نامه ۲۴مقام آمریکایی و جهان به ترامپ برای رفع تحریمهای ایران
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از گاردین، برخی از مقامات سیاسی سابق آمریکا و دیگر کشورهای جهان با انتشار نامهای از «دونالد ترامپ» درخواست کردهاند که بخشی از تحریمها علیه ایران را همزمان با بحران جهانی شیوع ویروس کرونا تسهیل کند.
این نامه به امضای ۲۴ نفر از چهرههای سیاسی آمریکا و جهان از جمله «جورج رابرتسون» دبیر کل پیشین ناتو، «فدریکا مورگرینی» رئیس سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا، «گرو هارلم براندتلند» رئیس سابق سازمان بهداشت جهانی و «هانس بلیکس» دبیرکل پیشین آژانس بین المللی انرژی اتمی، «مادلین آلبرایت» وزیر خارجه اسبق، «ویلیام کوهن» و «چاک هاگل» وزرای دفاع اسبق، «پاول اونیل» وزیر خزانه داری پیشین، «ویلیام برنز» از دیپلماتهای ارشد آمریکایی حاضر در مذاکرات اتمی با ایران رسیده است.
امضا کنندگان در این نامه خواستار کاهش تحریمهای آمریکا علیه ایران و تسهیل قوانینی شدهاند که مانع خرید کالاهای ضروری و پزشکی توسط ایران میشود.
مقامات سیاسی سابق آمریکا و جهان با امضای این نامه تاکید کردهاند که رفع و تسهیل تحریمها علیه ایران میتواند مقابله با بحران جهانی شیوع کرونا را آسانتر و قابل دسترس تر کند. به گفته امضا کنندگان این نامه، حضور در کشورهای دیگر برای نجات جان انسانها جهت حفظ امنیت خودمان ضروری است و باید اختلافات سیاسی بین دولتها را نادیده بگیریم.
در این نامه گفته شده است که «سیاست فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران از طریق تحریمها، عملکرد نظام بهداشتی و سلامت ایران را با اختلال روبرو کرده و شیوع کرونا در ایران را به دومین ماه کشانده است.
به گفته امضا کنندگان این نامه، علی رغم برخی معافیتهای اعلام شده براساس حقوق بین المللی و قوانین آمریکا، اما این تحریمها تهیه تجهیزات مهم پزشکی و مواد اولیه مورد نیاز برای تولیدات داخلی پزشکی در ایران را با کندی زیادی روبرو کرده است.
امضاءکنندگان نامه همچنین از ترامپ خواستهاند تا آمریکا در مسیر درخواست ایران از صندوق بینالمللی پول برای وام ۵ میلیارد دلاری مانعی ایجاد نکند.
مقامات و شخصیتهایی سیاسی امریکا و جهان در نامه خود همچنین نسبت به نتایج و تأثیرات دراز مدت مخدوش شدن اعتبار آمریکا و اروپا در بین مردم ایران و افزایش هزینههای تعامل با ایران در آینده هشدار دادهاند.
پیش از این نیز مقامات و افراد دیگری نیز از جمله برخی مقامات چینی، پاکستانی و اروپایی در درخواستهایی جداگانه خواستار تسهیل تحریمهای آمریکا علیه ایران همزمان با شیوع کرونا شده بودند، هرچند در مقابل مقامات آمریکایی بی توجه به درخواستهای جهانی به سیاست فشار حداکثری و تحریمها علیه ایران ادامه میدهند.
دیده بان حقوق بشر خواستار تسهیل تحریمهای آمریکا علیه ایران شد
به گزارش خبرگزاری مهر، دیده بان حقوق بشر در وبگاه خود با انتشار گزارشی اعلام کرده است که تحریمهای اقتصادی اعمال شده علیه ایران تاثیرات منفی گستردهای را بر توانایی دولت این کشور در جهت واکنش مناسب در برابر شیوع ویروس کرونا برجای گذاشته است.
دیده بان حقوق بشر در این گزارش همچنین اعلام کرده که آمریکا باید اقدمات فوری برای تسهیل تحریمهای ایران و گسترش مجوز معافیتها برای اطمینان خاطر از دسترسی ایران به منابع بشردوستانه ضروری در خلال شیوع و همه گیری ویروس کرونا فراهم کند.
«کنت روث»، مدیر اجرایی دیده بان حقوق بشر نیز در این ارتباط گفته است: این بسیار بد و سنگدلانه است که دولت ترامپ با محروم کردن ایرانیها از دسترسی به تجهیزات پزشکی مورد نیاز، موجب تشدید مشکلات آنها میشود.
