برچسب: استانی-فرهنگی و هنری

سید مهدی واعظ‌موسوی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص ویژگی مهم‌ و موثر امامان شیعه اظهارکرد: امامان شیعه در درجه اول دارای صفت تقوا و پرهیزکاری به معنی خودکنترلی، خودمدیریتی و پاسداری از نفس هستند. این ویژگی در همه امامان شیعی بارز بوده، به طوری که آن‌ها را تا مرز عصمت پیش برده ‌است. معصوم به معنای ناتوانی در انجام گناه نیست بلکه به معنی سرآمد بودن در تقوا و خودکنترلی است؛ در واقع گویی آن‌ها از تیررس شیطان گریخته‌اند.

وی ادامه داد: بنابراین خداوند در آیه تطهیر می‌فرماید «اهل بیت(ع) را پاک و تطهیر کرده ‌است». به این معنی که هیچ‌گونه آلودگی، خطا، ضعف و سستی در وجود آنان وجود ندارد و به همین دلیل الگوی ما هستند. امام حسن عسکری(ع) نیز از آنچه بیان شد، مستثنی نبوده، لذا در میان دوستان و دشمنان زبان‌زد بوده‌اند و همه مردم ایشان را به عنوان فردی باتقوا، پارسا و پرهیزکار می‌شناختند.

این کارشناس مذهبی بیان کرد: پرهیزکاری ایشان به معنی فاصله گرفتن از جامعه و عبادت کردن در گوشه‌ای خارج از جامعه نیست بلکه ایشان همواره همراه و دادرس مردم بوده‌اند. لذا حتی افرادی که شیعه نیست نیز از ایشان به نیکی یاد می‌کند

واعظ‌موسوی خاطرنشان کرد: . آن امام در دوران سخت و نامناسب حکومت بنی‌عباس زندگی می‌کرد. دوران حکومت بنی‌عباس و بنی‌امیه، دوران خوبی نبود اما ۱۰۰ سال اول دوران حکومت بنی‌عباس به دلیل حضور ایرانیان در دربار خلافت، در مقایسه با سایر دوره‌های حکومت بنی‌عباس، دوران نسبتا خوبی بوده‌ و امامان ما مانند امام رضا(ع)، امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) در راحتی بیشتری قرار داشته‌اند.

وی تصریح کرد: دوره دوم حکومت بنی‌عباس که در واقع دوران زندگی امام عسکری(ع) و امام هادی(ع) است، دوره بسیارسخت و پراختناقی بود و بنی‌عباس بسیار بر آن‌ها سختگیری کرده‌ و محدودیت‌هایی برای ایشان ایجاد کرده بود. به این ترتیب امام حسن عسکری(ع) را در شهر نظامی سامرا زیر نظر قرار داده‌ و پادگان را از بغداد به این شهر منتقل کرد؛ لذا شرایط سختی برای امام ایجاد کرده ‌بودند.

این کارشناس مذهبی افزود: به طور کلی امام جواد(ع)، امام حسن عسکری(ع) و امام هادی(ع) مدت زمان کوتاهی عمر کردند زیرا دشمنان با توطئه و دسیسه آن‌ها را مسموم می‌کردند. حتی عمر حکومت و خلافت خلفای عباسی نیز کوتاه بود که این موضوع نشانگر نابسامانی در دربار خلافت آن‌هاست. این نابسامانی و بی‌ثباتی دربار خلافت بر زندگی امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) موثر بوده و آسایش را در زندگی آن‌ها کمرنگ کرده ‌است.

واعظ‌موسوی اضافه کرد: اما علی‌رغم وجود شرایط سخت زندگی امام هادی(ع) و امام عسکری(ع)، آنان همواره مسلمانان و شیعیان را از هدایت‌ها و رهنمودهای خود بهره‌مند ساخته و گرچه تعداد آثار به ‌جای مانده از ایشان کم است اما این آثار بسیار حکیمانه، ارزشمند و هدایتگر در زمینه سیره و منطق عملی و همچنین سخنان و گفتارهای حکیمانه است.

وی عنوان کرد: لطف خداوند و زیرکی و هوشمندی امامان شیعه، به ویژه امام عسکری(ع) و امام هادی(ع) سبب شد که حتی در اختناق شدید موجود در آن زمان، هدایت‌های عملی و گفتاری خود را به مردم منتقل کنند؛ به طوری که این هدایت‌ها سینه به سینه و توسط خواص و یاران نزدیک ایشان به ما رسید و همه مردم، به ویژه جوانان، نیازمند بهره‌مندی از این رهنمودها و مطالعه آن هستند.

این کارشناس مذهبی تصریح کرد: این نوع از هدایت را نیز می‌توان نوعی معجزه در نظر گرفت. همانطور که در قرآن نیز بیان شده‌ «هر چه دشمنان اراده می‌کنند که چراغ هدایت را خاموش کنند، خداوند نور هدایت خود را همواره روشن نگه ‌می‌دارد». بنابراین این شیوه هدایت نیز که در دوران پراختناق حکومت عباسی صورت گرفت، نوعی اعجاز محسوب می‌شود.

واعظ‌موسوی در خصوص شک و تردیدها نسبت به امامت امام زمان(عج) هم تصریح کرد: در ابتدای سوره بقره بیان شده «ذلک‌الکتاب لا ریب فیه هدی للمتقین». به این ترتیب در همان ابتدا تکلیف انسان‌ها مشخص می‌شود و طبق این آیه از قرآن کریم و آیه «الذین یؤمنون بالغیب»، کسانی مورد هدایت واقع می‌شوند که متقی باشند و متقین افرادی هستند که مومن به غیب هستند.

