برچسب: توافق هسته ای

به گزارش خبرگزاری مهر، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه دیدارها و جلسات خود در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد، شب گذشته( جمعه) در جمع گروهی از محققین، دانشگاهیان و نمایندگان ارشد اندیشکده‌های آمریکا حاضر شده و ضمن تشریح سیاست خارجی دولت جدید جمهوری اسلامی ایران، به پرسش‌های آنان در خصوص موضوعات مختلف از جمله سیاست خارجی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی و آینده توافق هسته‌ای پاسخ داد.

وزیر امور خارجه در این نشست بر عزم دولت جدید جمهوری اسلامی برای اتخاذ یک سیاست خارجی مبتنی بر اولویت‌بخشی به همسایگان و کشورهای آسیایی تأکید نموده و دیدگاه‌های ایران در خصوص موضوعات منطقه‌ای از جمله وضعیت افغانستان، سوریه، یمن، بحرین و دیگر مناطق را شرح داد.

امیرعبداللهیان همچنین تصریح کرد که هرچند دولت جدید به توسعه روابط با همسایگان و کشورهای آسیایی اولویت داده است، اما در عین حال توازن را در سیاست خارجی خود حفظ خواهد کرد.

وزیر امور خارجه کشورمان همچنین تصریح نمود که جمهوری اسلامی ایران به رغم بدعهدی های آمریکا در موضوع برجام که از زمان دولت اوباما تا کنون ادانه داشته، و همچنین بی عملی اروپا، بر اساس اصول خود به دیپلماسی پایبند بوده و آماده گفت‌وگوهایی نتیجه‌محور است که منافع و حقوق مردم ایران را تأمین کند.

مسئله افغانستان از جمله موضوعاتی بود که در این نشست به صورت ویژه مورد بحث و بررسی قرار گرفت و دکتر امیرعبداللهیان بار دیگر سیاست اصولی جمهوری اسلامی مبنی بر لزوم تشکیل یک دولت فراگیر در افغانستان و ممانعت از گسترش فعالیت‌های تروریستی در منطقه، تأکید کرد.

خبرگزاری مهر، گروه سیاست – طیبه بیات؛ رهبر انقلاب روز گذشته بود که فرمودند «سیاست خارجی در همه جای دنیا در مجامع بالادستی تعیین می‌شود و نه در وزارت امور خارجه. وزارت خارجه در تعیین سیاست‌ها مشارکت دارد اما تصمیم‌گیر نیست بلکه مجری است. در کشور ما نیز سیاست خارجی در شورایعالی امنیت ملی با حضور مسئولان تعیین می‌شود و وزارت امور خارجه باید با شیوه‌های خود آن را اجرا کند»

پس از ایراد این بخش از بیانات مقام معظم رهبری، برخی عناصر جریان اصلاحات با بهره‌گیری از فرمایشات رهبری این شائبه را القا کردند که «وزارت خارجه طبق سخنان رهبری هیچ‌کاره است و سیاست جایی دیگر تعیین می‌شود و اگر برجامی رقم خورد، مسئولیتش تماماٌ با مقام معظم رهبری و نهادهایی غیر از دولت و وزارت خارجه بوده است.»

اما واقعیت چیست؟ اینکه رهبر انقلاب تاکید کرده‌اند که سیاست‌های کلان نظام در حوزه سیاست خارجی در وزارت خارجه تعیین نمی‌شود، سخن جدیدی نیست بلکه بارها ایشان در جریان مذاکرات برجام به این مهم اشاره کرده بودند.

اما آنچه در این میان باید مورد بازخوانی قرار بگیرد، عملکرد مجری سیاست‌های کلان کشور در حوزه روابط خارجی و بخصوص مساله برجام است. وزارت خارجه به گفته رهبر انقلاب مجری سیاست خارجی است اما آیا این وزارتخانه به خوبی توانسته است سیاست های مربوط به توافق هسته‌ای را اجرایی کند؟

فروردین ۹۴/ رهبر انقلاب: من مسائل کلان و خطوط قرمزها را می‌گویم

برای نمونه ایشان ۲۰ فروردین ماه ۱۳۹۴ در دیدار مداحان اهل بیت علیهم السلام تصریح کردند: «بنده در جزئیات مذاکره دخالتی نکردم، بازهم نمی‌کنم؛ من مسائل کلان، خطوط اصلی، چهارچوب‌های مهم و خطّ قرمزها را به مسئولین کشور همواره گفته‌ام؛ عمدتاً به رئیس جمهور محترم که ما با ایشان جلسات مرتب داریم، و موارد معدودی هم به وزیر محترم خارجه؛ خطوط اصلی و کلّی. جزئیّات کار، خصوصیّات کوچک که تأثیری در تأمین آن خطوط کلان ندارد، مورد توجه نیست؛ اینها در اختیار آنها است، می‌توانند بروند کار کنند. اینکه حالا گفته بشود که جزئیّات این مذاکرات تحت نظر رهبری است، این حرف دقیقی نیست؛ البتّه بنده احساس مسئولیّت می‌کنم، نسبت به این مسئله به‌هیچ‌وجه بی‌تفاوت نیستم، کلیاتی وجود دارد که حالا اشاره هم خواهم کرد به بعضی از آنها؛ قبلاً هم در صحبت‌های عمومی خطاب به مردم آنها را گفتیم؛ به مسئولین هم مفصّل‌ترش را گفتیم.»

تاکید مهم رهبری در سخنرانی اخیر، جایگاه اجرایی وزارت امور خارجه بود، جایگاهی که تاثیر مستقیمی در کامیابی و ناکامی یک پرونده دیپلماتیک دارد و عمدا یا سهوا کمتر به آن از سوی جریان سیاسی حامی دولت، پرداخته می‌شود.

فروردین ۹۵/ رهبر انقلاب: وزیر خارجه گفت نتوانستیم برخی خطوط قرمز را حفظ کنیم

خطوط قرمز در مذاکرات هسته‌ای طی سال‌های اخیر همواره از سوی رهبر انقلاب ترسیم و به مسئولین ابلاغ شده است، اما این خطوط و خط مشی‌ها همواره به طور کامل اجرایی نشده است.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در سخنرانی اول فروردین سال ۹۵ در حرم رضوی در همین رابطه فرمودند: «در توافق اخیر هسته‌ای نیز که مورد تأیید قرار گرفت و مذاکره‌کنندگان کشورمان نیز مورد قبول بودند، همین اتفاق افتاد و در مواردی، وزیر محترم امور خارجه به من گفت ما نتوانستیم برخی خطوط قرمز را حفظ کنیم».