در این گزارش همچنین به نقل از یکی پزشکان مطلع اعلام شده که دسترسی به تجهیزات پزشکی مورد نیاز تحت تحریم بسیار سخت و دشوار است.
سازمان دیده بان حقوق بشر همچنین اعلام کرده که تحقیقات این سازمان نشان میدهد که با وجود صدور برخی معافیتها از سوی آمریکا، اما همچنان نگرانی از تحریمها و مجازاتهای آمریکا باعث شده تا بسیاری از شرکتها و بانکهای اروپایی و آمریکایی از تعامل با ایران پرهیز کنند.
به گزارش خبرگزاری مهر، سازمان جهانی بهداشت از حمله سایبری و تلاش هکرها برای رخنه به سیستم رایانهای و ایمیلهای کارکنان این سازمان خبر داده و رویترز در گزارشی به نقل از چهار منبع آگاه که نخواستهاند نامشان فاش شود، مدعی ارتباط هکرها با ایران شده است.
طارق یاسارویچ، سخنگوی سازمان جهانی بهداشت وقوع این حملات سایبری را تأیید کرد و متذکر شد که هکرها از روز ۲ مارس سال جاری میلادی (۱۲ اسفندماه ۱۳۹۸) در تلاش برای رخنه به سیستم ایمیلی این سازمان بودهاند.
او افزود: «تا آنجا که ما پیگیری و بررسی کردهایم، هیچیک از این تلاشها موفقآمیز نبوده است». سخنگوی سازمان جهانی بهداشت گفت، این سازمان نمیداند که مسئول این حملات سایبری کیست.
گفته میشود که هکرها از طریق ارسال ایمیلهای فیشینگ حساب ایمیلهای کارکنان سازمان جهانی بهداشت را هدف قرار دادند. ایران دخالت در این حمله سایبری را رد کرده است. یک سخنگوی وزارت ارتباطات جمهوری اسلامی نقش داشتن ایران در این ماجرا را “دروغ محض به منظور تشدید فشار بر ایران” خواند. به گفته او جمهوری اسلامی خود قربانی حملات سایبری است.
به گزارش خبرگزاری مهر، «محمد حسینزاده» کارشناس مسائل سیاسی در یادداشتی می نویسد: ویروس کرونا چند وقتی است وارد مقر فرقه منافقین در آلبانی شده و خبرهایی که از وضعیت ساکنان این کمپ درز کرده، حکایت از شیوع «کووید ۱۹» در میان اعضای فرقه تروریستی رجوی دارد.
شاید در طول سالهای اخیر هیچ واقعهای چون کرونا موجودیت گروهک منافقین را با خطر جدی روبهرو نکرده باشد. دلیلش البته واضح است، چه، عمده قربانیان ویروس کرونا افراد پیر و سالخورده هستند!
گروهک منافقین هم به دلیل مشی تروریستی و وحشیانه خود در ریختن خون مردم، عملا از میانه دهه شصت دیگر نتوانسته اقدام به عضوگیری و شستشوی مغزی جوانان بکند و اول و آخر اعضای این فرقه تروریستی، همین افراد موجود هستند.
به عبارت دیگر؛ گرچه با گذر زمان و مرگ طبیعی یک یک اعضای این گروهک تروریستی در آلبانی، این کمپ خود به خود به گورستان منافقین تبدیل میشد، اما به نظر میرسد کرونا این روند را سریعتر عملیاتی میکند!
منافقین در طول سالهای پیشین با تنفس مصنوعی چند کشور غربی زنده مانده و توانسته است فعالیتهای تروریستی خود را ادامه دهد، اما حالا حامیان و منجیان این قاتلین جنایتکار، خود هم قربانی کرونا شدهاند!
در واقع؛ با تهاجم همه جانبهای که ویروس کرونا در چند هفته اخیر در جهان آغاز کرده، بسیاری از کشورهای جهان آن را بزرگترین بحران خود بعد از جنگ جهانی دوم اعلام کرده و حتی بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکا که مدعی دست برتر در حوزههای پزشکی و اقتصادی بودند را به بحران کشیدهاند.
به همین دلیل فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی فلج شده و تلفات انسانی هر روز در حال افزایش است!
ایتالیا، اسپانیا، فرانسه، آمریکا و انگلیس با بحران خدمات بیمارستانی نیز روبهرو هستند و تجهیزات بهداشتی و ایمنی پرستاری کمیاب شده است.