وی خاطرنشان کرد: اگر ما تنها آنچه با حواس پنجگانه خود درک می‌کنیم را قبول کنیم، تفاوتی با یک ماتریالیست نخواهیم ‌داشت اما اکثر باورهای یک فرد موحد، غیب است. به عنوان مثال خداوند که در رأس همه باورهای ما قرار دارد، غیب بوده و قابل لمس و درک با حواس پنج‌گانه نیست. همچنین دومین رکن باورهای ما، یعنی باور به قیامت نیز غیب است.

این کارشناس مذهبی گفت: به علاوه ما به امام زمان خود که از نظرها غایب هستند نیز ایمان و باور داریم. به این ترتیب افتخار ما این است که از درک مادیات و باورهای قابل درک و لمس به وسیله حواس پنجگانه فراتر رفته و باورهای غیبی داریم که سطح ما را ارتقا داده و براساس آن‌ عمل می‌کنیم. لذا نباید شک و تردید نسبت به امامت پس از امام حسن عسکری(ع) و امام زمان(عج) باعث تعجب و شگفتی شود زیرا خداوند در قرآن بیان کرده‌ که بیشتر آدم‌ها مومن نیستند بلکه مشرک هستند. بسیاری از افرادی هم که ادعای ایمان دارند نیز مشرک هستند.

واعظ‌موسوی بیان کرد: به همین دلیل است که در آخرالزمان و در زمان غیبت بسیاری از انسان‌ها، باورهای خود را از دست می‌دهند و تعداد اندکی هستند که بر اساس باورهای درونی به غیب در اعتقادات و باورهای خود پایدار می‌مانند و اینان کسانی هستند که در عصر طلایی ظهور سربلند خواهند بود.

انتهای پیام

این رسوم که تاثیری شگرف بر چهره شهر دارد، قرن‌هاست با جلوه‌هایی از آثار و نمادهای مردمی، دینی و عاشورایی با حضور آحاد مردم از سراسر ایران اسلامی و حتی کشورهای مسلمان در مشهد برپا می‌شود و وجود مراسمی از جمله تعزیه، علم‌گردانی، سینه‌زنی و زنجیرزنی نمونه‌هایی از مراسم فولکلوری، دراماتیک و نمایشی محرم و صفر در این شهر است که همگی نوعی همگرایی اجتماعی و فرهنگی بین اقوام و طوایف سراسر کشور را به لحاظ ارادت به ساحت ائمه اطهار(ع) نشان می‌دهد.

در همین خصوص یک پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص آیین‌ها و رسوم شهر مشهد در روزهای پایانی ماه صفر به عنوان میراث معنوی این شهر اظهار کرد: همه ‌ساله با فرا رسیدن شب شهادت حضرت علی‌ابن‌موسی‌الرضا(ع) چهره شهر مشهد با وجود هیئات مذهبی دگرگون شده و تاثیری شگرف بر وجهه معنوی آن دارد. وجود آئین‌های خاص که در روز شهادت امام هشتم به اجرا درمی‌آید، نمایشی از این ارادت خالصانه است؛ لذا لازم است برای معرفی ارزش‌های معنوی آن به نسل آینده علاوه بر ثبت در فهرست میراث معنوی کشور، از هویت و اصالت آن نیز صیانت نمود. در روز ۲۸ صفر و سالروز شهادت امام هشتم(ع) بیشتر گروه‌ها از اقوام، طوایف، با زبان‌ها و لهجه‌های مختلف در مشهد به سوگواری و عزاداری می‌پردازند. بنابراین مراسم ذکرشده دارای ساختار اجتماعی خاصی نیست.

پیشواز عزاداری ۲۸ صفر

فرامرز صابرمقدم افزود: در شب رحلت رسول گرامی اسلام(ص) و شهادت حضرت امام حسن مجتبی(ع)، مشهد غرق در عزا و ماتم می‌شود. خیابان‌های منتهی به حرم مطهر امام رضا(ع) مملو از عاشقانی است که برای عرض تسلیت به فرزند گرامی حضرت رسول اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) در حرم رضوی حضور می‌یابند. هیئات مذهبی از راه‌های دور و نزدیک، حتی پای پیاده خود را به بارگاه ملکوتی حضرتش می‌رسانند تا هم در عزای آن امام همام حضور داشته باشند و هم تن خود را با غبار حرمش و عطر وجودش تطهیر نمایند. هر سال قریب به ۱۲۰ هزار زائر پیاده مهمان حضرت رضا(ع) بودند که از اقصی نقاط ایران به سوی حرم می‌آمدند.

مسیر حرکت هیئات مذهبی

وی ادامه داد: مسیر حرکت هیات‌ها در مشهد از چهار خیابان منتهی به حرم مطهر انجام می‌شود و هر هیات بسته به مکان و محله جغرافیایی خود از چهار بست برای ادامه عزاداری وارد صحن‌های حرم می‌شود. معمولا بست بالاخیابان(شیرازی) از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا دسته‌های عزادار ترجیح می‌دهند از بالای سر حضرت یعنی بست بالاخیابان به حرم مطهر وارد شوند اما پیش از این بیشتر هیات‌های سوگوار که از خیابان طبرسی به حرم می‌رسیدند؛ از طریق کوچه باغ رضوان و هیات‌هایی که از بست پائین‌خیابان و خیابان امام رضا(ع) و خیابان تهران به سمت حرم مطهر می‌آمدند، از دور حرم به بست بالاخیابان وارد می‌شدند.