اردیبهشت ۹۷/ رهبر انقلاب: گفتم امضای رئیس‌جمهور آمریکا را بگیرید اما نتوانستند

سه سال بعد، یعنی در ۱۹ اردیبهشت ۹۷، رهبر انقلاب در دانشگاه فرهنگیان به یکی از شروط ۹ گانه برجام که از سوی ایشان ابلاغ شده اما اجرا نشده بود اشاره می‌کنند و می‌فرمایند: «یکی از چیزهایی که بنده آن‌وقت، بخصوص روی آن تصریح کرده بودم این بود که گفتم ما این قرارداد[برجام] را قبول می‌کنیم به این شروط -چند شرط بود- یکی از شرط‌ها این بود که گفتیم رئیس‌جمهورِ وقتِ آمریکا بنویسد و امضا کند که تحریم‌ها برداشته شد؛ این جزو شرایط ما بود، جزو شرایط بنده بود؛ خب، مسئولین محترم زحمت کشیدند، تلاش کردند، عرق ریختند، [ولی] نتوانستند و این نشد و نتیجه‌اش این است که دارید مشاهده می‌کنید: دو سال، دو سال‌ونیم گذشته است، ما به همه‌ تعهّدات عمل کرده‌ایم، این مردک می‌آید بیرون و می‌گوید که من قبول ندارم و خارج می‌شوم و چنین می‌کنم و چنان می‌کنم.»

رهبر انقلاب در این سخنرانی، وزارت امور خارجه را هیچ‌کاره نمی‌دانند بلکه به سیاست‌های ۹ گانه‌ای اشاره می‌کنند که دستگاه دیپلماسی در مقام مجری، نتوانست به طور کامل، آن سیاست‌ها را اجرایی کند.

خرداد ۹۸/ رهبر انقلاب: برجام را به آن صورتی که عمل شد، بنده خیلی اعتقادی نداشتم

رهبر انقلاب یکم خرداد ماه ۱۳۹۸ در دیدار جمعی از دانشجویان باز هم به اجرای ناقص سیاست‌های کلی نظام در برجام اشاره و بیان کردند: «یکی از دوستان گفتند تصویب برجام را به رهبری نسبت داده‌اند؛ خب بله، امّا شما که چشم دارید، ماشاءالله هوش دارید، همه چیز را می‌فهمید! آن نامه‌ای را که من نوشتم نگاه کنید، ببینید تصویب چه جوری است؛ شرایطی ذکر شده که در این صورت این [توافق] تصویب می‌شود. البتّه اگر چنانچه این شرایط و این خصوصیّات اجرا نشد، اِعمال نشد، وظیفه رهبری این نیست که بیاید وسط و بگوید برجام نباید اجرا بشود. [البتّه] خود این، یک مقوله‌ای است که وظیفه رهبری در این جور مواقع اجرائی چیست. عقیده‌ی ما این است که در زمینه‌های اجرائی، رهبری نباید وارد میدان بشود و یک کاری را اجرا کند یا جلوی اجرای یک کاری را بگیرد، مگر آنجایی که به حرکت کلّی انقلاب ارتباط پیدا می‌کند؛ آنجا چرا، وارد می‌شویم، امّا در موارد دیگر نه. بنابراین نه، برجام را به آن صورتی که عمل شد و محقّق شد، بنده خیلی اعتقادی نداشتم و بارها هم به خود مسئولینِ این کار- به آقای رئیس‌جمهور، به وزیر محترم خارجه، به دیگران- همین را گفته‌ایم و موارد زیادی را به آنها تذکّر داده‌ایم.»

فروردین ۱۴۰۰/ تشخیص مسئولین برای [اجرای] سیاست کشور، مذاکره است

رهبر انقلاب همچنین در فروردین ماه سال جاری فرمودند: «یک جمله هم راجع به این قضایای جاری این روزها، قضیّه برجام و تحریم‌ها و این حرف‌ها عرض بکنیم که خب گفتگوهای زیادی هست. سیاست کشور را ما اعلام کردیم و به مسئولین هم گفته‌ایم؛ هم از نزدیک گفتیم، هم با نوشته گفتیم، هم در جلسات گفتیم، هم در صحبت عمومی گفتیم؛ سیاست کشور معلوم است که چه کار باید بکنند. خب حالا تشخیص مسئولین ما این است که برویم مذاکره کنیم تا همین سیاست را اِعمال کنیم؛ ما بحثی در این زمینه نداریم، منتها باید مراقبت بشود که مذاکره فرسایشی نباید بشود؛ نباید جوری باشد که طرف‌ها بخواهند همین طور مدام این مذاکره را کش بدهند که این برای کشور ضرر دارد.»

علاوه بر کلام صریح مقام معظم رهبری مستندات دیگری نیز از برخی مسئولان وقت وجود دارد که نقش وزارت خارجه در اجرا را زیر سوال می‌برد و فصل‌الختامی است بر رد ادعاهایی که مطرح می‌شود مبنی بر اینکه وظیفه وزارت خارجه صرفاً اجرا بوده و کاری جز آنچه در قالب سیاست‌های نظام برایشان تعریف شده انجام نداده است.

در همین رابطه علی‌اکبر ولایتی عضو هیئت نظارت بر برجام در ۲۱ تیر سال ۱۳۹۵ گفته بود: «رهبر معظم انقلاب فرمودند که اوباما باید تعهدات آمریکایی‌ها را بنویسد و امضا کند ولی این کار اتفاق نیفتاد.»

علی مطهری نائب رئیس سابق مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم تهران نیز در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ در صحن علنی مجلس، گفت: «این موضوع بسیار خوبی بود که از رئیس جمهور آمریکا در جریان مذاکرات هسته‌ای امضا گرفته می‌شد، ولی زور تیم مذاکره کننده برای این کار نرسید.»

اینکه عده‌ای علی رغم مستندات موجود در کلام و گفتار مقام معظم رهبری تمام توان خود را به کار می‌گیرند که تاریخ را تحریف و فراموش کنند، عجیب است و تنها دلیلی که برای سفسطه‌هایشان برداشت می‌شود، این است که وزارت امور خارجه حتی در قالب نقش مجری، در اجرای سیاست‌های نظام در حوزه برجام ناکام و ناموفق بوده است و مضاعف بر آن، طبق تاکیدات مقام معظم رهبری از قبول سیاست‌های تعیینی و تاکیدی متعدد سر باز زدند و راه خودشان را طی کردند و نتیجه این خودمختار رفتار کردن آنها، برجامی است که کامیابی‌های آن نصیب کشور نشد.

خبرگزاری مهر، گروه سیاست – طیبه بیات؛ بهمن ماه ۱۳۹۹ بود که رهبر معظم انقلاب سیاست مشخص و روشن نظام در ارتباط با مساله احیای برجام را اعلام کردند و در واکنش به شروط غیرمتعارف آمریکایی‌ها مبنی بر اینکه ابتدا ایران باید به تعهدات برجامی‌اش عمل کند و سپس ایالات متحده به برجام باز خواهد گشت، فرمودند: «اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی -که چند تعهد آن را لغو کرده- برگردد، باید آمریکا تحریم‌ها را کلاً لغو کند؛ آن هم نه به زبان و روی کاغذ که بگوید لغو کردیم؛ نه، باید در عمل تحریم‌ها را لغو کنند و ما راستی‌آزمایی کنیم؛ این سیاست قطعی جمهوری اسلامی است»

پس از اعلام این سیاست قطعی، دولتمردان نیز از تریبون‌های مختلف این مساله را تکرار کردند که شرط بازگشت ایران به برجام، اول رفع کامل تحریم‌ها و دوم «راستی‌آزمایی» از سوی ایران است.

