برچسب: حاشیه شهر مشهد

به قرقی می‌رسیم، کوچه تاحدی تنگ است که اتوبوس به سختی و با کلی دنده عقب و جلو رفتن می‌تواند دور بزند. بعد از پیاده شدن از اتوبوس به اطراف خیره می‌شوم. کوچه‌های آسفالت شده‌ تنگ را می‌بینم. در انتهای یکی از این کوچه‌های تنگ که راه ورود برای ماشین ندارد، به درون خانه‌ای می‌رویم که دیواهای سیمانی، حیاطی کوچک و یک اتاق ۷۰ متری دارد.

آقای برهانی، مسئول این خانه که بعدا می‌فهمم خیریه است، برایمان توضیح می‌دهد که «این خانه را یک عده خَیر به صورت خودجوش تهیه کردند. به عنوان خیریه در اینجا خانواده‌هایی را تحت پوشش داریم که وضعیت مالی نابسامانی دارند و من چون بومی و ساکن این منطقه هستم این خانواده‌ها را می‌شناسم و معرفی می‌کنم».

 درمورد شغل مردم منطقه قرقی سوال می‌کنم و او می‌گوید: قشر ثروتمند و محدودی که بومی اینجاهستند و زمین و توانایی پرداخت هزینه‌های کارگر و ماشین‌آلات کشاورزی را هم  دارند، مشغول به کشاورزی‌اند و باتوجه به اینکه اینجا بی آبی است، در چندسال گذشته به کشت زعفران روی آوردند که بسیار نتیجه‌بخش نیز بوده است. مابقی افراد مغازه‌هایی مثل سوپرمارکت، تعمیرگاه و… دارند. همچنین قشر زیادی از مردم اینجا کارگرهای روزمزد هستند و برخی نیز ضایعات جمع‌آوری می‌کنند .

کم کم بچه‌های منطقه در حیاط جمع می‌شوند و هرکدام‌شان با توجه به اینکه در کدام گروه سنی هستند، به سمت کلاس‌های آموزشی که برای آنها تدارک دیده شده، راهنمایی می‌شوند. گروهی پیش پزشکان می‌روند تا آموزش لازم درمورد نحوه صحیح مسواک زدن را ببینند و گروهی دیگر به کلاس سفالگری و درست کردن جعبه و… هدایت می‌شوند.

 دختری  که لباس محلی جنوبی پوشیده، نظرم را جلب می‌کند. به سراغ او که درحال سفالگری است، می‌روم. می‌گوید: اسمم سهیلاست. ۱۰ساله‌ام. از زاهدان آمدیم. بابام فوت کرده. چون خاله‌ام اینجا بود، آمدیم اینجا. مادرم مشکل اعصاب دارد. من با دوتا برادر کوچکترم زندگی را راه می‌بریم. کارهای خانه با من است. دوتا برادرهام را می‌فرستم مشهد ضایعات جمع کنند. شبی ۲۰ تا ۳۰ هزارتومن ضایعات جمع می‌کنند. خانه‌مان اجاره‌ای‌ است. با یارانه و همین جمع‌آوری ضایعات خرجمان را در می‌آوریم. می‌پرسم چه شد که خاله‌ات از زاهدان آمد اینجا و ازدواج کرد؟، با لبخند ریزی پاسخ می‌دهد که «خاله‌ام عاشق شد. برای زیارت آمده بود مشهد که با شوهرش که گچ‌کار و کارگر ساختمانی است، آشنا شد و ازدواج کرد و در مشهد ماندگار شد».

همینطور که مشغول حرف زدن با سهیلا هستم، خانم مسنی را  جلوی در حیاط می‌بینم که به امید اینکه غذا یا کمکی از خیریه نصیبش شود، با نگاهی کم فروغ داخل را می‌نگرد. از زیر ماسک نمی‌توان سن‌اش را تخمین زد ولی با چین‌وچروک‌های صورت و حالت بدنش به نظرم می‌رسد که زنی میانسال است. نزدیکش که می‌شوم، خوشحال می‌شود که بالاخره یکی به سمتش آمده، حالش را جویا می‌شوم، می‌گوید: ۵ فرزند دارم و شوهرم معتاد است، سه سالی است که رهایمان کرده و ازش خبری نداریم ولی بعضی‌ها دیدند که کارتن خواب شده. الآن سه پسر دارم و دو دختر. یکی از پسرها کارگر ساختمانی است و آن دوتای دیگر۷ ساله و ۹ ساله هستند و چون بچه‌ان برای کارگری کسی نمی‌بردشان و مجبورند ضایعات جمع آوری کنند. تنها درآمدمان را این سه پسر درمی‌آورند.

هنگامی که سنش را از او می‌پرسم و می‌گوید ۳۵ ساله است. مو به تنم سیخ می‌شود، در ادامه حرف‌هایش هم متوجه می‌شوم که ۱۲ سالگی ازدواج کرده و ۱۴ سالگی بچه دار شده است.

با آقای برهانی برای دیدن محل از خیریه بیرون می‌رویم. در مسیر می‌پرسم اجاره خانه در اینجا به چه صورتی است که با جمع‌آوری ضایعات یک خانواده می‌تواند اجاره خانه بدهد؟، برهانی می‌گوید: با ماهیانه ۳۰۰ تا ۶۰۰ هزارتومان به راحتی می‌توان اینجا خانه‌ای ۵۰ تا ۸۵ متری پیدا کرد. اینجا منطقه منفصل شهری است و چون زمین‌ها ارزان‌تر و نزدیک به مشهد است، افراد زیادی به اینجا می‌آیند که اکثرا قشر آسیب‌پذیرند. کسانی که مشکل مالی دارند از شهرها و شهرستان‌های اطراف برای سکونت به اینجا آمده‌اند. مهاجر افغانستانی اینجا زیاد داریم. از زاهدان و زابل هم زیاد مهاجرت کردند به اینجا. حدود ۲۵ تا ۳۰ خانوار اهل تسنن اینجا هستند که از زاهدان آمدند و ۲۰ درصد مهاجرین افغانستانی هستند.