این مشکلات در کنار فرهنگ غارت فروشگاههای زنجیرهای به واسطه وحشت از قرنطینه، روزهای سختی را برای مردم این کشورها رقم زده است.
بر این اساس؛ منافقین در حالی با بحران کرونا روبهرو هستند که پدرخواندههای آنها خصوصا فرانسویها و آمریکاییها خود نیز دچار بحران شدهاند.
شاید تا روزهای قبل، وقتی که توپخانه ویروسپراکنی دروغ و تهمت و شایعه منافقین برای ترساندن مردم، ۲۴ ساعته کار میکرد تا مردم را برای زنده ماندن به جان همدیگر بیاندازد، گمان نمیکردند این ویروس سراغ دیگر خودشان هم خواهد رفت!
جنایتکارانی که ویروس انسانکشی در نهادشان ذاتی شده، حالا باید در انتظار فرشته عذاب الهی باشند که با سلاح کرونا به پیکارشان رفته است.
بدیهی است کشورهای حامی این فرقه تروریستی، در حالی که خودشان دچار کمبود و بحران هستند حتی در زمینه تامین تابوت هم، مزدورانشان را در اولویت چندم رسیدگی قرار دهند، چه، «دستمال کثیف» بودن هم عمری دارد و پس از آن زبالهدان بهترین جایش خواهد بود.
احتمال بازنگری آمریکا در تحریم های ایران برای مقابله با کرونا
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، «مایک پمپئو» وزیر خارجه آمریکا احتمال کاهش تحریمهای ایالات متحده علیه ایران و سایر کشورها برای مبارزه آنها با همهگیری ویروس کرونا را بعید ندانست ولی نشانه قاطعی در این زمینه بروز نداد.
مایک پمپئو در گفتگو با خبرنگاران بار دیگر تاکید کرد که تجهیزات بشردوستانه و پزشکی از تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران معاف هستند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، از وزیر خارجه آمریکا پرسیده شد که آیا ممکن است بخواهد موضعش را درباره کاهش تحریمها علیه ایران مورد بازنگری قرار دهد؟ پمپئو در این زمینه اظهار داشت: «ما مرتباً در سیاست هایمان تجدیدنظر میکنیم، لذا پاسخ این است- آیا ما همواره بازنگری میکنیم؟ – البته».
او در عین حال مدعی شد که تحریمهای آمریکا شامل کالاهای بشردوستانه و پزشکی نمیشود.
دولت دونالد ترامپ که اردیبهشت سال ۹۷ از توافق هستهای شش قدرت جهانی با ایران موسوم به «برجام» خارج شد، سیاست «فشار حداکثری» را در قبال جمهوری اسلامی در پیش گرفته است.
در همین رابطه محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در صفحه توئیتر خود آمریکا را به «ترور درمانی» متهم کرده و ر هفتههای اخیر و با بالا رفتن آمار قربانیان مبتلا به ویروس کرونا در ایران، رخی از کشورها و شخصیتهای بینالمللی خواستار کاهش تحریمها در شرایط فعلی شده اند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، میشل باچله، کمیسر ارشد حقوق بشر سازمان ملل و همچنین چند کشور از جمله چین، روسیه و ونزوئلا خواهان رفع یا دستکم کاهش تحریمهای آمریکا علیه ایران شدهاند تا تهران بتواند با بحران کرونا مبارزه موثرتری انجام دهد.
کرونا و معضلی به نام تحریم؛ جنایت علیه بشریت به شیوه آمریکایی
خبرگزاری مهر، گروه بین الملل -رضا شریفی: با توجه به شیوع ویروس کرونا، تحریمهای غیرقانونی ایالات متحده بر اقتصاد ایران عرصه را بر این کشور در راه مبارزه با این بلای عالمگیر تنگ کرده، امری که به خودی خود باعث افزایش نگرانیهای جامعه جهانی در جهت مبارزه با بیماری کرونا شده است.
در این راستا تلاشهایی از سوی دستگاه دیپلماسی ایران هم جهت با عکس العملهای بین المللی برای لغو و یا حداقل تعدیل نظلم تحریمهای اقتصادی در جهان جریان دارد. اهم تلاش چهرههای داخلی شامل نامه نگاری جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران و حسن روحانی، رئیس جمهوری اسلامی ایران با همتایان بین المللی خود در جهت تشریح عمق فاجعه و درخواست تمرد بین المللی از تحریمهای فرامرزی ایالات متحده بوده است. از سوی دیگر بعضی شخصیتهای بین المللی و حتی آمریکایی خواستار لغو تحریمهای وارده بر جمهوری اسلامی ولو به صورت موقت از سوی ایالات متحده شده اند، امری که به زعم آنها میتواند به حداقل تعهد آمریکاییها در مورد مساله حقوق بشر گواهی دهد، تعهدی که کاملاً مخدوش و بیشتر نمایشی به نظر میرسد!