اما آنچه این روزها میان کارشناسان و دولتمردان محل بحث قرار گرفته است، موضوع زمان لازم برای راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها است، موضوعی که همانند بسیاری از مباحث مربوط به برجام محل نزاع منتقدین و موافقین قرار دارد.

تناقض‌گویی‌های روحانی، ظریف و عراقچی در لغو تحریم‌ها

ریشه این مباحثات به قبل از انعقاد برجام بازمی‌گردد، زمانی که منتقدین می‌گفتند تحریم‌ها از سوی آمریکا صرفاً تعلیق می‌شوند نه لغو اما دولتمردان در پاسخ می‌گفتند «تحریم‌ها لغو شده‌اند»، تا جایی که روحانی در یک سخنرانی در تیر ۹۴ به صراحت گفت: «امروز به ملت شریف ایران اعلام می‌کنم که طبق این توافق، در روز اجرای توافق تمامی تحریم‌ها، حتی تحریم‌های تسلیحاتی، موشکی هم به‌صورتی که در قطعنامه بوده، لغو خواهد شد. تمام تحریم‌های اقتصادی شامل مالی، بانکی، بیمه، حمل‌ونقل، پتروشیمی و فلزات گران‌بها بالمره (یکباره) لغو خواهد شد و نه تعلیق»

نقض سخنان روحانی زمانی برای همه روشن شد که ترامپ رئیس‌جمهور وقت آمریکا در سال ۹۷ با یک امضا تمامی تحریم‌های مرتبط با برجام را برگرداند و از توافق هسته‌ای خارج شد.

خروج ترامپ از برجام درحالی بود که روحانی در دی ماه ۹۴ در یک نشست خبری گفته بود: «تعهدی که امروز آمریکا در رابطه با برجام به ما داده، تعهد دولت آمریکاست، نه این دولت و آن دولت. این تعهدات استمرار پیدا می‌کند و فرقی ندارد که چه دولتی در آمریکا بر سر کار بیاید، هر دولتی که باشد به این چارچوب متعهد است»

محمدجواد ظریف نیز در همان روزها در نشست شورای راهبردی روابط خارجی کشور در پاسخ به این سوال که برخی کاندیداهای ریاست جمهوری در آمریکا اعلام کردند که در اولین یا دومین روز ریاست جمهوری‌شان این توافق را لغو خواهند کرد، گفت: «الان رئیس‌جمهور بعدی می‌خواهد تحریم‌ها را با یک امضا برگرداند. خوب برگرداند. چه کسی در دنیا اجرا می‌کند؟ آمریکا نمی‌تواند از برجام خارج شود.»

از سوی دیگر، برخی اعضای تیم مذاکره کننده نیز اظهارات منتقدین نسبت به تعلیق تحریم‌ها توسط آمریکا را نمی‌پذیرفتند و تاکید می‌کردند که تحریم‌ها لغو شده است. سید عباس عراقچی در آذرماه ۹۴ به لغو کامل تحریم‌ها اشاره کرد و گفت: «در روز اجرای برجام رسماً اعلام خواهد شد که از آن روز تحریم‌ها به صورت کامل و عملی برداشته می‌شود»

مُهر تائید عراقچی بر ادعای منتقدین برجام

این در حالی است که سید عباس عراقچی ۲۱ فروردین ۱۴۰۰ و در جریان مذاکرات وین برای احیای برجام سخنانی متفاوت از آنچه دولتمردان در سال ۹۴ می‌گفتند بیان کرد و مهر تائیدی بر سخنان منتقدین برجام زد.

او در پاسخ به سوالی اختیار لغو تحریم‌ها را برعهده کنگره آمریکا عنوان و تعلیق، نه لغو، تحریم‌ها را تائید کرد و گفت: «این موضوع در برجام کاملاً پذیرفته شده است که لغو همه تحریم‌ها در اختیار رئیس‌جمهور آمریکا نیست و در اختیار کنگره است و، چون کنگره، آمادگی لغو را نداشت و احتمالاً نداشته باشند رئیس‌جمهور از اختیارات خودش در قانون اساسی استفاده و تعلیق می‌کند. اکنون نیز تحریم‌هایی که مصوب کنگره آمریکاست باید از جانب رئیس‌جمهور آمریکا ویو، اسقاط و متوقف شود»

مرکز پژوهش‌ها: راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها حداقل ۶ ماه زمان می‌خواهد

بررسی این دست از اظهارات دولتمردان و تناقض‌هایی که از سخنان آنها پس از خروج ترامپ از برجام آشکار شد، این شائبه را تقویت می‌کند که دولت با اهدافی داخلی و سیاسی، برجام را هدایت کرد.

حال این روزها، دولتمردان و بخصوص رئیس‌جمهور تاکید دارند که «راستی‌آزمایی اقدامات آمریکا در رفع تحریم‌ها» پیچیده نبوده و آسان است اما در دیگر سو، برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس می‌گویند که راستی‌آزمایی‌ها امری زمان‌بر و طولانی است.

۲۲ فروردین بود که مرکز پژوهش‌های مجلس با انتشار گزارشی نوشت: «راستی آزمایی واقعی رفع تحریم‌ها و تحقق شاخص‌های سنجش پذیر ارائه شده از طرف ایران، در چند ساعت و چند روز ممکن نبوده و حداقل ۳ تا ۶ ماه زمان نیاز دارد. همچنین ضروری است تداوم انتفاع اقتصاد ایران از محل رفع تحریم‌ها در بازه‌های زمانی معین (برای مثال هر ۶ ماه یکبار) مورد راستی آزمایی قرار گیرد»

در همین زمینه، معاون مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌ها در گفتگویی با خبرنگار مهر با اشاره به فرآیندهای لازم برای راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها می‌گوید: «باید تحریم‌های بزرگ مثل تحریم بانک مرکزی، بانک‌ها و بیمه‌ها اولویت اول رفع تحریم‌ها از نظر حقوقی باشد و در مرحله بعد باید یکسری شروط و شاخص‌های ملموس و سنجش پذیر از طرف ایران برای راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها تدوین شود.»

وی ادامه می‌دهد: «میزان صادرات نفت به میزانی که ایران مشخص می‌کند باید به صورت آزادانه انجام شود و پولی که از صادرات نفت به دست می‌آید، از طریق هر بانکی که ما اعلام می‌کنیم به ایران بازگردد و کالایی که اعلام می‌کنیم با این منابع وارد کنیم. همچنین باید بتوانیم قراردادهای مشخص سرمایه گذاری با شرکت و کشوری که خودمان تعیین می‌کنیم، منعقد کنیم.»

