او میگوید که برای ساخت این تابلوها دو نفر کار میکنند، اول خداوند که بوم را آفریده و دوم نقاشی که روی آن کار میکند. در واقع این هنر کار مشترکی میان خالق و مخلوق است. تعداد برگها را هم به نیت هفتخوان رستم، هفت آسمان و هفت دور طواف، عدد هفت انتخاب کردیم.
حسین شاهی در گفتوگویی با ایسنا درباره شکلگیری این ایده توضیح میدهد: سال ۵۸ در سفری به هند، در یکی از ایالتهای کشمیر برگهایی را دیدم که روی آنها نقاشیهای بومی کشیده شده بود. آن زمان هنوز نقاشی را جدی شروع نکرده بودم، اما به دلیل اینکه در اصفهان غرفهای داشتم حدود ۱۰۰ اثر برای فروش خریدم. این موضوع در ذهن من باقی بود تا سال ۹۴ که در اثر اتفاق جالبی، بار دیگر آن را به یاد آوردم.
او ادامه میدهد: یک روز که با دوچرخه میرفتم، برگی روی کلاهم افتاد و به زحمت توانستم آن را بردارم. همان زمان این تفکر در ذهنم جرقه زد که خوب است روی برگ درختان هم نقاشی کنم. اولین برگی که روی آن نقاشی کردم، برگ درخت چنار بود که روی سرم افتاده بود. بعد از پشت سر گذاشتن دورهای آزمون و خطا، توانستم به ترکیب مشخصی برسم و مدتی بعد نیز از آثاری که خلق کرده بودم در میدان نقش جهان اصفهان رونمایی کردم. از آن زمان تاکنون حدود ۳ هزار و ۵۰۰ تابلو ساختم که به غیر از ۱۰۰ تابلو، سایر آنها به فروش رفتهاند.
این هنرمند همچنین درباره ساختار تولید این «تابلو برگها»، میگوید: با همسرم کار میکنم و او که با آناتومی موسیقی رنگ آشنا است، حدود ۲۰ سال است رنگآمیزی کارهایم را انجام میدهد. برگها در سه مرحله قبل و چهار مرحله بعد از نقاشی فرآوری میشوند. در واقع وقتی که کار برگ تمام میشود، انگار یک مومیایی مدرن در آن صورت گرفته است. همچنین تمام موادی که برای فرآوری از آنها استفاده میکنیم، گیاهی است و تنها ماده شیمیایی مورد استفاده، گواش است. البته هماکنون حدود یک سال است که رئال کار میکنم و عکس پرندگان را به همراه پرهای واقعی آنها در برگ کار میکنم.
شاهی درباره میزان ماندگاری این آثار نیز توضیح میدهد: ماندگاری این آثار بسیار بالا است و حتی اگر در قاب هم نروند، هیچ اتفاقی برای آنها نمیافتد. هنوز در کشور هند به این فرآوری نرسیدهاند که رنگ را روی برگ تثبیت کنند. اما ما به این فرآوری رسیدهایم که هم رنگ تثبیت میشود و هم بافتها به صورت ماندگاری حفظ میشوند.
او همچنین میگوید: سال ۹۶ در نمایشگاه یاسوج وقتی در ارتفاعات پارک جنگی و در حال جمع کردن برگ بلوط بودم، درختی را حدود ۲ متر پیدا کردم که گویا اوایل بهار خشک شده بود، اما برگهای بسیاری ریزی داشت که رنگینکمانی از رنگ روی آنها بود. این برگها را جمعآوری کردم و مدتی بعد به این نتیجه رسیدم هر کدام از آنها را میتوانم پای یک اثر بگذارم. بنا بر تفکرات عرفانی منِ نقاش، این برگ میتواند نمادی از امضای خداوند باشد.
شاهی یادآور میشود: در اصفهان این گونه است که اگر کسی ابداعی کند میگویند تا قبل از اذان صبح فردا روی دست او آمدهاند. ولی چهار سال است که هنوز کسی به فرآوری برگ دست نیافته است. به همین خاطر هم برای آقای جوانی که از شاگردان من بوده، در برگهای همه توضیحات فرآوری برگ را نوشتهام تا زمانی که دیگر نیستم، او را منتشر کند و همه نقاشان بتوانند از آن استفاده کنند.
این هنرمند در بخش پایانی صحبتهای خود میگوید: من خوشحالم که یک رشته را به صنایع دستی ایران اضافه کردم. در تاریخ ۳۱ مرداد سال ۹۵، «تابلو برگ» به ثبت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسید.
عبدالهاشم حسننیا – معاون وزیر راه و شهرسازی – در این باره به ایسنا گفت: در حوزه خودروهای حمل و نقل عمومی مانند سواریهای کرایه بین شهری دو ماه به صورت آزمایشی پیمایش آنها رصد میشود و پس از دو ماه براساس پیمایشی که انجام دادهاند به آنها بنزین با قیمت لیتری ۱۵۰۰ تومان داده میشود و در این شرایط ممکن است سهمیه سوخت یک خودرو تا بیش از ۱۵۰۰ لیتر هم برسد.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به شارژ شدن کارت سوخت سواریهای کرایه عمومی از آذرماه، این رانندگان برای تأمین سوختشان در شش روز پایانی آبانماه چه کاری باید انجام دهند، افزود: رانندگان تحمل کنند چرا که برای شارژ کارت سوخت آنها شش روز پایانی آبانماه را نیز در نظر گرفتهایم و هیچ مشکلی در این زمینه بوجود نخواهد آمد. همچنین در ماههای بعدی به غیر از ارائه سوخت مناسب براساس پیمایش انجام شده آنها خدماتی که تاکنون به رانندگان کامیون با ماشینهای باری دیگر دادهایم نیز به سواریهای کرایه عمومی نیز تعلق میگیرد.
رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای ادامه داد: به عنوان مثال رانندگان کامیون طی یک سال گذشته براساس پیمایشی که انجام میدادند دو حلقه لاستیک دریافت میکردند که البته با نرخ دولتی بود. همچنین در سال گذشته حدود ۷۰۰ هزار نفر رانندگان و همسران آنها را خط پوشش بیمه قرار دادیم و امسال نیز دو فرزند آنها بیمه شدند. این نوع خدمات نیز برای رانندگان دیگر وسایل حمل و نقل عمومی در نظر گرفته شده است.
حسننیا همچنین در خصوص آخرین وضعیت راههای کشور با توجه به بارش باران و برف اعلام کرد: همکاران ما در ادارات کل راهداری و حمل و نقل جادهای در اکثر استانها در حالت آماده باش قرار دارند و هیچ مشکلی در زمینه راههای اصلی و فرعی کشور وجود ندارد.
به نظر میرسد نخستین صحبتها از طرحِ سازمان کشتیرانی به میراث فرهنگی هرمزگان آغاز شد، وقتی که درخواستِ انتقال دو سنگ نگاره با طرح کشتی از محوطهی تاریخی دهتل به مدیر کل میراث فرهنگی استان داده شد تا به مدت سه ماه در موزهی ملی ایران همراه با دیگر آثار و اسناد سازمان کشتیرانی به نمایش درآید و بعد دوباره به دهتل در بستکِ هرمزگان منتقل شود.