به گزارش یورونیوز، دستگاه اجرایی دولت ترامپ مدعی بی اثر بودن تحریمهای آمریکا علیه ایران بر مساله بهداشت و درمان بیماری کرونا بوده زیرا به ادعای آنها اساساً صادرات اقلام و اجناس دارویی و بشردوستانه به ایران هیچگاه در لیست تحریمهای ایالات متحده قرار نگرفته است. اگرچه این ادعای آمریکا روی کاغذ مستند به نظر میرسد لکن در عمل کمتر شرکت دارویی و بهداشتی جرأت معامله با ایران را داشته و اگر برخی از این شرکتها تن به چنین معاملاتی داده اند زمان مؤثر نقل و انتقالات مالی و تکمیل معاملات، حداقل سه برابر حالت طبیعی برآورد شده است و این تاخیرِ در معاملات، در شرایط زمانیِ حیاتی برای مبارزه با یک ویروس خطرناکِ همه گیر داخل ایران میتواند فاجعه بار باشد!
یورونیوز در ادامه گزارش خود با اشاره به نامه نگاری رئیس جمهوری و وزیر امورخارجه ایران به شخصیتهای بین المللی از جمله آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل میافزاید که تأثیر این نامهها و تلاشها بر بعضی نمایندگان کنگره آمریکا و مجلس عوام انگلیس همچون ایلهان عمر، جرد هافمن، باربارا لی و یا علی میلانی، آشکارا به واکنش چنین چهرههایی در جوامع غربی منجر شده است. در این میان خصوصاً علی میلانی که نماینده انگلیسیِ ایرانی الاصل بوده و اخیراً پدر خود را به علت کرونا داخل ایران از دست داده بیش از سایرین متأثر و منقلب به نظر میرسد.
رسانههای غربی در ادامه موج اعتراضات به تحریمهای آمریکا، با اشاره به کمبود انواع ماسک و لوازم بهداشتی در ایران مدعی مشکلات اساسی ایران حتی برای تأمین تجهیزات پایه بیمارستانی جهت مقابله با شیوع ویروس کرونا شده اند، ادعایی که البته توییت اخیر جواد ظریف، وزیر امور خارجه که حاوی لیستی از نیازمندیهای اساسی ایران در شرایط مواجهه با بیماری بوده تلویحاً آنرا تأیید میکند.
از سوی دیگر روزنامه گاردین گزارش میدهد که در کوران انتقادات بین المللی از سیاستهای تحریمی آمریکا، دولت این کشور اخیراً نوعی از تسهیل در تحریمهای خود بر ایران را با وساطت و راهبری کشور سوئیس اعلام کرده که به کشورهای اروپایی جهت ارسال دارو و تجهیزات بهداشتی و درمانی به ایران کمک میکند. البته ناظران و منتقدان غربی بلافاصله با اشاره به محدودیت نقل و انتقالات بزرگ مالی برای ایران جهت واردات نیازهای درمانی خود، به پوچی و تبلیغاتی بودن اقدامات اخیر ایالات متحده استدلال کرده اند!
در ادامه گزارش گاردین آمده است که لابیهای در سایه، داخل ایالات متحده همچنان به فشار بر ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای قطع همکاری شرکتهای داروسازی با ایران، ولو در سطح مورد تأیید حقوق بشری، ادامه میدهند. یکی از این لابیهای ضد ایرانی، لابی «متحد علیه ایران هسته ای» است که به اِعمال فشار و تخریب بر عملکرد همه شرکتهای طرف تجارت با ایران حتی در شرایط خطیر فعلی ادامه داده و این کار با هدف تضعیف جمهوری اسلامی و خارج کردن آن از موقعیت ابرقدرت منطقهای در خاورمیانه صورت گرفته است!
به نظر رسانههای غربی شاید اِعمال تحریم و فشار از جنس مورد نظر آمریکا روشی هوشمندانه تلقی نشود اما قطعاً چنین سیاستی در شرایط نبرد جهانی علیه کرونا ابلهانهتر و خطرناکتر از همیشه به نظر میرسد، سیاستی که در نگاه اول مردم ایران و منطقه خاورمیانه را متأثر کرده لکن در نگاهی دقیقتر میتواند کل جامعه جهانی را به واسطه شیوع روزافزون این ویروس در معرض خطر قرار دهد!