وی درمورد امنیت منطقه قرقی بیان می‌کند: اینجا همه مدل قشر هستند. گاهی دعواهایی اتفاق می‌افتد که دو طرف  اسلحه می‌کشند و شلیک می‌کنند. خیلی اتفاق افتاده؛ مثلا در این دوسال چیزی که من خودم دیدم این است که چهار بار اتفاق افتاده که در دعواها اسلحه کشیدند. اینجا چون حاشیه شهر است، گروه‌های خاصی هم زندگی می‌کنند که مثلا قاچاقچی هستند و هدف‌دار اینجا کار می‌کنند. حاشیه خود قرقی خیلی خانه‌ها پراکنده است. مرغداری، گاوداری و کارخانه‌هایی هستند که عملا نظارتی روی آنها نیست و افراد راحت می‌توانند کارهای خودشان را انجام دهند و پخش مواد مخدر و.. داشته باشند. گاهی اتفاق افتاده که بچه‌ها را دزدیدند. اگر کسی اینجا حجابش خوب نباشد برایش دردسر پیش می‌آید. حتی بوده دختر خانمی را ۱۰-۱۲دوازده نفری دزدیدند چون حجابش خیلی راحت بوده و از حد معمول منطقه فراتر رفته است. دزدی هم که  خیلی زیاد شده. چند شب پیش وسایل ما را از پشت بام خانه‌ام بردند یا باطری ماشینم که دزدیدند. اینجا یک کلانتری دارد. پلیس هم گشت می‌زند ولی حجم دزدی و خلاف اینجا خیلی زیاد است و پلیس به همه آنها نمی‌رسد.حتی پیش آمده که دزدی شده و پلیس از پشت تلفن گفته بگویید «چی سرقت شده، ما گزارش می‌نویسیم». پلیس‌ها حتی نیامدند بازدید کنند و این نشان می‌دهد که برای پلیس هم اینجا سرقت طبیعی شده است.

وی ادامه می‌دهد: همه این موارد بوده ولی درکل کسی که خودش بخواهد زندگی خودش را آرام نگهدارد و کاری به کار کسی نداشته باشد و مسائل امنیتی را رعایت کند، اینجا برای زندگی جای بدی نیست.

در مسیر به کوچه‌های آسفالت شده و خانه‌های آجری می‌نگرم، به بقالی کوچکی که وسایل داخلش از چند قلم شوینده و لوازم ضروری تجاوز نمی‌کند. به ندرت افرادی را می‌بینم که ماسک زده باشند. تقریبا ۹۰ درصد جمعیت بدون ماسک در رفت و آمدند. دختران همه چادر به سر دارند، حتی آنهایی که کم‌سن هستند و مشخص است به سن تکلیف نرسیده‌اند. برخی کفش ندارند و در هوای سرد زمستانی با دمپایی و بدون جوراب در رفت و آمد هستند. به خانمی که در حال خرید از بقالی است و با وسواس خاصی تک تک اجناس را نگاه می‌اندازد که آیا بخرد یا نه، نزدیک می‌شوم و از او درمورد خودش و شرایط منطقه می‌پرسم. می‌گوید: اصالتا اهل فریمان هستیم و با همسرم  آمدیم اینجا. شوهرم کمی عقب مانده و کارگر روزمزد است. اوایل بهتر بود، اما الان که معلولیتش خیلی شدیدتر شده و عصبی است، هیچ جا به او کار نمی‌دهند. پدرومادرم از هم طلاق گرفته بودند و من با عمویم زندگی می‌کردم. عمویم هم در نوجوانی من را داد به شوهرم. از پولی که به شوهرم ارث رسید، اینجا خانه خریدیم. سه تا دختر دارم و یکی از دخترهایم عقب‌مانده است. تا قبل کرونا در خانه مردم کار می‌کردم ولی الان که کار نیست، کمک خرج‌‍مان همین یارانه است. بعضی وقتها هم اگه کار فصلی باشد، میرم زعفران پاک می‌کنم، پسته می‌شکنم و… .

 دوباره میروم داخل خانه‌ای که به عنوان خیریه درنظر گرفته شده، می‌بینم که رنگ آمیزی سفال حسابی بچه‌ها را سرحال آورده، نگاهم را می‌دوزم به دانشجوهای جوان که در حیاط درحال رنگ آمیزی دیوار هستند و حسابی سرتاپایشان رنگی شده. به اسم این اردوی جهادی که «باران تویی» فکرمی‌کنم، به اینکه هرکدام از این افراد، قطرات بارانند که بر کویر خشکسالی می‌بارند. یاد این جمله می‌افتم «باران باش. ببار و نپرس پیاله‌های خالی از آن کیست؟».

انتهای پیام 

از دفتر خبرگزاری ایسنا واقع در میدان آزادی مشهد حرکت کردیم. میدان امام حسین(ع)  را پشت سر گذاشتیم در نهایت به بلوار رسالت رسیدیم و رسالت را تا کوچه شماره ۱۳۶ آن ادامه دادیم. برای ما تنها عددِ کوچه‌ها تغییر می‌کرد، اما بر اساس تقسیمات کشوری در گذر از همین چند کوچه، از چند روستا گذشته‌ایم؛ کلاته ملاعلی، دهرود، گرجی سفلی و همت آباد.

داخل رسالت ۱۳۶ رفتیم که به همت آباد معروف شده است، اما در واقع نامش گرجی سفلی است و همت آباد، روستایی در سمت دیگر خیابان است؛ این را اهالی و یک کارشناس بنگاه املاک به ما گفت. ورودی کوچه باریک بود و هرچه مسیر را ادامه می‌دادیم عرض خیابان بیشتر می‌شد.