هر چند در همهی مدت زمانی که مسوولانِ میراثی قصد اجرائی کردن این ایده را داشتند مردم بومی منطقه و اعضای شورا و دهیاری روستا با آن مخالفت کردند، تا بالاخره با پادرمیانی مسوولان کشوری یعنی محمد حسن طالبیان – معاون میراث فرهنگی وزارتخانهی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و مرتضی حصاری – مدیر پایگاه میراث فرهنگی خلیجفارس – اجرایی کردن این ایده «کان لم یکن» شد.
یکی از سنگنگارههایی که قصد انتقالاش به تهران را داشتند
تاکید به میراث فرهنگی هرمزگان برای جلوگیری از انتقال دو سنگ نگاره به تهران
گفتوگوی خبرنگار ایسنا با محمد حسن طالبیان – معاون میراث فرهنگی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی – دربارهی این تصمیم مدیریتی هرمزگان که آیا اصلا وی از این اتفاق آگاه است و دستوری از معاونت میراث برای این کار به هرمزگان ارسال شده یا خیر؟ بیشتر در قالبِ خبر دادن به وی بود.
او بعد از شنیدن توضیحات خبرنگار ما در حاشیهی افتتاح نمایشگاه «ایران و ایتالیا ۶۰ سال همکاری در میراث فرهنگی» در موزهی ملی ایران، با تعجب این اقدام را غیر قابل قبول دانست و خطاب به مدیر پایگاه میراث فرهنگی خلیج فارس از او خواست تا این اتفاق را پیگیری کند و دستور مستقیم برای جلوگیری از انتقال دو سنگنگارهی ارزشمند محوطهی دهتل را صادر کند.
مرتضی حصاری – مدیر پایگاه میراث فرهنگی خلیج فارس – نیز بعد از پیگیریهای مورد نیاز در این زمینه خبر میدهد: مشکل حل شد و هر نوع اقدامی برای انتقال این دو سنگنگاره متوقف شده است.
او توضیح میدهد: پایگاه میراث فرهنگی خلیجفارس طرحی را در دستور کار دارد تا سنگنگارههای محوطهی تاریخی دهتل، به صورت یک طرح دیجیتالی آنها را بررسی کند که لازمهی انجام این کار باقی مانده همهی سنگنگارهها در محوطهی اصلی خود است.
وی با تاکید بر اینکه این طرح با همکاری پایگاه میراث فرهنگی خلیج فارس و اداره کل میراث فرهنگی استان هرمزگان در دستور کار قرار گرفته است، ادامه میدهد: کارهای مقدماتی این پروژه آغاز شده و به احتمال زیاد تصویربرداری سنگنگارههای دهتل که حدود ۵۰۰ سنگنگاره هستند، ازا ین هفته آغاز میشود.
او انجام این کار را با هدف مستندنگاری و سه بُعدی سازی این محوطهی تاریخی توسط پایگاه میراثفرهنگی خلیجفارس میداند و میگوید: برای ثبتِ این محوطهی تاریخی و باستانی در فهرست میراث ملی، نخست باید مقدمات کار انجام شود. تا کنون نیز توپوگرافی (نقشهبرداری محوطه) انجام شده است و مستندسازی یافتههای سطحی نیز انجام شدهاند. قدمت دهتل بسیار بیشتر از آن چیزی است که همه شنیدهایم.
اگر قرار بر بُرش و انتقال دو سنگنگاره به تهران بود…
محمد ناصری فرد – پژوهشگر سنگنگارههای باستانی دهتل – که در طول عمر بررسیهای مطالعاتیاش روی محوطههای تاریخی دارای سنگنگارههای باستانی سه کتاب «سنگنگارههای ایران زبان مشترک جهانی»، «سنگنگارههای ایران نمادهای اندیشه نگار»، «سنگنگارههای ایران، موزههای سنگ» تالیف کرده، قبل از دستورِ طالبیان برای جلوگیری از انتقال سنگ نگارهها به تهران، در گفتوگو با ایسنا هر نوع رفتار با این سنگنگارهی باستانی را مغایر با قوانین یونسکو میداند.
او توضیح میدهد: یونسکو تاکیدهایی برای برخورد با این نوع از سنگنگارهها دارد، مبنی بر این که «نباید روی آنها دست خیس کشید»، «نباید روی آنها راه رفت»، «نباید به آنها چیزی اضافه کرد»، «اگر امکان داشت فقط عکس بگیرید و از دیدن آن لذت ببرید» و «به هیچ نباید آنها را جابجا کرد» چون وقتی این نوع از آثار از محیط طبیعی خود کنده شده و به جای دیگری برده میشوند، عرصهی مطالعاتی آنها کور میشود.
وی پاسخ به سوالاتی مانند «علت انتخاب نقشِ نقاشی شده روی هر سنگنگاره و بررسی چرایی آن»، «چه مردمانی در این منطقه زندگی میکردهاند» و «چرا این بوم را برای زیست در نظر گرفتهاند» را در صورت باقی ماندن این نوع سنگنگارهها در جای اصلی خود میداند و تاکید میکند: قطعا آنها از منظرهای مختلف قابل تعمق و بررسی هستند، حال اگر جایشان تغییر کند، دیگر نگاه مطالعاتی و پژوهشی بر چرایی آن نیز منحرف شده و از بین میرود و دیگر نمیتوان فهمید که از منظر انسانشناسی و باستانشناسی چرا هنرمندان در هزارهای قبل این بوم را در این نقطه انتخاب کردهاند و حتی جهتی که برای کشیدن طرح خود انتخاب کردهاند فوقالعاده اهمیت دارد، مثلا در جنوب شرقی و با زاویهی شیب ۹۰ درجه.
این پژوهشگر که ۱۷ سال از عمر خود را برای بررسی سنگنگارههای ۲۴ محوطهی باستانی گذرانده است، اظهار میکند: اگر آنها جابجا شوند عرصهی مطالعاتیشان کور میشود، این بُعدی است که از منظر حقوق بینالملل بر آن تاکید شده است. از سوی دیگر وقتی قرار به جابجایی این محوطه است و آن را از دل زمین بیرون بکشیم، دیگر قرار دادن آن در جای اصلی خود محال است، یعنی هم زاویه شیب را به هم زدهایم و هم جهت آن را از بین بردهایم و دیگر نمیتوانیم سطحی که در دل زمین بوده را عینا تطبیق دهیم، حتی حالت مصنوعی پیدا میکند.
یکی از سنگنگارههای محوطه که پیشتر آسیب دیده بود
او با تاکید بر احتمالِ زیاد آسیبپذیر بودن این سنگنگاره در صورت جابجایی، بیان میکند: در همه جای دنیا اگر قرار است یک نقش – بوم را جابجا کنند، از آن کپیبرداری شده و مولاژ آن را ساخته و در نقاط دیگر نمایش میدهند، نه خود کتیبه را به هر قیمتی جابجا کنند، این اتفاق اصلا در چهارچوب جهانی نمیگنجد.
ناصری با اشاره به کپیبرداری و ساختِ مولاژ از اکثر کتیبههای تاریخی ایران در سال ۱۳۸۷ و توسط مرکز کتیبهشناسی و پژوهشکده خطِ پژوهشگاه میراث فرهنگی، اظهار میکند: هر چند ان کتیبهها را در باغ کتیبهها در کاخ نیاوران قرار دادهاند، اما متاسفانه سالهاست که مورد بیمهری قرار گرفته و در حال از بین رفتن هستند.