رئیس مرکز صنایع سیاسی روسیه اخیراً در گفتگویی به شیوع روزافزون ویروس کووید ۱۹ در ایران اشاره کرده و با توجه به محدودیتهای بهداشتی و درمانی کشورمان تحت نظام تحریمهای آمریکا، اِعمال چنین تحریمهایی را در شرایط بیماری همه گیر، مصداق عینی جنایت علیه بشریت ارزیابی میکند! در همین زمینه ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در اظهار نظری، شیوع فراگیر ویروس کرونا در ایران را که به کشته شدن افراد زیادی منجر شده نتیجه قهری تحریمهای یکجانبه آمریکا بر میشمارد. واکنشهای مشابهای همچنین از سوی وزارت امور خارجه چین و یا دولت پاکستان در هفتههای اخیر مشاهده شده است.
رسانههای انگلیسی در این میان به فشارهای پنهان چند هفته گذشته دولت انگلستان بر ایالات متحده جهت تسهیل تحریمها بر ایران اشاره کرده و آنرا منتج از نگرانی اروپا از شکست ایران در مبارزه با همه گیری بیماری کرونا و تبعات احتمالی آن برای قاره سبز قلمداد میکنند، مسألهای که سفارتخانه های جمهوری اسلامی ایران نیز فعالانه در سراسر جهان از جمله در لندن به آن پرداخته اند. گفتنی است که موج اخیر رواج این بیماری ویروسی که به نوعی اروپا را به کانون جدید انتشار آن بدل کرده مبین درستی چنین نگرانیهایی در چند هفته پیش بوده است!
در این وضعیت بغرنج، آمریکا بارها در رفتاری بیشتر نمایشی از مقامات ایران خواسته در صورت نیاز بهداشتی و درمانی مرتبط با کرونا آنرا اعلام و ایالات متحده را به یاری فرا خوانند، درخواستی که به گواهی سازمانهای دست اندکار کاملاً غیر کاربردی به نظر میرسد! دولت ایران همواره به رد این درخواست آمریکا پرداخته و صداقت ایالات متحده را برای یاری رسانیِ شکست کرونا در گروی برداشتن تحریمهای وارده بر ایران ارزیابی میکند.
فارن پالسی گزارش میدهد که رهبری سازمان ملل اخیراً خواستار توقف ولو موقت همه تحریمهای اقتصادی در سطح بین المللی برای کمک به مبارزه جهانی با ویروس کووید ۱۹ شده، تحریمهایی که به زعم این سازمان در نهایت جان میلیونها انسانِ کره خاکی را به خطر انداخته و میتواند فاجعه بار باشد. این درخواست سازمان ملل متحده شامل تحریمهای وارده بر کشورهایی چون کوبا، ایران، کره شمالی، ونزوئلا و زیمباوه میشود، درخواستی که مورد حمایت علنی چین و روسیه (که خود البته انواعی از تحریمهای غربی را تجربه میکنند) قرار گرفته است.
آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل در نامهای به اجلاس اخیر سران گروه ۲۰ که به صورتی مجازی برگزار شد مینویسد: من حامی تعلیق همه تحریمها (اقتصادی) بر کشورها هستم برای اطمینان از دسترسی همگی به غذا و امکانات پزشکی لازم جهت مبارزه با کووید ۱۹. این زمان اتحاد و یکپارچگی است و نه جدایی و افتراق. بیایید به خاطر بیاوریم که همه ما تنها به اندازه ضعیفترین بخشهای سیستم بهداشتی این کره خاکی (در مواجهه با کرونا) قدرتمند هستیم!
فارن پالسی درادامه گزارش خود اشاره میکند که با وجود همه این تلاشها، ارادهای جدی در شورای امنیت سازمان ملل برای تعدیل رژیم تحریمهای اقتصادی در جهان به چشم نمیخورد. یکی از دیپلماتهای ارشد شورای امنیت با اشاره به چنین تلاشهایی، افزایش مخالفتهای جدی برای تعلیق رژیم تحریمهای محلی و بین المللی را درون این شورا نفی کرده و اصولاً چین و روسیه را به سیاسی کاری و رفتاری فرصت طلبانه متهم میکند بدون ارادهای جدی جهت پاسخ به درخواست دبیرکل سازمان ملل.