این پژوهشگر میراث فرهنگی خراسان رضوی بیان کرد: با این حال امروز به دلیل کثرت جمعیت عزادار و در نتیجه تعداد بسیار هیات‌ها از چهار درگاه ورودی به حرم مطهر وارد می‌شوند. همچنین در برخی از سال‌ها هیات‌های عزادار از منطقه خواجه‌ربیع، یکی از مکان‌های زیارتی مشهد، به راه افتاده و از طریق خیابان عبادی و میدان شهدا خود را به بست بالاخیابان می‌رساندند.

شیوه‌های اجرای آئین‌های عزاداری ۲۸ صفر

صابرمقدم گفت: سبک و سیاق گوناگونی در برپایی مراسم عزاداری ۲۸ صفر توسط هیات‌ها اجرا می‌شود که عمده آن‌ شامل سینه‌زنی، زنجیرزنی، روضه‌خوانی، علم‌بندان، علم‌گردانی و شبیه‌خوانی است. از طرفی مراسمی همچون نخل‌گردانی و سنگ‌زنی نیز توسط زائران و هیات‌هایی که از دیگر مناطق و شهرهای کشور به مشهد مقدس مشرف می‌شوند، انجام می‌گیرد. عزاداران معتقدند سینه‌زنی یا زنجیرزنی نوعی ریاضت کشیدن است که از این راه شخص در قسمتی از رنجی که ائمه اطهار(ع) مجبور به تحمل آن شده، خویشتن را سهیم می‌دانند. بنابر شواهد سینه‌زنی به طور معمول امروز از قرن چهارم هجری در زمان آل بویه همزمان با حکومت فاطمی‌ها در مصر آغاز شده است.

وی اضافه کرد: نحوه سینه‌زنی در ایام محرم و صفر مشهد به این قرار است که ابتدا نوحه‌خوان در میان جمع شروع به خواندن می‌کند و به اصطلاح دم می‌گیرد. سپس جمع با یکدیگر هم‌آواز می‌شوند. در این مرحله سینه زدن معمولا با یک دست انجام و ابیات با صدای آرامی تکرار می‌شود تا به مرحله‌ای می‌رسد که نوحه‌خوان خودش بلافاصله تغییر صدا داده و شروع به بلندخوانی می‌کند. در بلندخوانی دیگران خواندن را قطع کرده و آن کسی که میان‌دار است و نظام هیات را از ابتدا راهنمایی می‌کند، در این‌جا اعلام می‌کند که آقایان، سادات و بزرگترها لباس‌هایشان را در بیاورند. در این هنگام هرکس که مایل بود پیراهن خود را درمی‌آورد و معمولا به کمر می‌بندد و آماده سینه‌زنی می‌شود. دوباره همان مداح سبکش را عوض می‌کند و نوحه‌ای را به سبک خاصی می‌خواند که معمولا این سبک ساده و معروف به نوحه راسته است. دم اول را که به صورت راسته است، خوانده و این دم به جایی می‌رسد که نوحه تمام می‌شود.

این پژوهشگر میراث فرهنگی با بیان این که به طورکلی هیات‌های شهر مشهد در انجام سینه‌زنی مذهبی از سبک آذر خراسانی که سلسله مراتبی نیز دارد تبعیت می‌نمایند، گفت: از انواع مختلف سینه‌زنی در روزهای عزاداری مشهد می‌توان به یک ضرب یا راسته، سه ضرب یا ثلاث، پنج ضرب یا خمسه و بیشتر و در نهایت به شور اشاره کرد. در این نوع آخر، در اواسط یا اواخر مراسم سینه‌زنی عزاداران پشت سر هم بر سینه می‌کوبند و قطعات کوتاه را با آهنگ تند می‌خوانند؛ «ای تشنه لب… حسین وای… دور از وطن… حسین وای… یا حسین یاحسین».

زنجیرزنی

صابرمقدم در این‌باره اظهار کرد: یکی دیگر از انواع شیوه‌های عزاداری زنجیرزنی است که در ایام محرم و صفر در مشهد به دو صورت انجام می‌شود؛ زنجیرزنی یک ضرب که در آن عزاداران هرکدام یک زنجیر به دست می‌گیرند و همنوا و هماهنگ با آهنگ طبل و سنج ابتدا یک ضربه به شانه راست می‌زنند و مجددا زنجیر را به دست دیگر می‌دهند و آن را به شانه چپ می‌کوبند.

وی گفت: زنجیر زدن سه ضرب به دو شکل انجام می‌شود؛ در یک نوع آن زنجیرزنان هرکدام یک زنجیر به دست دارند و با آهنگ طبل و سنج، ابتدا سه ضربه پیاپی را به شانه راست می‌کوبند و بلافاصله زنجیر را به دست دیگر داده و سه ضربه پیاپی به شانه چپ می‌زنند. در گونه دیگر زنجیرزنان گام‌های خود را به راست و چپ متمایل می‌کنند. یعنی هنگامی که بر شانه راست می‌کوبند، بر پای راست تکیه می‌دهند و زمانی که زنجیر را به شانه چپ می‌زنند، تکیه آن‌ها بیشتر بر پای چپ است. در حد فاصل این دو حالت، زنجیرزن بر پای چپ تکیه می‌کند. در مواقعی که هیات زنجیرزن در حال حرکت باشد، این تعویض قدم‌ها به صورت گام برداشتن و راه رفتن انجام می‌شود. در غیر این صورت درجا و به صورت ثابت زنجیر می‌زنند.