او جابهجا کردن کتیبههای تاریخی که در همه جای دنیا یک عرصهی علمی محسوب میشود را از بین بردن هویت و شناسنامه ملی کشور میداند و بیان میکند: کسی که به چنین عملی تاکید دارد قطعا دانشی در ان زمینه ندارد که به راحتی میتواند ضربهای جبرانناپذیر به تاریخ کشورش وارد کند.
وی یکی از مهمترین اقدامات برای معرفی سنگنگارهها با هدف ثبت ملی آنها را مستندسازی این کتیبههای باستانی، برگزاری گالریهای عکس و انجام مطالعات میدانی میداند و اظهار میکند: در شرایطی تصمیم به انتقال گرفتهاند که «سنگنگارههای دهتل علاوه بر وجوه مطالعاتی متفاوتاش، بر عکس دیگر نقاط ایران دارای جایگاهی منحصر بفرد و زیبا برای برای جذب گردشگر در ان منطقه است»
این پژوهشگر آزادِ نقاشی روی غارهای دنیا و کشور؛ نقاشیهای کشیده شده روی دیوارهی غارها و سنگنگارهها در محوطههای تاریخی ایران را از نظر پژوهشگران و باستانشناسان غیر ایرانی، «دایرهالمعارف هنری بشری» مینامند و ادامه میدهد: در این منطقه سنگهای گرد خاص طی هزاران سال در دشت پراکنده شدهاند که اطراف آن مانند تخم مرغی که روی ان دعا نوشته باشند، پر از نقش و نگار شده و هر هنرمند اثر و نگاه و باور خود را به این سنگ انتقال داده است. از سوی دیگر قسمتهایی از این سنگهای گرد در درون زمین قرار دارند و قسمتهای بزرگ و بیشتر آن در بیرون از زمین قرار گرفتهاند.
ارثیهای که بستکیها با جان و دل از آن محافظت کردند
محمود عبدالهی – فعال میراث فرهنگی بستک – نیز یکی از کسانی است که چند روز قبل و پیش از دستور معاون میراث فرهنگی کشور برای جلوگیری از انتقال سنگنگارهها به تهران در گفتوگو با ایسنا از رفتار مسوولان میراثی استان هرمزگان و شهرستان بستک برای انتقال سنگنگارهها انتقاد کرده بود.
او با تاکید بر مخالفت دهیاری و شورای اسلامی بستک برای انتقال سنگنگارهها به تهران، اظهار میکند: آنها از همان ابتدا به میراثفرهنگی اعلام کردند به هیچ عنوان اجازهی جابجایی سنگنگارهها را نمیدهند، در حالی که میراث فرهنگی استان با هماهنگی با اداره میراث بستک، یک کارشناس مرمت و یکسری ابزارآلات به بستک انتقال دادند تا سنگنگاره را جدا کرده و منتقل کنند، اما در همان زمان نیز مردم اجازه نداده و به میراث فرهنگی گفتند این سنگهای تاریخی ارزش سایت ما هستند.
وی با بیان اینکه وقتی شورا و دهیاری به میراث فرهنگی اعلام کرد که «مردم اجازه این کار را نمیدهند»، مسوول میراث فرهنگی بستک گفت: «در هر صورت ما این سنگها را میبریم. این اتفاق میافتد. همه مجوزها گرفته شده و دولت اگر شده به زور این ها را میبرد و حتی به زور یگان ویژه.»!
وی ادامه میدهد: به رییس میراث فرهنگی بستک گفتم که «اگر اهالی بستک اجازه ندهند، شما چکار میکنید؟ اهالی ما چندین سال است از این محوطه حفاظت میکنند و همه نظارهگر هستند و نمیگذارند یک تکه سنگ نیز از این اثر جدا شود» اما او گفت؛ «دولت از تمام ابزارهای خود استفاده میکندو این را میبرد، باید ببرد»
عبدالهی با اشاره به صحبتهای رییس میراث بستک با وی و دیگر مخالفانِ جابجایی سنگنگارهها، که گفته بود؛ «این در روند ثبت ملی کمک میکند» میگوید: به وی گفتم «چرا این روند برای گنبدهای نمکی بستک رخ نداد، کدام کنبد نمکی بستک را به تهران بردند تا ان محوطه را ثبت ملی کنند.»
او ادامه میدهد: این سوال برای مردم بستک مطرح است که اگر قصد این کار را چه برای نمایش در نمایشگاه دریانوردی وچه معرفی برای ثبت ملی دارند، «چرا مولاژی از ان تهیه نمیکنند و به موزه ملی منتقل نمیکنند تا گردشگر ببیند و برای دیدن اصل آنها به دهتل بیاید»
عبدالهی همچنین به گفتوگوی رییس شورا و مرمتگری که برای انتقال سنگنگاره به بستک رفته بود اشاره میکند و میگوید: رییس شورای اسلامی بستک به وی تاکید داشت که «ما اجازهی چنین کاری نمیدهیم»، اما او گفت « مگر متعلق به پدر شماست که اجازه نمیدهید» رییس شورا نیز پاسخ داد که «این آثار متعلق به مردم دهتل است»
به گزارش ایسنا، محل احداث پل یا تقاطع غیرهمسطح در میدان امامخمینی (ره) در اسلام آباد غرب در کرمانشاه از حدود پنج ماه قبل با هشدارهای زیادی مواجه شد؛ پروژهای که عرصه و حریم محوطهی تاریخی «چغاگاوانه» را با آسیب زیادی روبرو میکرد. مسؤولان شهری اعلام کرده بودند که با پایان اربعین، کار در تقاطع غیرهمسطح را آغاز میکنند.
اما با پیگیریهای رسانهای و تماسهای مسوولان وزارتخانه میراث فرهنگی کشور با مدیریت شهری کرمانشاه و اسلاماباد، بالاخره پروژه متوقف شد و تیر آخر را اسحاق جهانگیری – معاون اول رییسجمهور – برای نجات چغاگاوانه پرتاب کرد. او در نامهای به استاندار کرمانشاه با تاکید بر اهمیت حفظ آثار تاریخی از استاندار کرمانشاه خواست تا با قاطعیت از انجام هرگونه فعالیت عمرانی توسط هر دستگاهی در محوطه تاریخی «چغاگاوانه» در شهرستان اسلام آباد غرب جلوگیری کند.
سیامک سرلک – معاون پژوهشکده باستانشناسی – میگوید: با تامین اعتبار مشخص، بعد از تعیین عرصه و حریم محوطه، باستانشناسان نیز برای بررسی و کاوش به محوطه وارد میشوند.
او با بیان اینکه این نامه شنبه ۲۵ آبان به استان ارسال شده است، ادامه میدهد: با نامهنگاریهای انجام شده در طول یک ماه گذشته، خوشبختانه اجرائی شدنِ طرح (احداث پل یا تقاطع غیرهمسطح در میدان امامخمینی (ره) در اسلام آباد غرب) به طور کامل متوقف شد و در حال حاضر نیز باید با تامین اعتباری که از اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام میشود، عرصه و حریم محوطه مشخص شود.