گفتنی است که در پی افزایش فشارهای بین المللی جهت تعلیق نظام تحریمهای اقتصادی در جهان خصوصاً بر کشورهایی چون ایران، اخیراً طوماری با امضای بعضی نمایندگان چپگرای کنگره و سنای ایالات متحده خطاب به دولت این کشور جهت تعلیق ۱۲۰ روزه این تحریمها امضا و برای کاخ سفید ارسال شده است. این در حالی است که سیاستگذاران کاخ سفید تا این لحظه هرگونه تعلیقی بر تحریمهای تحمیلی به ایران را رد کرده و ادامه این فشارها را جهتِ (به زعم آنها) تغییر رفتار رژیم ایران واجب ارزیابی میکنند!
اینستکس؛ تلاش اروپا برای حفظ استقلال یا حربهای مقابل ایران
خبرگزاری مهر – گروه بینالملل: وزارت خارجه آلمان با انتشار پیامی از ارسال اولین محموله به ایران در چارچوب اینستکس (سازوکار ویژه مالی اروپا برای تجارت با تهران) خبر داد. در پیام وزارت خارجه آلمان که در توئیتر منتشر شده آمده است: فرانسه، آلمان و انگلیس تأیید میکنند که اینستکس با موفقیت اولین تراکنش خود را انجام داد و صادرات محصولات پزشکی از اروپا به ایران را تسهیل نمود. اینستکس و همتای ایرانی آن برای انجام تراکنشهای بیشتر و تقویت این مکانیسم همکاری خواهند کرد.
در دسامبر سال گذشته فرانسه، آلمان و بریتانیا، سه کشور اروپایی امضاکننده برجام، از پیوستن شش کشور اروپایی دیگر (بلژیک، دانمارک، فنلاند، هلند، نروژ و سوئد) به اینستکس، ساز و کار مالی که برای کماثر کردن تحریمهای آمریکا علیه ایران و ایجاد یک کانال تجاری ایجاد شده، استقبال کرده بودند.
در همان زمان معاون وزیر خارجه چین در نشست خبری با عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران در پکن، از اروپاییها خواسته بود اجرای اینستکس را با سرعت بیشتری دنبال کنند.
گفته شده با عملیاتی شدن اینستکس همه کشورهای اروپایی میتوانند از آن برای مبادلات مالی با ایران استفاده کنند.
اینستکس چیست؟
اینستکس یا INSTEX مخفف عبارت Instrument in Support of Trade Exchanges به معنای «ابزار پشتیبانی مبادلات تجاری» است. اینستکس در پاریس و در چارچوب قوانین فرانسه ثبت شده است. غیر از فرانسه، آلمان و انگلیس نیز سهامداران اصلی آن هستند اما دیگر کشورهای اروپایی و کشورهای جهان از جمله چین و روسیه نیز میتوانند وارد آن شوند.
در سال گذشته شرکای باقی مانده در توافق برجام با هدف ترغیب ایران به باقی ماندن در این توافق و برخوردار نگه داشتن این کشور از مزایای اقتصادی رفع تحریمها، توافق کردند که کانال مبادله مالی با ایران تأسیس کنند.
وزیران خارجه آلمان، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که برای شرکت در اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر به نیویورک سفر کرده بودند، تصمیم خود را طی یک بیانیه برای ایجاد این کانال مالی ویژه اعلام کردند که هدف از آن بیاثر کردن تحریمهای آمریکا علیه ایران است.
در بیانیه مشترک شرکای ایران در توافق هستهای برجام در تعریف این کانال میگوید: با توجه به فوریت و ضرورت دستیابی به نتایجی ملموس، شرکتکنندگان در این جلسه از پیشنهادهای عملی برای ادامه و توسعه مجاری پرداخت مالی به ایران به ویژه ایجاد یک وسیله هدف ویژه (اس پی وی) برای ایجاد تسهیلاتی جهت پرداختهای مرتبط با ایران از جمله برای صادرات نفت استقبال کردند.
تلاش بیهوده
ماه گذشته نیورک تایمز تفسیری از آنا ساوربری، خبرنگار آلمانی در مورد اینستکس منتشر کرد. او اینستکس را نمونهای از تلاش بیهوده اروپا برای استقلال راهبردی خود از آمریکا خوانده است.
آلمان، فرانسه و انگلیس یک سال پیش یعنی ژانویه سال ۲۰۱۹ میلادی، یک سازوکار مالی ویژه برای ادامه تجارت با ایران تأسیس کردند. حال یک سال پس از تأسیس این سازوکار که اینستکس نام گرفت، وزارت خارجه آلمان اعلام کرد اولین معامله با ایران از مسیر این کانال صورت گرفته است.
