن فعالیت های بدنی به زندگی روزمره خود را یاد بگیرد.
وی با بیان اینکه علت اضافه وزن و چاقی شیوه زندگی ناسالم است، گفت: شیوه زندگی سالم یادگرفتنی و تمرین کردنی است، یکی دو روزه حاصل نمی شود و به متخصصانی نیاز دارد که فرد را به سمت سبک زندگی سالم هدایت کنند.
این متخصص تغذیه افزود: از طرف دیگر در افرادی که شاخص توده بدنی آنان بالاتر از ۳۰ است، خیلی اوقات به درمان های دارویی برای کم کردن اشتها احتیاج است، همچنین گاهی اوقات برای درمان چاقی های بیمارگونه از روش های تهاجمی تر همچون جراحی هایی برای کوچک کردن اندازه معده و کم کردن ظرفیت آن استفاده می شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی درباره این روش های تهاجمی یادآور شد: طبیعتا این روش ها عوارض و اثرات جانبی نیز دارند.
دستگاه های کمک لاغری یا دستگاه های کاهش سایز
وی ادامه داد: در بازار آشفته درمان چاقی، آوازه دستگاه هایی که بعضی ها به غلط آن را به اسم کمک لاغری می شناسند نیز پیچیده است، این دستگاه ها غالبا با انجام ماساژهایی که به شکل علمی طراحی شدند، تنها به کاهش سایز کمک می کنند.
امیدوار با بیان اینکه از این دستگاه ها می توان برای کمک به کل برنامه کاهش وزن کمک کرد، تاکید کرد: اما گاهی اوقات می شنویم که افراد به غلط از این دستگاه ها به عنوان جایگزین کل برنامه کاهش اضافه وزن استفاده می کنند.
این متخصص تغذیه ادامه داد: برخی افراد فکر می کنند بدون اینکه تغییری در رژیم غذایی خود ایجاد کنند، می توانند با پرداخت هزینه، ماهانه از این نوع دستگاه ها استفاده کرده و اضافه وزن خود را از بین ببرند، در حالی که این تصور اشتباه است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تاکید کرد: مردم باید آگاه باشند که این دستگاه ها فقط می توانند تاثیر کمکی داشته باشند و بیشتر هم برای چاقی های موضعی و سلولیت ها موثر هستند.
وی در پایان تاکید کرد: اما موضوع اضافه وزن باید با رفع مسائل فردی و اجتماعی که باعث ایجاد اضافه وزن شده اند حل شود.



به گزارش خبرگزاری مهر، در جلسه ای که با حضور مدیرعامل و هیئت رئیسه بنیاد بیماری های نادر ایران، رئیس مجمع نمایندگان استان مازندران و عضو کمیسیون داخلی امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، محمدعلی صحرائیان معاون پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی تهران و وزیر بهداشت جهت ارائه گزارش فعالیت های بنیاد برگزار شد، پروفسور داریوش فرهود عضو کمیسیون پزشکی بنیاد بیماری های نادر ایران، جلد اول اطلس بیماری های نادر را به وزیر بهداشت تقدیم کرد.
سعید نمکی وزیر بهداشت با تقدیر از پیشبرد فعالیت های علمی بنیاد بیماری های نادر ایران، گفت: جهت بهبود وضعیت بیماران نادر کشور باید ابتدا مرزبندی مشخصی میان بیماری های نادر و غیر نادر صورت گیرد تا در اولویت بندی ارائه خدمات درمانی و تشخیصی به جمع بندی نهایی برسیم و اطلس بیماری های نادر به تعیین این مرزبندی ها کمک می کند.
در همین حال، داریوش فرهود عضو کمیسیون پزشکی بنیاد بیماری های نادر ایران، گفت: مجموعه کتاب های اطلس بیماری های نادر ایران در نهایت به چهار جلد خواهد رسید که جلد دوم آن به بیماری های متابولیکی نادر می پردازد.



