برچسب: ایران

اعتمادآنلاین| سفیر اسبق امریکا در قطر در یادداشتی تحت عنوان «سورپرایز اکتبر: جنگ با ایران» در «نشنال هرالد» نوشت: اواسط اکتبر است. موج دوم کووید-۱۹ که با بازگشت فصل آنفولانزا تقویت شده، بار دیگر در ایالات متحده بروز کرده است و هیچ کس از آن در امان نیست. مدرسه ها علیرغم هشدار سایر کشورها که می گویند مجبور هستند مدارس را ببندند، باز می شوند. اواخر تابستان رقابت های حزبی تشدید شده و ویرانی های اقتصادی ناشی از همه گیری افزایش یافته است و میلیون ها نفر دیگر به لیست بیکارها افزوده شده اند. به نظر می رسد که بر اثر اختلال در عملکرد اداره ی پست، مردم طرفدار حزب دموکرات به سوی موجی از رای گیری زودهنگام سوق داده شده اند که نتایج منفی در بردارد. قانونگذاران جمهوری خواه که در معرض خطرند، وحشت کرده اند. ویلیام بار، دادستان کل آمریکا به تازگی لیستی از جرائمی که ممکن است علیه او در صورتیکه شغلش را از دست بدهد، علیه او در دادگاه طرح شود، به وکیل شخصی اش ارائه داده است.

در ادامه این مطلب آمده است: ترامپ آشکارا اقدام به ابطال انتخاباتی کرده است که به نفع وی نیست. با این حال، همه به جز هواداران پر و پا قرص ترامپ به سختی می توانند از او در این عمل مبتنی بر ناامیدی، حمایت کنند.

پومپئو، وزیر امور خارجه آمریکا به همراه الیوت آبرامز، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران که اخیراً منصوب شده است، به دفتر رئیس جمهور در کاخ سفید می روند. پمپئو شروع به حرف زدن می کند و می گوید: «آقای رئیس جمهور، الیوت راه حلی برای معضل شما دارد. همانطور که می دانید الیوت وفاداری خود را به دفتر رئیس جمهور ثابت کرده است. وی به خاطر تعهد به محافظت از رئیس جمهور ریگان در جریان امور ایران کنترا در سال ۱۹۹۱ محکوم به قانون شکنی شده است.»

پومپئو نگاه عجیب و غریب رئیس جمهور را که نشان می دهد هرگز درباره ی ایران کنترا نشنیده است، نادیده می گیرد و ادامه می دهد: «ما روش مطمئنی برای پیروزی در انتخابات آتی داریم. الیوت ثابت کرده است که می تواند فتنه هایی را برانگیزد و جنگ هایی را سامان دهد. او مغز متفکر حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ بود!» ترامپ، مبهوت مانده است و به پومپئو می گوید: «می دانید که من جنگ را یک فاجعه خواندم و خارج شدن از عراق بخشی از وعده های انتخاباتی من است. من بولتون را اخراج کردم زیرا او در تلاش بود تا مرا وارد جنگ کند.»

پومپئو پاسخ می دهد: «به یاد داشته باشید که در سال ۲۰۰۴ به نظر می رسید بوش با مشکلات جدی روبرو است اما به هر حال پیروز شد. او حتی با وجود طوفان کاترینا و تعدادی از اشتباهات دیگر، آرای اکثریت مردم را به خود اختصاص داد. به نظر شما چرا چنین بود؟ زیرا، مردم آمریکا هرگز به رئیس جمهور زمان جنگ، پشت نمی کنند و رأی به خروجش از کاخ سفید نمی دهند. آقای رئیس جمهور، اگر می خواهید همه ی ما بعد از سه ماه دیگر که انتخابات صورت می گیرد، روی کار باشیم، باید وارد جنگ شوید. الیوت می تواند ترتیب آن را بدهد.»