ترتیب قرارگرفتن علایم در میان هیات‌ها

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: براساس تحقیقات انجام شده، ابتدا ‌در جلوی هیات بیرق توسط دو نفر حمل می‌شود که بر روی آن مشخصات هیات نوشته شده است. گاهی هیات‌ها دارای چندین بیرق هستند. بعد از بیرق پرچم‌های عزا حمل می‌شود. این پرچم‌ها توسط افرادی که آن‌ها را حمل می‌کنند در حال اهتزاز و چرخیدن است. بعد از آن نوبت به علم می‌رسد که اگر هیاتی چندین علم داشته باشد، علم‌ها به ترتیب از کوچک به بزرگ قرار می‌گیرد. پس از آن نوبت به دسته‌ها می‌رسد که در میان این هیات‌ها دسته زنجیرزنی نسبت به دسته سینه‌زنی از تقدم برخوردار است. بعد از آن دسته سینه‌زنی به عزاداری می‌پردازد و گروه طبل و سنج معمولا در کنار یا وسط دسته زنجیرزن قرار می‌گیرد.

میهمانی رفتن هیات‌های عزاداری

صابرمقدم افزود: گردش مراسم عزاداری ۲۸ صفر در میان هیات‌ها و دسته‌ها با آداب خاص و به گونه‌ای منظم اجرا می‌شود. میهمانی رفتن دسته‌های عزاداری در شهر مشهد به گونه‌ای است که از قبل مشخص می‌شود کدام هیات میهمان دیگری است. گاهی در این اجتماعات هیاتی، از ۵۰ تا ۶۰ هیات، دعوت می‌شوند و با یکدیگر برای برگزاری مراسم سوگواری به سوی حرم مطهر به راه می‌افتند. در واقع همه هیات‌های شهر مشهد می‌دانند که کدام هیات در کدام روز به سمت حرم حرکت می‌کند. هنگامی که هیات‌ها با هم برای عزاداری به سمت حرم به راه می‌افتند، وقتی کنار حرم می‌رسند، همه اجتماع می‌کنند و اگر علم یا پرچمی دارند گرداگرد آن می‌ایستند و دسته‌جمعی با نوحه سینه می‌زنند و در همین‌جا عزاداری پایان یافته و هیات میزبان همه را به صرف غذا دعوت می‌نماید.

آیین سقایی

این پژوهشگر میراث فرهنگی عنوان کرد: آیین سقایی یکی دیگر از آیین‌های مرسوم برای عزاداری ۲۸ صفر در شهر مشهد است. آیینی که امروز نیز کم و بیش و البته بدون آن آوازهای خاص خودش وجود دارد، این است که کودکان و نوجوانان به خاطر نذر پدر یا مادرشان مشک سقایی بر دوش انداخته و با جامه‌ای خاص، آوازهای خاصی می‌خوانند و به مردم تشنه عزادار و هیات‌های مختلف آب می‌دهند. همچنین در کنار آن هیات‌هایی وجود دارند که کارشان نمادسازی از سقایی بوده است. یعنی مشک آب همه آن‌ها پر نیست اما به شکل نمادین مشک بر دست داشته و بدون اینکه بر سر و سینه بزنند ذکرگویان و با پای برهنه در خیابان‌ها راه افتاده و مرثیه می‌خوانند. مرثیه‌هایی که ذهن را به سمت وقایع کربلا می‌برد.

روضه‌خوانی

صابرمقدم بیان کرد: در شب و روز ۲۸ صفر بیشتر مجالس روضه‌خوانی در منازل علمای اعلام و مجتهدین و مراجع عظام و یا خانه‌های خیرین و حسینیه‌ها برگزار می‌شود. همچنین مجالس ذکر مصیبت در بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع) توسط روضه‌خوانان و مداحان اهل بیت(ع) انجام می‌شود. پس از پایان مراسم عزاداری رحلت رسول اکرم(ص) و شهادت امام مجتبی(ع) در اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام در مشهد نماز جماعت برپا خواهد شد.

اطعام عزاداران روز ۲۸ صفر با غذای نذری

وی اضافه کرد: از جمله آداب زیبای مردم مشهد در روز و شب ۲۸ صفر، انجام نذورات و مبرات است. از گذشته‌های دور، مردم این شهر میزبان کاروان‌های زائر و مسافری بودند که از راه‌های مختلف به مشهد وارد می‌شدند و با پخت نذری از آن‌ها پذیرایی می‌کردند که به تدریج این سنت در بین خیرین برای کاروان‌های عزادار دیگر مناطق که در ایام محرم به صورت هیات وارد مشهد می‌شدند، رواج پیدا کرد و در حال حاضر نیز این سنت همچنان ادامه دارد.

این پژوهشگر میراث فرهنگی بیان کرد: با فرارسیدن سال‌روز شهادت امام هشتم(ع) به مناسبت‌هایی که در این ماه وجود دارد، تعداد حضور دسته‌ها به خصوص از شهرها و روستاهای سراسر کشور از بقیه سال بیشتر بوده و با آغاز این ایام بارگاه ملکوتی حضرت رضا(ع)، تکایا و حسینیه‌ها، مساجد و بسیاری از اماکن متبرکه و بیت علمای اعلام برای برگزاری آئین‌های این روز آماده می‌شود. علاوه بر این اماکنی نیز به طور موقت برای برپایی مراسم عزاداری و سوگواری تعبیه می‌شود که از جمله می‌توان به نصب چادر و خیمه‌های بزرگ در مناطق مختلف مشهد اشاره کرد.