فرغون‌ها و موتورسیکلت‌هایی را می‌دیدیم که با دبه‌های خالی آب به سویی می‌روند. چه تصویر غریبی بود برای ما. چسبیده به مشهد جایی وجود دارد که مردم حتی آب شرب ندارند؟ هر چه به انتهای کوچه نزدیکتر می‌شدیم تعداد افرادی که دبه‌های خالی آب همراهشان بود بیشتر می‌شد. بعضا افرادی را هم می‌دیدیم با پای پیاده و بدون وسیله نقلیه که دبه‌ها را روی سرشان گذاشته یا دستشان گرفته بودند.

مقصد مردم، مسجد محله بود که در انتهای کوچه واقع شده و به‌واسطه دستگاه تصفیه آبی که در سال‌های گذشته توسط یک خیّر نصب شده بود، آب تصفیه شده به مردم می‌داد؛ دبه‌ای ۵۰۰ تومان.

توقف کردیم و به گفت‌وگو با مردمی که در صف آب ایستاده بودند نشستیم. نیاز به هیچ صحبت اضافه‌ای از سمت ما نبود. پس از معرفی خودمان، داغِ دلِ مردمی که از آب شرب مناسب محروم بودند تازه شد و گلایه‌هایشان را مطرح کردند. آقای جوانی گفت: از زمانی‌که یادم می‌آید وضع ما همین بود. پیرمردی عنوان کرد : ۳۰ سال است که آب نداریم و ادامه داد: این آب تصفیه شده‌ مسجد هم دو، سه سال است که فراهم شده؛ مگر آب شور، شیرین می‌شود؟ به مسئولین بگویید به داد ما برسند. چندین نفر را می‌شناسم که سنگ کلیه گرفته‌اند.

همسرم ۱۵ روز آب شور خورد و فوت کرد

گویا شیرهای داخل خانه و لوله‌کشی منطقه، آب دارد اما چون طعم و کیفیت مناسبی ندارد، قابل خوردن نیست. یکی دیگر از اهالی می‌گوید: در یک قدمی بارگاه حضرت رضا(ع) هستیم، آب ما باید این چنین باشد و آب شور بخوریم؟ اینجا همه قشر کارگر هستیم. حواسم نبود، همسر من ۱۵ روز از آب شور خورد، چون کلیه‌هایش ضعیف بود ظرف یک هفته فوت شد. اصلا به این منطقه نمی‌رسند، اینجا را رها کرده‌اند.

خانمی که خانواده پنج نفره و دو دبه آب در دست دارد، بیان کرد: این دو دبه آب چه مدت جوابگوی نیازمان است؟ ظرف‌ها را که می‌شوریم پر از لکه می‌شود. اصلا این آب بو می‌دهد. این آبگرمکن‌ها که سوراخ می‌شود، علتش چیزی به‌جز کیفیت این آب است؟

کارگران  موقع بازگشت به خانه چند دبه آب  می‌آورند

حسین عنوان کرد: صبح تا شب باید سر کار برویم و زمانی هم که خانه می‌آییم باید به صف آب برویم. بعد از نماز مغرب و عشاء هم مسجد را می‌بندند. هر کس وسیله دارد از شهر (مشهد) آب می‌خرد و کارگران هم موقع بازگشت به خانه چند دبه آب با خودشان می‌آورند.

سینا که تاکسی کرایه کرده تا دبه‌های بیشتری را برای آب کردن بیاورد، گفت: اینجا دبه‌ای ۵۰۰ است، اگر بخواهیم آب از دهرود بیاوریم، آنجا گران‌تر می‌دهند. هزینه کرایه تاکسی هم که هست. تازه در زمان‌های شلوغی، سر صف‌ها دعوا هم می‌شود.

 چرا شهرک مهرگان که بعد از ما است آب شیرین دارد و ما نداریم

خانمی میانسال که دبه آب را روی شانه‌اش گذاشته و در حال خروج از مسجد است، می‌گوید: شوهرهایمان سر کار هستند. این یک دبه آب به کجای من وبچه‌هایم می‌رسد. الان اینجا خلوت است. خیلی وقت‌ها اصلا آب نمی‌رسد. چرا شهرک مهرگان که بعد از ما است آب شیرین دارد و ما نداریم.

گلایه‌های اهالی فقط به آب مربوط نمی‌شود. آنها از جدول‌کشی‌های کوچه‌هایشان که به گفته خودشان مانند خندق است تا زباله‌هایی که هر چند روز یک‌بار جمع‌آوری می‌شوند و از اهالی روستا پول هم می‌گیرند، شاکی هستند.

از مسجد بیرون آمدیم تا به کوچه‌های محله برویم. جوانی بیست و اندی ساله که دو سال است برای زندگی به اینجا آمده، چهار دبه آب را داخل فرغون گذاشته و به سمت مسجد می‌آید. می‌گوید: هر ۱۰-۱۵ روز به مسجد می‌آیم و این چهار دبه برایمان کافی‌ست.

 ۳۰ سال است دکتر پوست می‌روم/همه مشکل سنگ کلیه دارند

سراغ یکی از مغازه‌دارهای محله رفتیم. او عنوان کرد: آب اینجا خیلی وضعش خراب است، از نظر پوستی آنقدر بد است که من ۳۰ سال است دکتر پوست می‌روم. از سال ۵۴ ساکن اینجا هستم. دکتر می‌گوید خانه‌ات را عوض کن، من عوض کنم، دیگران چه کنند؟ پنج تا عروس و داماد در اینجا دارم، آنها چه کنند؟ هر خانه‌ای بودجه‌اش رسیده، دستگاه تصفیه خریده‌. بچه‌ها به حمام می‌روند و بهترین شامپو را مصرف می‌کنند اما مدام سرهایشان شوره دارد. همه مشکل سنگ کلیه دارند. چندسال پیش اینجا را آسفالت کردند اما ما حاضریم در گل‌ولای زندگی کنیم ولی آب خوب داشته باشیم. کسی دلسوز ما نیست.

همانطور که در کوچه‌ها قدم می‌زدیم، خانمی را در حال شستن حیاط خانه‌اش دیدیم درباره آب که می‌پرسیدیم، گفت: این آب فقط به درد همین زمین شستن می‌خورد. وگرنه برای شرب که آب را خریداری می‌کنیم.