وی توضیح میدهد: «اعتبارِ تعیین عرصه و حریم» بر اساس ردیف اعتباری در معاونت میراث فرهنگی و به صورت استانی و ملی باید تامین شود، بنابراین نخست مدیر کل میراث فرهنگی استان کرمانشاه باید در این زمینه وارد عمل شود.
به گزارش ایسنا، محمدحسن طالبیان در آیین افتتاح نمایشگاه و همایش «ایران و ایتالیا؛ ۶۰ سال همکاری در میراث فرهنگی» که یکشنبه (۲۶ آبانماه) در موزه ملی ایران آغاز به کرد، ادامه داد: هر گاه در حوزه حفاظت و مرمت از همکاری خبری منتشر شده، همیشه خبرهای خوبی بوده، چون همه همکاریها در قالب همکاریهای مشترک انجام میشوند.
او با تاکید بر اهمیت فعالیتهای مرمتی که ایتالیاییها در ایران داشتهاند، افزود: ما همچنان به منشور و قطعنامه ونیز در حوزه مرمت پایبندیم و روش مشترک ایران و ایتالیا را در حوزه بناها، محوطهها و تزئینات آثار تاریخی داریم، چون معتقدیم مرمت باید از اصل بنا قابل تشخیص باشد.
وی با اشاره به اینکه ایتالیاییها در مواقع بحران از زلزله در بم و مرمت ارگ بم گرفته تا سایر اقدامات مورد نیاز مرمتی به کمک ایرانیها آمدهاند، ادامه داد: آنها کارهای حفاظتی در پاسارگاد و روی انسان بالدار انجام دادند، حتی تجهیزات و لوازم آزمایشگاهی به پاسارگاد هدیه کردند. از سوی دیگر مقاومسازی تکیه معاونالملک در حال حاضر و مقاومسازی موزه ایران باستان در سالهای گذشته از اقدامات مشترک ایران و ایتالیا در حوزه حفاظت از آثار تاریخی است.
طالبیان با تاکید بر لزوم برگزاری نمایشگاهی از همکاریهای مشترک ایران و ایتالیا در حوزه مرمت بیان کرد: ایتالیاییها از ۱۹۳۰ پایه آکادمیک مرمت را در ایران بنیان گذاشتهاند و این اتفاق همیشه ادامه داشته است.
او با اشاره به اینکه دانش علمی و آکادمیک مرمت تحت تاثیر همکاری ایران و ایتالیا بوده است، افزود: نگاه ما از مرمت به حفاظت نزدیک شده است. آن را میتوان در مرمت کاخ کسری و شورا شاهد بود که الگویی حرفهای از استفاده از ابزار نوین و مواد جدید در ایران است.
درخواست از ایتالیاییها برای کمک به بازسازی موزه ملی ایران
محمدرضا کارگر – مدیر اداره کل موزهها و اموال منقول تاریخی – نیز در سخنانی گفت: از ۶۰ سال قبل تا امروز هیچگاه همکاریهایمان با کشور ایتالیا قطع نشده، هرچند در مواردی و بنا به شرایط خاص هر دو کشور مجبور به کاهش همکاریها شدهایم، اما آن بار دیگر به وضعیت مناسب خود بازگشت، اتفاقی که به واسطه خاطرات خوب سالهای قبل از آن رخ داد.
او با تاکید بر اینکه هر دو کشور ایران و ایتالیا تلاش میکنند تا فعالیتهایشان را در همه حوزهها گسترش دهند، اظهار کرد: این تلاش پس از انقلاب اسلامی افزایش بیشتری پیدا کرده است.
وی همچنین به نگاه جدید و جدی در حوزه باستانشناسی اشاره کرد و افزود: ایران در حوزه باستانشناسی به نقطهای رسیده که دیگر نباید بگوییم «امیدواریم همکاریها گسترش پیدا کند»، بلکه باید بگوییم «همکاریها باید گسترش پیدا کند»، در واقع در همه حوزهها نیاز جدی به این نوع برخورد داریم.
مدیر اداره کل موزهها و اموال منقول تاریخی در بخش دیگری از صحبتهایش با بیان اینکه همکاریهای موزهای بخشی از همکاریهای بین ایران و ایتالیا بوده و هست، گفت: در این حوزه با فضای روشنی مواجه هستیم. با نمایشگاههای مختلفی که بین ایران و ایتالیا مانند پنهلوپه برگزار شده است میتوان این بحث را نشان داد.
او همچنین به طراحی موزه ایران باستان که سالها قبل و به مدت دو سال توسط ایتالیاییها انجام شد اشاره و بیان کرد: در آن پروژه طرحها و مطالعات انجام و نتایج آن اعلام شدند. امروز مدیرکل موزه ملی ایران باید تلاش کند تا همان پروژه با افرادی که نخستین ساماندهیها را در دستور کار داشتند برای موزه ایران باستان اجرایی شود.
کارگر با اشاره به همراهی ایتالیاییها در زمان ساماندهی موزه ایران باستان، اظهار کرد: در آن دوره ایتالیا همکاری و هزینههایی را با ایران داشت، اکنون نیز از سفیر ایتالیا درخواست میکنیم به بازسازی موزه ایران باستان کمک کند.
فعالیتهای مشترک؛ عامل ارتقای کیفیت میراث فرهنگی
بهروز عمرانی – رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری – نیز در سخنانی اظهار کرد: بیتردید یکی از حوزههای میراث فرهنگی و ارتباطات مشترک، مرمت آثار تاریخی است که از حفاظت پس از کاوش محوطههای در دست اقدام تا مرمت آثار برجسته جهانی مانند مجموعه پارسه و پاسارگاد را شامل میشود.
او استفاده از تجربههای همکاران ایتالیایی در مستندسازی، ثبت و تلاش برای حفاظت از میراث جهانی ایران به عنوان میراث مشترک بشریت را نمونهای از این همکاریها دانست و ادامه داد: چشمانداز مورد انتظار پژوهشگاه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از فعالیتهای مشترک، تعمیق بیش از پیش فعالیتهای باستانشناختی با کاربرد علوم میانرشتهای و انتشار دستاوردهای آن، توسعه امر آموزش به باستانشناسان جوانتر در مقاطع تحصیلی، تکمیلی رشتههای باستانشناسی و مرمت آثار و همچنین برگزاری نمایشگاههایی از یافتههای اینگونه فعالیتها و جاذبههای تاریخی – طبیعی به منظور جلب و ترغیب گردشگران ایتالیایی به بازدید از ایران است.
رییس پژوهشکده باستانشناسی تاکید کرد: گسترش فعالیتهای مشترک ایران و ایتالیا باعث ارتقای کیفیت میراث فرهنگی و گردشگری از محوطههای شاخص مانند شهر سوخته، ارگ بم و مسجدجامع اصفهان شده است، همچنین انتشارِ فعالیتهای مشترک در معرفی آثار جهانی و روند ثبت بسیار موثر است.