شهبازی تاکید می‌کند: «باید این موارد مبنای راستی آزمایی رفع تحریم‌ها باشد، نه صرف رفع حقوقی تحریم‌ها. راستی‌آزمایی این موارد نیز حداقل سه تا ۶ ماه زمان نیاز دارد و باید به صورت ادوار ۶ ماهه مورد راستی‌آزمایی و بررسی قرار گیرد»

در دیگر سو، ابوالفضل عمویی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز با تاکید بر زمان‌بر بودن راستی‌آزمایی رفع تحریم‌ها می‌گوید: «راستی آزمایی لغو تحریم‌های آمریکا بین سه تا شش ماه زمان نیاز دارد. یک یا دو هفته برای راستی آزمایی لغو تحریم‌های آمریکا زمان کافی نیست.»

روحانی: بعضی‌ها بلد نیستند، راستی‌آزمایی زمان نمی‌برد!

اما در این میان، حسن روحانی رئیس‌جمهور که گویی برای احیای برجام همچون دوران انعقاد و امضای آن عجله دارد، خطاب به کارشناسانی که زمان لازم برای راستی‌آزمایی را طولانی می‌دانند می‌گوید: «راستی‌آزمایی زمان نمی‌برد»

او ۲۵ فروردین بود که در جلسه هیئت دولت گفت: «بعضی‌ها بلد نیستند و حرف‌هایی می‌زنند این در حالی است که ما شرایط راستی‌آزمایی را طراحی کردیم و می‌دانیم که زمان زیادی نمی‌برد. اینکه وزیر نفت اعلام کند که می‌تواند نفت را بفروشد و رئیس بانک مرکزی بگوید که قادر است از جابجایی پول را براحتی انجام دهد، زمان زیادی نمی برد»

روحانی ۲۶ فروردین مجدداً بر سخنان خودش مبنی کوتاه بودن زمان راستی‌آزمایی تاکید می‌کند و می‌گوید: «تنها راه موجود این است که آمریکایی‌ها به طور کامل به قطعنامه ۲۲۳۱ و توافق برجام برگردند و البته اگر آنها به طور کامل به برجام برگردند، بلافاصله بعد از یک راستی‌آزمایی‌هایی که زمانش خیلی طول نمی‌کشد، ما هم به کلیه تعهدات برجامی بر می‌گردیم»

او همچنین در جلسه هیئت دولت که در اول اردیبهشت برگزار شد، مجدداً به زمان واقعی برای راستی‌آزمایی اشاره کرد و گفت: «راستی‌آزمایی هم به نظرم خیلی پیچیده نیست، اگر از قبل درست برنامه‌ریزی شود، همکاری کامل باشد، حسن نیت کامل باشد، در یک زمان نه چندان طولانی می‌شود این را گفت. یعنی همه دستگاه‌های ما که ۳ تا هستند یعنی وزیر نفت، وزیر راه و بانک مرکزی وقتی بگویند تحریم برداشته شده، می‌توانیم به راحتی به مردم اعلام کنیم تحریم برداشته شده است»

سخنان روحانی در حالی مطرح می‌شود که رستم قاسمی وزیر سابق نفت راستی‌آزمایی در حوزه فروش نفت را زمان‌بر می‌داند و می‌گوید: «راستی‌آزمایی فروش نفت [پس از رفع تحریم‌ها] یک روزه شدنی نیست زیرا زمانی می‌خواهد که ما به تولید و صادرات خود برگردیم و این پروسه حداقل ۳ ماه زمان نیاز دارد»

سخنگوی وزارت امور خارجه: راستی آزمایی اقدامات آمریکا دشوار است

اما در این میان و با توجه به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، حتی سخنگوی وزارت امور خارجه، روحانی باز هم حرف‌های خودش را درخصوص راستی‌آزمایی تکرار می‌کند.

سعید خطیب‌زاده سخنگوی وزارت امور خارجه در همین زمینه و در نشستی مجازی با برخی خبرنگاران خارجی راستی‌آزمایی اقدامات ایران برای آمریکا و طرف‌های برجام را آسان توصیف می‌کند اما در مقابل می‌گوید: «راستی‌آزمایی اقدامات آمریکا و دیگر طرف‌های برجام امری دشوار است.»

آنچه ناظران سیاسی از سخنان حسن روحانی، در این روزهایی که دیپلمات‌ها در وین مشغول رایزنی‌های فنی و سیاسی برای احیای برجام هستند، برداشت می‌کنند نوعی عجله از جنس همان تعجیلی است که وی در سال ۹۴ و برای اجرای برجام به خرج داد.

او دو هفته گذشته و در جلسه هیئت دولت با لحنی کنایه‌آمیز خطاب به منتقدانش گفت: «از مذاکره وین نترسید … مذاکره پیچیدگی‌های خودش را دارد، اینقدر نگران نباشیم» اما این در حالی است که مرور ضد و نقیض‌گویی‌های وی و هم‌طیفان سیاسی‌اش در سال ۹۴، این شائبه را ایجاد می‌کند که عجله دولت برای احیای برجام ممکن است اهدافی انتخاباتی و داخلی داشته باشد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صدا و سیما، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه در مصاحبه‌ای درباره جزئیات مذاکرات وین گفت: خطی که در مذاکرات وین پیگیری کردیم و این هفته هم ادامه آن را پی خواهیم گرفت بر اساس مواضع قطعی نظام بوده و خواهد بود که اعلام شده است.

وی ادامه داد: ما خواهان رفع کامل تحریم‌ها هستیم؛ این شامل تحریم‌هایی می‌شود که در دوران ترامپ وضع شده است و همه تحریم‌های برجام را نیز شامل می‌شود.

عراقچی با تاکید بر لغو کامل تحریم‌ها در «یک مرحله» افزود: به «گام به گام» و «مرحله به مرحله» بودن لغو تحریم‌ها اعتقادی نداریم و حتماً باید رفع تحریم‌ها را راستی آزمایی کنیم و بعد اقداماتمان را انجام دهیم؛ این سه اصل کلیدی است که راهنمای ما در مذاکرات وین هم بوده است.

معاون سیاسی وزیر خارجه همچنین در پاسخ به این پرسش که چه سازوکاری برای راستی آزمایی لغو تحریم‌ها و تضمین پایبندی به تعهدات آمریکا وجود دارد گفت: فهرست تحریم‌هایی که باید لغو شوند طولانی است و حتی از هزار و ۵۰۰ تحریمی هم که شما اشاره کردید بیشتر است، هم شامل تحریم‌های موضوعی و هم تحریم‌های مربوط به افراد و موسسات می‌شود.

وی افزود: یکی از کارهای مهم ما، فهرست کردن تحریم‌هایی است که باید برداشته شوند؛ کارگروه تشکیل شده در وین، این اقدام را آغاز کرده است و ادامه خواهد داد.

عراقچی با تاکید بر اینکه برای ما مهم است که وقتی تحریم‌ها برداشته می‌شوند آثارش را در عمل ببینیم گفت: مثلاً اگر تحریم نفتی برداشته می‌شود به معنای یک دستور بر روی کاغذ نیست بلکه نفت باید به فروش برسد و خریداران نفت ایران بتوانند بدون هیچ مشکلی آن را بخرند و باید برای ما مسجل شود که تحریم‌ها برداشته شده است. وقتی راستی آزمایی انجام شود آن گاه ما تعهداتمان را انجام خواهیم داد.