 زندگی ما زندگیِ آدمیزاد نیست

تعدادی از خانم‌های محله دور هم در پیاده‌رو نشسته بودند. آنها هم دل پُری از وضع آب داشتند، یکی از آنها عنوان کرد: این آب حتی برای شستن آدم هم خوب نیست و اصلا قابل استفاده نیست. وسط شهر مشهد باید آب شور استفاده کنیم؟ کتری‌هایمان را ببینید چقدر گچ بسته‌اند. ۳۰ ساله ما اینجا هستیم، هی می‌گویند آب را درست می‌کنیم و نمی‌کنند.یکی از آنها اصرار کرد که داخل منزل برویم و وضع شیشه‌های خانه و ظروف‌شان را ببینیم. شیشه‌های در و پنجره‌ خانه‌اش  پر از لک بود. استکان‌هایشان هم چنین وضعی داشت. این خانم می‌گفت که «زندگی ما زندگیِ آدمیزاد نیست. آشغال‌هایمان را هم پول می‌گیرند تا جمع کنند».

پیرمردی را هم دیدیم که سن بالایی داشت. جلوی خانه‌اش روی دو دبه آب نشسته و منتظر بود. او ۲۵ سال است که ساکن اینجاست. هفته‌ای دو روز به مسجد می‌رود تا آب بیاورد.

با این آب شور باید این همه پول قبض بدهیم؟

چند نفر جلو آمدند و درباره قبض‌های آب‌شان معترض بودند. گویا قبض آب با مبالغ بالا برایشان صادر شده است. مجتبی در این باره گفت: ۱۰۰ هزار تومان، ۸۰ هزار تومان و … برایم قبض آمده. قبض ۸۰ هزارتومانی را به اداره آب بردم، گفت که شما ۲۰۰۰ تومان بدهید. دفعه دیگر قبض ۱۰۰ هزار تومانی را بردم، گفت شما ۵۰۰۰ تومان بدهید. این قبض آب را چه کسی صادر می‌کند؟ با این آب شور باید این همه پول قبض بدهیم؟ حداقل کاش آب شیرین و قابل خوردن بود. این آب را که می‌خوریم حالمان بد می‌شود و مریض می‌شویم. گاهی آخرشب‌ها برایمان مهمان می‌آید و مجبوریم از همین آب لوله‌ها استفاده کنیم.

برخی اهالی رفتند و قبض‌های آب‌شان را آوردند. قبض‌هایی با مبالغ ۱۱۸، ۳۱۳ و ۴۷۵ هزار تومان. اعتراض داشتند که اصلا حتی برای قرائت کنتور هم کسی نیامده، چطور چنین قبض‌هایی صادر شده است.

در کوچه‌ها که می‌گشتیم و با اهالی گفت‌وگو می‌کردیم، متوجه گذرِ تعداد کوچه‌ها نشدیم و همانطور که با افراد صحبت می‌کردیم، به رسالت ۱۳۰ رسیدیم. مسجد دیگری هم در این کوچه قرار داشت که دستگاه تصفیه آبی توسط یک خیّر در آن قرارداده شده بود. با احتساب آن مسجد، کلا دو مسجد هستند که آب شرب این منطقه را تامین می‌کنند. این مسجد به طور رایگان آب را در اختیار مردم می‌گذارد اما بنا به گفته اهالی، کیفیت آب شرب پایین‌تری دارد.

یکی از مغازه‌داران این محله گفت: کسانی هم که دستگاه تصفیه دارند، هر یکی، دو ماه باید فیلترهای دستگاهشان را عوض کنند. آب مسجد هم کفاف اهالی اینجا را نمی‌دهد. قبض آب قبلا برایمان کم می‌آمد اما الان می‌گویند چون قیمت شهری شده و دیگر روستایی نیست زیاد می‌آید. دهرود هم وضعیت آبش مطلوب نیست. از شدت گچ و نمک، پوشال‌های کولرهایمان حتی یک سال هم کار نمی‌کند.

انتهای کوچه، آسفالت تمام شده و خاکی شروع می‌شود. خانه‌هایی در حال ساخت است که اعتراض‌ صاحبان‌شان در کنار موضوع آب، نداشتنِ امتیاز و لوله‌کشی گاز هم بود و با کپسول زندگی می‌کردند.

سنگینی آب اینجا حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ است

یکی از اهالی، از اعضاء قدیمیِ شورای روستای گرجی سفلی است که تا سال ۹۶ عضو شورا بوده، او گفت: اینجا یک شورای پنج نفره دارد و زیر نظر دهیاری اداره می‌شود و ادامه داد: جمعیت گرجی سفلی بیش از ۲۰ هزار نفر است. اگر بخواهیم روستاهای اطراف را هم در نظر بگیریم یک بلوک جمعیتی بسیار زیاد را شامل می‌شود. سنگینی آب اینجا را در یک زمانی اندازه گرفتند و حدود ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ بود. ما چندین بار از اینجا تا حرم امام رضا(ع) را اندازه گرفتیم، تنها ۱۱ کیلومتر فاصله بود. ببینید الان در جلسات مختلف استانی و کشوری برای سال دیگر شهرها تصمیم‌گیری می‌کنند که براساس رشد جمعیت چه نیازهایی وجود خواهد داشت ولی اینجا چون روستایی است، همه می‌گویند اینجا روستا است و با شاخص روستایی بررسی می‌شود درصورتی که اینجا چسبیده به مشهد و حاشیه شهر مشهد است و حتی علاوه‌بر رشد معمول جمعیتش، مهاجرپذیر است و بسیاری از افراد قشر ضعیف که به مشهد می‌آیند، در این مناطق ساکن می‌شوند.

اطلاعی نداریم که چرا در گذشته مشکلات روستاهای دهرود، همت‌آباد و گرجی سفلی برطرف نشده است

سید حسن آقایی، معاون بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب مشهد در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به این سوال که چرا مناطق قبل و بعد از این روستاها آب شرب مناسب دارند، اما اینجا آب شرب مطلوبی ندارد، گفت: شرکت آب و فاضلاب روستایی و شهری امسال در هم ادغام شدند و اطلاعی نداریم که چرا در گذشته مشکلات روستاهای دهرود، همت‌آباد، گرجی سفلی و … توسط همکاران بخش روستایی برطرف نشده است.