همه چیز باورنکردنی است. این سوال وجود دارد که چرا برایان هوک، یک کارمند خوب و تا حدودی بی روح اما وفادار، در ماه آگوست از مقامش کناره گیری کرد؟ وی در کاخ سفید هیچ دشمنى نداشت و وظایف خود را به عنوان نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در مدت ۱۱ ماه گذشته صادقانه انجام داده بود. او طوطی وار دروغ ها و گفته هایی را که برای اهریمن جلوه دادن ایران ساماندهی شده بودند، تکرار می کرد. هیچ کس نگران لفاظی های بی منطق برایان نبود زیرا ترامپ آشکارا فاش کرده بود که قصد ورود به جنگ در خاورمیانه را ندارد. در حقیقت، ترامپ می خواست به سرعت هر چه تمام تر به محض اینکه تیم امنیت ملی اش این اجازه را به او بدهد، خاورمیانه را ترک کند. گفتنی است، این تیم مخالف نظر رئیس جمهور بودند. سوال اینجاست که چرا پومپئو، الیوت آبرامز را به عنوان یک چهره ی جهانی گرا، به شدت مخالف ترامپ و یک عضو قدیمی از نومحافظه کارهای منفور را انتخاب کرد، کسانی که ترامپ آنها را به خاطر اشتباهات سیاست خارجی بوش مقصر می داند. این انتخاب منطقی به نظر نمی رسد، این طور نیست؟

اما اگر کسی به عزم پنهان پومپئو برای تحریک جنگ با ایران نگاه کند، این انتخاب منطقی خواهد بود. در واقع این موضع جنگ طلبانه ی پومپئو است که سیاست های وی را در قبال چین و سایر دشمنانی که توسط این دولت ایجاد شده یا درباره ی آنها اغراق شده است، مشخص می کند. او سعی دارد اقدام نظامی علیه ایران را تحریک کند. پمپئو به سختی توانست ناامیدی خود را از امتناع ترامپ از حمله به ایران پس از سرنگونی یک پهپاد آمریکایی توسط تهران پنهان کند. از سوی دیگر، پمپئو وقتی ترامپ با جدیت به دنبال خروج از عراق به عنوان یک کشور ناراضی و آشفته بود، ترور یک ژنرال ایرانی در خاک این کشور را مطرح کرد. حال حتماً این سوال برایتان پیش می آید که او چطور با این ایده که ترامپ نمی خواهد وارد جنگ شود، کنار می آید؟

ساده است. پمپئو کشف کرده است که اگر او به اندازه کافی خودشیفتگی ترامپ را تحریک کند، می تواند به عدم علاقه ترامپ به امور جنگ و دیپلماسی غلبه کند تا به وی اجازه دهد که در این راستا گام بردارد. بولتون اخراج شد، چون نمی توانست به خودش این اجازه را بدهد که به ترامپ ضربه بزند. البته انگیزه های پمپئو مشخص نیست. برخی بر این باورند که تعصب دینی پومپئو، او را به سمت جنگ با ایران سوق می دهد.

اما سوال این جاست که آیا بزرگان مذهبی مسیحیت یعنی پاپ ها هم از این طرز فکر او استقبال می کنند یا خیر. گفتنی است، پومپئو یک کتاب مقدس را بر روی میز کار خودش دارد و درباره همه مسائل به آن رجوع می کند. برخی دیگر به خشم عمیق پمپئو در پایان جنگ سرد در آلمان اشاره می کنند. وقتی که او به عنوان فرمانده یک جوخه تانک در پایان جنگ سرد خدمت می کرد زمانیکه اتحاد جماهیر شوروی دیگر یک تهدید نبود. او دید که چطور کشورها هنگام انتقال واحدهای خود از آلمان با شکوه و افتخار این کار را می کردند. به ویژه آنها به خاطر پیروزی افتخارآمیز در عملیات طوفان صحرا بسیار مفتخر بودند.