انتهای پیام

محمدحسین درودی طی دستور ویژه‌ای از پیگیری مسائل مربوط به تخریب مسجد هفت درب خبر داد.

بر پایه این گزارش و متعاقب انتشار اخبار مربوط به تخریب یک مسجد در منطقه پیرامون حرم مطهر رضوی و با تاکید رئیس کل دادگستری استان، دادستان عمومی و انقلاب مرکز خراسان رضوی از پیگیری ویژه مسائل مربوط به این واقعه توسط مجموعه قضایی و برخورد با خاطیان و تخلفات احتمالی در این جریان خبر داد.

براساس گزارش مدیریت روابط عمومی و ارتباطات دادگستری خراسان رضوی دادگستری استان خراسان رضوی طبق رویه معمول، ضمن محکومیت هرگونه رفتار خلاف قانون، با قاطعیت با تخلفات برخورد خواهد نمود.

بر این اساس از کلیه همشهریان مومن و دلسوز خواسته شد تا مطالبات و خواسته‌های خود را در چارچوب فرایندهای قانونی پیگیری نمایند.

انتهای پیام

شهر توس و آرامگاه فردوسی که از روز گذشته پیکر استاد شجریان را به انتظار می‌کشید، صبح امروز شاهد تشییع و خاکسپاری پرشکوه خسرو آواز ایران بود. دوستداران استاد که از دیروز در انتظار ورود پیکر محمدرضا شجریان  و خاکسپاری ایشان در جوار فردوسی بودند ساعت‌ها پیش از آغاز رسمی مراسم خاکسپاری در جلوخان آرامگاه فردوسی حضور پیدا کرده بودند.

مسیر ورودی شهر توس به تصاویری از نغمه خوان ربنا مزین شده و در جلوخان آرامگاه فردوسی تصاویر مختلفی از استاد شجریان نصب شده بود. از بلندگوهای محوطه آوازهای وی پخش می‌شد و مانیتورهایی که به منظور پخش مستقیم مراسم تعبیه شده بود، تصاویر استاد را به نمایش می گذاشت.

حضور پررنگ مردم و شیوع ویروس کرونا برگزاری این مراسم را پیچیده کرده بود، اما با تمهیدات اندیشیده شده به منظور رعایت پروتکل‌های بهداشتی از جمله چیدمان صندلی‌های میهمانان با رعایت فاصله گذاری در داخل و خارج از محوطه آرامگاه، دوستداران استاد در فضای باز جلوخان آرامگاه فردوسی و خانواده و دوستان محمدرضا شجریان در فضای داخلی آرامگاه فردوسی به سوگ نشستند.

مراسم خاکسپاری طبق اعلام قبلی از ساعت ۸ صبح آغاز و پیکر مرحوم شجریان در ساعت ۹ صبح و دقایقی پس از حضور خانواده و دوستداران وی به آرامگاه منتقل شد. پس از وداع تلخ خانواده با پدر، پیکر این هنرمند برجسته موسیقی و آواز ایران بر دوش خانواده و دوستان تشییع و  در آرامگاه ابدی خود در کنار موزه آرامگاه فردوسی مشهد به خاک سپرده شد.‌

در حالی که روز گذشته مزار استاد شجریان در کنار محل دفن اخوان ثالث آماده‌سازی و تصویر آن منتشر شده بود، اما امروز محل دفن پیکر استاد به درخواست خانواده ایشان به دلیل جانمایی نامناسب تغییر کرد و ایشان در سمت چپ مقبره فردوسی و در کنار موزه آرامگاه فردوسی تدفین شد.

به گفته مجریان مراسم، تصمیم تغییر محل دفن محمدرضا شجریان، شب گذشته و پس از بازدید خانواده مرحوم از محل درنظر گرفته شده برای دفن ایشان و با درخواست خانواده انجام شد.

در هنگام مراسم خاکسپاری همایون شجریان با همراهی خانواده و دوستان تصنیف «مرغ سحر» را بر مزار پدر همخوانی کردند.

پس از خاکسپاری هزاردستان موسیقی ایران، جمعی از اهالی فرهنگ و هنرمندان کشور از جمله پورناظری‌ها، سالار عقیلی، مهدی پاکدل، وحید تاج و… با حضور بر مزار استاد شجریان به مقام این هنرمند ادای احترام کردند. همچنین جمعی از این هنرمندان با همخوانی قطعاتی از آوازهای استاد موسیقی ایران یاد و خاطره استاد شجریان را گرامی‌داشتند.

آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم

همایون شجریان  در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد شجریان، اظهار کرد: حرفی که در اینجا قصد دارم عنوان کنم، این است که هزار دستان موسیقی ایران را به خاک سپردیم و به این مصرع شعر اشاره می‌کنم «به نام خداوند جان و خرد»، همان‌طور که خرد، خرد خدایی است، جان هم، خدایی است.

وی ادامه داد: ما آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم، باعث همه صبر و شکیبایی ما شما هستید و از همه تشکر می‌کنم که با همه سختی‌های موجود در مراسم تشییع و تدفین استاد شجریان شرکت کردید.

شجریان عنوان کرد: اگر این امکان وجود داشت، میلیون‌ها نفر از شما عزیزان می‌توانستند در این مراسم شرکت کنند، من به دستان شما بوسه می‌زنم.

شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود

حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی نیز در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد محمدرضا شجریان با بیان اینکه شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ خواهد ایستاد، اظهار کرد: فکر نمی‌کردم به این زودی‌ها بزرگمرد تاریخ هنر و موسیقی ایران در این مکان آرام گیرد.

وی ادامه داد: درخصوص شجریان چه می‌توان گفت؛ چراکه همه او را به خوبی می‌شناسند. ایشان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ ایران خواهد ایستاد. کمتر هنرمند و شخصیتی را در تاریخ می‌توان در کنار استاد شجریان نهاد که این‌گونه یک ملت را با خود همراه کند.

مدیرعامل خانه موسیقی بیان کرد: وظیفه داریم فقدان استاد شجریان را به یکدیگر تسلیت بگوییم. استاد برکات فراوانی داشت. با رفتن شجریان یک ملت هم‌دل شدند. شجریان از ایران هم فراتر بود و به تمام فارسی‌زبانان تعلق داشت.

وی همچنین پیشنهاد کرد تا روز اول مهر که روز تولد استاد شجریان است، به نام ایشان نامگذاری شود.

داریوش پیرنیاکان، نوازنده تار، سه تار و ردیف‌دان در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد محمدرضا شجریان، اظهار کرد: در آرامگاه مرد بزرگی حضور داریم که هزار سال پیش گفت، «بناهای آباد گردد خراب ز باران و ز گردش آفتاب، پی‌‎افکندم از نظم کاخی بلند نیابد ز باد ز باران گزند، نمیرم از این پس که من زنده‌ام که تخم سخن را پراکنده‌ام».

وی افزود: دیروز در فضای مجازی دیدم که یکی از علاقه‌مندان به شجریان بزرگ گفته بود، «استاد تخم هنر را پراکنده بود»؛ من از اینجا از سخن خود فردوسی که تاکید زیادی بر خرد و خردورزی دارد وام می‌گیرم و می‌گویم ابعاد موسیقایی شجریان به مانند آفتاب است.

داریوش پیرنیاکان ادامه داد: این آفتاب می‌تابد و همه جا را روشن می‌کند، موسیقی استاد شجریان نیز همین‌گونه است و جای گفت‌وگو ندارد؛ من سالیان سال با این بزرگ بوده‌ام و در چندین سال، ماه‌های زیادی را با او زندگی‌ کرده‌ام و تمام ابعاد وجودی این مرد بزرگ را از نزدیک می‌شناسم و شاهد آن‌ها بوده‌ام.

این نوازنده تارعنوان کرد: دیروز همایون شجریان عزیز در تهران گفت هرکس که می‌آید یک پیامی دارد و باید مردم زمانه آن پیام را دریافت کنند، خرد در نزد ایرانیان با خردی که ناسیونالیست‌ها در دنیا مطرح کردند متفاوت است.

وی گفت: ناسیونالیست‌ها خرد را با عقل یکی گرفته‌اند اما در فرهنگ باستانی ما خرد ترازوی نیک و بد است، خرد گوهری است در روان آدمی که در همه عالمیان این موجود است که با تربیت ایرانی این مورد بسیار بارورتر می‌شود.

این نوازنده سه‌تار خاطرنشان کرد: زمانی که به زندگی شجریان از ابتدا تا انتها نگاهی می‌اندازیم، می‌بینیم که تمامی کارهایش بر اساس خرد و خردورزی بوده است و این پیام استاد شجریان بود که همیشه می‌گفت «موسیقی که من ارائه می‌کنم دارای اندیشه است».

پیرنیاکان اضافه کرد: خرد یکی از موضوعات بارزی است که در کار شجریان از ابتدا شروع به کارش تا به امروز که سر بر بالین خاک نهاده این مورد وجود داشته است. استاد همیشه ترازوی خرد را با خود همراه داشته و هیچگاه در موضع‌گیری‌ها و ارائه موسیقی‌اش دچار انحراف نشد.

وی بیان کرد: شجریان همه چیزش با خرد بود، با خردش حرکت کرد و پیامی که به موسیقیدان‌هایی که پس از او حضور دارند، رساند این بود که خردتان را توانا کنید و بر اساس خرد خود حرکت کنید، آنجاست که نخواهید لرزید.

این ردیف‌دان با ارئه دو پیشنهاد و یک گلایه، اظهار نظر کرد: جامعه هنری و مردم باید مصرانه به دنبال این باشند که روز اول مهر به نام «روز شجریان» نام‌گذاری شود، برای دومین پیشنهاد ما باید در شورای عالی خانه موسیقی این موضوع را به تصویب برسانیم که پس از این حتما در بزرگداشت‌هایی که برای هنرمندان گرفته، آلبوم‌ها و کتاب‌هایی که منتخب می‌شوند باید تندیس شجریان را به عنوان هدیه ارائه کنیم.

وی ادامه داد: باید تندیس بسیار زیبایی ساخته و جایگزین دیگر موارد شود، مانند جشنواره‌های سینمایی که تندیس بلورین دارند ما نیز باید تندیس شجریان داشته باشیم؛چراکه این نام را تمام ایرانیان و تمام موسیقی‌دانان قبول دارند و هیچ کس ایرادی بر این کار نخواهد گرفت.

پیرنیاکان در خصوص گلایه‌اش گفت: گلایه‌ام این است زمانی که در کشورهای بزرگ زمانی خواننده‌ای به این عظمت از دنیا می‌رود عزای عمومی اعلام می‌کنند، چرا برای برای فوت شجریان عزای عمومی اعلام نکردند؟ باید برای شجریان عزای عمومی اعلام می‌شد؛ چراکه شجریان متعلق به تمام مردم ایران و دنیاست؛ پس امیدوارم در سالگرد شجریان این اتفاق رخ دهد و آن روز عزای عمومی اعلام شود.