وی افزود: اما ما از ابتداء امسال که این حوزه را برعهده گرفتیم بجای امروز و فردا کردن، بلافاصله ورود و عملیات مرتبط با این روستاها را آغاز کردیم، تلاش می‌کنیم و قول هم داده‌ایم که تا قبل از پایان سال جاری مشکلات این منطقه را برطرف نماییم. این روستاها دقیقا چسبیده به شهر مشهد اند.

آب مشکل میکروبی ندارد و دارای آلودگی نیست

آقایی ضمن بیان این مطلب که ایراد آب این مناطق مربوط به چندین سال است، اظهار کرد: آب به هیچ عنوان مشکل میکروبی ندارد و دارای آلودگی نیست. اهالی اعتراضی دارند مبنی بر این که آب لب‌شور است و طمع مناسبی ندارد، که در ۶ماهه دوم سال جاری و حتما تا پیش از اتمام سال، ایرادات آب را به طور کامل رفع می‌کنیم تا آب مطلوب در اختیار اهالی قرار بگیرد.

آقایی درباره چگونگی خط انتقال آب به گرجی سفلی گفت: برای رفع مشکل آب این روستاها باید آب را از مخزن‌مان در میدان قائم که حدود ۱۶ کیلومتر فاصله دارد انتقال دهیم که بسیار پر هزینه است و در برخی مناطق هم گره‌های ترافیکی سنگین و تعارض با سایر تاسیسات شهری وجود دارد. فقط هزینه هر متر لوله آب ۲۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است، حالا در نظر بگیرید که برای انتقال آب علاوه‌بر هزینه لوله، آسفالت شکافی، حفاری و سایر موارد وجود دارد.

معاون بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب مشهد درباره گلایه‌های مردم پیرامون هزینه قبض‌های آب عنوان کرد: در ابتداء شیوع کرونا، به دلیل جلوگیری از خطر انتقال ویروس هم برای مردم و هم پرسنل شرکت، قرائت کنتورهای آب را انجام ندادیم و مصرف مشابه را تخصیص دادیم. وزارت هم عنوان کرد که این دو دوره توسط مردم پرداخت نشود و این بدهی روی هم جمع شد.

چرا مبلغ قبض‌های آب زیاد است؟ 

آقایی افزود: بنابراین این قبض‌های مبلغ بالا هم ممکن است به دلیل بدهی‌های انباشت شده باشد و هم این‌که ترکیدگی در تاسیسات آبی منزل وجود داشته باشد. حتی برخی مواقع ترکیدگی هم وجود ندارد ولی کولر بالای پشت‌بام بدون این‌که افراد متوجه شوند آب را هدر می‌دهد و آب از طریق ناودان وارد چاه می‌شود و افراد متوجه این هدررفت آب نمی‌شوند، که به تنهایی چند برابر ترکیدگی می‌تواند مصرف را افزایش دهد. اما به هر صورت، هر مورد اعتراضی که وجود داشته باشد، تست کنتور مشترکین را انجام می‌دهیم و پرسنل حوزه امور مشترکین هم موظفند با مراجعه کنندگان همکاری کامل را انجام و ضمن ارائه راهنمایی‌های لازم، پیگیری مشکلات، تست کنتور منازل و … را انجام دهد. وظیفه خود می‌دانیم که مسائل را برای مردم شفاف کنیم و اگر هم اشتباهی کرده باشیم از مردم عذرخواهی کرده و هزینه دریافت شده را بازگردانیم.

انتهای پیام

محمد رضاکلائی امروز، ۳ مهر، در مراسم آغاز عملیات اجرایی ۱۲ پروژه بزرگ شهری در شهرک‌های شهید رجایی و باهنر مشهد که با شعار «یک حاشیه کمتر، صدها فرصت بیشتر» برگزار شد، اظهار کرد: یکی از بزرگترین اقدامات جمهوری اسلامی در حوزه مدیریت شهری طی ۴۰ سال گذشته اجرای این ۱۲ پروژه شهری خواهد بود. اجرای این ۱۲ پروژه بزرگ شهری بافت این شهرک‌ها را تغییر خواهد داد. برای اجرای این پروژه‌ها ۲۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی شده است.

وی افزود: مجموعه مدیران استان با همدلی به این نتیجه رسیدند که ساماندهی بخشی از حاشیه مشهد را مورد هدف قرار دهند. مدیران استان در کنار سایر خدماتی که به صورت طبیعی و با اهتمام بالا به مردم این منطقه ارائه می‌دهند، خدماتی را به صورت ویژه برای شهرک‌های شهید رجایی و باهنر در نظر بگیرند.

شهردار مشهد با اشاره به اینکه در ستاد تدابیر ویژه استان این موضوع مطرح و شورای شهر مشهد نیز برای ساماندهی این دو شهرک پای کار آمد، ادامه داد: با هماهنگی استاندار، نماینده ولی‌فقیه، تولیت آستان قدس رضوی و دستگاه قضایی تفاهم‌نامه‌ای بین آستان قدس رضوی، حاکمیت، دولت و مدیریت شهری و سایر عناصر تصمیم‌گیرنده برای ساماندهی شهرک‌های شهید رجایی و باهنر منعقد و مسئولیت این کار نیز بر عهده مدیرکل اطلاعات استان قرارداده شد. نتیجه این تفاهم‌نامه مجموعه پروژه‌هایی است که عملیات اجرایی آن به مرور و ظرف مدت ۱۰ ماه آینده آغاز می‌شود. بخشی از این پروژه‌ها در آینده‌ای نزدیک به بهره‌برداری رسیده و بخشی دیگر آن نیز به تدریج انجام خواهد شد.