به گزارش خبرگزاری مهر، سیدمحمدمعین میرابراهیمی، گفت: طرح ویزیت رایگان بسیج دانشجویی دانشگاه با همکاری گروه جهادی منتظران مصلح پنجشنبه و جمعه ۳۰ آبان و یکم آذر به منظور ارائه خدمات رایگان دندانپزشکی، بینایی سنجی، شنوایی سنجی و تغذیه به کودکان کار در درمانگاه بهفر دانشگاه انجام شد.
وی با اشاره به اینکه در این طرح به بیش از ۶۰ نفر از کودکان منطقه درواز غار تهران خدمات تخصصی دندانپزشکی ارائه شد، افزود: معاینه، ترمیم دندانهای پوسیده، درمان ریشه، کشیدن و جرمگیری دندان کودکان کار در این طرح انجام و کودکانی که به درمان های پروتز و ارتودنسی نیاز داشتند به مراکز سطح بالاتر دانشگاه ارجاع داده شدند.
میرابراهیمی با بیان اینکه این کودکان آموزش های لازم برای جلوگیری از ابتلا به بیماری ها را دریافت کردند، تصریح کرد: در این طرح کودکان شش تا ۱۵سال توسط جمعی از اساتید، اعضای هیئت علمی و رزیدنت ها، در دومرحله معاینه و درمان شدند.
مسئول بسیج دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، افزود: قرار است این کودکان در آینده نیز به طور رایگان با تعرفههای ناچیز خدمات درمانی دریافت کنند.



به گزارش خبرگزاری مهر، سیدمحمدمعین میرابراهیمی، گفت: طرح ویزیت رایگان بسیج دانشجویی دانشگاه با همکاری گروه جهادی منتظران مصلح پنجشنبه و جمعه ۳۰ آبان و یکم آذر به منظور ارائه خدمات رایگان دندانپزشکی، بینایی سنجی، شنوایی سنجی و تغذیه به کودکان کار در درمانگاه بهفر دانشگاه انجام شد.
وی با اشاره به اینکه در این طرح به بیش از ۶۰ نفر از کودکان منطقه دروازه غار تهران خدمات تخصصی دندانپزشکی ارائه شد، افزود: معاینه، ترمیم دندانهای پوسیده، درمان ریشه، کشیدن و جرمگیری دندان کودکان کار در این طرح انجام و کودکانی که به درمان های پروتز و ارتودنسی نیاز داشتند به مراکز سطح بالاتر دانشگاه ارجاع داده شدند.
میرابراهیمی با بیان اینکه این کودکان آموزش های لازم برای جلوگیری از ابتلا به بیماری ها را دریافت کردند، تصریح کرد: در این طرح کودکان شش تا ۱۵سال توسط جمعی از اساتید، اعضای هیئت علمی و رزیدنت ها، در دومرحله معاینه و درمان شدند.
مسئول بسیج دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، افزود: قرار است این کودکان در آینده نیز به طور رایگان با تعرفههای ناچیز خدمات درمانی دریافت کنند.

با این حساب، اگر شاعران بزرگ فارسی را هم سلبریتیهای ادبی بدانیم، شاید برای هر علاقهمند به ادبیات جالب باشد که از زندگی خصوصیشان بداند؛ این که ازدواج کردهاند یا نه؟ چند فرزند داشتهاند؟ رابطه خوبی با همسرشان داشتهاند یا نه و از این قبیل اطلاعاتِ کاملاً شخصی. انگار تعدادی از شاعران بزرگ کلاسیکِ ما از این علاقه خبر داشتهاند و گهگاه، از زندگی خانوادگیشان در آثارشان گفتهاند. در این نوشته سری زدهایم به شاعرانی که در اثر خود از زندگی خصوصیشان گفتهاند.