مقامات آلمانی حجم مالی این معامله را کمتر از یک میلیون یورو عنوان و همزمان تأکید کردند که این معامله تحریمهای آمریکا را نقض نمیکند چون کالای صادراتی به ایران کالاهای پزشکی تولید یک شرکت آلمانی است.
نام این شرکت و سایر شرکتهای صادرکننده به ایران هم قرار است کاملأ محرمانه و در شمار اسرار دولتی بماند، مانند نام بانکهایی که با اینستکس همکاری میکنند. همکاری با اینستکس ممکن است هدف اقدامات تنبیهی آمریکا قرار گیرند. در مقابل هنوز معاملهای برای واردات کالا از ایران به اتحادیه اروپا، آنطور که در اینستکس تعریف شده، انجام نشده است.
آنا ساوربری در تفسیر خود برای نیویورک تایمز نوشته است: اروپا پس از این همه مدت سازوکاری راهانداخته تا مخفیانه کمکهای بشردوستانه به ارزش کمتر از یک میلیون یورو به ایران ارسال کند.
از زمان خروج دونالد ترامپ از توافق هستهای با ایران در مه ۲۰۱۸ کشورهای اروپایی تلاش میکنند این توافق را حفظ کنند. این توافق میان ایران آمریکا، فرانسه، آلمان، انگلیس، چین، روسیه و اتحادیه اروپا امضا شد. ایران پذیرفت در ازای پایان تحریمهای اقتصادی، توسعه برنامه اتمی خود را متوقف کند.
رئیسجمهور آمریکا دونالد ترامپ علیرغم اطمینان آژانس بین المللی انرژی اتمی از پایبندی ایران به تعهدات خود، از برجام خارج شد و تحریمهای آمریکا علیه ایران از جمله تحریمهای ثانویه را بازگرداند. تحریمهای ثانویه نه تنها شرکتها و شهروندان آمریکایی از تجارت با ایران منع میکند بلکه بر شرکتهای خارجی و افرادی که با ایران معامله میکنند هم تأثیر میگذارد.
خروج دونالد ترامپ از این توافق یک چرخش اساسی در سیاست خارجی آمریکا بود. آمریکا بر خلاف متحدان اروپایی خود به سیاست فشار حداکثری بر علیه ایران روی آورد و همزمان روشن شد که از نظر آمریکا، اروپا در جای اشتباه ایستاده است.
برای امضاءکنندگان اروپایی برجام در مقابل سیاست خارجی جدید آمریکا، به یک چالش بزرگ راهبردی تبدیل شد. این کشورها از جمله آلمان به ایران وعده دادند که به تعهدات خود برای ادامه تجارت با ایران پایبند میمانند. اما اروپا با شرایط بسیار سختی برای تحقق وعده خود روبهروست.
دلیل تأثیر تحریمهای ثانویه آمریکا تنها نگرانی شرکتهای اروپایی در خصوص از دست بازار آمریکا نیست. بلکه این قدرت دلار و توانایی آمریکا برای کنترل سیستمهای مالی است که تجارت با ایران را فلج کرده است.
اروپا با راهاندازی ساز و کار مالی ویژه خود میخواهد از پرداخت مستقیم پول در مبادلات شرکتهای اروپایی و ایرانی جلوگیری کنند. ارزش این مبادلات در اینستکس ثبت میشود و اتحادیه اروپا طرف صادرکننده و واردکننده میشود.
این سازوکار در تئوری و روی کاغذ مناسب بهنظر میرسد اما در عمل بسیار پیچیده است. برلین اعتراف کرده که ناشناس ماندن طرفهای معامله با ایران در عمل بسیار سخت است.
نویسنده این مقاله در ادامه با اشاره به دستور رئیسجمهور آمریکا برای کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس که از دید بسیاری از کارشناسان اروپایی تصمیمی با ریسک بسیار بالا بود و میتوانست به بروز جنگ دیگری منجر شود، نوشته است اروپا برابر سیاست خارجی دونالد ترامپ کاملأ ناتوان است و هیچ حرفی برای گفتن ندارد.
حربهای برای بازی دادن ایران
هر چند خواست ابتدایی ایران ادامه روند صادرات نفت است اما تا کنون چنین امری محقق نشده و مقامات ایرانی نیز بارها بر نارضایتی خود را از عمل نکردن اروپاییها به تعهدات خود در برجام اعلام کردهاند اما با این وجود بروکسل همچنان تلاش میکند تا با بیان عبارتهای خوش آب و رنگ ایران را در زمین بازی نگه دارد.