کلائی خاطرنشان کرد: خارج کردن شهرک شهید باهنر از بن‌بست و اتصال آن به بازوی چهارم تقاطع غیرهمسطح مصلی، احداث مرکز درمانی، ایجاد مجتمع ورزشی در شهرک شهید باهنر، راه‌اندازی کتابخانه عمومی در شهرک شهید رجایی، تعریض خیابان پورسینا، آزادسازی اراضی برای احداث واحدهای مسکونی، ایجاد مجموع بوستان‌های محلی در این محدوده و ایجاد پل روی ریل راه‌آهن و همچنین اتصال دو طرف ریل به یک‌دیگر که پروژه‌ای پیچیده است، بخشی از این پروژه‌هاست.

شهردار مشهد تاکید کرد: همچنین احداث پارکی ۵ هکتاری در انتهای بولوار شهید معقول و مهریز که خواسته بیش از ۳۰ ساله مردم منطقه است نیز در دستور کار قرار دارد.  یکی دیگر از پروژه‌هایی که در این محدوده اجرا می‌شود، بولوار بصیرت است که با کمک آستان قدس رضوی و با عبور از میان اراضی امیرآباد احداث خواهد شد.

کلائی افزود: در کنار این پروژه‌ها اختصاص زمین برای ساخت واحدهای مسکونی به منظور جایگزینی و اصلاح الگوی سکونت و آزادسازی فضاهای عمومی این دو شهرک نیز در دستور کار قرار دارد.

وی عنوان کرد: معتقدم مجموعه این اقدامات بافت شهرک‌های شهید رجایی و باهنر را تغییر خواهد داد. اگر این اتفاق به مدد حضرت رضا(ع) و همت همه مسئولان رخ دهد، قطعا یکی از بزرگ‌ترین اقدامات جمهوری اسلامی در ۴۰ ساله گذشته در حوزه مدیریت شهری خواهد بود.

شهردار مشهد تصریح کرد: امیدوارم با حمایت‌های استانداری، نماینده ولی‌فقیه، تولیت آستان قدس رضوی، دستگاه قضائی، شورای شهر و  سایر دستگاه‌ها و ارگان‌ها شاهد به سرانجام رسیدن این پروژه‌ها باشیم.

همچنین در ادامه این مراسم محمدرضا حیدری، رئیس شورای اسلامی شهر مشهد، گفت: لطف ثامن‌الحجج(ع) در اجرایی شدن این پروژه تاثیرگذار بوده است. ما در کمیسیون مناطق کم‌برخوردار در حضور تولیت آستان قدس رضوی این مساله را مطرح کردیم. توافق بر سر منطقه‌ و زمین ۱۰۰ هکتاری که منافع اقتصادی و اجتماعی دارد، سخت است. در ادامه پروژه نیز امام‌رضا(ع) به ما نگاه خواهند کرد.

وی افزود: موضوع حاشیه‌نشینی در مشهد غیرقابل انکار است اما نوع برخورد با آن مهم است. برخورد با حاشیه‌نشینی در همه دستگاه‌ها این است که در حاشیه باید تحول و اتفاقی رخ دهد. تا امروز اگر شهرداری اراده می‌کرد پارکی در این مناطق بسازد، بافت آن آن‌قدر متراکم بود  که عملا چنین کاری امکان‌پذیر نبود. کارها در این مناطق به صورت مسکن و امدادی بود. تمام تلاش شهرداری این بود که سرانه‌های این مناطق را با دیگر مناطق متعادل کنیم. بافت‌ها به‌قدری متراکم است که امکان ساخت چیز دیگری وجود ندارد.

رئیس شورای اسلامی شهر مشهد با اشاره به اینکه کار امروز شهرداری بنیادی و اساسی است، بیان کرد: عدالت اجتماعی، توسعه متوازن و عدالت‌محور بودن از شعارهای مدیریت اجرایی بوده و هست. ما سعی کردیم که رابطه حاشیه با متن را برقرار کنیم. ارتباطی در حال حاضر وجود دارد اما منسجم نیست. پروژه‌های فعلی شهرداری، کار بنیادی است چرا که شهرداری با اجرای این پروژه منطقه را متحول می‌کند. ما در تلاشیم که پروژه‌های توسعه‌محور در این مناطق شکل گرفته و توسعه پایدار تثبیت شود. این سیاست اتفاق افتاده و مجموعه پروژه‌هایی که اجرا می‌شود و به ویژه مسکن، مطلوبیت و ارزش در منطقه ایجاد و به توانمندسازی مردم این محلات کمک می‌کند.

حیدری با تاکید بر موضوع مالکیت و سند در این مناطق عنوان کرد: شورای شهر بسته‌های مشوقی برای اصلاح بافت در نظرگرفته است. ۲۰۰ میلیارد تومان از درآمد شهرداری اختصاص داده شد تا اصلاح بافت صورت بگیرد. همه ما در کنار هم قرار گرفتیم تا رسالت خود را نسبت به مردم این منطقه را ادا کنیم تا تغییر و تحول واقعی در این منطقه شکل بگیرد. این کار منحصر به فرد است. دفاتر تسهیل‌گری نیز در همین راستا شکل گرفته تا کارهای بنیادی که اثرات بلندمدت داشته باشد، انجام شود.

انتهای پیام

سعید اکبریان در میزگرد مجازی «بزرگراه» که در مورد کمربند جنوبی مشهد و توسط مرکز پژوهش‌های شورای شهر برگزار شد، اظهار کرد: موضوع کمربند جنوبی در سه سطح قابل تحلیل است. یک سطح ارزیابی یک پروژه از زوایای مختلف بوده، هر تصمیم شهری از زوایای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی زیست‌محیطی و ترافیکی باید تحلیل شود و ارزیابی‌های متعددی صورت گیرد.