انگیزه ها را فراموش کنید. به این سوال بپردازید که چرا پومپئو یک نو محافظه کار مخالف ترامپ را عهده دار امور ایران کرد؟ گفتنی است، آبرامز و دیک چنی همزمان با نوشتن مانیفست نومحافظه کارانه در سال ۲۰۰۲ که طرفدار دموکراتیزه کردن خاورمیانه از طریق فتوحات ارتش آمریکا بود، با یکدیگر همکاری کردند. ترامپ قول داد که از جنگ دوری کند، اما این موضوع به او کمک نمی کند که در انتخابات آتی برنده باشد. در پایان باید این سوالات را مطرح کرد که آیا کمپین ترامپ می تواند پیروزی مجدد وی را در انتخابات تضمین کند؟ همچنین اگر پومپئو به ترامپ بگوید که مردم آمریکا هرگز به رئیس جمهور زمان جنگ رأی منفی نمی دهند، آیا حرف درستی زده است؟

منبع: انتخاب

اعتمادآنلاین| فرانک هیپل (Frank N von hippel) دستیار پیشین امنیت ملی در دفتر علم و فناوری کاخ سفید (۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵) و استاد روابط بین‌الملل دانشگاه پرینستون است.

وی به صورت تخصصی در حوزه سلاح هسته‌ای و پیمان منع اشاعه هسته‌ای و جنگ تحقیق و بررسی کرده است. وی نظرات خود را در مورد افزایش تنش‌ها در منطقه بیان کرده است:

هوک می‌دانست که دولت ترامپ تمدید نمی‌شود

انتخاب آبرامز بیانگر عدم تمایل ترامپ به آغاز مسیر دیپلماسی با ایران است

فرانک هیپل در ابتدا در مورد دلایل استعفای برایان هوک گفت: من هیچ تحلیلی تاکنون  ندیده‌ام که چرا هوک استعفا داد. نزدیک به پایان دولت است و آن‌ها می‌دانند که دولت ترامپ تمدید نمی‌شود، استعفا اکنون و در شرایط فعلی معمول است زیرا پیش از انتخابات هیچ ابتکار جدیدی در دولت ترامپ رخ نداده که نوید پیروزی باشد.

تصور می‌کنم که سران ایران هم ترجیح می‌دهند که منتظر نتایج انتخابات ایالات متحده باشند تا بدانند با چه کسی مذاکره خواهند کرد. از سوی دیگر انتخاب آبرامز هم بیانگر عدم علاقه ترامپ برای آغاز مسیر دیپلماسی با ایران قبل از انتخابات است.

ترامپ استراتژی و منطقی برای حرف‌هایش ندارد

انتظار ندارم ترامپ تا پایان دوره‌اش از کمپین فشار حداکثری دست بکشد

وی در ادامه در مورد اظهارات اخیر ترامپ و شکست تلاش‌های وی برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی گفت: ترامپ آن چه را به ذهنش خطور می‌کند بدون آنکه در آن باره فکری کند، می‌گوید. این گفته‌ها معمولاً براساس حرف‌هایی است که اطرافیانش به او گفته‌اند یا اینکه چیزی را اخیراً در تلویزیون دیده باشد. اصلا استراتژی و منطقی برای گفته‌های خود ندارد از سوی دیگر به دلیل وجود افرادی که او را در محاصره خود قرار داده‌اند او تصمیماتی برای ادامه فشار بر ایران می‌گیرد، با این حال، من انتظار ندارم او از کمپین فشار حداکثری تا پایان دوره‌اش دست بکشد.

ترامپ به دلیل بی‌مسئولیتی‌های خود بازنده انتخابات است

شرایط برگزاری انتخابات فیزیکی در آمریکا فراهم نیست

این مقام سابق کاخ سفید اظهار کرد: نظرسنجی‌های فعلی می‌گوید که وی به دلیل بی‌مسئولیتی کامل در برخورد با اپیدمی کرونا  ویروس در  ایالات متحده و در نتیجه خسارات اقتصادی، بخش عمده‌ای از آرای خود را از دست خواهد داد. تا زمان انتخابات شرایط برگزاری انتخابات فیزیکی فراهم نیست و حداقل نیمی از مردم امیدوارند که از طریق الکترونیکی رأی دهند زیرا اپیدمی کرونا ویروس در ایالات متحده در آن زمان هم وجود دارد.

ممکن است بعد از انتخابات شاهد درگیری‌های داخلی در آمریکا باشیم

ترامپ از شکست در انتخابات وحشت دارد

استاد دانشگاه پرینستون افزود: ترامپ قبلاً ادعا کرده است که در صورت باخت در انتخابات در رای‌گیری تقلب صورت گرفته است، او از شکست در انتخابات وحشت دارد و من فکر می‌کنم بعد از انتخابات با بحران‌هایی برای انتقال قدرت مواجه شویم و شاهد درگیری‌هایی در آمریکا باشیم.