سفری که به مدرنسازی صنعت نفت ایران منجر شد
پروفسور آندرینو روسی – رییس موسسه ایزمئو – هم در سخنانی ایزمئو را یک موسسه بینالمللی برای شرقشناسی معرفی کرد و گفت: کارهای ما در ادامه و استمرار فعالیتهای آقای «توچی» در حوزه باستانشناسی است. در حال حاضر نیز حدود ۳۰۰ کارشناس داریم که ۱۲۰ نفر آنها خارجی هستند و بخشی از این کارشناسان را ایرانیها تشکیل میدهند.
او با اشاره به همکاری این شرکت با بیش از ۱۰۰ دانشگاه، موزه و مرکز علمی در دنیا اظهار کرد: در سال ۲۰۱۲ مرکزی برای ادامه و گسترش همکاریها با ایران راهاندازی کردیم که تا امروز فعالیت خود را ادامه داده است. در این موسسه نقش فرهنگی، موقعیت جغرافیایی سیاسی و نفوذ ایران در منطقه قفقاز و آسیای میانه را بررسی کردیم و امروز شاهد رونق اصطلاحی به نام دنیای ایران (پرشین ورد) هستیم.
وی با اشاره به تجدید روابط دوستانه ایران و ایتالیا در حوزه میراث فرهنگی و باستانشناسی، تاکید کرد: روابط را در حوزه کاوش و حفظ آثار گسترش خواهیم داد، همانطور که نمایشگاه ۶۰ سال همکاری ایران و ایتالیا به عنوان جامعترین و گستردهترین نمایشگاهی که تاکنون در حوزه همکاریهای مشترک بین ایران و ایتالیا برگزار شده فعالیت میکند.
پروفسور آندرینو روسی، رییس موسسه ایزمئو
او این نمایشگاه را بهانهای دانست که نشان دهد «سفرهایی که “توچی” به ایران داشت و در دهه ۵۰ تلاش بر آن بود که صنعت نفت ایران مدرنسازی شود و ایران بتواند از درآمدهای نفتی و منابع نفتی استفاده کند، باعث آغاز روابط گستردهی ایتالیاییها با ایران شده است»، روابطی که اکتشافات آن از مناطق شرقی ایران از دهانه غلامان آغاز شد.
رئیس موسسه ایزمئو با تاکید بر اینکه در پروژههای باستانشناشی تلاش داشتیم تا از تکنیکها و دانش باستانشناسان ایران استفاده کنیم و دو رویکرد قدیمی را باهم تلفیق کردهایم، اضافه کرد: در حال حاضر آثار و کارهایی که انجام دادهایم تاثیر عمیقی در مکاتب و دانشگاهها داشته است.
روسی با اشاره به منتشر نشدن اطلاعات برخی از دادهها و اکتشافات باستانشناسی در ایران و ایتالیا اظهار کرد: دادههای شهر سوخته، یادداشتهای میدانی باستانشناسان مانند اسکراتو از دهانه غلامان و تعداد زیادی از آثار دیگر هنوز منتشر نشدهاند، این در حالی است که بیش از نیم قرن است که باستانشناسان ایتالیایی سعی میکنند تا حضورشان را در ایران تثبیت کنند.
جوزپه پرونه – سفیر ایتالیا در تهران – نیز در این همایش اظهار کرد: همکاریهای ایران و ایتالیا در زمینههای فرهنگی و تاریخی بعد از انقلاب گسترش بیشتری داشت و به صورت یکپارچه شده و در قالب تیم و پروژهها ادامهدار شده است.
این همایش با برگزاری هشت نشست تخصصی در زمینه نتایج کار هیاتهای مشترک ایران و ایتالیا با موضوعات «تکامل اجتماعی و فنی در دوره انتقالی مس سنگی فلات مرکزی ایران: سابقه تولید صنعتی»، «پروژه بینالمللی چندرشتهای در شهر سوخته؛ نقش شهر سوخته در یکپارچهسازی سیستم فرهنگی در نیمه دوم قرن سوم و اول هزاره دوم پیش از میلاد»، «باستانشناسی دوره هخامنشی در مرکز امپراطوری»، «دوران مفرغ و آهن در خراسان، مروری بر نتایج پروژههای میانی مشترک ایران و ایتالیا در شرق و شمال شرقی ایران»، «باستانشناسی دوره پارت در ایران»، «دورههای ساسانی و اسلامی»، «پژوهشهای گیاهباستانشناسی شهر سوخته» و «فعالیتهای مرمتی در ایران، همکاریهای مشترک ISCR و پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری» به کار خود پایان داد.
به گزارش ایسنا، «ایران و ایتالیا ۶۰ سال همکاری در میراث فرهنگی» در حالی یک شنبه ۲۶ آبان کار خود را در موزه ملی ایران آغاز کرد که ۵۲ پوستر اطلاعاتی از همکاریهای این دو کشور در حوزهی مرمت، باستانشناسی و حفاظت از آثار تاریخی و ۶۰ اثر تاریخی فرهنگی، حاصل همکاریهای مشترک باستان شناسان ایرانی و ایتالیایی در کاوشهای محوطههای شهر سوخته ، چلو، تل آجری و دهانه غلامان به نمایش در آوردند و همایشی یک روزه از کاوشهای مشترک باستانشناسان ایران و ایتالیا در این فضای موزهای برگزار میشود.
جوزپه پرونه، سفیر ایتالیا، برگزاری نمایشگاه «ایران و ایتالیا ۶۰ سال همکاری در میراث فرهنگی» را زیربنای یک عمر کاوشهای باستانشناسی تیمهای مشترک کاوش این دو کشور و به دست آمدن اطلاعات و آثار به دست آمده در آنها دانست و افزود: این نمایشگاه با هدف جشن گرفتن ۶۰ سالگی همکاری باستان شناسان، کارشناسان و محققان ایران و ایتالیا برگزار شد تا این همکاریها در اکتشافات مرمت و حفاظت از آثار تاریخی را نمایش دهند. کارهای که جزو هسته اصلی کار باستانشناسان ایتالیایی بوده است.
سفیر ایتالیا در تهران
او با اشاره به ایجاد شرکت ایزمئو در سال ۱۹۵۹ میلادی توسط پروفسور «توچه» و آغاز همکاریهای فرهنگی تاریخی این شرکت با ایران از همان زمان بیان کرد: دیدیم که در این ۶۰ سال چه کارهای فوقالعادهای انجام دادند، به خصوص در دهه ۷۰ میلادی که مرمت مسجد جامع اصفهان و شهر سوخته آغاز شد و اکتشفاتی به دست آمد که امروز میتوانیم نتیجه بررسی آنها را ببینیم.
وی با بیان این که پس از انقلاب اسلامی گسترش همکاریهای ایران و ایتالیا در زمینههای فرهنگی و تاریخی رخ داده، گفت: به مرور این همکاریها یکپارچه شده و به صورت چند تیم و پروژه ادامهدار شدند، به خصوص در زمینهی حفاظت، مرمت و ساماندهی آثار تاریخی، حتی در حوزه دانشگاهها.
سفیر ایتالیا در تهران، با بیان این که امروز فقط جشنِ ۶۰ سال همکاری ایران و ایتالیا نیست، افزود: باید به این فکر کنیم که حوزهی فرهنگ ایران و ایتالیا میراث داران تاریخ دو کشور هستند، مسئولیتی مشترک که بتوانیم این میراث را حفظ کنیم و ترویج دهیم و آن را به صورت مشترک برای نسل جوان و نسلهای بعدی نمایش دهیم.