وی افزود: ما معتقد به تعادل هستیم. نمی‌توان ادعا کرد که همه شاخص‌های مطلوب ما در تمام سیاست‌های توسعه شهری تامین شود و پروژه‌ای داشته باشیم که از همه نظر با کیفیت اجرا می‌شود. هر نوع پروژه‌ای ممکن است باعث شود برخی عوارض دیگر تحت‌الشعاع قرار بگیرند. ماهیت کمربند جنوبی یک طرح ترافیکی است که هم باید از منظر ترافیکی و هم سایر حوزه‌ها مورد توجه باشد.

اکبریان با اشاره به طرح جامع حمل‌ونقل، تصریح کرد: در یکی از قسمت‌های این طرح عنوان می‌شود که وقتی به مبانی طراحی شبکه معابر می‌پردازیم، باید به سه شاخص اساسی انطباق با طرح‌های شهرسازی، سیاست‌های مسئولان و منافع مردم توجه کنیم که نشان می‌دهد افراد سیاستگذار در حوزه مدیریت شهری در اینکه طرح جامع حمل و نقل چه رویکردهایی را دنبال کند، اثرگذار بودند.

رئیس سابق گروه نظارت معاونت حمل‌ونقل شهرداری مشهد ادامه داد: در این طرح شاخص‌هایی از جمله ظرفیت شبکه، کاهش زمان سفر، کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از سفر و کاهش هزینه پروژه بیان می‌شود که این چهار شاخص به عنوان مبنای طراحی شبکه معابر قرار می‌گیرد و به سایر حوزه‌های زیست‌محیطی، شهرسازی، اقتصادی و تحلیل منفعت‌‎های اجتماعی نیز در ارزیابی سناریوها پرداخته می‌شود.

وی اضافه کرد: در جمله بعد عنوان می‌شود که مدل ارزیابی سناریوها بر اساس مدل منفعت-هزینه است؛ یعنی هزینه‌ها را کنار هم قرار دادند و با ۱۰ درصد کاهش آلودگی و ۱۰ درصد کاهش ترافیک مواجه خواهیم بود. کمربند جنوبی می‌تواند از این نظر مطلوبیت داشته باشد.

اکبریان با بیان اینکه ایراداتی جدی به سیاست‌های طرح جامع حمل‌ونقل وارد است و می‌توان طرح جامع حمل‌ونقل را نقد نمود، تصریح کرد: در بخش دیگری از طرح جامع حمل و نقل عنوان می‌شود که نقش دسترسی و جابه‌جایی با یکدیگر در تعارض هستند. اگر قرار است کمربند جنوبی نقش دسترسی ایفا کند، یعنی نقش شهری داشته باشد و سرویس‌دهنده و تغذیه‌کننده بافت‌های همجوار باشد، شعار، ادعا و نقد دوستان زیست‌محیطی نیز این است که شما با ایجاد یک کمربند در حال از بین بردن بافت‌ها هستید.

 رئیس سابق گروه نظارت معاونت حمل‌ونقل شهرداری مشهد خاطرنشان کرد: وکیل‌آباد نیز نقش شریانی داشت، اما همجوار آن کاربری‌های تجاری شکل گرفت. پیروزی نیز قرار بود کمک‌کننده و پشتیبان وکیل‌آباد باشد، فکوری و نماز هم همین‌گونه بود، اما ما الان شاهد هستیم که در جوار بلوار نماز و فکوری که شریانی هستند و تزریق کاربری تجاری در مجاورت آنها ممنوع است، شهرداری‌های مناطق در دوره‌های مختلف تصمیمات شخصی گرفتند، کاربری تجاری تزریق کردند، سطح سرویس ما به حد اشباع رسیده و مجبور شدیم خیابان‌های دیگری را به موازات آن ایجاد کنیم.

وی بیان کرد: اگر معتقدند که کمربند جنوبی نقش دسترسی و جابه‌جایی دارد که طراحی مقطع عرضی نیز این موضوع را تایید می‌کند، نوع اِلِمان ترافیکی و از همه مهمتر اتصال به نقطه باغچه و برونسی که قرار است این حلقه ترافیکی برون‌شهری را تکمیل کند، باز مورد اعتراض است؛ در حالی که می‌بینیم در گفت‌وگوها پنهان‌کاری شده و عنوان می‌شود نقش عبوری و جابه‌جایی حذف شده یا از ابتدا وجود نداشته است.

اکبریان گفت: تحلیل سطح دوم این بوده که پروژه کمربند جنوبی یکی از پروژه‌های طرح جامع حمل و نقل است. آیا ما به همه ابعاد توسعه حمل و نقل به طور همزمان توجه کردیم؟ آیا به حمل‌ونقل انسان‌محور و حمل‌ونقل همگانی توجه داشتیم؟ قانون، توسعه ۷۵ درصدی حمل‌ونقل عمومی را فریاد می‌زند، در حالی که این توسعه ۳۸ درصد است.

بودجه پارکینگ‌سازی ۶ برابر بودجه احداث مسیر دوچرخه است

مشاور و رئیس سابق گروه نظارت معاونت حمل‌ونقل شهرداری مشهد افزود: وقتی به راحتی می‌توانیم با احداث هزینه بسیار نازل‌تر از ایجاد کمربند جنوبی، خطوط چهارگانه BRT و با هزنیه زیاد اما موثر LRT و همچنین خطوط شبکه دوچرخه‌سواری را تکمیل کنیم، اما شاهد هستیم که بودجه پارکینگ‌سازی ۶ برابر بودجه احداث مسیر دوچرخه است. اینجاست که اعتراض می‌کنیم چرا فقط کمربند جنوبی؟ چرا کمربند میانی طبرسی به رسالت اجرا نشد؟ آیا آنجا به این حلقه مبدل نیاز ندارد؟ آیا قرار است الگوی توسعه شهر مشهد که ابتدا الگوی شعاعی بود و بعد تبدیل به الگوی حلقوی شد، از یک سمت حلقه‌‎ها اضافه شود یا باید رینگ کامل باشد؟

وی ادامه داد: در لایه جنوب الگوی ترافیکی چهار، پنج لایه توسعه پیدا می‌کند، اما در ضلع شمال تنها یک لایه کمربندی با آن همه مصائب ترافیکی و تداخلاتی بین سواره و پیاده و تردد درون و برون‌شهری، وجود دارد. اینجاست که افکار عمومی به دنبال پاسخ بوده و علاقه‌مند است جواب متقنی از مدیریت شهری دریافت کند.