شکست اخیر در شورای امنیت بیانگر دوران تاریک آمریکا در دوره ترامپ است

وی هم چنین در مورد نتیجه تلاش آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه ایران گفت: این شکست نمایانگر دوران تاریک ایالات متحده در زمان ترامپ است. من دعا می‌کنم بعد از چهار سال از مدیریت ترامپ یکپارچگی کافی در سیستم ما باقی بماند تا بتوانیم انتقال قدرت را مدیریت و شرایط را برای آمریکا بهتر کنیم. تصور می‌کنم تلاش آمریکا برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی این است که برجام را تضعیف و نابود کند و در نتیجه بازگشت به برجام را برای بایدن سخت نماید.

منبع: ایلنا

اسرائیل‌ به دنبال مشروعیت‌سازی برای خود در میان کشورهای مسلمان است

اعتمادآنلاین| سعید شمس- «امارات و اسرائیل برای برقراری تعامل با هم توافق کردند» این خبر نشان از تلاش بی‌وقفه رژیم صهیونیستی برای نفوذ در خاورمیانه دارد. سوال این است که دلیل چراغ سبز برخی از کشورهای حوزه خلیج فارس  به اسرائیل چیست و اینکه دستگاه خارجی ایران باید در قبال این رویداد چه نوع واکنشی نشان دهد؟

حسن بهشتی‌پور، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین در این ‌باره اظهار داشت: توافق امارات و اسرائیل در شرایطی به عنوان خبری مهم بازتاب پیدا کرد که اسرائیل‌ از سال‌ها قبل دنبال مشروعیت‌سازی برای خودش در میان کشورهای مسلمان بوده تا‌ آنها این کشور غاصب را به رسمیت بشناسند. اینکه امارات به این موضوع تن داده بدین خاطر است که قصد دارد از این طریق پشتوانه‌ای قوی‌تر از جانب ایالات متحده‌ آمریکا به دست آورد.

این استاد دانشگاه در ادامه گفت: این تصمیم اماراتی‌ها در حالی گرفته شده که تجربه رژیم شاه ایران چند دهه پیش نشان داده بود اساساً هیچ قدرت خارجی‌ای نمی‌تواند امنیت کشورها را تامین کند. در واقع قدرت‌ها بر اساس منافع‌ کشورشان عمل می‌کنند و به همین دلیل سر بزنگاه‌ها به راحتی به این تصمیم می‌رسند که پشت متحدان‌شان را خالی کنند. بنابراین امارات متحده عربی در این فضا تلاش کرده است با به رسمیت شناختن اسرائیل، در نظام بین‌الملل تهدیدهای کمتری را متوجه خود ببیند. البته زمان نشان خواهد داد این قرارداد برای آنها دستاوردی نخواهد داشت و اماراتی‌ها به سرنوشت عربستان، قطر و… دچار خواهند شد.

او تصریح کرد: محمد بن زاید ولیعهد امارات در همان مسیری قرار گرفته است که پیش از این توسط محمد بن سلمان طی شده و این ۲ چهره در حال جا انداختن این تفکر خطرناک هستند که کشورهای حوزه خلیج‌فارس باید مشروعیت رژیم صهیونیستی را بپذیرد.

بهشتی‌پور ادامه داد:‌ همچنین رژیم غاصب می‌کوشد تا نفوذش در خاورمیانه را گسترش دهد. در همین راستا متاسفانه از این پس برخی از خاورمیانه‌ای‌ها به سیاست‌های آمریکا تن خواهند داد و با اسرائیل به تعامل می‌رسند، چون آنها با نادیده گرفتن آنچه بر سر شاه ایران و همچنین حسنی مبارک در مصر آمد،‌ امنیت و تعالی خودشان را در همراهی با آمریکا و اسرائیل می‌بینند.