وی همچنین در پاسخ به اینکه آیا تضمینی وجود دارد که طرف مقابل بار دیگر نقض عهد و یا بدعهدی نکند، گفت: بدعهدی همیشه ممکن است؛ کما اینکه در دوره گذشته هم بود و در آینده هم ممکن است اتفاق بیافتد؛ روشی که در برجام وجود دارد و برای ما هم بیشتر از آنان وجود دارد این است که ضمانت اجرای برجام در دست خودمان است

عراقچی افزود: اگر مشاهده کنیم که طرف‌های مقابل، تعهدات شان را انجام نمی‌دهند، ما هم تعهدات برجامی‌مان را کاهش می‌دهیم؛ این کاری است که در دو سال گذشته انجام دادیم.

وی اضافه کرد: در این چارچوب؛ تعهداتمان را در پنج گام کاهش و اقتدارمان را در عرصه هسته‌ای نشان دادیم و خلاف آنچه که گفته می‌شد نتوانستند ما را به شورای امنیت بفرستند بنابراین، ضمانت اجرایی برجام در دست خودمان است.

معاون سیاسی وزیر امور خارجه گفت: ضمانت اجرای برجام و رفع تحریم‌ها علیه کشورمان در دست خود ما خواهد بود و این توانمندی ما در عرصه هسته‌ای است که ضمانت اجرای برجام است.

عراقچی در پاسخ به این پرسش که آیا در مذاکرات اخیر در وین تضمین داده می‌شود که دوباره مانند دوره پیشین اجرای برجام بدعهدی نکنند، اظهار داشت: در آن دوره نیز، خلاف آنچه گفته می‌شد نتوانستند ما را به شورای امنیت بفرستند یا هر کار دیگری علیه ما کنند بنابراین ضمانت اجرای برجام در دست خود ماست.

وی افزود: در روابط بین‌الملل اصولاً، تعهدات بین‌المللی این طور نیست که ضمانت اجرا داشته باشد، چون حاکمیت کشورها فراتر از هر چیزی است و کشورها براساس اصل حاکمیت، هر تصمیمی می‌توانند بگیرند.

عراقچی اضافه کرد: آن چیزی که کشورها را به توافقات و معاهدات پایبند می‌کند، اصل بهره برداری از معاهده یا آن تفاهم است همان طور که اگر ما هم هر تفاهم یا معاهده‌ای در دنیا باشد که برای کشورمان هیچ نفعی نداشته باشد، قطعاً به آن پایبند نخواهیم بود.

وی گفت: اینکه آمریکایی‌ها از برجام خارج شدند به این علت بود که دولت گذشته آمریکا اعتقاد داشت که هیچ منفعتی از ماندن در آن تفاهم برای کشورش نیست، بنابراین در آینده هم باید به شکلی رفتار کنیم که ضمانت اجرایی برجام و رفع تحریم‌ها در دست خودمان باشد.

عراقچی در پاسخ به این پرسش که در مقطع پیشین توافق هسته‌ای نیز رهبر معظم انقلاب خواسته بودند که رئیس جمهور وقت آمریکا باید با امضایش، اجرای آن را تضمین کند آیا در این مقطع نیز اگر تحریم‌ها کاملاً لغو و راستی آزمایی شود و آمریکا به برجام بازگردد آیا می‌توانیم ضمانت اجرای آن را از بایدن بگیریم؟ اظهار داشت: دور قبل نیز همین طور بود که می‌بایست تعهدات مکتوب باشد و آنان تعهد کتبی کنند و همین اتفاق افتاد.

وی افزود: دفعه قبل نیز که آقای اوباما تحریم‌ها را لغو کرد دستورات اجرایی و ویورهایش صادر شد و همه این‌ها حتی در روزنامه‌های رسمی آمریکا به ثبت رسید؛ همه این‌ها کتبی بود و امضای اوباما را نیز داشت.

عراقچی افزود: دفعه قبل نیز که آقای اوباما تحریم‌ها را لغو کرد دستورات اجرایی و ویورهایش صادر شد و همه این‌ها حتی در روزنامه‌های رسمی آمریکا به ثبت رسید؛ همه این‌ها کتبی بود و امضای اوباما را نیز داشت.

معاون سیاسی وزیر امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آمریکایی‌ها می‌گفتند برخی تحریم‌ها علیه ایران مبتنی بر مصوبه کنگره است و نهاد اجرایی نمی‌تواند آن را لغو کند و صحبت از تعلیق مطرح شده بود آیا ما تعلیق را به عنوان لغو تحریم می‌پذیریم؟ اظهار داشت: این موضوع در برجام کاملاً پذیرفته شده است که لغو همه تحریم‌ها در اختیار رئیس جمهور آمریکا نیست و در اختیار کنگره است و، چون کنگره، آمادگی لغو را نداشت و احتمالاً نداشته باشند رئیس جمهور از اختیارات خودش در قانون اساسی استفاده و تعلیق می‌کند.

وی تاکید کرد: اکنون نیز تحریم‌هایی که مصوب کنگره آمریکاست باید از جانب رئیس جمهور آمریکا ویو، اسقاط و متوقف شود و در سال هشتم برجام که کمتر از سه سال دیگر می‌شود طبق برجام کنگره آمریکا موظف است همه آن تحریم‌ها را به طور کامل لغو کند.

آقای عراقچی افزود: اگر این کار انجام شود ما نیز لایحه مربوط به پروتکل الحاقی را به مجلس شورای اسلامی می‌فرستیم که درباره آن تصمیم بگیرد، این قاعده در برجام پیش بینی شده است که بر اساس آن در سال هشتم از اجرای توافق هسته‌ای تحریم‌های کنگره به طور کامل لغو شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت: قانون اقدام راهبردی با شکستن قفل صنعت هسته‌ای، زمینۀ رفع کامل تحریم‌ها را فراهم کرده است.

قالیباف گفت: دل بستن به رفع صوری یا ناقص تحریم‌ها، مانع به ثمر نشستن قانون «اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها» خواهد شد.

وی تاکید کرد: فرصت طلایی موجود باید با پافشاری بر حفظ منافع ملی به رفع کامل تحریم‌ها و حصول منافع اقتصادی ملموس برای مردم ایران منجر شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به سوال خبرنگاران در خصوص خبری با مضمون حضور آمریکا در نشست آتی در وین گفت: نشست وین که هیات ایران در آن شرکت خواهد کرد یک نشست کمیسیون مشترک برجام است که با هدف بررسی بازگشت احتمالی آمریکا به برجام برگزار خواهد شد و صرفا اعضای کنونی برجام در آن حضور خواهند داشت.

وی ادامه داد: آمریکا در هیچ نشستی که ایران در آن حضور داشته باشد، از جمله نشست کمیسیون مشترک برجام، حضور نخواهد داشت و این قطعی است.

عراقچی اظهار داشت: اینکه سایر طرف های برجام بخواهند در ارتباط با اقداماتی که آمریکا باید انجام دهد،  به صورت دوجانبه یا چندجانبه با آمریکا رایزنی هایی داشته باشند، چه در وین و چه در هرجای دیگر، به خودشان مربوط است و البته مسبوق به سابقه است.