پرونه با تاکید بر این که اقدامات انجام شده تاکنون، ماندگارند نه گذار، گفت: ایران و ایتالیا در زمینه هنرهای ظریف، سینما و دیگر موارد همکاریهای دارند اما باستان شناسان گوهر و جوهر همکاریها را به حالت گذشته تا امروز نشان می دهند چیزی که به تاریخ ما برمیگردد.
۶۰ سال همکاری ایران و ایتالیا، میراث ناملموس این دو کشور
جبرئیل نوکنده – مدیر کل موزه ملی ایران – نیز در آیین افتتاح این نمایشگاه و همایش گفت: نمایشگاه ۶۰ سال همکاری ایران و ایتالیا بیانگر تبادلات فرهنگی عمیق است که در گذشتههای دو کشور ایران و ایتالیا و صاحبان فرهنگ کهن و میراث غنی ریشه دارد. رویدادی که باعث استمرار و تقویت این تعاملات میشود.
او با بیان اینکه ۶۰ سال همکاری در میراث فرهنگی امروز یک میراث ناملموس ارزشمند برای دو کشور بزرگ ایران و ایتالیا است که باید در حفظ و پاسداشت آن کوشا باشند، افزود: این همکاریها بخش مهمی از تاریخ چند هزاره ساله باستان شناسی جهان را رقم میزند که نگاهش به سمت ناشناختهها از گذر تمدن در سرزمینی است که بهشت باستان شناسان لقب گرفته است.
وی این نوع رابطه دو ملت را پایدارترین شکل دوستی دانست که دولتها و سیاستمداران به آن به دیده احترام نگاه میکنند و افزود: این رابطه چشم انداز خوشایندی در روابط همه جانبه دو کشور است که میتواند الگوی خدشه ناپذیر برای دیگر جوامع باشد.
مدیرکل موزه ملی ایران با بیان اینکه در این پروژه کمیته علمی با هدف معرفی ماموریتهای مشترک و تاثیر آن بر همکاریهای حرفهای چارچوبی از فعالیتهای پژوهشگران در نظر گرفته تا تصویری مشخص از اقدامات انجام شده ارائه دهد، اضافه کرد: از سوی دیگر با برگزاری این نمایشگاه به همه پروژههای فعال فرصتی داده شد تا به نمایش کارشان بپردازند، اما دسترسی نداشتن به منابع تصویری امکان نمایش فعالیتهای قبل از انقلاب را از ما گرفت، بنابراین با نمایش ۵۲ پوستر به زبان فارسی و ایتالیایی که متن آنها به همکاریهای مشترک باستان شناسان ایتالیایی و ایرانی پرداخته و دستاورهای این همکاریهای پژوهشی را ارائه میدهند، مطلب مهمی است که به آن پرداخته شده است.
نوکنده همچنین از نمایش ۶۰ اثر تاریخی فرهنگی حاصل همکاریهای مشترک باستان شناسان ایرانی و ایتالیایی در کاوش محوطههای شهر سوخته ، چلو، تل آجری و دهانه غلامان خبر داد.
امیدواری برای تدوام فعالیتهای باستانشناسی ایران و ایتالیا در آینده
روح الله شیرازی – رییس پژوهشکده باستان شناسی – نیز در صحبتهایی گفت: فعالیتهای باستانشناسی در دشت سیستان در ۱۹۵۹ میلادی توسط ایران و ایتالیا آغاز شد که نتایج ارزشمند آن کشفیاتی مانند شهر مهم دهانه غلامان و بررسی های باستانشناسی در شهر سوخته، کوه خواجه و حتی کاوش در مسجد جامع اصفهان بود.
او همچنین با اشاره به فعالیتهای باستانشناسی زیادی که در قالب هیئتهای مشترک ایران و ایتالیا در محوطههای مختلف تاریخی ایران انجام شده یا در حال اجراست، نمونهی این اقدامات را «کاوشهای باستان شناسی در تُل اجری که یافتههای هیئت اطلاعاتی از نخستین روزهای شکل گیری شهر هخامنشی این محوطه به دست میدهد» یا «کاوش در حوزه خراسان بزرگ در محوطه “چلو”» یا «فعالیتهای مشترک کاوش در محوطهی کشف مرد شمی از دوره اشکانی در ایذه» دانست.
وی تاکید کرد: امروز با همکاری باستانشناسان و کارشناسان ایرانی شاهد تداوم فعالیتها هستیم که امیدواریم این فعالیتها توسط دو تیم مشترک در آینده در حوزه باستانشناسی ادامهدار باشد.
در همان محله وقتی آدرس رایزن فرهنگی ایران در آنکارا را جستوجو میکنی، خیابانی به نام ایران را هم روی نقشه گوگل نمایش میدهد. داخل ساختمانِ متعلق به کشورمان، زیباتر از بیرون است؛ راهپلههایی با نردههای چوبی، ویترینهایی از ظروف میناکاری، فیروزهکوبی، مینیاتور و قلمزنی ایرانی و هدایایی که از سوی مقامات و مراکز فرهنگی ترک یه تقدیم رایزنی فرهنگی ایران شده است. قالی دستبافتی هم که وسط اتاقِ کار رایزن فرهنگی پهن شده، نگاه را میدزدد.
محمود صدقیزاده رایزن فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در شهر آنکارای ترکیه است. چند سالی در شهر استانبول سِمت داشته و حالا در شهر دیگری. سفارت جمهوری اسلامی ایران در ترکیه، وابستگی فرهنگی در استانبول هم دارد. تا مدتی پیش وابستگی فرهنگی در شهر ارزروم هم دایر بود که به دلیل محدودیت بودجه، دایره فعالیت آن محدود شده است اما بهزودی از سر گرفته خواهد شد.
هدایایی که از مقامات ترک در ساختمان رایزن فرهنگی
در ادامه حاصل گفتوگوی خبرنگار ایسنا با صدقیزاده را میخوانید:
ایران و ترکیه اشتراکات فرهنگی بسیاری دارند. ترکها به خوبی توانستهاند کشورشان را به ایرانیها معرفی کنند و به همین دلیل هم ایرانیهای بسیاری هر ساله برای سفر به ترکیه تمایل نشان میدهند. چرا ما به اندازه ترکها در این زمینه موفق نبودهایم؟
اینکه ترکها توانستهاند کشورشان را نه تنها به ایرانیان بلکه به تمام مردم دنیا معرفی کنند و در نتیجه صنعت گردشگری خود را رشد دهند و سالانه تعداد زیادی گردشگر جذب کنند، حاصل نگاه راهبردی آنان به مقوله گردشگری و توریسم است. ترکها برای رسیدن به این نقطه راه طولانی و دشواری را طی کردهاند. ترکیه از سال ۱۹۸۵ موضوع توجه به امر گردشگری را بصورت راهبردی در دستور کار خود قرار داد و با اقدامات زیربنایی زمینههای لازم برای جذب گردشگران خارجی به کشور را ایجاد کرد. از جمله این اقدامات تصویب یا اصلاح قوانین و مقررات، ارائه تسهیلات لازم برای احداث هتل و مراکز اقامتی و رفاهی، توسعه خطوط هوایی و راهاندازی پرواز هواپیمایی ترکیه به اکثر نقاط جهان، تاسیس مدارس توریسم در سطح دبیرستان، توجه جدی به رشتههای هتلداری و آشپزی در دانشگاهها و آموزش پرسنل مورد نیاز در صنعت توریسم و گردشگری، ایجاد و تجهیز بیمارستانها به لوازم مدرن و روزآمد و … است. یعنی صرفا با معرفی و شناساندن جاذبههای گردشگری و تبلیغات، نتیجه مورد نظر حاصل نشده است. بدیهی است که بعد از انجام اقدامات زیربنایی و فراهمکردن زمینههای لازم، اطلاعرسانی و تبلیغات و حضور در نمایشگاههای گردشگری برای جذب گردشگر هم اهمیت خاص خود را دارد. لذا باید گفت هر چند برپایی یا حضور در نمایشگاهها شرط لازم برای توسعه گردشگری است ولی شرط کافی نیست. کشور ما با سابقه طولانی تاریخی و وجود آثار باستانی و روحیه مهماننوازی مردم، دارای ظرفیت لازم برای رشد و توسعه سریع در صنعت گردشگری است. اقدام کاملا بهجای دولت برای تاسیس وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نشانگر توجه جدی و اهتمام دولت به توسعه امر گردشگری است.