اگر از ابتدا طراحی مناسبی در ضلع شرق و شمال مشهد می‌شد، امروز شاهد حاشیه‌نشینی نبودیم

اکبریان با اشاره به اینکه در حوزه سیاست‌های عمومی، احداث یک کمربند حتما در بافت‌های سایر نقاط شهر اثرگذار خواهد بود، تصریح کرد: اینگونه نیست که طرح جامع شهرسازی به درستی عمل کرده باشد. آنچه امروز ما به عنوان پدیده حاشیه‌نشینی شاهدش هستیم، به جهت عدم توجه به بافت‌های ضلع شرق و شمال شهر است. همه شهرسازها، کارشناسان ترافیک و همه اعضاء شورا به این صحه گذاشتند، زیرا بارها این موضوع را بیان کردند که اگر از ابتدا طراحی مناسبی در ضلع شرق و شمال شهر می‌شد، امروز شاهد این نبودیم که این همه حاشیه‌نشینی و سکونتگاه غیر رسمی وجود داشته باشد.

توسعه جنوب مشهد حاشیه شهر جدیدی را  رقم خواهد زد

مشاور و رئیس سابق گروه نظارت معاونت حمل‌ونقل شهرداری مشهد اضافه کرد: در طرح جامع سوم می‌بینیم نه تنها پاسخ درخوری را به مساله ۴۰ سال پیش نمی‌دهند، بلکه توسعه غرب و جنوب را تایید می‌کنند. ما فکر می‌کنیم دامن زدن به توسعه در ضلع جنوب شهر، کما اینکه هنوز اراضی ذخیره‌ای وجود دارد و می‌بینیم در لبه‌هایی مثل دلاوران بافت مسکونی مانند قارچ رشد کرده و حتی از پایین‌ترین کیفیت ساخت و ساز هم برخوردار  نیستند، حاشیه شهر جدید را در این نقاط و حاشیه شهر نوینی را در سایر نقاط شهر رقم خواهند زد، به همین دلیل پیشنهاد می‌کنیم نقد مناسب و جامعی در این ارتباط صورت گیرد.

سه شرط برای کوه‌پارک

وی با بیان اینکه الگوی کوه‌پارک ارائه شده می‌تواند گامی رو به جلو باشد، البته سه شرط باید تامین شود، عنوان کرد: یک شرط اینکه نسبت قبل و بعد این قسمت کوه‌پارک همین ابتدا تعیین تکلیف شود. اینکه اینجا به صورت شریانی و عبوری نقش ترافیکی نخواهد داشت، باید به عنوان یک حکم تثبیت شود. دوم عدم صدور مجوز ساخت و سازهای مسکونی در بافت‌های همجوار بوده که باید تثبیت و تسریع شود که کاربری‌های بزرگ‌مقیاس خدماتی هستند.

اکبریان افزود: سوم اینکه نقش کوه‌پارک تبدیل به یک زیست‌بوم شهری شود، اینجا باید زیستگاهی با حفظ پیاده‌روی، کوهپیمایی و به ویژه گروه‌هایی باشد که در قالب طبیعت‌گردی از این نقاط استفاده می‌کنند. کوهسنگی و پارک‌های متعددی برای تفریحات روزمره مردم داریم، اما باید اینجا را به عنوان یک زیستگاه شهری مفید و موثر و برای آیندگان حفظ کنیم.

انتهای پیام

علیرضا تابش در دیدار با علیرضا رزم‌حسینی، استاندار خراسان رضوی، که در محل دفتر استاندار برگزار شد، اظهار کرد: امروز جلسه خوبی با موضوع حاشیه شهر مشهد برگزار شد. بر این اساس در جلسه گذشته که به اینجا آمدیم، با حضور آقای نوبخت و استاندار خراسان رضوی تفاهم‌نامه سه‌جانبه‌ ساخت ۸۰۰۰ واحد مسکونی برای محرومان در روستاهای استان منعقد شد.

وی افزود: بر اساس این طرح بنا شد آورده مردم را از سیستم دولت به همراه وام تامین کنیم و تا جایی که زمین داریم، آن را به صورت رایگان واگذار کنیم تا افراد مستضعف روستایی به این وسیله صاحب منزل شوند.

تابش با اشاره به پیشرفت خوب پروژه‌های مسکونی در حال احداث این طرح در استان تصریح کرد: روند احداث ۲ تا ۳۰۰۰ واحد به راه افتاده و امروز هم در جلسه قول داده شد که تا آخر سال این واحدها به بهره‌برداری برسد.

رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در خصوص حاشیه شهر مشهد گفت: زمینی را شهرداری انتخاب و به ما واگذار کرده که طرح آن در حال تصویب در کمیسیون ماده ۵ است. در این راستا ما هم برای خدمات زیربنایی و آماده‌سازی آن تامین اعتبار کرده‌ایم و پول آن را به بنیاد مسکن استان داده‌ایم و آمادگی داریم که هر وقت طرح آن تصویب شود، اقدام کنیم.

تابش با بیان اینکه در روند احداث این واحدهای مسکونی عمدتا افراد شناسایی و همان افراد جابه‌جا می‌شوند، عنوان کرد: با این وجود اینگونه نیست که واحد بسازیم و به جمعیت حاشیه شهر اضافه کنیم. به همین جهت ۱۲۰۰ واحد هم در منطقه «درجاسازی» می‌کنیم که ۴۰۰ واحد آن به بانک‌ها معرفی شده است.

بر اساس گزارش روابط عمومی استانداری خراسان رضوی، رئیس بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: هم من و هم استاندار خراسان رضوی امید داریم که امسال این ۲۰۰۰ واحد در حاشیه شهر مشهد به عنوان پایلوت به بهره‌برداری برسد و بتوانیم آن را تکثیر کنیم.

انتهای پیام