وی تاکید کرد: هیات ایرانی هیچ گونه مذاکره ای با هیئت آمریکایی در هیچ سطحی نخواهد داشت.

گفتنی است، رسانه های آمریکایی اعلام کرده اند، همه طرف‌ها هفته آینده (سه‌شنبه) برای گفت‌وگو درباره احیای توافق هسته‌ای در وین جمع خواهند شد، از جمله آمریکا. اگرچه فعلاً مذاکرات مستقیمی بین ایران و آمریکا نخواهد بود.

منوچهر محمدی کارشناس مسائل خارجی در گفتگو با مهر در رابطه با رویکرد ایران برای ورود آمریکا به برجام با تاکید بر اینکه مقام معظم رهبری رویکرد ایران را قاطعانه مشخص کردند، اظهار داشت: رویکرد تشریح شده از سوی مقام معظم رهبری این است که تا زمانی که تمام تحریم‌ها برداشته نشود همه حرف‌های آقای بایدن پوچ و بی‌ارزش است.

وی عنوان کرد: بنابراین رویکرد ما روشن و قاطع است و همانطور که حضرت آقا فرمودند خواهد بود و تردیدی در آن نیست. آنها هم ناچار هستند یک زمانی به این جمع‌بندی برسند که با موضع ایران موافقت کنند و تحریم‌ها را بردارند تا بشود سر میز مذاکره نشست و بقیه مسائل را حل کرد.

این کارشناس مسائل خارجی تصریح کرد: به عقیده من، واقعیت قضیه این است که ما یاد گرفتیم در مقابل استکبار آمریکا اگر یک قدم به عقب برداریم و یک امتیاز بدهیم باید صدها امتیاز دیگر هم به آنها بدهیم اما اگر مقاومت کنیم، امتیاز ندهیم و آنها را وادار به تسلیم در مقابل‌مان کنیم در همه زمینه‌ها نتیجه بهتری خواهیم گرفت.

به گزارش خبرگزاری مهر، سید عباس عراقچی معاون سیاسی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در گفت و گو با شبکه تلویزیونی بین المللی «سی جی تی ان» چین به دولت بایدن هشدار که داد که زمان حفظ برجام رو به پایان است.

عراقچی در پاسخ به اظهارات «جو بایدن» رئیس‌جمهور آمریکا که گفته است «تحریم های ایالات متحده علیه ایران را لغو نمی‌کند مگر اینکه تهران تعهد خود را به برجام نشان دهد»، گفت: ایالات متحده ابتدا باید اقدام و تحریم‌های ایران را لغو کند.

وی خاطرنشان کرد: ایران آماده است تا پس از برداشته شدن تمام تحریم‌های آمریکا علیه تهران، به سرعت به تعهدات کامل خود در برجام بازگردد.

عراقچی افزود: وضعیت کاملاً روشن است. این ایران نیست که برجام را ترک کرد بلکه ایالات متحده بود که از این توافق خارج شد. ایالات متحده تصمیم گرفت که مشارکت خود را در برجام متوقف کند آنها میز را ترک کردند و دوباره تحریم‌ها را اعمال کردند. آنها حتی تحریم‌های جدیدی را علیه ایران اعمال کردند. اکنون، اگر سیاست آنها این است که به برجام برگردند و دوباره یک عضو برجام شوند باید تحریم‌ها را بردارند، آنچه ما انجام دادیم در حقیقت واکنشی به نقض توافق توسط ایالات متحده و در برابر اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران بود. همانطور که گفتم، کاهش تعهدات توسط ایران، در واقع اقدامی قابل اصلاح بر اساس بند ۳۶ برجام است.

معاون وزیر امور خارجه ایران تصریح کرد: بنابراین من فکر می‌کنم اگر شرایط را منطقی بررسی کنید، همه می‌گویند این ایالات متحده است که باید اول به برجام برگردد. هنگامی که آنها بازگشتند و تحریم‌ها علیه ایران را لغو کردند و ما تأیید کردیم که تحریم‌ها از بین رفته است، ما هم آماده‌ایم که به سرعت به برجام برگردیم.

عراقچی در واکنش در پاسخ به سوال خبرنگار که گفت «شرایط مانند پیدایش مرغ و تخم مرغ است» اظهار داشت: من چنین تصوری ندارم، آنها برجام را ترک کردند، آنها در چهار سال گذشته ما را تحریم کردند. اکنون، اگر آنها فکر می‌کنند برجام معامله خوبی است و می‌خواهند به این معامله برگردند باید به تعهدات خود برگردند و پس از آن ایران هم از برجام پیروی خواهد کرد.

وی در خصوص اینکه «بایدن گفته است اگر قرار باشد برای از سر گیری برجام با ایران مذاکره کند ممکن است وارد مسایل دیگری مانند مسایل موشکی و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران شود نظر شما چیست» گفت: به هیچ وجه. برجام تنها در مورد برنامه هسته‌ای ایران است و دو رکن دارد که شامل «محدودیت در برنامه صلح آمیز هسته‌ای ما در ازای لغو تحریم ها» است و همین. ما هنگام مذاکره در مورد توافق هسته‌ای در مورد موضوع دیگری مذاکره نکردیم و این یک دلیل عمدی و تصمیم همه طرف‌ها بود.

آمریکا مسئولیت اقدامات نادرست خود را بپذیرد

 

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از صدا و سیما، کاظم غریب آبادی سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمان ملل و سایر سازمان‌های بین المللی مستقر در وین، طی سخنرانی در نشست فصلی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی با موضوع راستی آزمایی اجرای برجام در پرتو قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در ایران که به طریق مجازی برگزار گردید، گفت: با رفتارهای غیرمسئولانه و اتخاذ سیاست‌های بدخواهانه و اعمال تحریم‌های یکجانبه غیرقانونی آمریکا، این توافق، توازن خود را در حقوق و تعهدات از دست داده که منجر به از دست رفتن مزایای پیش بینی شده برای ایران گردیده است. در حالی که ایران مجاز به اتخاذ اقدامات جبرانی است، ایالات متحده بایستی مسئولیت کامل عواقب اقدامات نادرست خود را که در تناقض آشکار با مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت می‌باشد، بپذیرد.

کاظم غریب آبادی در ابتدای صحبت‌های خود با اشاره به اینکه گزارش اخیر مدیرکل در مورد برجام نشان دهنده توانایی آژانس در راستی آزمایی تعهدات ایران تحت این توافق و سطح بالای همکاری آن با آژانس است، افزود: گزارش‌های مربوط به این موضوع طی ۵ سال گذشته دارای یک بند مشابه هستند که صرف نظر از اختلاف اعضای برجام در مورد سطح اجرای تعهدات متقابل، گواه خوبی بر سطح همکاری‌ها بین ایران و آژانس است.