در حال حاضر بودجه رایزنی فرهنگی ایران در آنکارا چقدر است؟
متاسفانه در چند سال اخیر به علت تضییقات موجود و افزایش قیمت ارزهای خارجی، شاهد کاهش شدید بودجه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و به تبع آن رایزنیهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشوریم. رایزنی فرهنگی ایران در ترکیه هم از این امر مستثنی نبوده و بدیهی است که این موضوع در انجام فعالیتها بیتاثیر نیست. البته بنده معتقدم در شرایط فعلی نیز چنانچه بتوانیم از مشارکت و مساعدت دستگاههای فعال در زمینه فرهنگی و گردشگری بهرهمند باشیم کارهای بیشتری قابل انجام است و رایزنی فرهنگی ظرفیت بیش از اینها را دارد. از همین جا ضمن اعلام آمادگی برای همکاری و مشارکت در اجرای برنامهها از مسئولان محترم دستگاههای فرهنگی و گردشگری کشور تقاضا دارم که پشتیبان و حامی برنامههای رایزنی فرهنگی باشند تا ضمن توسعه فعالیتهای فرهنگی و معرفی فرهنگ کشورمان به مردم ترکیه بتوانیم گامی در جهت توسعه روابط فرهنگی دو کشور دوست و همسایه برداریم.
رایزن فرهنگی ایران در ترکیه برای انجام فعالیتهای فرهنگی در این کشور با چه مشکلاتی روبهروست؟
با توجه به اشتراکات فرهنگی و دینی بین دو کشور محدودیتی برای کار فرهنگی در چارچوب قوانین و مقررات در ترکیه نداریم. با عنایت به علاقه مردم ترکیه به فرهنگ و ادبیات ایران، زمینه لازم برای فعالیت فرهنگی وجود دارد و مراکز فرهنگی و علمی ترکیه اعم از مراکز دولتی یا خصوصی هرگونه همکاری را بعمل میآورند. اقبال به فراگیری زبان فارسی، توجه به فیلمهای ایرانی و افزایش تعداد گردشگران ترکیهای به مقصد ایران نشانگر توجه مردم ترکیه به ایران و فرهنگ کشورمان است. تا چند سال پیش تعداد ترکهایی که به ایران میرفتند به نسبت ایرانیانی که به ترکیه سفر میکردند، محدود بود ولی در چند سال اخیر شاهد افزایش تعداد گردشگران ترک به ایرانیم. قبلا تعداد زیادی از افرادی که به ایران سفر میکردند دارای هدف اقتصادی و تجاری بودند ولی در چند سال اخیر شاهد سفر گردشگران از اقشار مختلف هستیم که بصورت انفرادی یا در قالب گروههای فرهنگی، علمی و مذهبی به ایران سفر میکنند. این روند نشانگر اقدام در جهت معرفی جاذبههای گردشگری کشورمان است. البته قطعا این میزان از کار کافی نیست و جای کار خیلی بیش از این است. با توجه به اینکه منابع لازم به زبان ترکی استانبولی برای معرفی ایران و جاذبههای گردشگری کشورمان به مخاطب ترک بسیار کم است و از طرفی با عنایت به وجود ظرفیت لازم در رایزنی فرهنگی برای ترجمه آثار مکتوب و دوبله فیلمهای مستند به زبان ترکی استانبولی، ضمن به فال نیک گرفتن تاسیس وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و تاثیر این تصمیم در توسعه وضعیت گردشگری کشورمان، چنانچه مشارکت و حمایت لازم از سوی آن وزارتخانه صورت بگیرد میتوانیم محصولات خوبی در راستای معرفی جاذبههای گردشگری کشورمان را تولید و عرضه کنیم.
مسائل سیاسی تا چه اندازه در فعالیتهای فرهنگی در خارج از کشور نقش دارند؟
البته در تمام دنیا مسائل سیاسی در کیفیت و کمیت فعالیتهای فرهنگی بیتاثیر نیست ولی با توجه به اشتراکات فرهنگی، تاریخی، دینی و ادبی بین دو کشور ایران و ترکیه نقش و تاثیر مسائل سیاسی در روابط و فعالیتهای فرهنگی مقطعی بوده و با توجه به ریشه قوی اشتراکات فرهنگی و دینی دو کشور مسائل و نوسانات سیاسی موجب تخریب جدی در روابط فرهنگی دو کشور نمیشود.
ذات کار رایزنان فرهنگی در کشورهای خارجی چیست؟ اقداماتی که مجموعه بینالمللی ما در خارج از کشور انجام میدهند تا چه اندازه تاثیرگذار هستند؟
ذات کار رایزنان فرهنگی، معرفی تمدن و ادبیات و چهره فرهنگی ایران است. بخشهایی از آن هم با گردشگری تلاقی میکند. اگر معرفی کلی ایران را در نظر بگیریم معرفی آثار باستانی، طبیعی و جاذبههای گردشگری را هم شامل خواهد شد. این وظیفه کلی رایزنیهای فرهنگی است. همچنین براساس وظایفی که در اساسنامه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و ماموریتهای آن پیشبینی شده است، معرفی ادبیات و زبان فارسی را نیز در دستور کار داریم و بخشی از آن را با همکاری بنیاد سعدی انجام میدهیم. در ترکیه تعداد پنج کرسی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاههای آنکارا، استانبول، آتاترک ارزروم، کرئک قلعه و سلجوق قونیه وجود دارد. علاوه بر این در برخی از دانشگاههای ترکیه نیز کلاسهای آزاد آموزش زبان فارسی وجود دارد. حمایت از کرسیها و مراکز آموزش زبان فارسی و تجهیز کتابخانههای آنها از جمله فعالیتهای رایزنی فرهنگی است. همچنین ترجمه و نشر آثار نویسندگان ایرانی در زمینههای مختلف ادبی، فرهنگی، هنری، تاریخی فلسفی و دینی از دیگر فعالیتهای رایزنیهای فرهنگی است که در چند سال اخیر از طریق طرح حمایت از انتشار آثار معارف اسلامی و علوم انسانی تحت عنوان «تاپ» به مرحله اجرا گذاشته میشود. در این راستا شاهد آن هستیم که بسیاری از آثار ارزشمند ایرانی به زبانهای پرمخاطب دنیا و حتی برخی زبانهای محلی ترجمه و در اختیار علاقمندان قرار گرفته است. ارتباطات دانشگاهی، تبادلات بین دانشگاهی، معرفی دانشگاههای ایران و جذب دانشجو از خارج را نیز در دستور کار داریم و هماهنگی لازم برای اعطای فرصت مطالعاتی و بورس تحصیلی به علاقمندان صورت میگیرد.