او درباره نوع واکنش ایران به این توافق توضیح داد: رژیم نامشروع اسرائیل با کشورهای مهمی چون چین، روسیه و هند تعامل دارد و اگر قرار بر حساسیت ایران باشد، با همه این کشورها به مشکل خواهیم خورد. بنابراین منطقی‌ترین واکنش به این مساله نقد کلی این مسیر است و نباید به طور مستقیم امارات را خطاب قرار دهیم.

حسن بهشتی‌پور در پایان گفت: قضیه اسرائیل مساله‌‌ای حل‌نشده در نظام بین‌الملل و به خصوص منطقه استراتژیک خاورمیانه است. به همین دلیل دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی در قبال اتفاقات این رژیم غاصب، باید واکنش‌هایی کاملاً هوشمندانه داشته باشد.

چکیده گفت‌وگو با حسن بهشتی‌پور

-هیچ قدرت خارجی‌ای نمی‌تواند امنیت کشورها را تامین کند

-برخی از خاورمیانه‌ای‌ها به سیاست‌های آمریکا تن خواهند داد

-از نظر محمد بن زاید و محمد بن سلمان کشورهای حوزه خلیج‌فارس باید مشروعیت رژیم صهیونیستی را بپذیرد

-رژیم غاصب صهیونیستی می‌کوشد تا نفوذش در خاورمیانه را گسترش دهد

اعتمادآنلاین| حسین کنعانی مقدم دبیرکل حزب سبز، با اشاره به حادثه انفجار در بیروت، گفت: رابطه ایران و لبنان یک پیوند طولانی مدت است.

او ادامه داد: در حوادث‌ مختلف از جمله حمله رژیم صهیونیستی به لبنان، جنگ‌های ۳۳ روزه و جنگ‌های مختلفی که در جنوب لبنان رخ داد، شاهد بودیم که کشورمان همواره یکی از متحدان استراتژیک لبنان  بود؛ از همین رو لبنان توانست رژیم صهیونیستی را برای اولین بار در طول تاریخ وادار به عقب نشینی کند.

کنعانی مقدم افزود: همچنین ایران سعی کرد که در عرصه سیاست خارجی به قدرتمند شدن لبنان کمک کرده و در عرصه تجارت، آموزش نیرو‌های ارتش و سایر حوادث مختلفی که در این کشور به وجود آمده همواره در کنار مردم لبنان باشد.

دبیرکل حزب سبز، گفت: دشمن به دنبال این است که ایران را به عنوان نیروی مداخله گر در امور داخلی لبنان معرفی کند، این درحالی است که همگان به خوبی می‌دانند که قدرت سیاسی نظیر حزب الله تنها سنگر و قدرت مقابله نظامی و مقاومت ضد رژیم صهیونیستی است؛ مردم لبنان هم به خوبی واقفند که لبنان بدون حمایت ایران و محور مقاومت نمی‌تواند در برابر تهدیدات رژیم صهیونیستی بایستد؛ بنابراین دشمن همواره به دنبال تخریب روابط حسنه ایران و لبنان بوده و در حوادث اخیر این کشور هم شاهد شیطنت‌های صهونیست‌ها، آمریکایی‌ها و حتی فرانسوی‌ها بودیم.

فعال اصولگرا گفت: علاوه بر این در جنگ تحمیلی ما با رژیم صدام  یکی از جبهه‌هایی که در کنار ما در برابر عراق ایستاد همین نیرو‌های داوطلب عراقی، افغانی و لبنانی بودند و کمک‌های بسیاری خوبی را در مقاطع مختلف و در عملیات‌های چریکی انجام دادند، اگرچه رابطه ایران و لبنان به این هم محدود نمی‌شود زیرا الان جبهه مقاومت در شرق آسیا شکل گرفته و حزب الله لبنان به عنوان خط مقدم مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی در آن حضور دارد؛ موضوعی که از اهمیت بسیاری برخوردار است.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

ایران به تعهداتش عمل نمی‌کرد، رأی‌های‌ شورای امنیت کاملاً برعکس بود / رأی شورای امنیت پیام مهمی برای توافق مطلوب برجام دارد

اعتمادآنلاین| سعید شمس- رأی «نه» اعضای شورای امنیت به درخواست ایالات متحده آمریکا برای تحریم‌ تسلیحاتی جمهوری اسلامی اتفاقی بود که شاید چند سال قبل امری محال تصور می‌شد؛ اما شکست آمریکا در تصویب طرح تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت باعث شد این سوال پیش ‌آید که دلیل ناکامی این کشور برای تحدید چندباره ایران چیست؟