وی افزود: گزارش مدیرکل تأیید می‌کند که “از ۱۶ ژانویه ۲۰۱۶ (روز اجرای برجام)، آژانس اجرای تعهدات مرتبط هسته‌ای ایران را مطابق با روش‌های تعیین شده در برجام، راستی آزمایی و نظارت کرده است”. این بدان معناست که آژانس حتی قادر به راستی آزمایی و نظارت بر اقدامات انجام شده ایران در زمان توقف اجرای برخی تعهدات خود مطابق با بندهای ۲۶ و ۳۶ توافق بوده است. گزارش حتی تأیید می‌کند که آژانس تغییری در سطح همکاری ایران مشاهده نکرده و علی رغم تأثیر همه گیری کرونا، آژانس همچنان فعالیت‌های راستی آزمایی و نظارت خود را در ایران ادامه داده است.

غریب آبادی در ادامه با تاکید بر اینکه بایستی به گزارش‌های مدیرکل در چارچوب صحیح نگاه شود، افزود: برجام، توافقی است که متشکل از تعهدات متوازن اعضای آن بوده و مانند سایر توافقات، باید به نفع مشارکت کنندگان در آن باشد.

وی ادامه داد: با رفتارهای غیرمسئولانه مداوم آمریکا بواسطه اتخاذ سیاست‌های بدخواهانه و اعمال تحریم‌های یک جانبه غیرقانونی، این توافق، توازن خود در تعهدات را از دست داده که منجر به از دست رفتن مزایای پیش بینی شده برای ایران گردیده است. بنابراین، در حالی که ایران مجاز به اتخاذ اقدامات جبرانی است، ایالات متحده بایستی مسئولیت کامل عواقب اقدامات نادرست خود را که در تناقض آشکار با منشور ملل متحد و مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) شورای امنیت می‌باشد، متحمل شود.

این دیپلمات ارشد کشورمان ادامه داد: در پنج سال گذشته، شورای حکام شاهد بیانیه‌های زیادی در مورد ارزش مزایای برجام برای رژیم عدم اشاعه بوده است، اما نباید این واقعیت را نادیده گرفت که این توافق شامل مقوله ضروری دیگری از تعهدات، یعنی رفع تحریم‌ها و اثرات آن است.

وی افزود: همانگونه که در توافق هسته‌ای پیش بینی شده است “برجام از طریق اقدامات جامعی که شفافیت و راستی آزمایی را فراهم می‌نماید، نگرانی‌های اتحادیه اروپا / گروه ۵+۱ را مدنظر قرار می‌دهد. برجام منجر به لغو جامع همه تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران می‌شود و اقداماتی را برای دسترسی به تجارت، فناوری، تأمین مالی و انرژی شامل می‌شود. “

نماینده دائم کشورمان نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی سپس به ریشه مشکلات پیرامون برجام پرداخت و اظهار داشت: اگرچه دولت ایالات متحده آمریکا به تعهداتش تحت برجام به طور کامل پایبند نبود، اما، وضعیت در ۸ می ۲۰۱۸ و زمانی که دولت آمریکا خروج یکجانبه خود را از این توافق اعلام نمود، وخیم شد. این اقدام و سایر اقدامات زورمدارانه یکجانبه متعاقب آن توسط این دولت، و عدم اجرای کامل و مؤثر تعهدات اعضای اتحادیه اروپا / سه کشور اروپایی ذیل برجام و عدم اقدام اساسی و مؤثر آن‌ها برای جبران وضعیت، چالش‌های جدی را برای توافق به وجود آورده است.

وی اضافه کرد: در حالی که این توافق به طور مؤثر و کاملی توسط ایران اجرا شد، به گونه‌ای که یک همکاری مثال زدنی میان ایران و آژانس شکل گرفت، اما متأسفانه و به ویژه در طول دو سال و نیم گذشته، در رابطه با رفع تحریم‌ها اجرا نشد.

سفیر کشورمان از اینکه سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا به تعهدات خود در رابطه با رفع تحریم‌ها و همکاری هسته‌ای صلح آمیز با ایران در این مدت پایبند نبودند، ابراز تأسف عمیق کرد و افزود: پس از خروج غیرقانونی آمریکا از برجام، این کشورها نیز در عمل تعهداتشان را ذیل برجام اجرا نکردند. از این رو، فراخواندن ایران برای اجرای کامل تعهدات خود با علم به این واقعیت که منافع مشروع ایران از توافق محقق نشده است و اقدامی نیز برای اصلاح وضعیت انجام نشده است، نه منطقی است و نه عملی.

غریب آبادی در ادامه با اشاره به اینکه هیچ توجیهی برای خروج غیرقانونی آمریکا، اعمال تحریم‌ها و اقدامات متعاقب آن، و بی اقدامی سایرین برای جبران وضعیت وجود ندارد، گفت: بزرگ نمایی عبور ایران از محدودیت‌های مقرر در برجام و ابراز نگرانی در این زمینه، تنها می‌تواند به عنوان تلاش‌هایی برای شانه خالی کردن از مسئولیت‌های عدم اجرای تعهدات باشد.

وی افزود: اگر برخی نگران سطح فعلی فعالیت‌ها هستند، این هیچ ارتباطی با ایران و برنامه هسته‌ای منحصراً صلح آمیز آن ندارد؛ بنابراین به آن‌ها توصیه می‌شود که وظایف خود را طبق توافق و قطعنامه شورای امنیت انجام دهند تا این قطار از ریل خارج شده را به مسیر صحیح خود بازگردانند.

سفیر کشورمان در ادامه گفت: مایلم توجه این کشورها را همچنین به پیامدهای غیرانسانی و مخرب تحریم‌های آمریکا بر مردم عادی جلب کنم. متأسفانه بایستی اشاره کنم که تحریم‌ها حتی در زمان همه گیری کرونا نیز کاهش نیافته‌اند و البته این سیاست فشارحداکثری نیز ثابت شده که محکوم به شکست شده است. از این‌رو، با در نظر گرفتن اعمال تحریم‌های غیرقانونی و نیز اتخاذ موضع غیرفعال توسط دیگران، از ایران انتظار نداشته باشید که فقط نظاره گر باشد، گویی که اتفاقی نیفتاده و نباید هیچ کاری در رابطه با تعهدات خود تحت برجام انجام دهد.

نماینده دائم کشورمان در تذکری مهم خطاب به شورای حکام، اعلام کرد: بدیهی است همکاری تنها گزینه ایران نیست و ایران هنوز گزینه‌های مختلفی را برای ایجاد تعادل ضروری در توافق در اختیار دارد. وی ادامه داد: با این حال، می‌خواهم موضع قبلاً اعلام شده جمهوری اسلامی ایران را تکرار کنم که هر زمان توازن از دست رفته بین حقوق و تعهدات مشارکت کنندگان در برجام مطابق با رفع تحریم‌ها و عمل به تعهدات در این حوزه برقرار شود، ایران آماده است تا اقدامات جبران کننده خود را به وضعیت سابق برگرداند. برجام را فقط می‌توان از طریق تلاش‌ها و اقدامات مشترک به منظور تضمین تحقق کامل حقوق و تعهدات درون آن، حفظ نمود.