شجریان تکرارنشدنی است

سالار عقیلی، خواننده سنتی در حاشیه این مراسم در جمع خبرنگاران ضمن تسلیت درگذشت استاد شجریان با بیان اینکه استاد محمدرضا شجریان تکرار نشدنی است، اظهار کرد: همه می‌توانند در ادامه راه استاد شجریان از آواز ایرانی حمایت کنند و نگذارند این مسیر و آوازهای ماندگار از بین رود، البته موسیقی سنتی و موسیقی اصیل ایرانی ریشه در فرهنگ و سنت‌های ما دارد و به مانند تخت جمشید و سی‌و سه‌پل است که هیچ‌گاه فراموش نخواهند شد و همیشه مردم با آن‌ها در ارتباط هستند و به آن‌ها عشق می‌روزند.

در پایان مراسم خانواده و همراهان استاد شجریان بار دیگر بر مزارش حضور پیدا کردند و با پدر وداع کردند.

طراحی مزار و سردیس استاد شجریان نیازمند همفکری با خانواده آن مرحوم است

معاون هنری اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان خراسان رضوی در رابطه با طراحی مزار مرحوم شجریان به ایسنا گفت: به دلیل این‌که امروز تدفین انجام شده، در حال حاضر پیشنهادی برای طراحی مزار و سردیس نداریم. لازم است در این خصوص نظر همایون شجریان، فرزند استاد، را هم مطلع شویم؛ نظر خانواده ایشان را می‌پرسیم و با همفکری اداره کل میراث فرهنگی استان که متولی مجموعه آرامگاه است، به تصمیم واحدی خواهیم رسید.

محمدرضا محمدی در خصوص  نهایی شدن طراحی و نصب سنگ مزار مرحوم محمدرضا شجریان خاطرنشان کرد: امیدوار هستم که طی یک تا دو ماه آینده این موضوع به نتیجه برسد.

وی با اشاره به اینکه در روزهای آتی مشکلی برای بازدید عموم مردم از مجموعه آرامگاه و مزار استاد شجریان وجود نخواهد داشت، عنوان کرد: فکر می‌کنم مهیا شدن شرایط برای حضور مردم بر مزار استاد شجریان باید بر اساس روال عادی آرامگاه و اداره کل میراث فرهنگی استان پیش رود و بعید می‌دانم در روزهای آتی مشکلی برای حضور مردم در مجموعه آرامگاه و مزار استاد شجریان وجود داشته باشد.

انتهای پیام

در این مراسم که با حضور خانواده استاد شجریان، جمعی از مردم و تعدادی از مسئولان همراه بود، پیکر این هنرمند برجسته موسیقی و آواز ایران در کنار موزه آرامگاه فردوسی مشهد آرام گرفت.

خانواده آن مرحوم و فرزندانش در آرامگاه فردوسی حضور داشتند و در حین مراسم خاکسپاری همایون شجریان تصنیف “مرغ سحر” را بر مزار پدر خواند.

جمعی از اهالی فرهنگ و هنرمندان کشور از جمله سالار عقیلی با حضور بر مزار استاد شجریان به مقام ایشان ادای احترام کردند.

در حالیکه روز گذشته در کنار محل دفن اخوان ثالث مزار استاد شجریان آماده سازی و تصویر آن منتشر شده بود، اما امروز محل دفن پیکر استاد به درخواست خانواده ایشان به دلیل جانمایی نامناسب تغییر کرد و در کنار موزه آرامگاه فردوسی مشهد تدفین شد.

آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم

همایون شجریان امروز در مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد شجریان در آرامگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: حرفی که در اینجا قصد دارم عنوان کنم، این است که هزار دستان موسیقی ایران را به خاک سپردیم و به این مصرع شعر اشاره می‌کنم «به نام خداوند جان و خرد»، همان‌طور که خرد، خرد خدایی است، جان هم، خدایی است.

وی ادامه داد: ما آرامش و اعتبار خود را از شما مردم می‌گیریم، باعث همه صبر و شکیبایی ما شما هستید و از همه تشکر می‌کنم که با همه سختی‌های موجود در مراسم تشییع و تدفین استاد شجریان شرکت کردید.

شجریان عنوان کرد: اگر این امکان وجود داشت، میلیون‌ها نفر از شما عزیزان می‌توانستند در این مراسم شرکت کنند، من به دستان شما بوسه می‌زنم.

شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود

حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی امروز در حاشیه مراسم تشییع و تدفین مرحوم استاد محمدرضا شجریان در آرامگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه شجریان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ خواهد ایستاد، اظهار کرد: فکر نمی‌کردم به این زودی‌ها بزرگ‌مرد تاریخ هنر و موسیقی ایران در این مکان آرام گیرد.

وی ادامه داد: درخصوص شجریان چه می‌توان گفت، چرا که همه او را به خوبی می‌شناسند. ایشان فراتر از آواز و هنر ایران بود و بر تارک تاریخ ایران خواهد ایستاد. کمتر هنرمند و شخصیتی را در تاریخ می‌توان در کنار استاد شجریان نهاد که این‌گونه یک ملت را با خود همراه کند.

مدیرعامل خانه موسیقی بیان کرد: وظیفه داریم فقدان استاد شجریان را به یکدیگر تسلیت بگوییم. استاد برکات فراوانی داشت. با رفتن شجریان یک ملت هم‌دل شدند. شجریان از ایران هم فراتر بود و به تمام فارسی‌زبانان تعلق داشت.