امیرعلی ‌ابوالفتح، کارشناس مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با اعتمادآنلاین در این ‌باره اظهار داشت: برای هیچ کسی قابل باور نبود که پیشنهاد ‌آمریکا رأی نیاورد و آمریکایی‌ها نتوانند ۹ رأی داشته باشند‌، چون پیش‌نویس اولیه را از آنجا که می‌دانستند رأی ندارند تقلیل دادند و در هفت هشت صفحه و پنج بند ارائه کردند؛ یعنی متن را از طریق مذاکره با برخی از کشورهای عضو شورای امنیت تغییر داده بودند و به نظر می‌رسید با اعمال تغییرها ۹ رأی کسب کنند تا در نهایت به وتوی روسیه و چین برسند.

این استاد دانشگاه در ادامه گفت: تاکید می‌کنم، باورپذیر نبود از بین این همه کشورهای ریز و درشتی که در شورای امنیت هستند و اتفاقاً برخی‌ از آنها با ایالات متحده رابطه‌ای نزدیک دارند،‌ فقط کشور کوچکی به نام جمهوری دومینیکن بخواهد با آمریکا همکاری کند و حتی کشورهایی چون بلژیک و استونی هم به آمریکایی‌ها «نه» بگویند. این رأی‌گیری در حالی چنین نتیجه‌ای در بر داشت که همه منتظر بودند کار به وتوی روسیه و چین بکشد.

او تصریح کرد: درباره چرایی چنین اتفاقی می‌توان گفت این مساله به رویکرد ترامپ از شروع کاخ سفیدنشینی‌اش ربط پیدا می‌کند. در واقع آمریکای ترامپ با جهان در تقابل است و دقیقاً به همین دلیل کاخ سفید از این پس هم باید در انتظار چنین موقعیت‌هایی باشد. همچنین می‌توان گفت، این رأی پیام مهمی برای توافق مطلوب برجام دارد؛ به این معنی که اگر ایران به تعهداتش عمل نمی‌کرد، احتمالاً رأی‌های اعضای شورای امنیت کاملاً برعکس بود.

ابوالفتح سپس توضیح داد: بنابراین می‌توان گفت برجام هنوز هم مطلوب است و ماندن ایران در این توافق باعث برچیده شدن تحریم‌های تسلیحاتی خواهد شد. با این توضیح که تحریم تسلیحاتی ایران برای آمریکایی‌ها به قدری مهم است که غرور، حیثیت و آبروی خود را در میان آورده‌اند و حتی حاضرند در نظام بین‌الملل تنها بمانند ولی ایران به لحاظ تسلیحاتی تحریم باشد.

او ادامه داد: درباره اینکه توافق هسته‌ای چه چالش‌هایی پیش رو خواهد داشت باید گفت،‌ آمریکایی‌ها قول داده‌اند مسیرشان را در هر شرایطی ادامه دهند و در این مرحله ماشه را فعال خواهند کرد، اما اینکه چقدر به توفیق برسند و کشورهای دیگر را چطور با خودشان همراه کنند مساله‌ای مبهم است.

امیرعلی ابوالفتح در پایان گفت: «نه» اعضای شورای امنیت را نباید نشانه‌ای از انزوای ایالات متحده در نظام بین‌الملل تلقی کنیم؛ در واقع جهان فقط در موضوع توافق هسته‌ای تصمیم گرفت با آمریکا همراهی نکند.