برجام اگر آنگونه که توافق شده بود پیش میرفت منافعی اقتصادی را برای ایران بدنبال داشت اما بدعهدی آمریکا و سست عنصری اروپا موجب شد تا ایران از این موضوع بی بهره بماند و از همین رو اقدام به کاهش مرحله به مرحله تعهدات خود در برجام کند.
به نظر میرسد که اروپا از اینستکس به عنوان حربهای برای جلوگیری از فروپاشی کامل برجام و محدود نگه داشتن ایران در امر توسعه دانش و توان هستهای استفاده میکند از همین رو در آینده نیز به احتمال زیاد خبرهایی درباره بده بستانهایی به ارزش کمتر از یک میلیون یورو منتشر خواهد شد که رسانهها و مقامات اروپایی درباره آن بزرگنمایی خواهند کرد اما آنچه مسلم است این سطح از داد و ستد نه تأمین کننده منافع ایران است و نه راهی برای کسب استقلال اروپا از آمریکا.
آمریکا معافیت همکاری هسته ای با ایران را تمدید کرد
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبگاه واشنگتن فری بیکن، دولت «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا در اقدامی که به احتمال بسیار خشم و رنجش اعضای جنگ طلب کنگره را به دنبال خواهد داشت، مجموعه ای از معافیتهای تحریمی در زمینه همکاری هسته ای با ایران را بار دیگر تمدید کرد.
این معافیتهای تحریمی به ایران اجازه می دهد تا در فعالیتهای محدود هسته ای از جمله در رآکتور آب سنگین اراک- که به ادعای منتقدان، با تأمین پلوتونیوم موردنیاز مسیر تهران را برای دستیابی به سلاح هسته ای همواره می کند! – مشارکت نماید.
به رغم فشارهای فزاینده از سوی اعضای تندرو و جنگ طلب حزب جمهوریخواه در کنگره، وزارت خارجه آمریکا به طور مرتب این معافیتها را تمدید کرده و آنها را برای تحت کنترل درآوردن فعالیتهای هسته ای ایران ضروری می داند.
بدین ترتیب، این معافیتهای تحریمی برای مدت ۶۰ روز تمدید می شوند و در این بازه زمانی، دولت ترامپ فرصت دارد که در مورد پایان دادن یکباره و همیشگی به این معافیتها تصمیم بگیرد.
یکی از مقامات آمریکایی آگاه به این موضوع به وبگاه فری بیکن گفت که «استیو منوچین» وزیر خزانه داری آمریکا یکی از افرادی است که بر تمدید این معافیتهای هسته ای پافشاری می کرد. بنا به ادعای این مقام، «هرچند ماه یکبار، استیو منوچین برای حفظ توافق هسته ای و تضعیف پویش فشار حداکثری ترامپ علیه ایران یک دلیل جدید سرهم می کند. دفعه قبل [وزارت] خزانه داری بهانه ای در مورد دیپلماسی اروپایی مطرح کرد. این بار نیز از ویروس کرونا به عنوان یک دستاویز بهره گرفت. دفعه بعد هم خواهند گفت که شرایط خیلی حساس است. عذر و بهانه ها تغییر می کنند اما سیاست همچنان دست نخورده باقی می ماند».
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از کوریا هرالد، وزارت خارجه کره جنوبی امروز دوشنبه از بررسی راهکارهایی برای ارائه کمک بشردوستانه به ایران در راستای مهار ویروس همهگیر کرونا خبر داد.
به گفته این وزارتخانه، از طریق کانالهای مختلف، طرف ایرانی دولت سئول را در جریان بحران جدی که به واسطه شیوع کرونا ایجاد شده، قرار داده است و کره جنوبی نیز بررسیهای چندجانبهای را پیرامون راههای ارائه کمک بشردوستانه در پیش گرفته است.
این وزارتخانه همچنین از تداوم مشورت با آمریکا و دیگر کشورها درباره ازسرگیری صادرات اقلام بشردوستانه از کره جنوبی به ایران از طریق توافق تبادلات تجاری دوجانبه خبر داد.
گفتنی است بهرغم معافیت دارو و اقلام بشردوستانه از لیست تحریمها؛ شرکتهای خارجی به دلیل محدودیتهای بانکی موجود که مانع از دسترسی آنها به وجوه پرداختی میشود؛ از تجارت با ایران خودداری میکنند.
از زمان آغاز بحران کرونا، کشورهای چین، روسیه و پاکستان بارها خواستار لغو تحریمهای ضدایرانی شدهاند حال آنکه واشنگتن با اصرار به تداوم کارزار فشار حداکثری، با این امر مخالفت میکند.