رایزن فرهنگی در حوزه معرفی زبان فارسی چه کاری انجام میدهد؟
مرکز آموزش زبان فارسی رایزنی فرهنگی در آنکارا با سابقه بیش از ۳۵ سال فعال است. اغلب اساتید زبان فارسی ترکیه فراگیری زبان فارسی را از این مرکز آغاز کردهاند. این مرکز اکنون با همکاری رایزنی فرهنگی و بنیاد سعدی به فعالیت خود ادامه میدهد. هماهنگی با دانشگاهها مختلف بویژه دانشگاههای استانهای مرزی برای برگزاری دورههای دانشافزایی برای دانشجویان ترک و همچنین هماهنگی لازم با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای اخذ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان مستعد در رشته زبان و ادبیات فارسی از دیگر اقدامات در راستای ترویج زبان و ادبیات فارسی است.
چون درباره زبان فارسی صحبت شد لازم است به مولانا که اشعارش به زبان فارسی نوشه شده هم اشاره کنیم. یکی از اشتراکات بین ایران و ترکیه نیز حضرت مولاناست. مناقشه بسیاری هم بین ایرانی و ترک بودن مولانا وجود داشته است. نقش رایزن فرهنگی در این زمینه چیست؟
ترکها تا چند سال پیش نگاه متعصبانهای نسبت به مولانا داشتند ولی در سالهای اخیر شاهدیم که در مراسم شب عروس که هر ساله در شهر قونیه برگزار میشود، گروههای هنری ارزشمندی از ایران نیز در این مراسم برای اجرای برنامه دعوت میشوند. آنها متوجه شدهاند که اگر دو کشور به هم نزدیک شوند نتیجه بهتری حاصل خواهد شد. تنها راه نزدیکی و توسعه مناسبات دو کشور فعالیتهای فرهنگی است بنابراین باید عوامل فرهنگی دو کشور دست به دست هم دهند تا این روابط تقویت شود. ترکیه به تازگی طرحی را پیشنهاد کرده که ترکیه، ایران و افغانستان مسیر حرکت مولانا را به عنوان مسیر گردشگری احیا کنند؛ یعنی مسیری که مولانا از افغانستان به ایران طی کرد تا به ترکیه (آناتولی) رسید. با توجه به علاقه مردم دنیا به فراگیری اندیشه مولانا، به نظرم این تغییر رویکرد بسیار مهم بوده و موجبات همافزایی فرهنگی دو کشور را در پی خواهد داشت.
آنچه که در سفر به ترکیه برای بسیاری از گردشگران ایرانی جای سوال دارد پرچمهای بسیاری است که از پنجرهها و تراس خانهها آویزان شدهاند. دلیل توجه ترکها به پرچم کشورشان و انجام این کار چیست؟
حس ملیگرایی در بین مردم ترکیه قوی است. در ترکیه اقوام مختلفی زندگی میکنند که این اقوام بطور کامل همسنخ نیستند و دارای تفاوتهای فرهنگیاند. لذا با تقویت بحث ملیگرایی، وحدت و انسجام ملی را حفظ میکنند. از طرفی پرچم نماد است و این موضوع را از کودکی به بچهها یاد میدهند. همه مردم ترکیه در خانههایشان حداقل یک پرچم کوچک دارند. در اعیاد مختلف همه مردم به صورت خودجوش پرچم کشورشان را پشت پنجره یا روی نمای خانههایشان نصب میکنند. تبلیغی هم برای این کار در رسانهها نمیشود. پرچم برای مردم ترکیه دارای قداست است. همانند کشور ما، واژه شهید در بین مردم ترکیه هم متداول است و مردم با این عبارت آشنا هستند. البته در ترکیه فرد برای حفظ وطن شهید میشود.
مردم ترکیه پرچم کشورشان را از پنجره و تراس خانه آویزان میکنند
صنایع دستی ایران در ویترینهای ساختمان رایزن فرهنگی
به گزارش ایسنا، درپی درخواست رئیس اتحادیه سواری کرایه کشور مبنی بر افزایش سهمیه و قیمت بنزین رانندگان عضو این اتحادیه، مدیرکل حملونقل مسافر سازمان راهداری و حملونقل جادهای اعلام کرد که برای درنظر گرفتن سهمیه سوخت این وسایل حملونقل عمومی پیگیریهای لازم صورت گرفته و به تایید دستگاههای متولی نیز رسیده است، اما هیچگونه افزایش قیمتی نخواهیم داشت.
رحمت حاجمحمدعلی، رئیس اتحادیه سواری کرایه ضمن انتقاد از تعیین سهمیه ماهانه ۶۰ لیتری برای اعضای این اتحادیه به ایسنا، گفت: برای تعیین سهمیه مناسب سوخت ۱۵۰۰ تومانی برای رانندگانمان با دستگاههای مسئول مذاکره میکنیم و با این وجود تقاضای ما افزایش ۱۰ تا ۲۰ درصدی نرخ کرایه سواریهای بینشهری است.
در همین رابطه، داریوش باقرجوان – مدیرکل حملونقل مسافر سازمان راهداری و حملونقل جادهای – در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: با اتحادیه مورد نظر مذاکرات لازم صورت گرفته و بر این اساس سهمیه سوخت ناوگان سواری کرایه پلاک عمومی در دستور کار قرار گرفته است و این ناوگان به زودی مشمول سهمیه مناسب خواهد شد.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا سهمیه سوخت در نظر گرفته شده متناسب با پیشنهاد ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ لیتری اتحادیه سواری کرایه است؟ افزود: آخرین سهمیهبندی بنزین برای اعضای این اتحادیه ۷۵۰ لیتر بود که البته در گذشته این سهمیه ۱۲۰۰ لیتر در زمان آغاز اجرای طرح هدفمندی یارانهها بود که به تدریج کاهش پیدا کرد، اما توانستیم با مذاکراتمان دستگاههای متولی در این زمینه را متقاعد کنیم که سوخت لازم برای این ناوگان را در نظر بگیرند.
مدیرکل حملونقل مسافر سازمان راهداری و حملونقل جادهای با اشاره به ناوگان ۳۵ هزار دستگاهی سواریهای کرایه فعال در کشور، گفت: تا اطلاع ثانوی هیچگونه افزایش نرخ کرایهای برای هیچ یک از ناوگان حملونقل عمومی شامل اتوبوس، مینیبوس و سواری اعمال نخواهد شد و رانندگان باید با همان نرخهای کرایه موجود، مسافرانشان را جابجا کنند.