وی همچنین پیشنهاد کرد تا روز اول مهر که روز تولد استاد شجریان است، به نام ایشان نامگذاری شود.

این خبر تکمیل می‌شود…

جعفر مروارید در این خصوص اظهار کرد: بر اساس جلسه مشترک مسئولان برگزاری مراسم و خانواده استاد شجریان، مراسم خاکسپاری پیکر استاد شجریان، فردا شنبه، ۱۹ مهرماه، ساعت ۸ صبح در آرامگاه فردوسی برگزار می‌شود.

وی ادامه داد: صندلی‌ها با رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی در محل برگزاری مراسم تعبیه شده و همه تدابیر لازم برای رعایت پروتکل‌های بهداشتی اتخاذ شده است و حتی ماسک رایگان نیز بین مدعوین توزیع می‌شود.🔹خانواده مرحوم استاد شجریان نیز در مراسم حضور خواهند داشت.

انتهای پیام

محمدرضا محمدی در جلوخان آرامگاه فردوسی در بین مردم و علاقه‌مندان استاد شجریان اظهارکرد: خانواده هنوز در مسیر هستند اما به مشهد نرسیده‌اند.

وی افزود: منتظریم استاد همایون شجریان به مشهد وارد شود و جلسه ای داشته باشیم و به محض تصمیم گیری جزئیات آن از طریق رسانه‌ها به مردم اعلام می‌شود. این مراسم بدون مردم برگزار نخواهد شد.

انتهای پیام 

جعفر مروارید در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به اینکه خانواده در مسیر مشهد هستند، اظهار کرد: تصمیم بر این شده که تا پس از حضور خانواده ایشان در مشهد در خصوص زمان برگزاری مراسم تشییع تصمیم‌گیری شود.

وی ادامه داد: در این تصمیم‌گیری هم حفظ سلامت مردم مورد تاکید قرار گرفته و هم مجلسی برگزار شود که در شان استاد باشد.

انتهای پیام

مسعود ریاضی در گفت‌وگو با ایسنا ضمن عرض تسلیت فوت استاد محمدرضا شجریان در خصوص جزئیات تدفین آن مرحوم در توس اظهار کرد: جلسه شورای تامین استان تا دقایقی پیش در حال برگزاری بود و مسئولان مربوطه در این رابطه در حال تصمیم گیری هستند. تا جایی که بنده اطلاع دارم، ساعت دقیق تدفین استاد شجریان اعلام قطعی نشده و در حال بررسی است.

وی با اشاره به نگرانی‌هایی که در خصوص کرونا و تراکم جمعیت در مراسم تدفین وجود دارد، بیان کرد: من شخصا نگران تراکم جمعیت در توس هستم؛ به خصوص به دلیل تجربه ناخوشایندی که در مراسم دفن شهید سلیمانی وجود داشت و حوادث دلخراشی برای هموطنان اتفاق افتاد. به سهم خود از مردم عزیز خواهش می‌کنم که اگر در مراسم تدفین استاد شجریان حضور پیدا می‌کنند، پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند و با خود اطفال و افراد سالمند را نیاورند تا اتفاق بدی رخ ندهد.

این عضو شورای اسلامی شهر مشهد خاطرنشان کرد: شرایط آرامگاه فردوسی این‌طور است که انتهای یک بلوار است و نگران شرایط ترافیکی و ازدحام جمعیت هستم. الحمدالله علاقه‌مندان به هنر، موسیقی و آواز این سرزمین انسان‌های فرهیخته‌ای هستند و امیدوارم که مسائل را رعایت کنند تا اتفاق بدی رخ ندهد.

انتهای پیام

مسعود ریاضی در گفت‌وگو با ایسنا ضمن عرض تسلیت فوت استاد محمدرضا شجریان در خصوص جزئیات تدفین آن مرحوم در توس اظهار کرد: جلسه شورای تامین استان تا دقایقی پیش در حال برگزاری بود و مسئولان مربوطه در این رابطه در حال تصمیم گیری هستند. تا جایی که بنده اطلاع دارم، ساعت دقیق تدفین استاد شجریان اعلام قطعی نشده و در حال بررسی است اما احتمال دارد که بین صبح تا ظهر امروز تدفین انجام شود.

وی با اشاره به نگرانی‌هایی که در خصوص کرونا و تراکم جمعیت در مراسم تدفین وجود دارد، بیان کرد: من شخصا نگران تراکم جمعیت در توس هستم؛ به خصوص به دلیل تجربه ناخوشایندی که در مراسم دفن شهید سلیمانی وجود داشت و حوادث دلخراشی برای هموطنان اتفاق افتاد. به سهم خود از مردم عزیز خواهش می‌کنم که اگر در مراسم تدفین استاد شجریان حضور پیدا می‌کنند، پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند و با خود اطفال و افراد سالمند را نیاورند تا اتفاق بدی رخ ندهد.

این عضو شورای اسلامی شهر مشهد خاطرنشان کرد: شرایط آرامگاه فردوسی این‌طور است که انتهای یک بلوار است و نگران شرایط ترافیکی و ازدحام جمعیت هستم. الحمدالله علاقه‌مندان به هنر، موسیقی و آواز این سرزمین انسان‌های فرهیخته‌ای هستند و امیدوارم که مسائل را رعایت کنند تا اتفاق بدی رخ ندهد.

انتهای پیام