چکیده گفت‌وگو با امیرعلی ابوالفتح

-قابل باور نبود که پیشنهاد ‌آمریکا رأی نیاورد

-آمریکای ترامپ با جهان در تقابل است

-همه منتظر بودند کار به وتوی روسیه و چین بکشد

-جهان فقط در موضوع توافق هسته‌ای تصمیم گرفت با آمریکا همراهی نکند

بازار ارز و طلا تحت تاثیر اقتصاد جهان و کسب وکار داخلی

اعتمادآنلاین| در یکی دو سال اخیر، بازار ارز و طلا بیشتر تحت تاثیر تحریم‌ها و خروج امریکا از برجام و در نتیجه افزایش قیمت دلار بود و متناسب با افزایش قیمت دلار، نرخ طلا و سکه نیز افزایش می‌یافت. اما از نیمه‌های سال ۹۸ به این سو، قیمت طلا و سکه بیشتر تحت تاثیر متغیرهای سیاسی، اقتصاد جهان، و شیوع کرونا بوده است.  در مقطع شهادت سردار سلیمانی و اقدام ایران در حمله به پایگاه نیروهای امریکا در عراق، قیمت هر اونس جهانی طلا تا ۱۷۰۰ دلار بالا رفت و برخی کارشناسان این قیمت را بالاترین قیمت در چند سال اخیر ارزیابی کردند اما پس از آنکه مشخص شد احتمال درگیری و جنگ کاهش یافته قیمت طلا بار دیگر کاهش یافت. اما به دنبال شیوع ویروس کرونا، اتفاقی شبیه به جنگ دوم جهانی، بحران مالی بزرگ جهان در سال ۲۰۰۸ و تحولات مشهور به شوک نیکسون که امریکا سیستم پایه طلا و تثبیت قیمت طلا در برابر دلار را شناور اعلام کرد و منجر به رشد قیمت طلا شد، رخ داد و قیمت طلا به بالای ۲ هزار دلار رسید.

در این شرایط به نظر می‌رسید که اقتصاد جهان برای خروج از رکود کرونا و ورود به دوره‌ای دیگری از رونق، ‌تنها منتظر واکسن کرونا است و احتمالا با اعلام خبر ساخت و ورود واکسن کرونا، شاهد دوره‌ای از رونق بورس و اقتصاد جهان و در نتیجه کاهش قیمت طلا به عنوان یک دارایی سنتی خواهیم بود.  اما بسیاری از کارشناسان معتقدند که در اقتصاد امروز جهان تحولاتی رخ داده که به نظر می‌رسد حتی برای سه سال آینده سایه خود رابر بازار ارز و طلا خواهد داشت.

این اتفاقات شامل تزریق سنگین پول و کمک‌های مالی دولت‌های امریکا و اروپا و کشورهای دیگر است که عملا ارزش پول آنها را کاهش خواهد داد و باعث رشد قیمت کالاها و دارایی‌ها از جمله طلا خواهد بود.  همچنین اختلاف و جنگ تجاری امریکا و چین، اقدامات چین در مناطق مختلف جهان برای نفوذ در بازار کشورهای مختلف، نیز مسائلی است که می‌تواند روی نرخ ارز و طلا اثرگذار باشد.  از سوی دیگر، برخی اقتصاد دانان معتقدند که به دنبال انتشار و تزریق سنگین چند تریلیون دلار در اقتصاد امریکا، در صورتی که واکسن کرونا وارد بازار شود و باعث رونق اقتصاد شود، عملا باعث گردش بیشتر این حجم چند تریلیون دلاری در اقتصاد خواهد شد و در نتیجه اثر نقدینگی و ‌ضریب فزاینده پولی را افزایش خواهد داد و همین موضوع اثر تورمی و رشد قیمت‌ها از جمله افزایش قیمت طلا و کاهش نرخ دلار را به همراه خواهد داشت.

از سوی دیگر، در اقتصاد ایران نیز موضوعات دیگری مانند کسری بودجه دولت، انتشار اوراق بدهی مالی، ودیعه، عرضه سهام شرکت‌های دولتی، افزایش بدهی دولت به بانک‌ها و بانک مرکزی و نهادهای عمومی، فروش اوراق سلف نفتی و پته نفتی و نیز اثرات مختلفی روی قیمت دارایی‌ها از جمله ارز و طلا خواهد داشت.  همچنین برخی اقدامات مانند مالیات بر سکه نیز بازار را تحت تاثیر قرار می‌دهد و روی عرضه و تقاضا و قیمت و حباب سکه اثر می‌گذارد.  براین اساس، بازار ارز و طلا در روزهای اخیر تحت تاثیر چند خبر مختلف از جمله مالیات بر سکه، به بازار آمدن واکسن ویروس کرونا در روسیه، بهبود گزارش اشتغال امریکا، افزایش نرخ دلار در بازار داخلی ایران، قرار گرفته است.