فردوسی توسی
اطلاعات دقیقی از زندگی فردوسی در دست نیست و همان اطلاعات اندکمان را هم از شاهنامه داریم. فردوسی در جاهایی از شاهنامه، از همسر مهربان و فرزند جوانش میگوید.پژوهشگرانی مانند محمدتقی بهار و ذبیح ا…صفا، زنی را که فردوسی در ابتدای داستان «بیژن و منیژه» توصیف میکند، همسر این شاعر دانستهاند: «نبد هیچ پیدا نشیب از فراز/ دلم تنگ شد زان شب دیریاز/ بدان تنگی اندر بجستم ز جای/ یکی مهربان بودم اندر سرای/ خروشیدم و خواستم زو چراغ/ برفت آن بت مهربانم ز باغ/ مرا گفت شمعت چه باید همی/ شب تیره خوبت بباید همی». فردوسی در داستان بهرام چوبین، از جوانمرگی فرزند ۳۷ سالهاش میگوید و از خدا برایش طلب آمرزش میکند.
خاقانی شروانی
خاقانی تا دلتان بخواهد در اشعارش از زندگی خانوادگیاش گفته است. او در وصف مادرش سروده است: «ای ریزۀ روزیِ تو بوده/ از ریزش ریسمان مادر». خاقانی بعد از مرگ همسر اولش، دوباره ازدواج میکند و بعد از فوت همسر دوم هم، دوباره به سراغ تجدید فراش میرود. او بسیار به همسر اول و دومش علاقه داشته است؛ به گونهای که در وصف یکی از آنها شعری عاشقانه سروده است. اما امان از همسر سوم خاقانی که ناسازگار بوده است! او در این باره میسراید: «بود مرا خانۀ نخست و دوم خوب/ نیست سوم خانه خوب گر چه یگانه است». خاقانی در غم از دست دادن پسر ۲۰ سالهاش، رشیدالدین هم، مرثیهای سوزناک دارد با این مطلع: «صبحگاهی سر خوناب جگر بگشایید/ ژالۀ صبحدم از نرگس تر بگشایید».
سعدی شیرازی
گویا شاعر و نویسنده بزرگ قرن هفتم هجری زندگی مشترکِ موفقیتآمیزی نداشته است. سعدی در یکی از حکایتهای گلستان توضیح میدهد: «از صحبت یاران دمشقم ملامتی پدید آمده بود… تا وقتی که اسیر فرنگ شدم و در خندق طرابلس با جهودانم به کارِ گِل بداشتند. یکی از رؤسای حلب که سابقهای میان ما بود گذر کرد و بشناخت و گفت ای فلان این چه حالت است؟» این رفیق قدیمی، سعدی را با پرداخت ده دینار نجات میدهد و دخترش را با مهریه صد دینار به عقد او درمیآورد! بعد از مدتی، معلوم میشود که این خانم بداخلاق است و به او سرکوفت میزند و میگوید: «تو آن نیستی که پدر من تو را از فرنگ باز خرید؟ گفتم بلی من آنم که به ده دینار از قید فرنگم باز خرید و به صد دینار به دست تو گرفتار کرد»! از این حکایت معلوم میشود فرجامِ این ازدواج، جدایی بوده است.
مولانا جلالالدین محمد بلخی
رد پای زندگی شخصی مولانا را میتوان در یکی از غزلهای مشهورش پیدا کرد. گفته میشود این شاعر و عارف بزرگ، زمانی که در بستر بیماری بوده و آخرین روزهای حیاتش را سپری میکرده است، میبیند همسرش بر بالین او نشسته است و اشک میریزد. مولانا هم خطاب به همسرش این ابیات را بر لب جاری میکند: «رو سر بنه به بالین تنها مرا رها کن/ ترکِ منِ خراب شبگرد مبتلا کن/ ماییم و موج سودا شب تا به روز تنها/ خواهی بیا ببخشا خواهی برو جفا کن/ … ماییم و آب دیده در کنج غم خزیده/ بر آب دیده ما صد جای آسیا کن».