غریب آبادی با استقبال از اینکه در نتیجه تعامل سازنده بین ایران و آژانس، ارائه دسترسی تکمیلی موضوع باقیمانده‌ای بین ایران و آژانس نیست، افزود: در همین راستا، معتقدیم که در مورد نتایج بازدید آژانس از مکانی در ایران در اوایل سال ۲۰۱۹، ایران با آژانس به طور پیوسته در ماه‌های گذشته در تعامل بوده است.

وی در مورد فرآیند انجام شده در این خصوص تاکنون، گفت: در ژانویه ۲۰۲۰ و متعاقب توضیحات ارائه شده توسط ایران در دسامبر ۲۰۲۰ در مورد منشأ احتمالی ذرات اورانیوم طبیعی کشف شده در این مکان، آژانس از دو تأسیسات هسته‌ای اظهار شده ایران نیز بازدید و نمونه برداری نمود. پس از آن و در سپتامبر ۲۰۲۰، آژانس پس از ۸ ماه از جمع آوری نمونه‌ها، ارزیابی اولیه خود درخصوص توضیحات ایران را به همراه یک یافته کاملاً جدید، برای شفاف سازی به ما اطلاع داد. متعاقباً، در اکتبر ۲۰۲۰، ایران به سوالات آژانس پاسخ داد. ایران همچنین آژانس را مطلع کرد که در مورد یافته‌های جدید آژانس درخصوص ذراتی که ایزوتوپ‌های آن‌ها تغییر کرده است نیز موضوع تحت بررسی و تحقیق قرار دارد. علاوه بر این، ایران در اوایل نوامبر ۲۰۲۰ نیز توضیحات بیشتری را درخصوص موضوع به آژانس ارائه نمود.

نماینده دائم کشورمان نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی ادامه داد: همانگونه که تجزیه و تحلیل نمونه‌ها توسط آژانس ۸ ماه به طول انجامید که البته طبیعی است و ما هم کاملاً این را درک می‌کنیم، در مقابل نیز نیاز طبیعی ایران برای زمان معقول جهت تحقیق درخصوص این موضوع که صرفاً در ماه سپتامبر از سوی آژانس مطرح شده، نبایستی موضوعی غیرطبیعی دیده شود.

سفیر و نماینده دائم کشورمان در ادامه تأکید کرد: مطابق با مقررات برجام، ایران به طور موقت و داوطلبانه پروتکل الحاقی را اجرا می‌کند؛ بنابراین، ارائه دسترسی به مکان مورد درخواست آژانس بر مبنای حسن نیت و داوطلبانه بود و این موضوع بایستی به عنوان مبنایی برای حل و فصل موضوع دیده شود؛ یعنی آغازی بر یک پایان.

وی افزود: از این‌رو، ابراز نگرانی یا اعلام هرگونه ضرب الاجل، ضمن اینکه سازنده و کمک کننده نخواهد بود، صرفاً به حسن نیت‌ها لطمه می‌زند. در همین راستا، خاطر نشان می‌شود علیرغم درک متفاوت دو طرف از موضوعات فنی درخصوص نتایج آژانس از بازدید از این مکان، تعاملات همچنان با هدف حل و فصل نهایی موضوع ادامه دارد؛ از این‌رو بایستی از ارائه هرگونه نظر و نتیجه گیری عجولانه پرهیز شود.

غریب آبادی در بخش دیگری از سخنرانی خود، به ادعای مضحک نماینده آمریکا اشاره کرد و گفت: هیأت آمریکایی گفته است که ایران باید در معرض استانداردهای بالا و قوی راستی آزمایی قرار بگیرد. آن‌ها به چه نوع استانداردی اشاره می‌کنند!؟ از نوع آمریکایی آن، که حاصلی جز از بین بردن هنجارها و مقررات بین المللی نداشته است!

نماینده دائم کشورمان سپس به نظرات آژانس و همچنین مدیرکل پیشین آن، آمانو، که معتقد بود برجام الگوی نمونه‌ای برای رژیم راستی آزمایی است و امیدوار بود که آن را در سایر اعضای آژانس نیز اجرا کند، اشاره کرد و افزود: مقامات آژانس همچنین در موارد متعددی، از جمله در مصاحبه‌های مختلف، جلسات توجیهی فنی و … تأیید کرده‌اند که یک سیستم راستی آزمایی قوی برای ایران وجود دارد. با این حال، اگر اعتقاد بر این است که هر عضو دیگری استانداردهای بالاتری برای اقدامات راستی آزمایی دارد، در صورتی که دبیرخانه آژانس موافق باشد، ایران آماده است تا آن را به عنوان یک رویه نمونه در نظر بگیرد. قطعاً، در نتیجه اجرای آن، سطح همکاری‌ها و تعاملات ایران با آژانس به طرز چشمگیری کاهش خواهد یافت که ما نیز از آن استقبال می‌کنیم!

غریب آبادی همچنین ادامه داد: در حالی که ایالات متحده خود هزاران کلاهک هسته‌ای دارد، این قبیل سلاح‌ها و دانش مرتبط با آن را اشاعه داده است، آن‌ها را علیه یک کشور غیردارنده سلاح هسته‌ای استفاده کرده است، و دیگران را به استفاده احتمالی از آن‌ها تهدید می‌کند، اصولاً چنین کشوری حتی حق ندارد در مورد نگرانی‌های عدم اشاعه صحبت کند.

نماینده دائم کشورمان در همین چارچوب به موضوع رژیم صهیونیستی اشاره کرد و گفت: رژیم صهیونیستی تنها مورد در خاورمیانه است که طرف هیچیک از سازوکارهای سلاح‌های کشتار جمعی نیست و انواع مختلفی از این نوع سلاح‌ها را تولید کرده و توسعه داده است. چقدر ایالات متحده نگران این وضعیت تهدیدآمیز است؟ اگر غیر اعضای معاهده اشاعه پاداش دریافت می‌کنند و از طرف دیگر، عضویت در این معاهده یک عیب محسوب می‌شود، بایستی به خاطر بسپاریم که این موضوع یک سیگنال کاملاً متفاوت به اعضای معاهده می‌فرستد.

وی افزود: به همین ترتیب، ایالات متحده چقدر نگران استانداردهای راستی آزمایی توسط عربستان سعودی و امارات است که به طور رسمی هنوز در ارتباط با آژانس، از پروتکل مقادیر کوچک برخوردار هستند؟ اگر آمریکایی‌ها ادعای اجرای استانداردهای راستی آزمایی بالا توسط اعضای آژانس را دارند، چگونه است که در مورد اجرای چنین استانداردهایی در سایر کشورها، از جمله در منطقه خاورمیانه حرفی نمی‌زنند؟ آن‌ها چند بار در این زمینه ابراز نگرانی کرده‌اند؟

غریب آبادی در پایان تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران برای سر و صداها و ادعاهای بی اساس و فریبکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی که هدف اصلی آن‌ها اعمال فشار بر آژانس و کشورهای عضو می‌باشد، ارزشی قائل نیست.