از یک سو، مالیات بر سکه از ۲۰۰ تا ۶۵۰ هزار تومان به ازای دریافت سکه از ۱۰ تا بالای ۱۸۵ سکه، بازار طلا و سکه را تحت تاثیر قرار داد. همچنین به گفته مسوولان اتحادیه طلا، اگرچه تحت تاثیر اخبار واکسن ویروس کرونا در روسیه، نرخ طلا کاهش یافته و به زیر ۱۹۰۰ دلار نیز رسید و دوباره تا ۱۹۵۰ دلار بالا رفت اما افزایش نرخ ارز در ایران باعث شد که قیمت سکه کاهش زیادی نداشته باشد. همچنین به دنبال اخبار طرح گشایش اقتصادی با محوریت فروش نفت در آینده، چند روزی نرخ ارز کاهش یافت اما به دنبال بحث‌های مختلف در این زمینه، و اینکه هنوز محورهای طرح گشایش اقتصادی مشخص نیست، بار دیگر قیمت دلار به کانال ۲۲ هزار تومانی وارد شده است.

براین اساس به نظر می‌رسد که در روزهای آینده نیز اخبار مربوط به گشایش فضای اقتصادی جهان و اثر واکسن ویروس کرونا، گزارش‌های مثبت اقتصادی از بازار اشتغال امریکا، بهبود ارزش جهانی دلار و… اثر خود را بر قیمت طلا و سکه و ارز داشته باشند. همچنین باید دید که طرح گشایش اقتصادی در جلسات هماهنگی سران قوا، شامل چه محورها و مواردی است و تاچه حد می‌تواند روی بازار ارز و سکه و طلا اثرگذار باشد.

برخی فعالان بازار طلا گفته‌اند که تحولات اقتصاد جهان به این زودی نمی‌تواند منجر به کاهش قیمت طلا و سکه شود زیرا سال‌ها طول می‌کشد که اثر شیوع ویروس کرونا کاملا خنثی شود و بورس‌های جهان راه بیافتد. زیرا حتی با فرض رشد بالای اقتصاد امریکا و اروپا، باید منتظر اثر تزریق سنگین چند تریلیون دلاری در اقتصاد کشورهای آسیب‌دیده از کرونا باشیم زیرا نشت این نقدینگی و پول‌های تزریق شده حداقل به مدت سه سال بر افزایش قیمت‌ها و دارایی‌ها اثرخواهد گذاشت و براین اساس باید انتظارداشت که قیمت طلا همچنان صعودی باشد.  بازار ارز ایران نیز تا روزی که طرح اساسی و راهگشا برای بهبود روابط مالی و بانکی ایران ارایه شود همچنان شاهد قیمت‌های بالا خواهد بود و اگرچه مسوولان بانک مرکزی اعلام کرده‌اند که این قیمت‌ها واقعی نیست اما بازار همچنان به پیش خور کردن قیمت‌ها از شرایط آینده ادامه می‌دهد. مگر آنکه نتیجه انتخابات امریکا، رفع تحریم نفتی و بانکی ایران اعلام شود که در آن صورت حداقل اثر جو روانی تحریم کاهش می‌یابد.

اما موضوع اصلی یعنی اصلاح ساختار اقتصاد ایران، گشایش در فضای کسب وکار، اصلاحات سیاسی، نهادی، قانونی و اقتصادی فعلا دور از دسترس است و نمی‌توان روی آن حسابی باز کرد و در صورتی که دولت بتواند در این زمینه اقداماتی انجام دهد که سرمایه‌گذاری، ‌تولید و فضای کسب وکار را بهتر کند، در آن صورت می‌توان امیدوار بود که بازار ارز به ثبات برسد و شاهد عرضه و تقاضای متعادل در بازار‌ها باشیم و جذابیت بازاردارایی و مسکن و طلا و ارز و سهام، جای خود را به تولید وسرمایه‌گذاری و کار و فعالیت و ارزش افزوده کار و صنعت و تولید بدهد.

منبع: روزنامه تعادل